دانشجویان دانشگاه هنر شیراز در حمایت از دیگر دانشگاهها در بیانیهای با تاکید بر ادامه اعتصاب و اعتراض تا آزادی دانشگاه نوشتند: «پیمان ما با درفش شیر و خورشید و نام ایران و خون عزیزانمان است، امروز کلاس و درس و کتاب امروز میدان جنگ ما است و سر پیش دستورات شما خم نخواهیم کرد.»
دانشجویان در این بیانیه با اشاره به کشتهشدگان اعتراضات و نام بردن از علی احمدیان که در انقلاب ملی ایرانیان به دست جمهوری اسلامی کشته شد نوشتند که نشستن در کلاسی که صندلی یکی از همکلاسیها خالی باشد برای آنان پذیرفتنی نیست.
ماسانائو اوزاکی، معاون دبیر کابینه ژاپن، چهارشنبه ششم اسفند در مصاحبه با خبرنگاران گفت این شهروند ژاپنی، ۳۰ دی در ایران بازداشت شده است.
او جزییات بیشتری در این خصوص ارائه نکرد.
ایراناینترنشنال پنجم اسفند گزارش داد رییس دفتر شبکه اناچکی ژاپن در ایران دستگیر شده و اکنون در زندان اوین محبوس است.
بر اساس اطلاعات رسیده، این خبرنگار اکنون در بند هفت زندان اوین به سر میبرد.
رادیو فردا نیز به نقل از دو منبع آگاه نوشت این فرد که شینوسوکه کاواشیما نام دارد، چهارم اسفند به زندان اوین منتقل شده است.
شبکه اناچکی ششم اسفند در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره وضعیت مدیر دفتر خود در تهران اعلام کرد این رسانه «همواره حفظ امنیت کارکنانش را در بالاترین اولویت قرار میدهد».
اناچکی تاکید کرد در مقطع کنونی، قادر به ارائه هیچگونه اطلاعاتی در این خصوص نیست.
اناچکی رسانه عمومی ژاپن است که اخبار و گزارشهای مربوط به این کشور و آسیا را از طریق تلویزیون، رادیو و پلتفرمهای آنلاین برای مخاطبان بینالمللی منتشر میکند.
تا لحظه تنظیم این گزارش، مقامهای جمهوری اسلامی درباره بازداشت این خبرنگار ژاپنی موضعگیری نکردهاند و دلیل دستگیری او همچنان نامشخص است.
پس از سرکوب خونین انقلاب ملی ایرانیان و همچنین بالا گرفتن احتمال رویارویی نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی، کشورهای مختلفی از جمله ژاپن، آمریکا، کره جنوبی، لهستان، فرانسه، آلمان، هلند، اسپانیا، کانادا، صربستان، هند و استرالیا از شهروندان خود خواستهاند از سفر به ایران خودداری کنند یا در صورت حضور در ایران، هرچه سریعتر از این کشور خارج شوند.
این نخستین مورد از بازداشت خبرنگاران خارجی از سوی حکومت ایران نیست و در گذشته نیز موارد مشابهی گزارش شده است.
فعالان حقوق بشر اقدام جمهوری اسلامی در بازداشت اتباع خارجی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند حکومت از این حربه برای تحت فشار گذاشتن سایر کشورها و گرفتن امتیاز از آنها استفاده میکند.
پیش از این چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی، ۱۹ دی ۱۴۰۳ و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، وزارت دادگستری ایتالیا دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشت شده در ایتالیا به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، را صادر کرد.
۲۹ بهمن سال جاری، سازمان گزارشگران بدون مرز ضمن ابراز نگرانی از «افزایش نگرانکننده» فشار جمهوری اسلامی بر رسانهها، خواستار آزادی فوری همه خبرنگاران زندانی و پایان دادن به سرکوب مطبوعات در ایران شد.
این سازمان آذرماه نیز هشدار داده بود ایران هفتمین زندان بزرگ روزنامهنگاران در جهان به شمار میرود.
سه محور اصلی سخنان ترامپ درباره ایران - کشتار گسترده معترضان، تهدید موشکی علیه خاک آمریکا و احیای برنامه هستهای - در کنار هم روایتی میسازند که از منظر افکار عمومی، اقدام نظامی را نه یک انتخاب اختیاری، بلکه پاسخی ضروری جلوه میدهد.
۱. از سرکوب داخلی تا مشروعیت اخلاقی اقدام خارجی
ترامپ با اشاره به کشته شدن «دستکم ۳۲ هزار معترض» و توصیف صحنههایی از شلیک و اعدام، حکومت ایران را نه فقط یک رقیب ژئوپلیتیک، بلکه یک رژیم «خطرناک و بیرحم» معرفی میکند.
این چارچوبسازی دو کارکرد دارد:
•نخست، اخلاقیسازی تقابل: وقتی یک حکومت بهعنوان عامل «قتلعام مردم خود» معرفی میشود، مقابله با آن میتواند در ذهن بخشی از جامعه آمریکا رنگ و بوی دفاع از ارزشهای انسانی بگیرد، نه صرفا رقابت قدرت.
•دوم، پیوند زدن بیثباتی داخلی با خطر خارجی: رژیمی که به گفته ترامپ «افراد بسیار خطرناکی» آن را اداره میکنند، در این روایت بالقوه میتواند همین خشونت را به بیرون صادر کند.
به این ترتیب، موضوع دیگر فقط سیاست منطقهای نیست، بلکه تهدیدی است که ماهیت آن «غیرقابل پیشبینی و ایدئولوژیک» توصیف میشود.
۲. از گذشته خونین تا تهدید مستقیم خاک آمریکا
ترامپ با یادآوری کشته و زخمی شدن «هزاران نظامی آمریکایی» بهوسیله «بمبهای کنار جادهای» و اشاره به حذف قاسم سلیمانی، گذشتهای را بازسازی میکند که در آن جمهوری اسلامی مسئول مستقیم آسیب به آمریکاییها معرفی میشود.
این یادآوری تاریخی، زمینهای احساسی برای پذیرش اقدام قاطعتر فراهم میکند.
اما نقطه کلیدیتر سخنان او جایی است که میگوید حکومت ایران در حال توسعه موشکهایی است که «بهزودی به ایالات متحده خواهند رسید».
این جمله مهمترین بخش چارچوبسازی امنیتی است.
در ادبیات سیاست خارجی آمریکا، زمانی که یک تهدید «به خاک آمریکا» برسد، سطح حساسیت افکار عمومی و کنگره بهشدت افزایش مییابد.
تا زمانی که خطر محدود به خاورمیانه یا اروپا باشد، مخالفت با جنگ آسانتر است؛ اما وقتی تهدید بهعنوان خطر بالقوه برای شهرهای آمریکا تصویر شود، بحث از «انتخاب» به «پیشگیری» تغییر میکند.
ترامپ عملا استدلال پیشدستانه (preemption) را بازسازی میکند: اگر اکنون اقدام نکنیم، فردا دیر خواهد بود.
۳. هستهای: عبور از خط قرمز سنتی آمریکا
ترامپ بارها تاکید میکند که «هرگز اجازه نخواهد داد بزرگترین حامی تروریسم در جهان به سلاح هستهای دست یابد».
این جمله بر یک اجماع دیرینه در سیاست آمریکا تکیه دارد: جلوگیری از هستهای شدن حکومت ایران.
او با اشاره به «عملیات چکش نیمهشب» و ادعای نابودی برنامه هستهای ایران، سپس تاکید بر اینکه تهران «دوباره همهچیز را از نو آغاز کرده است»، یک تصویر تکرارشونده میسازد:
•ما نابود کردیم
•آنها بازسازی کردند
•هشدار دادیم
•آنها گوش ندادند
این روایت، مذاکرات جاری را نیز در چارچوبی خاص قرار میدهد: دیپلماسی امتحان شده، اما طرف مقابل هنوز آن «کلمات کلیدی» - «هرگز سلاح هستهای نخواهیم داشت» - را نگفته است.
به این ترتیب، اگر مذاکره شکست بخورد، مسئولیت آن در افکار عمومی متوجه تهران خواهد شد، نه واشینگتن.
۴. ساختن منطق «صلح از طریق قدرت»
ترامپ همزمان دو پیام میدهد: «ترجیح من دیپلماسی است» و «هرگز در مقابله با تهدید علیه آمریکا تردید نخواهم کرد».
این دوگانه به او اجازه میدهد خود را رییسجمهوری معرفی کند که ابتدا راه صلح را میآزماید، اما در برابر تهدید مستقیم عقبنشینی نمیکند.
چنین چارچوبی، برای رایدهندگان جمهوریخواه و بخشی از مستقلها جذاب است: جنگطلب نیست، اما ضعیف هم نیست.
امنیت ملی بهعنوان محور مشروعیت اقدام
در مجموع، سخنان ترامپ سه لایه مشروعیت برای اقدام احتمالی نظامی میسازد:
۱. مشروعیت اخلاقی: مقابله با رژیمی که مردم خود را میکشد.
۲. مشروعیت تاریخی-انتقامی: پاسخ به گذشتهای که در آن آمریکاییها کشته شدهاند.
۳. مشروعیت پیشدستانه امنیتی: جلوگیری از تهدید موشکی و هستهای علیه خاک آمریکا.
این ترکیب، حکومت ایران را از یک مساله منطقهای به یک تهدید مستقیم علیه «امنیت ملی آمریکا» تبدیل میکند.
در چنین چارچوبی، اگر کاخ سفید تصمیم به حمله محدود یا گسترده بگیرد، میتواند آن را نه بهعنوان ورود به یک جنگ انتخابی دیگر در خاورمیانه، بلکه بهعنوان اقدامی ضروری برای دفاع از شهروندان آمریکایی معرفی کند.
به بیان دیگر، سخنان ترامپ نه صرفا هشدار، بلکه مرحلهای از آمادهسازی ذهنی افکار عمومی برای سناریویی است که در آن اقدام نظامی، در صورت شکست دیپلماسی، قابل توجیه جلوه میکند.
