
روزنامه واشینگتنپست در گزارشی نوشت پایگاه «ماگا» دونالد ترامپ که سال گذشته میلادی پیش از حمله محدود آمریکا به ایران بهشدت علیه ورود به جنگی تازه در خاورمیانه موضع گرفته بود، این بار در برابر احتمال اقدام نظامی گستردهتر سکوت بیشتری اختیار کرده است.







به نوشته واشینگتنپست، سه روز پیش از آنکه ترامپ در ژوئن گذشته مجوز حمله به ایران را صادر کند، چارلی کرک، فعال سرشناس محافظهکار و از چهرههای بانفوذ نزدیک به پایگاه «ماگا»، در دفتر بیضی کاخ سفید نگرانی خود را درباره کشیده شدن آمریکا به یک درگیری طولانی دیگر مطرح کرده بود. کرک در آن زمان در برنامه خود گفته بود: «باید در برابر وسوسه براندازی دیکتاتورها در سرزمینهایی که نمیشناسیم مقاومت کنیم. پایگاه ماگا اصلاً جنگ نمیخواهد.» او به همراه استیو بنن و تاکر کارلسون نسبت به تغییر رژیم در ایران و احتمال جنگی فرسایشی هشدار داده بود.
اما اکنون که ترامپ در حال بررسی حملهای گستردهتر و حتی احتمال سرنگونی علی خامنهای است، مخالفت علنی و پشتپرده جریان «اول آمریکا» بهمراتب کمرنگتر شده است. رهبران و مفسران نزدیک به این جریان به واشینگتنپست گفتهاند این تغییر ناشی از افزایش اعتماد به ترامپ پس از عملیاتهای محدود در ایران و ونزوئلا، نگرانی از قطع رابطه با رییسجمهوری که منتقدان محافظهکار را کنار گذاشته، ابهام درباره دامنه اقدام احتمالی و پذیرش این واقعیت است که ترامپ از مخالفت پایگاه خود با جنگهای طولانی آگاه است اما در نهایت تصمیم خود را خواهد گرفت.
واشینگتنپست یادآور شده ترامپ در ۲۱ ژوئن گذشته حملات به تاسیسات هستهای ایران را تایید کرد؛ حملاتی که به سرعت پایان یافت. برخی در جریان ماگا معتقد بودند فشارهای آنان باعث محدود ماندن دامنه عملیات شد. اما پس از آن، چارلی کرک ترور شد و جریان ماگا یکی از صداهای اثرگذار خود را از دست داد. تاکر کارلسون نیز به دلیل پیشبینیهای نادرست درباره ابعاد عملیاتها مورد انتقاد قرار گرفت و استیو بنن گرچه همچنان درباره جنگ گسترده هشدار میدهد، اما لحن خود را تعدیل کرده است.
متیو بویل، رییس دفتر رسانه محافظهکار «واشینگتن بریتبارت»، به این روزنامه گفت کاهش بحثهای عمومی به این دلیل است که «رییسجمهوری اعتماد زیادی کسب کرده است» و دکترین او شامل «اقدامات بسیار دقیق» است که نباید به جنگی طولانی و پرهزینه منجر شود. برخی اینفلوئنسرهای حامی ترامپ نیز به شرط ناشناس ماندن گفتهاند این بار «صداها آرامتر است» زیرا در حملات قبلی جنگ گستردهای رخ نداد.
در عین حال، برخی کارشناسان سیاست خارجی که طرفدار محدود کردن نقش نظامی آمریکا هستند، نسبت به خطر کشیده شدن ایالات متحده به همان جنگهای بیپایانی که ترامپ پیشتر از آنها انتقاد میکرد، هشدار دادهاند. رز مری کلانیک از اندیشکده «دیفنس پرایوریتی» به واشینگتنپست گفت حمله گسترده با هدف تغییر رژیم میتواند پیامدهایی متفاوت و طولانیمدت داشته باشد و افزود: «هیچ تهدید فوری امنیتی علیه آمریکا از سوی ایران وجود ندارد.»
کرت میلز، مدیر اجرایی نشریه «آمریکن کنسروتیو»، نیز به این روزنامه گفت شدت مخالفتها هنوز شکل نگرفته زیرا «جنگی آغاز نشده است»، اما اگر آغاز شود، واکنشها میتواند شدید باشد. به نوشته واشینگتنپست، در ژوئن گذشته پس از بمباران اسرائیل علیه ایران، پرسش اصلی این بود که آیا آمریکا به آن خواهد پیوست یا نه؛ اما این بار هنوز روشن نیست دقیقاً چه اقدامی روی میز است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت جمهوری اسلامی و ایالات متحده با کمرنگشدن امیدها به راهحل دیپلماتیک بر سر برنامه هستهای تهران، بهسرعت بهسوی رویارویی نظامی حرکت میکنند.
به گفته مقامهای دو طرف و دیپلماتهایی در خلیج فارس و اروپا، همسایگان عرب ایران و همچنین اسرائیل اکنون احتمال درگیری را بیش از دستیابی به توافق میدانند؛ در حالی که واشینگتن یکی از بزرگترین آرایشهای نظامی خود در منطقه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ را در حال شکلدهی است.
یک منبع آگاه از برنامهریزیهای در حال انجام، گفت دولت اسرائیل با توجه به بنبست میان تهران و واشینگتن، برای اقدام احتمالی مشترک با آمریکا آماده میشود، هرچند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. این حمله در صورت وقوع، پس از حملات ماه ژوئن گذشته به تاسیسات نظامی و هستهای ایران، دومین حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در کمتر از یک سال خواهد بود. کشورهای تولیدکننده نفت خلیج فارس نیز، به گفته منابع منطقهای، در حال آمادهسازی برای سناریویی هستند که بیم دارند از کنترل خارج شده و بیثباتی گستردهای در خاورمیانه ایجاد کند.
رویترز مینویسد دو دور گفتوگوهای حکومت ایران و آمریکا بر سر موضوعاتی چون غنیسازی اورانیوم، برنامه موشکی و رفع تحریمها به بنبست رسیده است. یک منبع آگاه گفت زمانی که میانجیهای عمانی بستهای از پیشنهادهای مرتبط با موشک را از سوی آمریکا به تهران رساندند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، حتی از باز کردن آن خودداری کرده و آن را بازگردانده است.
پس از مذاکرات سهشنبه در ژنو، عراقچی از توافق بر «اصول راهنما» سخن گفت، اما کاخ سفید اعلام کرد هنوز فاصله قابلتوجهی میان دو طرف وجود دارد.
انتظار میرود حکومت ایران در روزهای آینده پیشنهاد مکتوبی ارائه دهد. در همین حال دونالد ترامپ با اعزام ناوهای هواپیمابر، کشتیهای جنگی و جنگندهها به منطقه هشدار داده حکومت ایران باید درباره برنامه هستهای به توافق برسد وگرنه «اتفاقات واقعاً بدی» رخ خواهد داد؛ او ضربالاجلی ۱۰ تا ۱۵ روزه تعیین کرده است. تهران نیز تهدید کرده در صورت حمله، پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد؛ تنشی که به افزایش قیمت نفت انجامیده است.
به گزارش رویترز، مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره استفاده از نیروی نظامی نگرفته، اما اذعان کرده در حال بررسی حملهای محدود برای واداشتن ایران به توافق است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا قرار است ۲۸ فوریه با بنیامین نتانیاهو دیدار کند و یک مقام ارشد آمریکایی گفته تا اواسط مارس همه نیروهای آمریکا در منطقه مستقر خواهند شد. مطالبه اصلی واشینگتن همچنان توقف کامل غنیسازی در خاک ایران است، در حالی که تهران بر حفظ توان هستهای خود تأکید دارد و از گفتوگو درباره موشکهای بالستیک خودداری میکند.
برخی تحلیلگران گفتهاند در صورت شکست مذاکرات، حمله احتمالی میتواند با کور کردن پدافند هوایی ایران و هدفگیری نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس آغاز شود. با این حال، مقامهای اروپایی و عربی درباره «هدف نهایی» ترامپ تردید دارند و هشدار میدهند آغاز جنگ آسانتر از مهار آن است. در حالی که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران از آمادگی جمهوری اسلامی برای نظارت گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داده، منابع منطقهای تاکید کردهاند هرگونه امتیاز اساسی در نهایت به تصمیم علی خامنهای بستگی دارد؛ تصمیمی که میتواند سرنوشت تقابل یا توافق را رقم بزند.
رییسجمهوری آمریکا، جمعه اول اسفند با تاکید بر اینکه مردم ایران تفاوت بسیار زیادی با رهبران حکومت این کشور دارند، وضعیت موجود در ایران را «بسیار، بسیار، بسیار غمانگیز» خواند. او همچنین برای نخستین بار تایید کرد که جمهوری اسلامی در مدتی کوتاه ۳۲ هزار شهروند ایرانی را کشته است.
این نخستین بار از زمان کشتار بیسابقه مردم ایران در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه است که رهبر یک کشور بهطور علنی و رسمی از کشته شدن بیش از ۳۰ هزار نفر از مردم معترض بهدست جمهوری اسلامی سخن میگوید.
پیشتر شورای سردبیری ایراناینترنشنال در پنجم بهمن ماه ۱۴۰۴ در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرده بود که ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
در این بیانیه همچنین تاکید شده بود اطلاعات جدید، تصویر دقیقتری از الگوی کشتار و ابعاد جنایتی به دست میدهد که اکنون با اطمینان میتوان آن را بزرگترین و خونینترین قتلعام مردم در تظاهرات خیابانی، در یک بازه زمانی دو روزه، در تاریخ جهان دانست.
این در حالی است که جمهوری اسلامی با انتشار آماری سوال برانگیز، تنها کشته شدن ۳۱۱۷ نفر در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی را تایید و سپس فهرستی مخدوش از نام جانباختگان منتشر کرد.
افتخار دولت به سند جنایت
شورای سردبیری ایراناینترنشنال، در واکنش به فهرست منتشر شده از سوی دولت پزشکیان، ۱۳ بهمن در بیانیه دیگری اعلام کرد: «مقامهای دولت پزشکیان و تریبونهای وابسته به حکومت پس از انتشار فهرست جاویدنامان، به شکلی آن را تبلیغ کردند که گویی سندی افتخارآمیز از اقدامات خود را منتشر کردهاند.»
در این بیانیه گفته شده بود که دولت پزشکیان در اقدامی که هدف آن عادیسازی جنایت کشتار گسترده مردم و تقلیل جان انسانها به عدد و آمار است، از افراد و رسانهها بهویژه ایراناینترنشنال خواست آمار خود را منتشر کنند. اما آماری که در بیانیه دولت ارائه شده، گواه روشنی است بر این که دولت منصوب خامنهای حتی از انتشار فهرستی مطابق میل حکومت نیز ناتوان است.
در فهرست منتشرشده دولت، ایرادات مبنایی دیده میشود. از جمله تکرار دستکم ۲۵ نام با کدملی و اطلاعات یکسان که از شتابزدگی در انتشار آمار و سندسازی حکایت دارد. افزون بر این، با وجود گذشت نزدیک به یک ماه از کشتار ۱۸ و ۱۹ دیماه، آمار ارائهشده دولت حتی با عدد ادعایی شورای عالی امنیت ملی یعنی ۳۱۱۷ نفر هم همخوانی ندارد.
دولت دلیل این مغایرت را وجود پیکرهای مجهولالهویه عنوان کرده، اما سوال اینجاست که چگونه دستگاه عریض و طویل حکومتی با گذشت نزدیک به یک ماه از کشتار مردم هنوز نتوانسته بسیاری از پیکرها را شناسایی کند.
مقامها و رسانههای حکومت، در روایتی مخدوش، بارها به کشته شدن تعداد زیادی از ماموران حکومت در خلال اعتراضات اشاره کردند. برخی مقامها از کشتهشدن ۲۰۰ مامور حکومت گفتند اما در فهرست اعلام شده حکومت هیچ اشارهای به نام و تعداد ماموران کشته شده نشده است.
زندگی در جهنم
ترامپ در سخنان روز جمعه اول اسفند گفت: «واقعا برای مردم ایران احساس تاسف میکنم. آنها انگار در جهنم زندگی کردهاند.»
او همچنین گفت: «دو هفته پیش قرار بود ۸۰۰ نفر را اعدام کنند. اعدام با جرثقیل. آنها را با یک جرثقیل بلند بالا میبرند و در میدان میچرخانند. قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند. من به آنها پیام دادم که اگر حتی یک نفر را اعدام کنید، حتی فقط یک نفر، همان لحظه هدف حمله قرار خواهید گرفت و آنها از اعدام صرفنظر کردند.» او گفت: «مقامهای حکومت ایران ظاهرا هیچکس را اعدام نکردند.»
در پی قتل عام تاریخی مردم ایران در روزهای ۱۸ و ۱۹ بهمن، هزاران شهروند ایرانی از جمله کودکان و نوجوانان بازداشت شدهاند و گزارشهایی درباره قتلهای حکومتی و فراقضایی شماری از بازداشتشدگان منتشر شده است.
با این حال، برخی ناظران احتمال دادهاند که در پی هشدارهای مستقیم دونالد ترامپ، مقامهای جمهوری اسلامی اکنون بدون صدور احکام قضایی در قالب اعدام، بهصورت مخفیانه دست به قتل بازداشتشدگان میزنند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال در بیانیه دوم خود که پنجم بهمن صادر شد، تاکید کرده بود که گزارشها و شواهد تکاندهندهای به دست ایراناینترنشنال رسیده است که از اعدام بدون محاکمه شماری از بازداشتشدگان در تهران و شهرستانها حکایت دارد.
تصاویر منتشرشده از سردخانهها نیز تردیدی باقی نمیگذارد که تعدادی از شهروندان مجروح، در حالی که در بیمارستانها بستری و تحت مداوا بودهاند، از ناحیه سر هدف اصابت گلوله قرار گرفتهاند.
دو مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتند برنامهریزی نظامی ایالات متحده درباره ایران به مرحله پیشرفتهای رسیده و گزینهها شامل هدف قرار دادن افراد مشخص در چارچوب یک حمله، و حتی پیگیری تغییر رژیم در تهران، در صورت صدور دستور از سوی رییسجمهوری آمریکا، است.
این گزینههای نظامی تازهترین نشانه از آمادگی آمریکا برای یک درگیری جدی با جمهوری اسلامی در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک است. رویترز هفته گذشته برای نخستین بار گزارش داد که ارتش آمریکا در حال آمادهسازی خود برای انجام یک عملیات پایدار و چند هفتهای علیه جمهوری اسلامی است. بهنوشته رویترز این عملیات میتواند شامل حمله به تاسیسات امنیتی حکومت ایران و همچنین زیرساختهای هستهای باشد.
اطلاعات جدید نشان میدهد برنامهریزیها دقیقتر و جاهطلبانهتر شدهاند؛ در حالی که ترامپ در روزهای اخیر بهطور علنی احتمال تغییر رژیم در جمهوری اسلامی را مطرح کرده است.
این دو مقام آمریکایی که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، در گفتوگو با رویترز جزییاتی درباره اینکه چه افرادی ممکن است هدف قرار گیرند یا اینکه ارتش آمریکا چگونه میتواند بدون استقرار گسترده نیروی زمینی برای تغییر رژیم اقدام کند، ارائه نکردند.
تمرکز بر عملیات هوایی و دریایی
ترامپ حجم عظیمی از توان نظامی آمریکا را در خاورمیانه مستقر کرده، اما بیشتر این قابلیتهای رزمی بر روی ناوهای جنگی و جنگندهها متمرکز هستند. هر کارزار بمباران گسترده احتمالا از پشتیبانی بمبافکنهای مستقر در خاک آمریکا نیز بهره خواهد برد.
در دوره نخست ریاستجمهوری خود، ترامپ نشان داد که آماده انجام عملیاتهای هدفمند است؛ از جمله تایید حمله سال ۲۰۲۰ که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، انجامید.
دولت ترامپ در سال ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داد.
یکی از مقامهای آمریکایی به موفقیت اسرائیل در هدف قرار دادن فرماندهان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه سال گذشته اشاره کرد.
در نخستین روزهای جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از ارشدترین فرماندهان سپاه پاسداران از جمله رییس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده کل سپاه کشته شدند.
این مقام گفت: «جنگ ۱۲ روزه و حملات اسرائیل به اهداف مشخص، کارآمدی این رویکرد را نشان داد.»
او افزود تمرکز بر افرادی است که در فرماندهی و کنترل نیروهای سپاه نقش دارند.
با این حال، او هشدار داد هدف قرار دادن افراد نیازمند منابع اطلاعاتی گسترده است؛ چرا که برای حذف یک فرمانده نظامی باید مکان دقیق او مشخص باشد و پیامدهای احتمالی جانبی نیز در نظر گرفته شود.
تغییر رژیم بهعنوان یک هدف احتمالی
ترامپ آشکارا احتمال تغییر حکومت در ایران را مطرح کرده و هفته گذشته گفته بود «به نظر میرسد این بهترین اتفاق ممکن باشد.»
او درباره اینکه چه کسی باید قدرت را در ایران در دست بگیرد توضیح نداد، اما گفت: «افرادی هستند.»
در حالی که عملیات برای تغییر رژیم معمولا مستلزم اعزام گسترده نیروهای زمینی بوده، ترامپ برای کنار زدن نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، به نیروهای عملیات ویژه متوسل شد و ماه گذشته در یک عملیات جسورانه او را در اقامتگاهش در کاراکاس بازداشت کرد.
با این حال، رییسجمهوری آمریکا همچنان از دیپلماسی سخن میگوید. او پنجشنبه ۳۰ بهمن هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق، «اتفاقات بسیار بدی» رخ خواهد داد. او ظاهرا مهلتی ۱۰ تا ۱۵ روزه پیش از اقدام احتمالی تعیین کرده است.
خطر واکنش متقابل و گسترش درگیری
در مقابل، سپاه پاسداران هشدار داده در صورت حمله آمریکا به خاک ایران، پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
ایالات متحده در کشورهای مختلف خاورمیانه از جمله اردن، کویت، عربستان سعودی، قطر، بحرین، امارات متحده عربی و ترکیه پایگاه نظامی دارد.
تهران در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، اعلام کرده آغازگر جنگ نخواهد بود، اما «در صورت تعرض نظامی، ایران در چارچوب حق دفاع مشروع خود، پاسخی قاطع و متناسب خواهد داد.»
مقامهای آمریکایی به رویترز گفتهاند کاملا انتظار دارند جمهوری اسلامی در صورت حمله واکنش نشان دهد.
تهدید به بستن تنگه هرمز
تهران پیشتر تهدید کرده در صورت حمله، تنگه هرمز را خواهد بست؛ اقدامی که میتواند حدود یکپنجم جریان نفت جهان را مختل کند.
مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا سهشنبه در ژنو دیدار کردند و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت بر سر «اصول راهنما» توافق شده است. با این حال، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، چهارشنبه اعلام کرد دو طرف در برخی موضوعات همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند.
جمهوری اسلامی از ارائه امتیازهای عمده درباره برنامه هستهای خود خودداری کرده، هرچند تاکید دارد این برنامه اهداف صلحآمیز دارد. آمریکا و اسرائیل پیشتر تهران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای متهم کردهاند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت ایران قرار است پیشنهاد مکتوبی برای پاسخ به نگرانیهای آمریکا ارائه کند.
ترامپ چهارشنبه از تهران خواست به «مسیر صلح» بپیوندد و گفت:«آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند، موضوع بسیار ساده است. اگر آنها سلاح هستهای داشته باشند، نمیتوان در خاورمیانه صلح داشت.»
واینت در گزارشی تحلیلی نوشت در حالی که تمرکز مذاکرات آمریکا با حکومت ایران عمدتاً بر پرونده هستهای است، نگرانی فوریتر تلآویو شتاب فزاینده برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی است؛ برنامهای که به گفته ارتش اسرائیل میتواند طی دو سال آینده به هزاران موشک فعال منجر شود.
به گزارش واینت، در گفتوگوهای محرمانه میان مقامهای ارشد ارتش اسرائیل و همتایان آمریکایی، برآورد شده است که حکومت ایران تا پایان سال ۲۰۲۷ ممکن است دستکم ۵ هزار موشک بالستیک در اختیار داشته باشد. منابع دفاعی اسرائیل میگویند اگر مجموعه عملیاتهای رهگیری و اخلال در جریان «عملیات طلوع شیران» در ژوئن ۲۰۲۵ انجام نمیشد، این رقم میتوانست تا پایان دهه به حدود ۸ هزار فروند برسد.
به نوشته واینت، این ارزیابی یک سناریوی نظری نیست، بلکه مبنای برنامهریزی روزانه در واحدهای اطلاعات نظامی، نیروی هوایی و سامانههای پدافند هوایی اسرائیل است.
تولید ماهانه ۱۰۰ موشک و تکیه بر «حجم آتش»
بر اساس دادههای اسرائیلی که واینت به آن اشاره میکند، حکومت ایران در حال حاضر ماهانه حدود ۱۰۰ موشک بالستیک تولید میکند و انتظار میرود این نرخ افزایش یابد. مقامهای اسرائیلی معتقدند تهران بر اصل «کمیت» تکیه کرده و محاسبه میکند حتی سامانههای پیشرفته چندلایه اسرائیل - از جمله «آرو»، «فلاخن داوود» و «گنبد آهنین» - در برابر شلیکهای گسترده و مداوم ظرفیت محدودی دارند.
در جریان عملیات «طلوع شیران»، ایران طی چند روز بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و حدود هزار پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد حدود ۸۶ درصد موشکها رهگیری و نزدیک به ۹۹ درصد پهپادها ساقط شدند. با این حال، شماری از موشکهایی که از پدافند عبور کردند، خسارات قابل توجهی در تلآویو، رمتگان، باتیام، حیفا و همچنین مرکز پزشکی سوروکا در بئرشبع وارد کردند.
تغییر راهبرد از دفاع به «شکار موشک»
واینت مینویسد همین حجم حملات باعث شد اسرائیل از رویکرد صرفاً دفاعی به کارزار تهاجمی گستردهتری تغییر مسیر دهد که هدف آن نابودی پرتابگرها و زیرساختهای موشکی در داخل ایران بود؛ عملیاتی که مقامهای دفاعی آن را «شکار موشک» توصیف کردهاند.
بر اساس این گزارش، پس از دستیابی به برتری هوایی طی ۴۸ ساعت نخست، نیروی هوایی اسرائیل حملات مداومی در فاصله حدود ۱۵۰۰ کیلومتری انجام داد. مقامهای اسرائیلی میگویند در این عملیات حدود ۱۲۰ پرتابگر متحرک و ۳۵ سایت تولید و انبار مهمات منهدم شد. به گفته آنها، این تحول نشاندهنده تغییر راهبردی از رهگیری صرف به ترکیب رهگیری با هدف قرار دادن توان شلیک پیش از پرتاب است.
به ارزیابی اسرائیل، حکومت ایران با بیش از ۲ هزار موشک وارد درگیری ژوئن شد و با حدود نیمی از آن خارج شد. با این حال، مقامها اذعان میکنند در برابر سناریوی هزاران موشک بالستیک «هیچ راهحل کاملاً نفوذناپذیری» وجود ندارد؛ سامانههای دفاعی میتوانند خسارت را کاهش دهند، اما تهدید را به صفر نمیرسانند.
فناوری پایینتر، تولید بیشتر
واینت همچنین گزارش میدهد بسیاری از موشکهای جدید ایران از سوخت مایع استفاده میکنند، نه سوخت جامد. به گفته ارزیابیهای دفاعی اسرائیل، این امر ناشی از دشواری تهران در دستیابی به قطعات پیشرفته، از جمله پردازندههای تخصصی، به دلیل تحریمهاست. نتیجه، به گفته مقامها، سطح فناوری پایینتر در هر موشک اما نرخ تولید بالاتر است.
هماهنگی با آمریکا و تردید درباره دیپلماسی
مقامهای اسرائیلی تاکید کردهاند قصد ندارند چنین به نظر برسد که آمریکا را به سمت درگیری نظامی سوق میدهند، اما هشدار میدهند تهدید موشکی «فوری و قابل توجه» است. هماهنگی با پنتاگون و فرماندهان ارشد نظامی آمریکا ادامه دارد و به گفته منابع اسرائیلی، در واشینگتن نیز درک فزایندهای نسبت به خطر منطقهای زرادخانه موشکی حکومت ایران شکل گرفته است.
یک مقام اسرائیلی به واینت گفت تهدید تنها متوجه اسرائیل نیست و موشکهای بالستیک ایران میتوانند پایگاههای آمریکا و متحدان منطقهای را نیز هدف قرار دهند و آزادی عمل عملیاتی واشینگتن در خاورمیانه را محدود کنند.
در نهادهای دفاعی اسرائیل خوشبینی اندکی نسبت به دستیابی به توافق جامع میان واشینگتن و تهران وجود دارد؛ بهویژه اگر برنامه موشکی حکومت ایران خارج از نظارت موثر باقی بماند. به باور مقامهای اسرائیلی، حتی در صورت عدم تغییر رژیم در تهران، راهبرد تلآویو «تجمعی» خواهد بود: ترکیبی از فشار دیپلماتیک، تحریمها، اخلال در زنجیرههای تولید و ایجاد تاخیرهای فناورانه برای فرسایش تدریجی توان موشکی ایران، نه اتکا به یک اقدام قاطع و یکباره.
اورشلیمپست گزارش داد که مرکز پزشکی «سوروکا» در اسرائیل روند آمادهسازی گسترده برای احتمال درگیری نظامی با حکومت ایران را آغاز کرده و مدیریت بیمارستان به همراه تیمهای اورژانس در حال بازبینی رویهها، بررسی سطح آمادگی و اجرای شبیهسازی سناریوهای جنگی هستند.
به نوشته اورشلیمپست، این بیمارستان که در جنگ ۱۲ روزه هدف یک موشک بالستیک قرار گرفت و آسیبهای شدیدی به زیرساختهای آن وارد شد، پس از ماهها تلاش برای بازسازی، اکنون بار دیگر خود را برای یک کارزار نظامی احتمالی آماده میکند. این گزارش تاکید میکند که تجربه حمله پیشین، رویکرد مدیریت بیمارستان را در آمادگیهای جدید شکل داده است.
بر اساس این گزارش، مرکز سوروکا هماکنون در حال شبیهسازی وضعیتهای اضطراری است و در روزهای اخیر دستورالعملها برای انتقال بیماران در صورت بروز شرایط فوقالعاده، را اصلاح و بهروزرسانی کرده است. تیمهای درمانی و پشتیبانی نیز تمرینهای میدانی برای مدیریت شرایط جنگی انجام دادهاند.
اورشلیمپست همچنین نوشت که آمادهسازیها به سوروکا محدود نمانده و در مرکز پزشکی «ولفسون» نیز اقداماتی صورت گرفته است. در این مرکز، بخش ارتوپدی به بخش اورولوژی منتقل شده، بخش جراحی کودکان به بخش اطفال انتقال یافته و فضاهای زیرزمینی بیمارستان تخلیه شدهاند تا در صورت نیاز برای شرایط اضطراری مورد استفاده قرار گیرند.
با این حال، مقامهای درمانی تاکید کردهاند که هیچ کاهش یا اختلالی در ارائه خدمات پزشکی به بیماران ایجاد نشده و روند درمانهای جاری بدون تغییر ادامه دارد.
آمادگی شهری و پناهگاهها
اورشلیمپست در ادامه گزارش خود به آمادگی شهرداریها برای شرایط اضطراری اشاره میکند. به نوشته این روزنامه، شهرداری تلآویو اعلام کرده است که در صورت بروز وضعیت اضطراری، پناهگاههای عمومی بهصورت خودکار باز خواهند شد.
در شهر پتَحتیکوا، برخی پناهگاهها آماده استفاده عمومی هستند و برخی دیگر بر اساس دستورالعملها فعال میشوند. در باتیام هنوز پناهگاهها فعال نشدهاند، در حالی که در ریشون لتسیون بیشتر پناهگاهها از پیش باز شدهاند و بسیاری از آنها به سامانه باز شدن خودکار در شرایط اضطراری مجهز هستند.
این تفاوتها، به نوشته اورشلیمپست، مورد توجه ساکنان قرار گرفته است و برای بسیاری از شهروندان، پرسش روزمره این شده که آیا در فاصله پیادهروی از محل زندگیشان پناهگاهی باز وجود دارد یا نه.
گزارش اورشلیمپست در مجموع نشان میدهد که در سایه افزایش تنشهای منطقهای و احتمال درگیری گستردهتر، نهادهای درمانی و شهری اسرائیل در حال افزایش سطح آمادگی خود هستند؛ آمادگیای که هم شامل بازآرایی ساختارهای بیمارستانی و هم فعالسازی زیرساختهای پناهگاهی در سطح شهری میشود.

