احمد خاتمی در خطبههای نماز عید قربان، دونالد ترامپ را «دشمن دیوانه کاخ سیاهنشین» خواند و گفت رییسجمهوری آمریکا «مدام از مذاکره با ایران سخن میگوید، اما حقیقت آن است که مقصودشان مذاکره نیست بلکه تسلیم است».
به گفته او، «دشمنان» خواهان ذلت ملت ایران هستند، اما «این را به گور خواهند برد».
خاتمی با اشاره به تظاهرات خیابانی حامیان حکومت افزود: «حضور مردم در خیابانها از مصادیق بارز مقاومت است. ملت ایران هرگز تن به تسلیم نخواهد داد.»
والاستریت ژورنال سهشنبه پنجم خرداد در گزارشی نوشت تهران امیدوار است با دستیابی به توافق، بخشی از حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده خود را آزاد کند و دوباره به بازار جهانی نفت دسترسی پیدا کند.
بر اساس این گزارش، تهران خبر کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در حمله نیروهای آمریکایی را با تاخیر منتشر کرد تا گفتوگوها آسیب نبیند.
یکی از اصلیترین اختلافها در مذاکرات، آینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی و ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران است.
این در حالی است که محور این مذاکرات، آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران است.
بر اساس این گزارش مقامهای ایرانی و میانجیها گفتهاند تهران به توافقی نزدیک شده که در مرحله نخست نیمی از این مبلغ آزاد شود.
والاستریت ژورنال با اشاره به این که حملات به زیرساختهای انرژی در ایران به سهمیهبندی سوخت منجر شده و تورم و پایین آمدن شدید سطح رفاه، اعتراضهای سراسری دیماه را رقم زد، تاکید کرد مقامهای عملگراتر در حکومت نگرانند ادامه بحران اقتصادی به موج تازهای از نارضایتی عمومی منجر شود.
بر اساس این گزارش با توجه به دیده نشدن مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، از زمان جانشینی پدرش، میانجیها در تلاشاند اطمینان پیدا کنند پیشنهادهای فعلی تهران مورد تایید جریانهای تندرو و نهادهای امنیتی نیز قرار دارد.
فشارها بر ترامپ
به گفته والاستریت ژورنال، در آمریکا نیز نشانههایی دیده میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، پس از انتقاد سناتورهای جمهوریخواه، بهدنبال تغییر برخی مفاد توافق احتمالی با ایران است.
سناتورهایی از جمله تد کروز، چارچوب توافق را «اشتباه» توصیف کرده و گفتهاند این توافق بیش از حد به برجام شبیه است و میتواند جمهوری اسلامی را تقویت کند.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال تلاش کرد منتقدان را آرام کند و گفت توافق جدید «کاملا برعکس» برجام خواهد بود.
او سپس اعلام کرد میخواهد عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن به توافقهای ابراهیم بپیوندند و روابط خود را با اسرائیل، عادیسازی کنند یا گسترش دهند.
ترامپ همچنین گفت تهران نیز پس از امضای توافق صلح میتواند به این روند ملحق شود.
غافلگیری رهبران خاورمیانه
بر اساس این گزارش، پیشنهاد گسترش توافقهای ابراهیم، مقامهای خاورمیانه را غافلگیر کرد، زیرا پیش از تماس ترامپ در جریان این طرح قرار نگرفته بودند.
کاخ سفید اعلام کرد این ایده مستقیما از سوی ترامپ مطرح شده است.
والاستریت ژورنال نوشت طرح تازه ترامپ علاوه بر تاثیر بر مذاکرات حکومت ایران و آمریکا، میتواند روابط واشینگتن با کشورهای خاورمیانه را نیز تغییر دهد. منطقهای که پس از سالها جنگ، همچنان نسبت به عادیسازی روابط با اسرائیل تردیدهای جدی در آن وجود دارد.
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت ترامپ از درخواست قبلی خود برای تحویل مستقیم ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران به آمریکا عقبنشینی کرده و گفته است این مواد میتوانند زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در داخل ایران یا در مکانی دیگر نابود شوند.
