سهم سالمندان از جمعیت ایران در سالهای آینده ممکن است به ۳۰ درصد برسد
رییس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، گفت سالمندان اکنون هفت تا ۱۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند اما ۴۰ درصد تختهای بیمارستانی را به خود اختصاص دادهاند. او هشدار داد سهم سالمندان از جمعیت در سالهای آینده ممکن است به ۲۵ تا ۳۰ درصد برسد.
رضا سعیدی جمعه ۲۲ خرداد در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا، هشدار داد افزایش جمعیت سالمندان در سالهای آینده میتواند فشار قابل توجهی بر نظام سلامت، بیمهها و صندوقهای بازنشستگی وارد کند.
او با اشاره به جایگاه سالمندان در فرهنگ ایرانی گفت بسیاری از خانوادهها تمایلی به سپردن سالمندان خود به خانه سالمندان ندارند، اما باید برای «سالمندان تنها» برنامهریزی شود.
به گفته سعیدی، اداره سلامت سالمندان وزارت بهداشت با همکاری سازمان بهزیستی و شهرداری، در دوران جنگ، هزار و ۲۰۰ سالمند را شناسایی کرده و به آنان خدمات مشاوره از راه دور و بستههای حمایتی ارائه شده است.
او با بیان اینکه رسیدگی به مسائل سالمندان تنها بر عهده وزارت بهداشت نیست، افزود همه دستگاهها باید برای ایجاد جامعهای دوستدار سالمندان، مادران، کودکان و جوانان، مشارکت کنند.
علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت، مهر ۱۴۰۴ هشدار داد با ادامه روند کنونی، در ۶۰ سال آینده دو نفر از هر سه ایرانی، سالمند خواهند بود.
احمد دلبری، رییس انجمن علمی طب سالمندی، نیز اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد شمار سالمندان دچار «تجرد قطعی» در ایران با ادامه روند کنونی از ۸۰ هزار نفر به دو میلیون و ۷۰۰ هزار نفر میرسد و تا سال ۱۴۳۰، بیش از یکسوم جمعیت کشور سالمند خواهند بود.
بودجههای جوانی جمعیت و تجربه کره جنوبی
سعیدی در بخش دیگری از صحبتهایش با اشاره به بودجههای جوانی جمعیت گفت منابع مالی اختصاصیافته به این حوزه در ایران با بسیاری از کشورها قابل مقایسه نیست.
او با اشاره به تجربه کره جنوبی گفت این کشور حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برای سیاستهای جوانی جمعیت هزینه کرده، اما به نتیجه مطلوب دست نیافته است.
به گفته این مقام وزارت بهداشت، هزینه کره جنوبی با بودجه ایران در حوزه جوانی جمعیت که به یک میلیارد هم نمیرسد، قابل مقایسه نیست؛ آن هم در حالی که جمعیت ایران از کره جنوبی بیشتر است.
او تاکید کرد که ایران باید از تجربه جهانی بهره بگیرد و منابع محدود خود را در امور اثرگذار هزینه کند.
در سالهای گذشته مقامهای جمهوری اسلامی با اجرای طرحهای تشویقی و تصویب قوانین متعدد برای افزایش فرزندآوری و نرخ تولد تلاش کردهاند، اما آمارهای رسمی همچنان از تداوم کاهش تمایل به فرزندآوری و ناکامی این سیاستها در دستیابی به اهداف اعلامشده حکایت دارد.
در همین زمینه، مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، ۲۹ اردیبهشت در پیامی افزایش جمعیت و ترویج فرهنگ فرزندآوری را از «مسائل راهبردی نظام» و از مهمترین دغدغههای علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی، دانست.
تغییر نگرشها و نقش رسانهها
سعیدی به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بهشتی، تغییر نگرشها، ذهنیتها و ارزشهای اجتماعی را از مهمترین عوامل کاهش تمایل به فرزندآوری دانست.
او گفت مسائل فرهنگی در حوزه جمعیت بسیار اثرگذار است و رسانهها باید به شکل مستمر و در مناسبتهای مختلف به این موضوع بپردازند.
سعیدی همچنین با اشاره به قوانین جوانی جمعیت گفت وظایف وزارت بهداشت در این حوزه بیشتر به مشاوره و آزمایشهای پیش از ازدواج مربوط میشود و موضوعهایی مانند همسانگزینی یا ایجاد ارتباط میان افراد متقاضی ازدواج، در حیطه وظایف این وزارتخانه قرار ندارد.
او افزود عمده مسئولیتهای مرتبط با ازدواج بر عهده وزارت ورزش و جوانان است؛ در حالی که با وجود تاکیدهای مکرر مقامهای جمهوری اسلامی بر افزایش فرزندآوری، آمارها همچنان از کاهش تمایل به فرزندآوری و شتاب گرفتن روند سالمندی جمعیت در ایران حکایت دارد.
وحید سرخگل، زندانی سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج، در نامهای از «فشار و ظلم سیستماتیک» علیه زندانیان سیاسی بازداشتشده در اعتراضات اخیر خبر داد و خواستار توجه رسانهها، نهادهای حقوق بشری و مردم به وضعیت زندانیان سیاسی شد.
سرخگل در این نامه نوشت زندانیان سیاسی در زندان اوین و واحد سه زندان قزلحصار کرج در «بدترین شرایط» نگهداری میشوند و با توهین، تحقیر، فحاشی و حتی ضربوشتم روبهرو هستند.
این زندانی سیاسی در بخش عمدهای از نامه خود به وضعیت زندانیان سیاسی محبوس در قزلحصار پرداخت و نوشت برخی از آنان از ابتدای ورود به زندان، مورد ضربوجرح قرار گرفتهاند.
به گفته او، شماری از زندانیان سیاسی بیش از چهار ماه را در سلولهای انفرادی گذراندهاند؛ سلولهایی که چندین برابر ظرفیتشان زندانی در آنها نگهداری میشدهاند و افراد محبوس در آنها از تماس، هواخوری و حتی دسترسی کافی به آب برای نظافت محروم بودهاند.
سرخگل مرداد ۱۴۰۲ بازداشت و به ۱۶ سال حبس (پنج سال حبس قابل اجرا) محکوم شد.
او اردیبهشتماه از زندان اوین به زندان قزلحصار منتقل شد.
وحید سرخگل، زندانی سیاسی
سوئیت ۳۵ قزلحصار
سایت حقوق بشری هرانا نیز ۱۷ خرداد به نقل از زندانیان سابق سوئیت ۳۵ قزلحصار از ضربوشتم، تنبیه بدنی، محرومیت درمانی و انتقال برخی بازداشتشدگان مجروح به این زندان خبر داد و نوشت شماری از آنان پس از انتقال نیز با محدودیت در دسترسی به خدمات درمانی روبهرو بودهاند.
سرخگل در ادامه نوشت زندانیان سیاسی اکنون در سالنی از همان واحدی نگهداری میشوند که منتسب به زندان رجاییشهر است و در مجاورت بندهای مربوط به جرائم خشن، از جمله قتل و تجاوز، قرار دارد.
او شرایط این زندانیان را شامل کمبود فضای کافی و مناسب، محرومیت از تماس تلفنی روزانه، محدودیت در هواخوری، محرومیت برخی زندانیان از ملاقات کابینی و کمبود امکانات اولیه، از جمله آب آشامیدنی مناسب، توصیف کرد.
سهیل عربی، زندانی سیاسی پیشین، ۱۴ خرداد در نامهای از شرایط نگهداری در سوئیت ۳۵ قزلحصار، حضور زندانیان محکوم به اعدام، محدودیتهای شدید ارتباطی و آنچه رفتارهای خشونتآمیز برخی مسئولان زندان توصیف کرد، خبر داد.
ایراناینترنشنال نیز ۹ اردیبهشت گزارش داد ۲۱ معترض محکوم به اعدام در زندان قزلحصار بهصورت ایزوله نگهداری میشوند و از تماس با خانواده، وکیل انتخابی، هواخوری و ارتباط با دیگر زندانیان محروماند.
انتقاد از وضعیت اوین و درخواست رسیدگی فوری
سرخگل در بخش دیگری از نامه خود با اشاره به وضعیت زندان اوین، از رفتار ماموران با زندانیان سیاسی انتقاد کرد و نوشت این زندانیان با برخوردهایی تحقیرآمیز مواجهاند.
به گفته او، زندانیان سیاسی در اوین علاوه بر توهین و تحقیر، در معرض آسیبهای دیگری نیز قرار دارند و برخی از آنان به سمت مصرف مواد مخدر صنعتی سوق داده میشوند.
سرخگل در این نامه تاکید کرد بعید است مسئولان ارشد زندان از این وضعیت بیاطلاع باشند.
او آنچه را بر زندانیان سیاسی میگذرد، بخشی از روندی توصیف کرد که با هدف «ایجاد ترس در میان مردم» دنبال میشود.
سرخگل همچنین با اشاره به ادامه اجرای احکام اعدام و نگرانیها درباره وضعیت زندانیان سیاسی، از رسانهها، نهادهای بینالمللی و حقوق بشری و مردم ایران خواست برای وضعیت زندانیان سیاسی، از جمله بازداشتشدگان جنگ ۱۲ روزه، معترضان بازداشتشده در اعتراضات اخیر و بازداشتشدگان جنگ کنونی، چارهای موثر بیندیشند.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی تنها از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد امسال دستکم ۴۲ زندانی سیاسی را اعدام کرده و همزمان گزارشهایی از صدور احکام اعدام برای شماری از معترضان و زندانیان سیاسی منتشر شده است.
این روند نگرانیها را درباره سرنوشت بازداشتشدگان افزایش داده است.
این زندانی سیاسی در پایان نامه خود، این بازداشتشدگان و زندانیان را «فریاد و نعره سکوت مردمی» توصیف کرد که به نوشته او، سالها ظلم دیده و سرکوب شدهاند.
خبرگزاری ایلنا گزارش داد استانهای تهران، قم، سمنان و مرکزی با حدود ۳۰ درصد کاهش بارش، شدیدترین وضعیت خشکسالی را در کشور تجربه میکنند و در این میان، تهران در بغرنجترین شرایط قرار دارد.
ایلنا جمعه ۲۲ خرداد نوشت: «چند دهه خشکسالی و کاهش قابل ملاحظه منابع آبی با یک سال یا چند ماه بارندگی نرمال یا فراتر از نرمال جبران نخواهد شد. حتی اگر پنج سال پیاپی دوره پربارش و ترسالی را تجربه کنیم، کمبود ذخایر آب زیرزمینی بهطور کامل جبران نخواهد شد.»
بر اساس این گزارش، کمبود منابع آبی در کشور «بهشدت محسوس» است و باید اقدامات لازم برای «صرفهجویی» و «حفظ منابع آبهای سطحی و زیرزمینی» در اولویت قرار گیرد.
ایلنا از خالی بودن ۳۳ درصد از ظرفیت مجموع سدهای کشور خبر داد و افزود طبق ارزیابیها تا ۱۶ خرداد، در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، سدهای دوستی و طرق در خراسان رضوی، بارزو در خراسان شمالی و ساوه در استان مرکزی، در «وضعیت قرمز» بودهاند.
سال آبی دورهای ۱۲ ماهه است که برای اندازهگیری و تحلیل بارشها، روانآبها و منابع آب استفاده میشود و در ایران از اول مهر هر سال تا پایان شهریور سال بعد محاسبه میشود.
۲۱ اردیبهشت، عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، اعلام کرد حدود ۳۵ میلیون نفر در ایران با مشکل کمآبی روبهرو هستند.
وضعیت سدهای استان تهران
به گزارش ایلنا، بررسی وضعیت سدهای تامینکننده آب شرب و کشاورزی استانهای تهران و البرز نشان میدهد سد امیرکبیر با ۱۴۰ میلیون مترمکعب ذخیره و ۷۸ درصد پرشدگی، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۸ درصد رشد داشته، اما در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله، ۱۰ درصد کاهش را ثبت کرده است.
تا ۱۶ خرداد، ۹۱ درصد ظرفیت سد لار خالی بوده و ذخایر آن ۴۲ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است.
همچنین سد طالقان با ۵۲ درصد پرشدگی، نسبت به سال گذشته دو درصد و در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله، ۳۴ درصد کاهش ذخیره آبی دارد، در حالی که سد لتیان با ۶۹ میلیون مترمکعب موجودی و ۹۱ درصد پرشدگی، بهترتیب ۲۷ و شش درصد بیشتر از سال گذشته و متوسط ۱۰ ساله، آب ذخیره کرده است.
از سوی دیگر، سد ماملو با ۳۹ میلیون مترمکعب موجودی و ۱۶ درصد پرشدگی، اگرچه نسبت به سال گذشته ۴۶ درصد بهبود داشته، اما در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله با افت ۷۲ درصدی مواجه است.
این در حالی است که در پی آغاز فصل گرما در ایران و اذعان مقامهای جمهوری اسلامی به بحران آب و برق، نگرانیها درباره پیامدهای گسترده این بحرانها برای زندگی روزمره شهروندان شدت گرفته است.
ایلنا در ادامه با استناد به آخرین آمار از وضعیت سدهای کشور تا ۱۶ خرداد در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ گزارش داد میزان ورودی آب به مخازن سدها به ۴۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۷۶ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۲ درصد بیشتر شده است.
همچنین حجم آب ذخیرهشده در مخازن سدهای کشور تا این تاریخ به ۳۴ میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۲ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله، ۹ درصد افزایش یافته است.
با سپری شدن حدود دو-سوم سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، بررسی وضعیت بارندگی استانهای کشور نشان میدهد هشت استان ایلام، آذربایجان غربی، هرمزگان، کردستان، کرمانشاه، خراسان جنوبی، بوشهر و کرمان، در شرایط «ترسالی» قرار دارند.
استانهای سیستان و بلوچستان، آذربایجان شرقی، لرستان، خراسان شمالی، اردبیل، گلستان، خراسان رضوی، همدان، خوزستان، فارس، البرز و مازندران، از نظر میزان بارش در محدوده «نرمال» به سر میبرند.
در سوی دیگر، دادهها از تداوم خشکسالی در ۱۰ استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، یزد، گیلان، قزوین، مرکزی، سمنان، قم و تهران، حکایت دارند.
پیشتر در آبان ۱۴۰۴، کاوه مدنی، رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، هشدار داد ورشکستگی آبی در ایران پیامد دههها سوءمدیریت است و جایگاه کشور را در عرصه جهانی تضعیف میکند.
در ادامه فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر معلمان و فعالان صنفی در ایران، فروغ خسروی، معلم اهل بهبهان، از آموزش و پرورش اخراج شد، علی احمدی از دسترسی به خدمات درمانی در زندان محروم ماند و بازداشت سیامک صادقی چهرازی و محمدعلی زحمتکش، همچنان ادامه دارد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران جمعه ۲۲ خرداد این موارد را در گزارشهایی جداگانه اعلام کرد.
اخراج یک معلم و محرومیت یک فعال صنفی زندانی از درمان
بر اساس این گزارش، خسروی، معلم مقطع ابتدایی در شهر آغاجاری، در حالی از آموزش و پرورش اخراج شده که حکم چهار ماه انفصال موقت از خدمت او به «لغو پیمان» و قطع همکاری با آموزش و پرورش تبدیل شده است.
یک منبع آگاه در این رابطه به شورای هماهنگی گفت روند اخراج این معلم بدون طی مراحل قانونی و با فشار نهادهای امنیتی انجام شده و تصمیم نهایی بر اساس یک نامه محرمانه اتخاذ شده است. نامهای که به گفته این منبع، حتی در اختیار خود این معلم نیز قرار نگرفته است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان اخراج خسروی را محکوم کرد و آن را نمونهای از «محروم کردن معلمان از حق اشتغال و امنیت شغلی از طریق سازوکارهای غیرشفاف» دانست.
در گزارشی دیگر، شورای هماهنگی از تداوم محرومیت احمدی، فعال صنفی بازنشسته و زندانی سیاسی محبوس در زندان عادلآباد شیراز، از درمان تخصصی خبر داد.
بر پایه این گزارش، احمدی ۷۶ ساله با وجود ابتلا به بیماریهای متعدد، از جمله مشکلات قلبی و نیاز به عمل جراحی چشم، همچنان از اعزام به مراکز درمانی محروم مانده است.
برای او نوبت جراحی چشم در ۲۷ خرداد تعیین شده، اما با وجود درخواستهای مکرر خانواده و پیشنهاد تامین وثیقه یا انتقال تحت نظارت ماموران، تاکنون مجوز اعزام صادر نشده است.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره محرومیت زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران از رسیدگی پزشکی منتشر شده است.
ادامه بازداشت فعالان صنفی
شورای هماهنگی از تمدید قرار بازداشت صادقی چهرازی، فعال صنفی معلمان استان خوزستان، برای سومین ماه متوالی خبر داد.
بر اساس این گزارش، صادقی چهرازی در جریان موج اخیر سرکوب فعالان صنفی بازداشت شده و با وجود گذشت بیش از دو ماه، همچنان در بازداشت به سر میبرد.
خانواده و همکاران این فعال صنفی، نسبت به ادامه بلاتکلیفی قضایی او ابراز نگرانی کردهاند.
زحمتکش، فعال صنفی معلمان استان فارس، نیز از فروردینماه در بازداشت موقت به سر میبرد و با گذشت حدود دو ماه، هنوز اطلاع روشنی از روند رسیدگی به پرونده و وضعیت نهایی او منتشر نشده است.
پروندهها و احکام تازه
گزارشها و اطلاعیههای صنفی در ۲۱ خرداد از گشوده شدن پروندههای جدید، احضار دوباره و صدور احکام تازه علیه شماری از فعالان صنفی و مدنی، از جمله مسعود فرهیخته، مهدی فتحی، ایمان شهوندی و امیر وقاری فرهنگ لنگرودی، حکایت دارند.
طبق این گزارشها، فرهیخته، فعال صنفی معلمان زندانی در زندان مرکزی کرج، همزمان با گذراندن محکومیت سه سال و شش ماه و یک روز حبس، با دو پرونده جدید روبهرو شده و قرار است هفتم تیر در شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج محاکمه شود.
به گزارش کانال انجمن صنفی معلمان فارس، فتحی، عضو هیاتمدیره این انجمن، در پروندهای جدید به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۱۵ ماه حبس محکوم شد.
او پیشتر پس از تحمل بخشی از محکومیت پنجساله خود، با پابند الکترونیکی در حبس خانگی قرار گرفته بود.
بر پایه گزارش همین کانال، شهوندی، معلم و فعال صنفی ساکن پاسارگاد، در پروندهای به اتهام «تبلیغ علیه نظام» بهصورت غیابی به یک سال حبس تعزیری محکوم شد.
این پرونده اکنون در مرحله واخواهی است.
وقاری فرهنگ لنگرودی، فعال کارگری و مدافع حقوق بازنشستگان، نیز بار دیگر به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت احضار شده است.
او پیشتر در ارتباط با تجمعات اعتراضی ۲۸ اردیبهشت بازداشت و پس از دو روز با وثیقه چهار میلیارد تومانی آزاد شده بود.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان مجموعه این اقدامات را نشانه تداوم فشارهای امنیتی و قضایی بر معلمان و فعالان صنفی دانسته و خواستار پایان دادن به برخوردهای امنیتی با کنشگران مدنی و صنفی شده است.
این تشکل ۱۴ خرداد نیز با ابراز نگرانی از احتمال اجرای حکم اعدام علیرضا مرداسی، معلم و زندانی سیاسی، و سایر محکومان به مرگ، خواستار توقف صدور و اجرای احکام اعدام شده بود.
فعالان و تشکلهای صنفی معلمان در سالهای گذشته بارها هدف برخوردهای امنیتی، قضایی و اداری جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند. روندی که با احضار، بازداشت، صدور احکام زندان، اخراج، انفصال از خدمت و محرومیت از حقوق صنفی همراه بوده و بارها با محکومیت اتحادیههای بینالمللی کارگری و معلمان روبهرو شده است.
اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد دونالد ترامپ در چارچوب تلاشها برای حلوفصل اختلافات هستهای با حکومت ایران، با طرحی موافقت کرده است که بر اساس آن، ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی میتواند در داخل کشور و تحت نظارت بازرسان سازمان ملل، رقیقسازی شود.
این پایگاه خبری جمعه ۲۲ خرداد نوشت طبق یادداشت تفاهم احتمالی میان تهران و واشینگتن، حکومت ایران تعهدات مشخصی را در قبال برنامه هستهای خود خواهد پذیرفت؛ از جمله اینکه هرگز در پی دستیابی به سلاح هستهای نباشد و بنبست موجود بر سر ذخایر اورانیوم خود را از میان بردارد.
یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت این یادداشت تفاهم «تمام جزییات مربوط به مسائل هستهای را در بر میگیرد» و «همه خواستههای ایالات متحده را برآورده میکند».
با این حال، اکسیوس گزارش داد هرگونه اقدام در خصوص برنامه هستهای جمهوری اسلامی به دستیابی به توافقی دیگر وابسته است.
این رسانه افزود با توجه به پیچیدگی مذاکرات بر سر یادداشت تفاهم اولیه، چشمانداز رسیدن به یک توافق جامعتر مبهم به نظر میرسد.
بر اساس این گزارش، این یادداشت تفاهم آتشبس را به مدت ۶۰ روز، از جمله در لبنان، تمدید میکند و در این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۲ خرداد به نقل از منابع آگاه نوشت رسیدن تهران و واشینگتن به توافق در آستانه برگزاری نشست سران گروه ۷ محتمل است.
یک مقام گروه ۷ در مصاحبه با بلومبرگ هشدار داد هرچند نشانهها از نزدیک شدن آمریکا و جمهوری اسلامی به توافق حکایت دارند، اما در گذشته نیز پیشرفتهای دیپلماتیک مشابهی رخ داده بود که در نهایت به نتیجه عملی نرسید.
نشست سران گروه ۷ قرار است از ۲۵ تا ۲۷ خرداد در منطقه اِویان فرانسه برگزار شود.
سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی از مهمترین موانع دستیابی دو طرف به توافقی برای پایان دادن به جنگ بوده است.
ترامپ ۲۵ اردیبهشت هشدار داد اگر جمهوری اسلامی اورانیوم غنیشده را تحویل ندهد، آمریکا در «مقطعی مناسب» وارد ایران خواهد شد.
کانال ۱۲ اسرائیل پیشتر در ۱۷ اردیبهشت گزارش داده بود خروج ذخایر اورانیوم از ایران یکی از شروط اصلی رییسجمهوری آمریکا در مذاکرات است و بدون تحقق آن، توافقی در کار نخواهد بود.
بازگشایی تنگه هرمز در برابر معافیت موقت از تحریمها
اکسیوس در ادامه به نقل از یک مقام آمریکایی و دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی در مذاکرات گزارش داد یادداشت تفاهم احتمالی خواهان آن است که تنگه هرمز فورا و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم تردد کشتیها در این گذرگاه ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، ارتش ایالات متحده محاصره بنادر جنوبی ایران را لغو خواهد کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، پس از بازگشایی تنگه هرمز، واشینگتن بهصورت موقت حکومت ایران را از تحریمها معاف خواهد کرد تا بتواند به مدت ۶۰ روز نفت خود را صادر کند. اقدامی که میتواند درآمد قابل توجهی برای جمهوری اسلامی به همراه داشته باشد.
بر اساس این گزارش، در صورتی که تهران به تعهدات اولیه پایبند بماند و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، دامنه لغو تحریمها گسترش خواهد یافت.
یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای رفع تحریمها تعیین نشده است و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی خواهد داشت.»
بازارهای جهانی سهام پس از اظهارات ترامپ مبنی بر احتمال نهایی شدن توافق تهران و واشینگتن در آیندهای نزدیک، شاهد رشد چشمگیری بودند.
فعالان بازار این تحولات را نشانه کاهش تنشهای ژئوپلیتیک و افزایش احتمال بازگشایی تنگه هرمز ارزیابی کردهاند.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، تردد کشتیها را در این آبراه راهبردی مختل کرده است. اقدامی که به افزایش بهای جهانی انرژی انجامیده و به نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در منطقه دامن زده است.
سرنوشت مبهم داراییهای مسدودشده تهران
اکسیوس در ادامه گزارش داد هنوز مشخص نیست یادداشت تفاهم احتمالی شامل جزییات روشنی درباره سرنوشت میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی در خارج از کشور خواهد بود یا نه.
به نوشته این رسانه، تهران خواستار دسترسی فوری به بخشی از این منابع مالی پس از امضای هر توافق اولیه است، اما واشینگتن تاکید دارد آزادسازی این داراییها باید بهصورت مرحلهای و متناسب با میزان پایبندی جمهوری اسلامی به تعهداتش انجام شود.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ترامپ نسبت به احتمال گنجانده شدن موضوع داراییهای بلوکهشده حکومت ایران در یک توافق محرمانه جانبی ابراز نگرانی کرد.
با این حال، یک مقام آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس، این احتمال را رد کرد.
اکسیوس افزود ایالات متحده، جمهوری اسلامی و قطر، در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن، تهران بتواند برای خرید کالاهای بشردوستانه به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر دسترسی پیدا کند.
۱۴ خرداد، روزنامه اورشلیمپست نوشت پافشاری جمهوری اسلامی بر آزادسازی داراییهای مسدودشدهاش به یکی از مهمترین موانع در مسیر مذاکرات تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
وحید سرخگل، زندانی سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج، در نامهای از زندان نسبت به وضعیت بازداشتشدگان انقلاب ملی دیماه هشدار داد و از آنچه «فشار و ظلم سیستماتیک» علیه زندانیان سیاسی در زندانهای اوین و قزلحصار خواند، انتقاد کرد.
او از توهین، تحقیر، ضربوشتم، نگهداری طولانیمدت در سلولهای انفرادی، محدودیت تماس و ملاقات، محرومیت از هواخوری و نبود امکانات اولیه برای زندانیان سیاسی خبر داد.
در بخشی از نامه او آمده است: «در قفسی چون اوین و دخمهای چون واحد ۳ زندان قزلحصار، با بدترین شرایط، مورد توهین، تحقیر، فحاشی و حتی ضربوشتم قرار میگیرند.»
سرخگل در این نامه از رسانهها، نهادهای حقوق بشری و افکار عمومی خواست برای بهبود وضعیت زندانیان سیاسی، از بازداشتشدگان اعتراضات تا بازداشتشدگان جنگ ۱۲ روزه، اقدام مؤثر انجام دهند.