یک شهروند اهل سیستان و بلوجستان با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفت: «ما همیشه محروم و گرسنه بودیم، ولی این روزها محرومتر و گرسنهتر هم شدهایم.»
او اضافه کرد: «گالن ۷۰ لیتری بنزین شده پنج میلیون تومان، در حالی که برای رسیدن به بیمارستان باید ۴۰ تا ۶۰ لیتر بنزین مصرف کنیم.»
در هفتههای اخیر موج گستردهای از اخراج، تعدیل نیرو، بیکارسازی و تغییر اجباری در طیف گستردهای از شغلها شکل گرفته است.
هزاران شهروند از صاحبان فروشگاههای مجازی و حقیقی تا کارکنان پتروشیمی و صنایع فولاد، شغل خود را از دست دادهاند و با از بین رفتن منبع درآمد، ناچار به روی آوردن به مشاغل جایگزین و موقتی شدهاند.
مسافرکشی هم دیگر صرف نمیکند
بر اساس گزارشها، رانندگی در تاکسیهای اینترنتی به آخرین راه بقا برای بسیاری از خانوادهها بدل شده است.
یک مخاطب در پیامی نوشت حقوق ۳۰ میلیون تومانی پدر بازنشستهاش پس از۳۰ سال کار کردن، کفاف زندگی را نمیدهد و این پدر سالخورده ناچار است برای کسب درآمد بیشتر از صبح تا شب در اسنپ مسافرکشی کند.
پیشتر نیز پیامهایی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میدادند حقوق، سنوات و حق بیمه بازنشستگان بهویژه از سوی تامین اجتماعی، فولاد مبارکه و ذوبآهن، با تاخیر پرداخت میشود.
یک فرد که بهدلیل قطع اینترنت شغلش را از دست داده است، گفت برای پرداخت وامهایش راننده تاکسی اینترنتی شده اما هر بار اسنپ حقوقش را واریز میکند، تمامی آن صرف پرداخت قسط وام میشود و پولی برای خرجی خانواده باقی نمیماند.
زنی ساکن اصفهان نیز در پیامی گفت پس از اخراج از شرکتی که در آن کار میکرد، به رانندگی در اسنپ روی آورده است، اما درآمدش حتی به خرید خوراکی هم نمیرسد.
هر راننده اسنپ، یک نیروی متخصص
موج بیکاری پای نیروهای متخصص و دانشگاهی را هم به تاکسیهای اینترنتی باز کرده است.
پایگاه خبری رویداد۲۴ پیشتر در گزارشی از اشتغال نیروهای فنی خط تولید فولاد مبارکه اصفهان به رانندگی در تاکسیهای اینترنتی پس از حملات اسرائیل و آمریکا به این مجموعه خبر داده بود.
یک زن با اشاره به تحصیلات تکمیلی، مدارک و مهارتهای متعدد خود، گفت سالها برای رشد حرفهای در شغل تخصصیاش زمان سپری کرده، اما با قطع دو ماهه اینترنت کسبوکار آنلاین او تعطیل شده و ناچار است بهعنوان راننده در اسنپ کار کند.
به گفته او، شرکت اسنپ نرخ سفرها را به شدت کاهش داده و درآمد حاصل از مسافرکشی حتی به هزینه کارواش ماشین هم نمیرسد، چه برسد به تعمیر آن.
پیش از این و در سالهای اخیر نیز گزارشهایی درباره اشتغال نیروهای فنی متخصص و فارغالتحصیلان دانشگاهی در شرکتهای تاکسیرانی و مشاغل غیرمرتبط به دلیل نبود بازار کار مناسب منتشر شده بود.
زوجی جوان که یکی از آنها فوقلیسانس برق قدرت و دیگری فوق لیسانس معماری از دانشگاه بهشتی دارد، به ایراناینترنشنال گفتند پس از بیکاری، برای سیر کردن دو فرزند خردسالشان در دو شرکت تاکسیرانی اسنپ و تپسی مشغول به کار شدهاند.
جوانی ۲۶ ساله و دارای مدرک دکتری هم در پیامی نوشت از سر ناچاری و پس از اخراج از محل کارش، اکنون بهعنوان پیک در اسنپفود مشغول است.
همزمان با افزایش شمار رانندگان تاکسیهای اینترنتی، اطلاعات دیگری مبنی بر آغاز موج تعدیل نیرو در زیرمجموعههای اسنپ نیز به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
به گفته کارکنان، این شرکت دهها نفر از نیروهای خود در اسنپ و اسنپفود را طی هفتههای اخیر تعدیل کرده است.
یک مدرس کاشت ناخن و مانیکور از توقف کسبوکار خود از اسفندماه سال گذشته تاکنون خبر داد.
به گفته این شهروند، گرچه مردمی که از تامین نیازهای اولیه خود درمانده شدهاند، کمتر به خدمات زیبایی میپردازند، اما عوامل دیگری نیز در این رکود موثر است؛ از جمله قطعی اینترنت که موجب شده تا او کسب درآمد از طریق فروش پکیجهای آموزشی را از دست بدهد.
او همچنین توضیح داد از همان زمان تاکنون آنتن دستگاه کارتخوانش قطع شده است و در پاسخ به پیگیریهایش گفتهاند سیگنال دستگاه کارتخوان «مشاغل غیرضروری» به دلایل «امنیتی» تا اطلاع ثانوی قطع خواهد بود.
بحران در صنایع پتروشیمی و بنادر
افزون بر این، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از موج گسترده بیکاری و ورشکستگی در کسبوکارهای صنعتی و خدماتی وابسته به صنایع سنگین است.
بسیاری از فعالان این حوزهها که تعدیل، اخراج یا بیکار شدهاند، گفتند همچون دیگر صنفهایی که با مشکل اقتصادی مواجه شدهاند، به مشاغلی نظیر رانندگی در اسنپ یا کارهایی روی آوردهاند که امنیت شغلی پایینتری دارند.
یک شهروند شاغل در حوزه صنعت گفت: «هر کیلو پروفیل پیش از جنگ تا حدود قیمت ۷۰ هزارتومان خریدوفروش میشد، اما اکنون قیمت آن به ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. به دلیل همین افزایش قیمت مدت سه ماه است که بیکاریم و توان پرداخت هزینه مواد اولیه را نداریم.»
قیمت پروفیل، بهعنوان ماده اولیه ساختوساز در صنایع طی یکسال گذشته افزایش قیمتی ۱۲۰ تا ۱۶۰ درصدی را تجربه کرده است.
مخاطب دیگری که فعال در صنف کابینتسازی است، نیز گفت قیمت هر ورق امدیاف از ۳ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به ۱۵ تا ۱۷ میلیون تومان در سال جدید رسیده است.
این شهروند با اشاره به رشد ۴۰۰ تا ۴۷۰ درصدی قیمت مواد اولیه، گفت در چنین شرایطی دیگر امکان ادامه کار و پرداخت اجاره محل کسب وجود ندارد.
پیش از این نیز شهروندان از بحران بیکاری در مشاغل مرتبط با پتروشیمی و نبود ورق آهن و مواد پتروشیمی در شهرهایی از جمله اصفهان خبر داده بودند که باعث تعطیلی بسیاری از کارگاههای صنعتی شده است.
علاوه بر صنایع، گزارشهایی نیز از موج توقف کسب و کارها و تعدیل نیرو در بنادر به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
یکی از کارکنان بندر رجایی گفت بسیاری از کارگران این منطقه اقتصادی تعدیل شدهاند و آنها که همچنان سر کار ماندهاند، حقوقهایشان بهصورت مرتب پرداخت نمیشود و بندر بسیار خلوت شده است.
بندر رجایی یکی از مهمترین بنادر تجاری ایران است که اردیبهشت سال ۱۴۰۴ با آنچه انفجار یکی از کانتینرهای حامل مواد شیمیایی خطرناک، از جمله سدیم پرکلرات اعلام شد، دچار آتشسوزی شد و به مرگ دهها نفر انجامید.
بسیاری از شرکتهای پیمانکاری وابسته به این بندر پس از انفجار و تا پیش از جنگ نیز با مشکلات اقتصادی بسیاری دست به گریبان بودهاند.
شهروند دیگری از سربندر در پیامی مشابه نوشت تمامی شرکتهای بندر نیروهای خود را تعدیل کردهاند و حقوق افرادی که کماکان بر سر کار ماندهاند هم به درستی پرداخت نمیشود.
پایگاه خبری رویداد ۲۴ نیز ۱۷ اردیبهشت در گزارشی درباره وضعیت مجموعه فولاد مبارکه پس از حملات آمریکا و اسرائیل نوشت که با وجود اطمیناندهی اولیه به کارکنان مبنی بر پرداخت بدون مشکل حقوق،دستمزد نیروها به حداقل دستمزد مصوب اداره کار تقلیل یافته است و بسیاری از نیروهای متخصص به رانندگی در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند.
رستورانها تحت تاثیر گرانی
صنف رستوران و غذاخوریها نیز از جمله کسب و کارهایی هستند که با افزایش قیمت مواد اولیه و فشارهای اقتصادی آسیب زیادی دیدهاند.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال که صاحب یک رستوران فستفود در لاهیجان است، نوشت: «مواد اولیه ساندویچی که اکنون به مبلغ ۱۰۰ هزارتومان فروخته میشود، چند روز بعد ۱۱۰ هزار تومان خریداری میشود. پس ناچار به افزایش قیمت روزانه هستیم که هم موجب نارضایتی مشتری است و هم خود از این مساله آسیب دیدهایم.»
رستوراندار دیگری از کیش نیز گفت اول ناچار شد بیش از ۱۰ نفر از نیروهایش را تعدیل کند و حالا چارهای جز تعطیلی برایش نمانده است.
همزمان، برخی مخاطبان از افزایش قیمت فستفود خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، قیمت یک ساندویچ بهطور متوسط به ۵۰۰ هزار تومان و یک پیتزا به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است.
