وال استریت ژورنال: جمهوری اسلامی همزمان با پیش بردن مذاکرات، خود را برای جنگ آماده میکند
روزنامه وال استریت ژورنال چهارشنبه ۲۹ بهمن گزارش داد که رهبران جمهوری اسلامی اگر چه در پی دستیابی به یک توافق هستهای با ایالات متحده هستند، اما همزمان با سرعت در حال آمادهسازی برای جنگ، در صورت شکست مذاکرات، هستند.
تهران در حال استقرار نیروهای خود، تمرکززدایی از اختیارات تصمیمگیری، تقویت استحکامات تأسیسات هستهای و گسترش سرکوب نارضایتیهای داخلی است.
به نوشته این روزنامه، این اقدامات نشاندهنده باور رهبران جمهوری اسلامی به این نکته است که بقای خودِ نظام در معرض خطر قرار دارد.
وال استریت ژورنال اضافه کرد: «در داخل کشور، جمهوری اسلامی بیش از هر زمان در دهههای اخیر آسیبپذیر شده است. رهبران آن با نارضایتی گسترده مردمی نسبت به وخامت اوضاع اقتصادی و کشتار گسترده معترضان در ماه گذشته روبهرو هستند. در همین حال، ایالات متحده دو ناو هواپیمابر و شمار زیادی از ناوهای جنگی و جنگندهها را برای آمادگی در برابر یک حمله احتمالی به منطقه اعزام کرده است.»
فرزان ثابت، تحلیلگر امنیتی خاورمیانه به این روزنامه گفت که جمهوری اسلامی سختترین تهدید نظامی از زمان جنگ با عراق را تجربه میکند و برای آمادگی در مقابل حملات نظامی، رهبری سیاسی کشور را در بالاترین وضعیت هشدار قرار داده تا از غافلگیری جلوگیری کند.
دونالد ترامپ بار دیگر به توافق دولت بریتانیا با کشور موریس درباره آینده جزایر چاگوس انتقاد کرده است؛ توافقی که شامل انتقال رسمی حاکمیت این جزایر به موریس است، اما پایگاه نظامی مهم آمریکا و بریتانیا در دیِگو گارسیا را در قالب قرارداد اجاره طولانیمدت حفظ میکند.
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال با نگرانی از اینکه این توافق ممکن است کنترل جزیره راهبردی دیِگو گارسیا را از دست بریتانیا خارج کند، از نخستوزیر بریتانیا، کییر استارمر، انتقاد کرد و نوشت که او با «ادعاهای نهادهایی که پیش از این هرگز شناخته نشده بودند» در حال از دست دادن کنترل این جزیره مهم است.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به گفتوگوهایش با استامر درباره اجاره جزیره دیهگو گارسیا گفت: «اگر جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد به توافق نرسد، ممکن است برای آمریکا ضروری باشد که از دیهگو گارسیا و پایگاه هوایی واقع در فرفورد استفاده کند تا یک حمله احتمالی از سوی حکومتی بسیار بیثبات و خطرناک را خنثی کند. چنین حملهای که میتواند علیه بریتانیا و دیگر کشورهای دوست انجام شود.» او همچنین هشدار داد که هرگونه تضعیف حضور در آن میتواند به «لطمهای بزرگ به متحد بزرگ ما» تبدیل شود.
در پاسخ، یک سخنگوی دولت بریتانیا تاکید کرد که این توافق برای «امنیت بریتانیا و متحدان کلیدی ما حیاتی است» و راهحلی برای تضمین آینده بلندمدت این پایگاه نظامی استراتژیک محسوب میشود. او گفت این توافق تنها طریق ممکن برای تضمین ادامه فعالیت این پایگاه مهم در آینده است.
ترامپ پیشتر در ژانویه این توافق را «حماقتی بزرگ» خوانده بود، اما پس از گفتوگوی تلفنی با استارمر، آن را «بهترین توافق ممکن» توصیف کرد.
جزایر چاگوس کجا هستند؟ جزایر چاگوس مجموعهای از بیش از ۶۰۰ جزیره در اقیانوس هند، بین آفریقا و اندونزی، هستند که در قرن نوزدهم تحت کنترل بریتانیا درآمدند و پس از استقلال موریس در ۱۹۶۸ نیز تحت اداره بریتانیا باقی ماندند. در مجموع حدود ۴۰۰۰ نفر در آن ساکن هستند. در اوایل دهه ۱۹۷۰، ساکنان بومی- که امروز به عنوان مردم چاگوس شناخته میشوند- از این جزایر اخراج شدند تا اجازه داده شود نیروهای آمریکایی و بریتانیایی پایگاه نظامی در دیِگو گارسیا راهاندازی کنند؛ پایگاهی که نقش کلیدی در حضور نظامی غرب در اقیانوس هند، خاورمیانه و آفریقا دارد.
چرا پایگاه دیگو گارسیا مهم است؟ این پایگاه برای عملیاتهای نظامی آمریکا و بریتانیا در خاورمیانه، اقیانوس هند و آفریقا حیاتی است. از آن برای حملات علیه حوثیها و عملیاتهای عراق و افغانستان استفاده شده است.
چرا بریتانیا با بازگرداندن حاکمیت موافقت کرد؟ موریس سالهاست ادعای حاکمیت دارد و پرونده به دیوان بینالمللی دادگستری رسید. در اکتبر ۲۰۲۴، بریتانیا با موریس به توافق رسید تا حاکمیت جزایر چاگوس را به این کشور بازگرداند، اما دیِگو گارسیا را در قالب قرارداد اجاره ۹۹ ساله در اختیار بریتانیا و آمریکا نگه دارد. این قرارداد نیازمند تصویب پارلمان بریتانیا است تا نهایی شود، و تا زمان تصویب، جزایر همچنان تحت قلمرو بریتانیا باقی میمانند.
جزئیات توافق نهایی • واگذاری حاکمیت به موریس • اجاره ۹۹ ساله پایگاه دیگو گارسیا • ممنوعیت حضور قدرتهای دیگر بدون توافق بریتانیا • امکان اسکان مجدد چاگوسیها (بهجز دیگو گارسیا) • امکان تمدید ۴۰ ساله • هزینه سالانه حدود ۱۰۱ میلیون پوند • نیاز به تصویب پارلمان بریتانیا و موریس
چرا نگرانی وجود دارد؟ نگرانی اصلی این است که دولت آینده موریس به چین اجازه نفوذ نظامی دهد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هشدار داده این توافق میتواند تهدیدی برای امنیت آمریکا باشد. همچنین برخی چاگوسیها و مجلس اعیان بریتانیا به جزئیات مالی و نحوه اجاره اعتراض کردهاند.
این توافق به دنبال حل اختلاف طولانیمدت بر سر حاکمیت جزایر چاگوس است، اما به دلیل اهمیت پایگاه نظامی دیِگو گارسیا برای آمریکا و بریتانیا و انتقاداتی چون آنچه ترامپ مطرح کرده، به موضوعی جنجالی در سیاست بینالملل تبدیل شده است.
یک مقام ارشد آمریکایی چهارشنبه به رویترز گفت انتظار میرود جمهوری اسلامی پس از گفتوگوهای روز سهشنبه آمریکا و ایران در ژنو، پیشنهاد مکتوبی درباره چگونگی جلوگیری از ادامه بنبست توافق با ایالات متحده ارائه کند.
این مقام آمریکایی گفت مشاوران ارشد امنیت ملی آمریکا در اتاق وضعیت کاخ سفید برای بررسی موضوع ایران دیدار کردند و به آنها گفته شد همه نیروهای آمریکا که به منطقه اعزام شدهاند باید تا اواسط ماه مارس در مواضع خود مستقر شوند.
به گفته این مقام، وزیر خارجه آمریکا ۹ اسفند با نتانیاهو در اسرائیل دیدار خواهد کرد.
رویترز به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی از آخرین تحولات در کاخ سفید در ارتباط با وضعیت حکومت ایران گزارش داد.
به نوشته رویترز، انتظار میرود مقامهای جمهوری اسلامی در پی دیدار روز سهشنبه با مذاکرهکنندگان آمریکایی پیشنهادات خود را درباره مسائل مورد نظر ترامپ به منظور پرهیز از رویارویی جمهوری اسلامی و آمریکا، به طور نوشتاری ارائه دهند.
این خبرگزاری همچنین نوشت که در جلسه مشاوران ارشد امنیت ملی رییس جمهوری که چهارشنبه در اتاق وضعیت کاخ سفید برگزار شد، اعلام شد که همه نیروهای نظامی اعزامی به منطقه باید تا میانه ماه مارس، ۲۵ اسفند، در موقعیت خود مستقر شده باشند.
این منبع آگاه همچنین به رویترز گفت که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۸ فوریه، دهم اسفند، برای ملاقات با بنیامین نتانیاهو و گفت و گو درباره ایران به اسرائیل سفر خواهد کرد.
حزب کومله کردستان ایران در اطلاعیهای اعلام کرد عصر چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ در یک «رویداد مشکوک»، خودرویی متعلق به این حزب در مسیر سلیمانیه به دوکان دچار انفجار شد.
در این اطلاعیه آمده است «سعید (هێرش) رنجبر»، از پیشمرگان کومله، در این انفجار جان خود را از دست داد و «آرام بهرامی» دیگر پیشمرگ این حزب زخمی شد. بر اساس این بیانیه، وضعیت جسمانی آرام بهرامی «پایدار» گزارش شده است.
کومله ضمن ابراز تسلیت به خانواده سعید رنجبر و «مردم منطقه لیلاخ»، اعلام کرد اداره امنیت سلیمانیه و نهادهای امنیتی این حزب در حال بررسی این رویداد هستند و جزئیات بیشتر در اطلاعیههای بعدی اعلام خواهد شد.
در همین راستا، صابرین نیوز کانال تلگرامی نزدیک به سپاه پاسداران ادعا کرده این رویداد نتیجه «حمله پهپادی» جمهوری اسلامی بوده است. این ادعا تاکنون از سوی هیچ یک از مقامات رسمی تأیید نشده است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در گفتوگو با شبکه العربیه گفت حمله قبلی آمریکا و اسرائیل به ایران «پیامدهای بدی» به همراه داشت و افزود: «حمله به سایتهای هستهای بسیار خطرناک است.»
او تاکید کرد: «حمله به ایران، جمهوری اسلامی را به برداشتن گامهای مشخص برای حفاظت از مواد هستهای سوق میدهد.»
لاوروف همچنین گفت جمهوری اسلامی «حق غنیسازی صلحآمیز اورانیوم را دارد» و افزود تهران آماده است سطح غنیسازی را «به میزان مورد نیاز برای اهداف صلحآمیز» کاهش دهد.
وزیر خارجه روسیه گفت: «اطمینان دارم پس از ازسرگیری فعالیت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران، جمهوری اسلامی با آنها همکاری خواهد کرد.»
او در ادامه افزود کشورهای عربی «خواهان هیچ تشدید تنش جدیدی درباره ایران نیستند».
