گزارشها حاکی از آن است که وزارت جنگ آمریکا در تلاش برای تقویت ظرفیت تولید تسلیحات، گفتوگوهایی را با شرکتهای بزرگ صنعتی و خودروسازی آغاز کرده است. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که جنگ با حکومت ایران و سایر درگیریها فشار فزایندهای بر ذخایر نظامی آمریکا وارد کرده است.
به گزارش رویترز به نقل از روزنامه والاستریت ژورنال، مقامهای ارشد دفاعی ایالات متحده با مدیران ارشد شرکتهایی از جمله جنرال موتورز و فورد درباره امکان تولید تسلیحات و تجهیزات نظامی گفتوگو کردهاند. این مذاکرات که به گفته منابع آگاه دامنهای گسترده داشته، پیش از آغاز جنگ با حکومت ایران آغاز شده است.
بر اساس این گزارش، دولت دونالد ترامپ به دنبال آن است که نقش خودروسازان و دیگر تولیدکنندگان آمریکایی را در زنجیره تولید دفاعی افزایش دهد. مقامهای دفاعی به والاستریت ژورنال گفتهاند که ممکن است از ظرفیت این شرکتها برای پشتیبانی از پیمانکاران سنتی دفاعی استفاده شود و از آنها خواسته شده بررسی کنند آیا میتوانند بهسرعت خطوط تولید خود را به تولیدات نظامی تغییر دهند یا خیر.
در این گفتوگوها، شرکتهایی مانند «جیای ایروسپیس» و «اوشکوش» نیز حضور داشتهاند. با این حال، رویترز اعلام کرده که هنوز نتوانسته این گزارش را بهطور مستقل تایید کند و شرکتهای مذکور نیز به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر پاسخی ندادهاند.
یک مقام پنتاگون در بیانیهای اعلام کرد که وزارت جنگ «متعهد به گسترش سریع پایه صنعتی دفاعی از طریق بهرهگیری از تمامی راهکارها و فناوریهای تجاری موجود» است تا برتری نظامی نیروهای آمریکایی حفظ شود.
این تحرکات در حالی صورت میگیرد که پنتاگون در پی جبران ذخایر تسلیحاتی مصرفشده در حملات به ایران و سایر عملیاتهای اخیر است. دونالد ترامپ نیز در ماه مارس با مدیران هفت شرکت پیمانکار دفاعی دیدار کرده بود تا راههای افزایش تولید تسلیحات را بررسی کند.
از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ و همچنین عملیات نظامی اسرائیل در غزه، ایالات متحده میلیاردها دلار از ذخایر تسلیحاتی خود - از جمله سامانههای توپخانهای، مهمات و موشکهای ضدتانک - را مصرف کرده است.
در همین چارچوب، ترامپ در ماه جاری درخواست افزایش ۵۰۰ میلیارد دلاری بودجه نظامی را مطرح کرده که در صورت تصویب، مجموع آن را به ۱.۵ تریلیون دلار خواهد رساند؛ افزایشی که در سایه تداوم جنگ با حکومت ایران و نیاز به بازسازی توان نظامی آمریکا مطرح شده است.
به گزارش رویترز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده است کشورها و نهادهایی که نفت ایران را خریداری کنند یا منابع مالی [حکومت] ایران را در بانکهای خود نگه دارند، در معرض تحریمهای ثانویه قرار خواهند گرفت.
او در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «به کشورها اعلام کردهایم اگر نفت ایران را خریداری کنید یا پول ایران در بانکهای شما باشد، آماده اعمال تحریمهای ثانویه هستیم.»
این هشدار در حالی مطرح میشود که محاصره دریایی آمریکا علیه حکومت ایران از روز دوشنبه ۲۴ فروردین آغاز شده و جنگ وارد هفته هفتم خود شده است. به گفته مقامهای آمریکایی، انتظار میرود این محاصره باعث توقف خرید نفت ایران توسط چین شود؛ کشوری که پیشتر بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی دریایی ایران را خریداری میکرد.
بسنت همچنین از ارسال نامه به دو بانک چینی خبر داد و گفت واشینگتن به آنها هشدار داده است که در صورت اثبات انتقال پول ایران از طریق حسابهایشان، با تحریم مواجه خواهند شد.
در همین حال، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهایی را علیه زیرساختهای حملونقل نفت ایران اعمال کرده و بیش از دو ده فرد، شرکت و شناور را هدف قرار داده است.
این اقدامات پس از آن صورت میگیرد که آمریکا یک معافیت ۳۰ روزه برای صادرات نفت ایران در دریا صادر کرده بود؛ معافیتی که به گفته بسنت، موجب ورود حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت ایران به بازار جهانی شد. او تایید کرد که این معافیت که در ۲۰ مارس صادر شده و در ۱۹ آوریل به پایان میرسد، تمدید نخواهد شد.
همزمان، آمریکا معافیت مشابه برای نفت روسیه را نیز تمدید نکرده است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که وزارت خزانهداری آمریکا به کشورهایی از جمله چین، هنگکنگ، امارات متحده عربی و عمان نامههایی ارسال کرده و نسبت به فعالیت بانکهایی که به گفته واشینگتن با تراکنشهای غیرقانونی ایران مرتبط هستند، هشدار داده است.
در بخش دیگری از این تحولات، وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد که واشینگتن از کشورهای خلیج فارس خواسته است داراییهای مرتبط با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و اعضای حاکمیت ایران را مسدود کنند.
بسنت گفت حملات [حکومت] ایران به کشورهای منطقه باعث شده این کشورها همکاری بیشتری با آمریکا داشته باشند و دسترسی به اطلاعات مالی حکومت ایران افزایش یابد. او افزود: «ایرانیها با حمله به همسایگان خود در خلیج فارس اشتباهاتی مرتکب شدند که ممکن است مرگبار باشد و اکنون این کشورها تمایل بیشتری برای شفافسازی مالی یا بررسی دقیقتر منابع مالی دارند.»
به گفته او، آمریکا پیامی مشابه به کشورهای خلیج فارس و نهادهای مالی ارسال کرده و هشدار داده است در صورت شناسایی داراییهای ایران در بانکهای آنها، تحریمها اعمال خواهد شد.
بسنت در پایان تاکید کرد که تهران باید بداند فشار اقتصادی ناشی از این اقدامات، «کمتر از حملات نظامی نخواهد بود.»
فاکسنیوز به نقل از یک شرکت اطلاعات دریایی میگوید دهها میلیون بشکه نفت ایران خارج از مسیرهای رسمی جابهجا شده است.
به گزارش فاکسنیوز، شرکت اطلاعات دریایی «ویندوارد» (Windward) اعلام کرده است که [حکومت] ایران برای دور زدن محاصره جدید آمریکا، از شبکههای مخفی انتقال نفت در دریا استفاده میکند. این محاصره از دوشنبه ۲۴ فروردین و در پی شکست مذاکرات میان تهران و واشینگتن و در چارچوب فشارهای نظامی و اقتصادی جدید آغاز شد.
بر اساس این گزارش، [حکومت] ایران همچنان نفت خود را از طریق مسیرهای غیرمستقیم و انتقال کشتیبهکشتی در آبهای آزاد توزیع میکند. ویندوارد میگوید تا ۲۴ فروردین، دستکم ۱۱ نفتکش حامل حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت ایران در آبهای فراساحلی مالزی مستقر بودهاند؛ منطقهای که بهعنوان یک هاب انتقال کشتیبهکشتی شناخته میشود.
این شرکت تاکید کرده است که این نفتکشها یا در انتظار تخلیه بار به کشتیهای دیگر هستند یا خود را برای ادامه مسیر آماده میکنند. به گفته ویندوارد، این تمرکز نشاندهنده استفاده مستمر [حکومت] ایران از سازوکارهای ذخیرهسازی و انتقال فراساحلی است که امکان تداوم صادرات نفت بدون عبور مستقیم از تنگه هرمز را فراهم میکند.
در این گزارش آمده است که «فعالیتهای پنهان» همچنان نقش محوری در این عملیات ایفا میکنند و بخشی از راهبرد گستردهتر [حکومت] ایران برای دور زدن تحریمها به شمار میروند. همچنین مسیرهای انتقال نفت ایران بهطور فزایندهای به سمت هابهای دریایی تغییر یافته و وابستگی به عبور مستقیم از تنگه هرمز کاهش پیدا کرده است.
همزمان، ارتش آمریکا اعلام کرده که اجرای محاصره را از ۲۴ فروردین آغاز کرده و در ۴۸ ساعت نخست، موفق شده ۹ نفتکش را که قصد عبور از این محدودیتها را داشتند، متوقف کند. به گفته فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، هیچ کشتیای در این بازه زمانی موفق به عبور از نیروهای آمریکایی نشده است.
سنتکام همچنین اعلام کرد که این ۹ شناور با دستور نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر داده و به سمت بنادر یا آبهای ساحلی ایران بازگشتهاند. یک مقام ارشد دفاعی آمریکا نیز گفته است که همه این شناورها نفتکش بودهاند و برای اجرای این دستورها نیازی به عملیات سوار شدن نیروهای آمریکایی بر عرشه آنها نبوده است.
با این حال، دادههای ویندوارد از نخستین روز کامل اجرای محاصره در ۲۵ فروردین نشان میدهد که واکنش کشتیها به این محدودیتها «پراکنده و نابرابر» بوده است. به گفته این شرکت، برخی کشتیها به مسیر خود ادامه دادهاند، برخی مسیر خود را تغییر داده یا بازگشتهاند و برخی نیز تلاش کردهاند با الگوهای حرکتی متفاوت از نظارتها عبور کنند.
در این میان، کشتیهای تحت تحریم و دارای پرچمهای جعلی همچنان فعال گزارش شدهاند. برخی از این شناورها از تنگه عبور کردهاند، در حالی که برخی دیگر با تاخیر یا تغییر مسیر مواجه شدهاند.
این گزارش همچنین تاکید میکند که حجم قابل توجهی از نفت ایران بهجای عبور مستقیم از تنگه هرمز، در مناطق فراساحلی انباشته میشود و از طریق شبکههای غیرمستقیم به بازار منتقل میشود.
در عین حال، سنتکام اعلام کرده است که این محاصره صرفاً شامل کشتیهایی است که به بنادر ایران وارد یا از آن خارج میشوند و بر آزادی کشتیرانی سایر مسیرها تاثیری نخواهد گذاشت. این فرماندهی تاکید کرده که اجرای محاصره بدون هیچ تبعیضی علیه همه کشتیهای مرتبط با بنادر ایران، از جمله در خلیج فارس و دریای عمان، اعمال خواهد شد.
در همین چارچوب، برخی شناورهای تحریمشده همچنان به فعالیت خود ادامه دادهاند. برای نمونه، نفتکش «ریچ استاری» پس از تغییر مسیر اولیه، بار دیگر حرکت خروجی خود را از سر گرفته و طبق گزارش ویندوارد، از مسیر جایگزین پیشنهادی ایران استفاده کرده است. همچنین کشتی شیمیایی «مورلیکیشن» که آن نیز تحت تحریم آمریکا قرار دارد، در حال حرکت به سمت منطقه گزارش شده است.
