عباس عراقچی با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که وزیر خارجه این کشور، در گفتوگو با عراقچی ابراز امیدواری کرده است که تلاشها برای جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه خاورمیانه ادامه پیدا کند.
روسیه اعلام کرد که ایالات متحده میتواند با رد کردن اولتیماتومها، به تلاشها برای کاهش تنشها و حل دیپلماتیک بحران در ایران کمک کند.
بر اساس اظهارات تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز، از گفتوگوی تلفنی ۱۵ دقیقهای خود با ترامپ در عصر یکشنبه ۱۶ فروردین، رئیسجمهوری آمریکا ادعا کرده است که در جریان اعتراضات دیماه در ایران، ایالات متحده«مقدار زیادی سلاح» برای معترضان ارسال کرده است.
ترامپ در این مصاحبه گفت: «ما مقدار زیادی سلاح فرستادیم. از طریق کردها فرستادیم»، اما در عین حال ابراز کرد که به نظر او کردها بخشی از این تسلیحات را برای خود نگه داشتهاند و همه آنها به دست معترضان نرسیده است.
ترامپ ۲۳ دی، چهار روز پس از کشتار گسترده معترضان ایرانی بهدست جمهوری اسلامی، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال خطاب به «میهندوستان ایرانی» نوشت «کمک در راه است» و آنها را ادامه اعتراضها و «در دست گرفتن نهادها» ترغیب کرد.
او در آن پست افزود: «من تمام دیدارها با مقامهای ایرانی را تا زمانی که کشتار بیمعنای معترضان متوقف نشود، لغو کردهام. کمک در راه است. ایران را دوباره بزرگ کنیم.»
اکنون، به گفته خبرنگار فاکسنیوز این تماس تلفنی نشان میدهد که منظور او از این کمک، تلاش برای ارسال تسلیحات به معترضان بوده است.
ترامپ پیش از آن نیز، در جریان اعتراضهای مردم ایران به افزایش قیمت ارز که خیلی زود هدف خود را به مطالبه تغییرات بنیادین در حکومت تغییر داد، گفته بود که اگر جمهوری اسلامی علیه معترضان از زور استفاده کند، از نیروی نظامی بهره خواهد گرفت.
او ۲۲ دی نیز به خبرنگاران گفته بود: «ایران در دردسر بزرگی است. به نظر من مردم در حال تسلط بر برخی شهرها هستند؛ چیزی که چند هفته پیش هیچکس فکرش را نمیکرد ممکن باشد. ما وضعیت را بسیار دقیق زیر نظر داریم. من خیلی صریح گفتهام که اگر آنها شروع به کشتن مردم کنند، همانطور که در گذشته کردهاند، ما وارد عمل خواهیم شد... این به معنای حضور نیروهای زمینی نیست، اما یعنی ضربه زدن بسیار شدید، آن هم در جایی که بیشترین آسیب را وارد کند.»
با این حال، در هیچیک از این اظهارات به نحوه کمکرسانی یا چگونگی همکاری با کُردها اشارهای نشده بود و همین ابهام درباره سازوکار این حمایت، به یکی از محورهای اصلی انتقاد از ترامپ تبدیل شد.
آکسیوس ۱۲ اسفند به نقل از سه منبع آگاه از تماس تلفنی ترامپ با مسعود بارزانی و بافل طالبانی، رهبران کرد مستقر در عراق، در روز یکشنبه ۱۰ اسفند خبر داد. یکی از این منابع، این تماسها را «حساس» توصیف کرد و منبع دیگری نیز این گفتوگوها را حاصل «ماهها لابیگری پشتپرده نتانیاهو» خواند.
یکی از مقامها به اکسیوس گفت: «دیدگاه غالب و بهطور حتم نظر شخص نتانیاهو این است که کردها وارد میدان خواهند شد و قیام خواهند کرد.»
این مقام در ادامه افزود: «نتانیاهو که «بیوقفه» خواستار حمله و تغییر رژیم در ایران بود، نخستین بار در دیداری در کاخ سفید این موضوع را با ترامپ مطرح کرده بود.»
۱۵ اسفند، در هفتمین روز از کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در ایران، موجی از حملات سنگین هوایی علیه ۳۵ مرکز متعلق به سپاه و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در نوار غربی ایران اجرا شد. همزمان جمهوری اسلامی، حملاتی پهپادی علیه اهدافی در عراق، بهویژه در اقلیم کردستان، پیاده کرد.
درست یک روز پس از این حملات ترامپ در یکی از سخنرانیهای خود اعلام کرد که قصد ندارد کُردها را به درگیری با جمهوری اسلامی وارد کند. او تاکید کرد: «ما به دنبال ورود کُردها نیستیم. نمیخواهم ببینم کردها آسیب ببینند یا کشته شوند.»
کانال ۱۲ اسرائیل، نهم فروردین با انتشار یک گزارش تحقیقی فاش کرد که طرح همکاری با کُردها در پی درز اطلاعات مرتبط با عملیات زمینی این نیروها و در پی آن فشار متحدان منطقهای آمریکا به دونالد ترامپ مبنی بر خارج کردن این طرح از دستور کار، لغو شود.
بر اساس این گزارش تلویزیونی «دهها هزار نیروی مسلح کرد شامل نیروهایی از هر شش جناح کردهای ایرانی» برنامه داشتند که در روزهای نخست جنگ، تحت پوشش گسترده هوایی آمریکا و اسرائیل از مرز عراق وارد ایران شوند. اما افشای اطلاعات در رسانهها، لابیگری متحدان و همچنین تردید خود کردها باعث شد واشینگتن این طرح را متوقف کند.»
تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز که عصر یکشنبه ۱۶ فروردین با ترامپ مصاحبه کرده، گزارش داد رییسجمهوری آمریکا در این گفتوگو تاکید کرده که مذاکرات با ایران همچنان «بهصورت فعال» در جریان است و به گفته او، مذاکرهکنندگان ایرانی بهطور موقت از هدف قرار گرفتن مصون ماندهاند.
ترامپ این وضعیت را نوعی «عفو محدود» توصیف کرده که بنا به درخواست طرف ایرانی و با موافقت او اعمال شده است.
رییسجمهور آمریکا همچنین گفته است که نسبت به دستیابی به توافق در کوتاهمدت خوشبین است. با این حال، او همزمان هشدار داده که در صورت عدم دستیابی به توافق، گزینههای سختتری از جمله «به دست گرفتن کنترل نفت ایران» را در نظر دارد.
ترامپ گفت: «اگر مذاکرات شکست بخورد، ترجیح میدهم کنترل نفت ایران را به دست بگیرم.»
یینگست به نقل از ترامپ افزود که این موضوع میتواند تحول مهمی در روند این درگیری باشد.
پینگپنگ تهدیدها
ترامپ ساعتی پیش از انتشار این مصاحبه از سوی فاکسنیوز، در شبکه اجتماعی تروث سوشال بار دیگر تهدید خود برای هدف قرار دادن نیروگاهها و پلها در ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز را تکرار کرد و نوشت: «سهشنبه در ایران، «روز نیروگاهها» و «روز پلها» خواهد بود—همه در یک روز جمع شدهاند. چیزی شبیه آن هرگز نخواهید دید!!!»
ترامپ در گفتوگوی دیگری با رسانه آکسیوس، مذاکرات میان واشینگتن و تهران را «مذاکراتی عمیق» خواند و افزود: «شانس خوبی وجود دارد که پیش از پایان مهلت به توافق برسیم، اما اگر توافق نکنند، همهچیز را آنجا منفجر میکنم.»
منظور او از «پایان مهلت»، اشاره به آخرین اولتیماتومی است که ششم فروردین اعلام کرد و در آن هشدار داد اگر ظرف ۱۰ روز تنگه هرمز باز نشود، نیروگاههای برق ایران هدف حمله قرار خواهند گرفت.
ترامپ در پاسخ به آکسیوس درباره نگرانی از آسیب به غیرنظامیان ایرانی گفت تصور میکند غیرنظامیانی که با حکومت خود مخالفاند، از چنین حملاتی برای تضعیف حکومت حمایت خواهند کرد. او گفت: «آنها در ترس زندگی میکنند، میترسند ما وسط جنگ آنها را رها کنیم، اما ما قرار نیست برویم.»
همزمان با تهدیدهای پیدرپی ترامپ از کانالهای مختلف، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس خطاب به او نوشت: «اقدامات بیپروای شما ایالات متحده را به جهنمی زنده برای تکتک خانوادهها میکشاند و کل منطقه را به آتش خواهد کشید، فقط به این دلیل که اصرار دارید از دستورات نتانیاهو پیروی کنید. هیچ تردیدی نداشته باشید: از طریق جنایات جنگی هیچ دستاوردی نخواهید داشت.»
نارضایتی از کُندی مذاکرات
یینگست در بخشی از گزارش خود به نارضایتی ترامپ از نحوه پیشبرد مذاکرات از سوی ایران اشاره کرد و به نقل از رییسجمهوری آمریکا گفت که تهران تلاش دارد روند گفتوگوها را به تعویق بیندازد. ترامپ تاکید کرده که با چنین رویکردی مخالف است و میخواهد هرچه سریعتر به نتیجه برسند
ترامپ در پاسخ به پرسش فاکسنیوز درباره احتمال ناامیدی از روند مذاکرات گفت که ناامید نیست، اما در عین حال تاکید کرد تغییری اساسی در رفتار طرف ایرانی مشاهده نمیشود، هرچند سطح فشارها افزایش یافته است.
در همین حال، ترامپ گفت که در صورت شکست مذاکرات، مسئولیت پیامدهای آن بر عهده حکومت ایران خواهد بود. او تاکید کرد که ایالات متحده در کنار مسیر دیپلماتیک، آماده اعمال فشارهای بیشتر نیز هست.
یینگست گفت: «برداشت من از صحبتهای رییسجمهور این بود که او درباره تهدیدهایش علیه حکومت ایران کاملا جدی است.»
این خبرنگار افزود: «رییسجمهور همچنین درباره شیوه مذاکره ایرانیها صحبت کرد. برداشتی که من از این گفتوگو داشتم این است که ایرانیها تمایل دارند در روند مذاکرات وقتکشی کنند. او به من گفت که ایرانیها تلاش میکردند مذاکرات را یک هفته یا چند روز دیگر به تعویق بیندازند. اما رییسجمهور پاسخ داده: نه، همین الان مذاکره میکنید.»
رییسجمهوری آمریکا دوم فروردین اعلام کرده بود که در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد. او یک روز بعد، از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد. سپس اولتیماتوم خود را در ششمین روز فروردین به مدت ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.
بر اساس آنچه او در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرده است، مهلت او ساعت هشت شب دوشنبه شنبه ششم آوریل به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران)، به پایان خواهد رسید.
