گزارشهای رسیده از وقوع موجی از انفجارها، پرواز جنگندهها و فعال شدن پدافند در چندین استان کشور در بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین حکایت دارد.
بر اساس روایتها، در استان البرز، یک منزل ویلایی در کرج هدف قرار گرفت. همچنین در محدوده حصارک بالا ۶ تا ۷ انفجار رخ داد و پدافند فعال شد.
در شهرک اندیشه نیز انفجاری مهیب گزارش شد.
در استان تهران، صدای انفجار و فعالیت پدافند در نارمک به گوش رسید و انفجاری در خیابان ولیعصر رخ داد. در پردیس، فاز ۲ و فاز ۴ هدف قرار گرفت. در شهریار نیز انفجار بسیار شدید و حمله به یک ساختمان مسکونی در شهرک وایین گزارش شد.
در خوزستان، صدای مکرر پرواز جنگندهها بر فراز اهواز شنیده شد. در فارس، لارستان شاهد شلیک دو موشک از پایگاه نیروی هوایی سپاه بود که یکی از آنها در آسمان منهدم شد. در شیراز نیز دو انفجار پیاپی و شدید در مناطق مختلف شهر گزارش شد.
در یزد، گزارشها از چندین حمله و پرواز ممتد جنگندهها در ارتفاع پایین حکایت دارند. در بوشهر (جم) سه موشک همزمان پرتاب شد. در سیستان و بلوچستان، حمله به اسکله شهید کلانتری چابهار و پایگاه «امام علی» گزارش شد.
بر پایه روایتها، جاسک هرمزگان نیز شاهد وقوع حمله پهپادی و شلیک پدافند بود.
این رسانه آمریکایی بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین، کمتر از ۲۴ ساعت به پایان ضربالاجل دونالد ترامپ برای حمله به پلها و نیروگاههای برق در ایران، به نقل از دو مقام دفاعی نوشت که «ماهیت دوگانه» اهداف مندرج در این فهرست میتواند آنها را به اهدافی مشروع تبدیل کند.
یک منبع سوم نیز بهشرط ناشناس ماندن به این رسانه گفت که در میان مقامهای پنتاگون درباره «مرزگذاری میان اهداف نظامی و غیرنظامی» اختلاف نظر وجود دارد و «معتبر بودن این توجیه» سبب بحث میان آنها شده است. این منبع برای روشن شدن موضوع به تاسیسات آبشیرینکُن اشاره کرده که ممکن است هدف تلقی شوند، چون نیروهای نظامی نیز به آب آشامیدنی نیاز دارند.
پولیتیکو نوشته است که پنتاگون پاسخ به پرسشهای این رسانه را به کاخ سفید ارجاع داد و کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید نیز «ایجاد آمادگی لازم جهت فراهم کردن بیشترین گزینهها برای فرمانده کل قوا» را وظیفه پنتاگون خواند.
او همچنین به این رسانه گفت: «این به معنای آن نیست که رییسجمهور تصمیمی گرفته است. حکومت ایران تا سهشنبه ساعت ۸ شب [به وقت شرق آمریکا] فرصت دارد با ایالات متحده به توافق برسد. اگر این کار را انجام ندهد، رییسجمهور همانطور که وعده داده، آنها را به عصر حجر بازمیگرداند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۳ فروردین در سخنرانی خود در کاخ سفید از عبارت «عصر حجر» برای توصیف وضعیت ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز به دست جمهوری اسلامی و حمله به زیرساختهای کشور استفاده کرد.
پولیتیکو نوشت که کارزار بمباران مشترک آمریکا و اسرائیل تاکنون تا حد زیادی از هدف قرار دادن سازههایی که در تامین برق و سوخت در ایران نقش دارند پرهیز کرده است، اما با افزایش نارضایتی در کاخ سفید از امتناع حکومت ایران از تسلیم شدن در برابر خواستههای آمریکا، کاخ سفید در حال تجدید نظر در فهرست اهداف حملات است.
ترامپ دوشنبه ۱۷ فروردین در حاشیه مراسم عید پاک در کاخ سفید گفت که درباره هدف قرار دادن نیروگاههای برق در ایران «نگرانی» ندارد و سپس جمهوری اسلامی را به ارتکاب جنایت جنگی در کشورهای دیگر متهم کرد.
او گفت: «میدانید جنایت جنگی چیست؟ داشتن سلاح هستهای؛ اینکه اجازه دهید کشوری بیمار با رهبری دچار اختلال روانی سلاح هستهای داشته باشد، این یک جنایت جنگی است.»
کنوانسیون ژنو، شامل چهار معاهده مجزا که قواعد بشردوستانه در زمان جنگ را تعیین میکنند، در خصوص حمله به اهدافی که هم به نظامیان و هم غیرنظامیان سود میرساند، انعطاف نشان داده است. یکی از اصول کلیدی این کنوانسیون این است که اگر حمله به یک هدف غیرنظامی به عملیات نظامی «کمک موثر» کند، میتواند مشروع تلقی شود اما همچنان باید اصل تناسب و کاهش آسیب به غیرنظامیان رعایت شود.
شان تیمونز، دادستان نظامی پیشین ارتش آمریکا، در این باره به پولیتیکو گفت: «پیش از تائید اهداف، آنها باید تحت بررسی حقوقی عملیاتی قرار گیرند. برخی زیرساختهای غیرنظامی، اگر بهطور دوگانه از سوی نیروهای نظامی استفاده شوند، طبق قوانین جنگ هدف مشروع تلقی میشوند. نگرانی مردم درباره افراطی شدن این روند، نگرانی بهجایی است، اما سازوکارهای نظارتی وجود دارد.»
این رسانه تاکید کرده است پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پس از بر عهده گرفتن مسئولیت این وزارتخانه در سال گذشته، آن بخشهایی از پنتاگون را که «به عیین اهداف نظامی و جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان کمک میکردند» بهشدت تضعیف کرد و تعداد کارکنان این دفترها را از ۲۰۰ نفر به کمتر از ۴۰ نفر کاهش داد.
کارکنان اخراجی در کمک به فرماندهان نظامی آمریکا در انتخاب اهدافی کمک میکردند که جان غیرنظامیان را حفظ کند و همچنین پس از وقوع حملات، آنها را بررسی میکردند تا در آینده از آسیب به غیرنظامیان جلوگیری شود.
با این حال، تیمونز اشاره کرد که ترامپ بارها از مردم ایران خواسته است که به سرنگونی رهبران حکومت کمک کنند اما حمله به تاسیسات کلیدی پشتیبانی غیرنظامی میتواند خلاف این هدف عمل کند.
او گفت: «اگر هدف واقعا تضعیف توان نظامی آنهاست، بمباران کورکورانه فقط رنج مردم عادی را طولانیتر میکند.»
