ترامپ اصرار دارد که تهران همچنان به دنبال توافق است
دونالد ترامپ، رییسجمهروی ایالات متحده، در سخنرانی خود در مراسم جمعآوری کمک مالی برای جمهوریخواهان در واشینگتن بار دیگر تکرار کرد که جمهوری اسلامی همچنان به دنبال دستیابی به توافق از طریق مذاکره است.
او گفت: «آنها در حال مذاکره هستند و خیلی هم میخواهند به توافق برسند، اما از گفتنش میترسند چون فکر میکنند به دست رقبایشان کشته میشوند.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «آنها همچنین میترسند که ما آنها را بکشیم» و در ادامه با لحنی طنزآمیز گفت اکنون هیچکس تمایل ندارد رهبری ایران را بر عهده بگیرد، چون ممکن است توسط ایالات متحده ترور شود، «من که اصلا نمیخواهم».
این درحالی است که مقامهای جمهوری اسلامی طی ساعات گذشته بارها اعلام کردهاند که قصد مذاکره ندارند. یک مقام پاکستانی نیز به رسانهها گفته است که احتمالا پاسخ حکومت ایران به پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا منفی است.
در حالی که بحثها درباره احتمال عملیات زمینی آمریکا در ایران شدت گرفته، تحلیلگران نظامی بر این باورند که در چنین سناریویی، نقش نیروهای ویژه و یگانهای واکنش سریع بیش از هر زمان دیگری تعیینکننده خواهد بود.
مایکل آیزنشتات، تحلیلگر نظامی، با اشاره به ساختار نیروهای ایران به فاکسنیوز گفت که این کشور از واحدهای پیادهنظام گسترده برخوردار است که میتوانند در برابر عملیاتهای متعارف مقاومت کنند. به گفته او، استفاده از نیروهایی مانند لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا در قالب عملیات کلاسیک، نهتنها برای وارد کردن ضربه قاطع کافی نیست، بلکه میتواند این نیروها را در معرض تلفات سنگین قرار دهد.
در همین چارچوب، اعزام اخیر نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه - که شامل یگانهایی از تیم رزمی تیپ اول و فرماندهی این لشکر است - بیش از آنکه نشانه آغاز یک تهاجم گسترده زمینی باشد، بهعنوان بخشی از راهبرد فشار و ایجاد گزینههای محدود و هدفمند ارزیابی میشود. گزارشها همچنین از استقرار این نیروها در «فاصله عملیاتی» از ایران حکایت دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس بامداد چهارشنبه به نقل از یک منبع نظامی در دولت آمریکا اعلام کرد که یک هزار نیروی نظامی از لشکر ۸۲ هوابرد در روزهای آینده به خاورمیانه اعزام میشود.
آسوشیتدپرس نوشت که این نیرو شامل یک گردان از تیم رزمی تیپ اول است که همراه با سرلشکر براندون تگنمایر، فرمانده لشکر، و ستاد فرماندهی آن راهی این ماموریت خواهد شد.
پس از آن، روزنامه نیویورکتایمز هم از اعزام حدود دو هزار نیروی واکنش سریع به خاورمیانه خبر داد.
کارشناسان معتقدند در صورت حرکت به سمت عملیات زمینی، این ماموریتها بهاحتمال زیاد بر عملیاتهای محدود، سریع و مبتنی بر نیروهای ویژه متمرکز خواهد بود - از جمله تصرف و کنترل نقاط کلیدی مانند جزیره خارک، که نقش حیاتی در صادرات نفت ایران دارد.
در این سناریو، یگانهایی مانند ۸۲ هوابرد و واحدهای تفنگداران دریایی، نه برای اشغال گسترده، بلکه برای اجرای عملیاتهای دقیق، کوتاهمدت و با هدف ایجاد اهرم فشار به کار گرفته میشوند. چنین رویکردی میتواند توان حکومت ایران در حوزههایی مانند صادرات انرژی را محدود کند، بدون آنکه آمریکا وارد یک جنگ زمینی گسترده شود.
لشکر ۸۲ هوابرد یکی از واحدهای واکنش سریع ارتش ایالات متحده است که برای فرود با چتر نجات در مناطق متخاصم یا قلمرو مورد مناقشه برای تأمین امنیت زمینها و فرودگاههای کلیدی، آموزش دیده است. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که بخشهایی از این لشکر درروزهای اخیر دوره آموزش گذرانده است.
با این حال، آیزنشتات هشدار میدهد که حتی در این نوع عملیاتها نیز خطرات قابل توجهی وجود دارد. به گفته او، نیروهای ایرانی در سرزمین اصلی میتوانند با حملات موشکی یا پهپادی به اهدافی مانند جزیره خارک، تلفات قابل توجهی به نیروهای آمریکایی وارد کنند.
او همچنین تاکید کرد که در صورت کاهش درگیریهای متعارف، احتمال تغییر شکل جنگ به سمت درگیریهای نامتقارن، حملات چریکی و فعالیتهای «منطقه خاکستری» افزایش مییابد- سناریویی که تجربه جنگ خلیج فارس نیز آن را تایید میکند.
در همین حال، اعزام یگان ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه توجهها در شرق آسیا را به خود جلب کرده است. یگان ۳۱ پیش از اعزام به منطقه، بین بیستم بهمن تا بیستم اسفند سال گذشته،رزمایش سالیانه «مشت آهنین» را با ارتش ژاپن برگزار کرده بود که از نظر وسعت و میزان نیروها بزرگترین آن بود.
هدف نیروهای شرکتکننده در رزمایش مشت آهنین، بازپسگیری و دفاع از جزایر دورافتاده بود؛ در آن هنگام، هدف اصلی رزمایش «آمادگی نیروهای ژاپنی و آمریکایی در برابر حملات چین» توصیف شده بود.
روزنامه شوکانگندای، چاپ توکیو، نوشت این یگان، که برای مقابله با بحرانهای شبهجزیره کره و تنشهای شرق آسیا همواره در آمادهباش ۲۴ ساعته قرار دارد، در زمرهٔ «نخبهترین» واحدهاست و اعزام آن به خاورمیانه نشان خواهد داد که توان و انعطافش تا چه حد در بحرانهای جهانی مورد استفاده قرار میگیرد.
اعزام دیگر یگانهای نخبه، از جمله واحد ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه، نشاندهنده تمرکز فزاینده بر نیروهای چابک، چندمنظوره و آماده برای عملیات در محیطهای پیچیده است.
ارزیابیها نشان میدهد که اگر ایالات متحده به سمت عملیات زمینی در ایران حرکت کند، این عملیات بهاحتمال زیاد نه به شکل یک تهاجم گسترده، بلکه در قالب ماموریتهای محدود و متکی بر نیروهای ویژه انجام خواهد شد- رویکردی که هدف آن ترکیب فشار نظامی با کنترل ریسکهای یک جنگ تمامعیار است.
روزنامه فایننشال تایمز در یک گزارش اختصاصی بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی غرب نوشته که روسیه در آستانه تکمیل ارسال مرحلهای پهپاد، مواد غذایی و دارو به ایران است.
این رسانه چهارشنبه پنجم فروردین نوشت: «به گفته دو مقام مطلع از این گزارشها، مقامهای ارشد [حکومت] ایران و روسیه چند روز پس از حملات اسرائیل و آمریکا به تهران، بهطور محرمانه درباره ارسال پهپادها گفتوگو کردند. روند آمادهسازی این محمولهها که از اوایل مارس آغاز شده بود، قرار است تا پایان ماه تکمیل شود.»
به گفته منابع آگاه، روسیه روابط نزدیکی با تهران دارد و پیشتر نیز حمایتهای مهمی از جمله تصاویر ماهوارهای، دادههای هدفگیری و اطلاعات امنیتی در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.
به نوشته این رسانه، ارسال تسلیحاتی مانند پهپادها میتواند نخستین نشانه از آمادگی مسکو برای ارائه حمایت نظامی مرگبار به تهران از زمان آغاز جنگ باشد.
ران پروسور، سفیر اسرائیل در آلمان، در واکنش به سخنان رییسجمهوری فدرال آلمان مبنی بر ضرورت توجه به دیپلماسی در برابر جمهوری اسلامی، هشدار داد که اتکا به گفتوگو و توافقهای پیشین نتوانسته تهدیدهای تهران را مهار کند و خطر دستیابی ایران به سلاح هستهای یک تهدید «وجودی» است.
پروسور در یادداشتی در روزنامه «فرانکفورتر آلگِماینه»، از روزنامههای معتبر سراسری در آلمان، با اشاره به سخنرانی فرانک-والتر اشتاینمایر در جشن «۷۵ سالگی دیپلماسی آلمان» گفت که نگاه سنتی به دیپلماسی که بر گفتوگو بهعنوان راهحل اصلی تکیه دارد، در برابر بازیگرانی مانند جمهوری اسلامی کارآمد نیست.
او در این یادداشت که چهارشنبه، پنجم فروردین منتشر شد، نوشت: «راهبرد گفتوگو در مورد کسانی که نمیخواهند گفتوگو کنند و به گفتوگو بهعنوان ابزاری برای وقتکُشی و زمان خریدن برای سوختگیری موشکهایشان نگاه میکنند، کارساز نیست.»
اشتاینمایر در این مراسم به اهمیت «خِرد در سیاست خارجی» اشاره کرده و گفته بود که نباید دیپلماسی را یک «بازوی ناتوان» پنداشت.
پروسور با اشاره به تجربههای گذشته، از جمله حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ و حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، گفت این رویدادها نشان دادند که فرض امکان گفتوگو با همه بازیگران و دستیابی به صلح از طریق تعامل اقتصادی، با واقعیتهای امنیتی همخوانی ندارد.
سفیر اسرائیل همچنین از برجام انتقاد کرد و گفت این توافق تنها به این دلیل ممکن شد که کشورهای غربی چشم خود را بر برنامه موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی و همچنین حمایت آن از گروههای نیابتی مانند حزبالله و حوثیها بستند.
او افزود پیامد این رویکرد اکنون در حملات مداوم به کشورهای منطقه، بهویژه در خلیج فارس، قابل مشاهده است.
سفیر اسرائیل همچنین نسبت به تفسیرهای محدودکننده از حقوق بینالملل هشدار داد و گفت چنین رویکردی ممکن است توان دفاعی کشورهایی مانند اسرائیل و حتی آلمان را تضعیف کند، در حالی که به گفته او، محور مسکو-تهران از این وضعیت بهرهبرداری میکند.
پیامهای دریافتی از مخاطبان ایراناینترنشنال از انفجارهای شدید در مشهد، شیراز و شهریار در ساعات پایانی چهارشنبه پنجم فروردین و بامداد پنجشنبه ششم فروردین حکایت دارد.
شهروندان از مشهد نوشتهاند از ۹:۱۵ دقیقه تا حدود ساعت ۱۰ شب چهارشنبه، این شهر چندین بار هدف حمله قرار گرفت. یکی از پیامها به «اصابت موشک به انبار مهمات و حضور گسترده نیروهای آتشنشانی» اشاره کرده است.
شهروندان از شیراز نوشتهاند که ساعت ۱ بامداد پنجشنبه چند جنگنده «در نزدیکی بلوار نصر» اقدام به شلیک موشک کردند. همچنین گزارش شده است که جنگندهها در ارتفاع پایین بر فراش شهر پرواز میکردند و همزمان چندین انفحار پیاپی در «حوالی چهارراه ادبیات» شنیده شد.
یک شهروند از شهریار نیز خبر داد که حوالی یک بامداد صدای یک انفجار را شنیده است.
عکس ارسالی به ایراناینترنشنال از انفجارهای شامگاه چهارشنبه پنجم فروردین در مشهد
رولان لسکور، وزیر دارایی فرانسه، چهارشنبه پنجم فروردین گفت که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از درصد از ظرفیت پالایشگاهی منطقه خلیج فارس در پی حملات تلافیجویانه ایران آسیب دیده یا از بین رفته است و اکنون جهان با کمبود روزانه ۱۱ میلیون بشکه نفت در بازارهای جهانی روبهروست.
به گزارش فرانس ۲۴، او هشدار داد که بازسازی تاسیسات آسیبدیده ممکن است تا سه سال زمان ببرد و راهاندازی مجدد واحدهایی که بهطور اضطراری تعطیل شدهاند نیز چندین ماه طول خواهد کشید.
این اظهارات در حالی بیان شد که مقامهای کشورهای اتحادیه اروپا در تلاش برای حل بحران انرژیاند. جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اکنون برای مذاکرات اضطراری انرژی به الجزایر سفر کرده تا در شرایطی که این کشور در تلاش برای جبران کاهش واردات گاز مایع از قطر است، تامین گاز بیشتری را تضمین کند.
بریتانیا و آلمان نیز روز چهارشنبه اعلام کردند که این بحران انرژی روند گذار آنها به انرژیهای سبز را تسریع کرده است.
همزمان، کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، اطمینان داد که این نهاد ابزارهای مختلفی برای مقابله با شوک تورمی ناشی از جنگ جاری در خاورمیان در اختیار دارد و تاکید کرد سیاستگذاران «دچار فلج ناشی از تردید» نخواهند شد.
