جان بولتون: مذاکره با جمهوری اسلامی اتلاف وقت و انرژی است

سفارت مجازی آمریکا برای ایرانیان، در تازه‌ترین اطلاعیه خود که بامداد جمعه ۱۷ بهمن به وقت ایران منتشر شد، از شهروندان آمریکایی خواست ایران را ترک کنند و برای خروج از ایران برنامه‌ای داشته باشند که به کمک دولت آمریکا متکی نباشد.

در این اطلاعیه آمده است: «شهروندان آمریکایی باید انتظار تداوم قطعی اینترنت را داشته باشند، برای ارتباطات خود راه‌های جایگزین در نظر بگیرند و در صورت امکان و در شرایط ایمن، خروج زمینی از ایران به مقصد ارمنستان یا ترکیه را مدنظر قرار دهند.»

در بخش دیگری از این اطلاعیه به شهروندان آمریکایی که خروج از ایران در شرایط کنونی برایشان ممکن نیست، توصیه شده است که در محل سکونت خود یا در ساختمان امن دیگری پناه بگیرند و ذخیره‌ای از غذا، آب، دارو و سایر اقلام ضروری فراهم کنند.

این اطلاعیه همچنین به افرادی که دارای تابعیت دوگانه ایرانی-آمریکایی هستند هشدار می‌دهد که خطر بازجویی، بازداشت و زندانی شدن‌شان بالاست و نشان دادن گذرنامه آمریکایی یا داشتن ارتباط با ایالات متحده می‌تواند به‌تنهایی دلیلی برای بازداشت به‌دست مقام‌های جمهوری اسلامی باشد.

کامران متین، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ساسکس بریتانیا، با انتشار لینک بیانیه‌ای با عنوان «بیانیه اساتید ایران‌شناسی در حمایت از معترضان» در شبکه اجتماعی ایکس، از پژوهشگران و اساتید حوزه مطالعات ایران خواست با امضای این بیانیه، حمایت و همبستگی خود را با مردم ایران اعلام کنند.

در این بیانیه تاکید شده است که که حرفه پژوهش درباره ایران مسئولیت اخلاقی و اجتماعی مشخصی را بر دوش فعالان این حوزه می‌گذارد و «بی‌طرفی یا سکوت در شرایط کنونی پیامدهای واقعی و جبران‌ناپذیری» دارد.

این بیانیه با اشاره به کشته‌ شدن، بازداشت، ناپدیدسازی قهری و صدور احکام اعدام برای صدها دانشجو، استاد و پژوهشگر، وضعیت کنونی در ایران را «لحظه‌ای اضطراری» توصیف و تاکید می‌کند که حکومت نه‌تنها از طریق سرکوب فیزیکی، بلکه از طریق قطع اینترنت، فشار اقتصادی، ارعاب خانواده‌های قربانیان و محرومیت مجروحان از خدمات درمانی در حال اعمال سرکوب می‌شود.

اساتید و پژوهشگران ایران‌شناسی همچنین از تبدیل دانشگاه‌ها به «کانون‌های سرکوب» انتقاد و اعلام کرده‌اند که فضای آموزشی تحت کنترل شدید نیروهای امنیتی قرار گرفته و آزادی علمی و فکری به‌شدت محدود شده است.

در ادامه، نویسندگان بیانیه روایت‌های رسمی درباره «دخالت خارجی» در اعتراضات را رد کرده و آن را بخشی از تبلیغات حکومتی برای بی‌اعتبار کردن جنبش مردمی دانسته‌اند. به نوشته آنان، بازتولید این روایت‌ها در فضای دانشگاهی در عمل همسو شدن با سیاست‌های حکومت است.

این بیانیه در پایان از استادان دانشگاه خواسته‌اند به‌طور علنی با مردم ایران اعلام همبستگی کنند، از بازتولید روایت‌های حکومتی بپرهیزند، صدای معترضان داخل کشور را در مرکز توجه قرار دهند و بر مستندسازی اخلاقی تجربه‌های زیسته تمرکز کنند.

محمد مظفری، ۳۹ ساله، شامگاه جمعه ۱۹ دی‌ماه در منطقه شاهین‌ویلای کرج با شلیک مستقیم گلوله به سر مجروح شد و ساعاتی بعد جان باخت.

بر اساس گزارش‌ها، از آنجا که تیراندازی شدید از سوی نیروهای سرکوب، امدادرسانی فوری به مجروحان را مختل کرده بود، نیروهای مردمی حدود نیم ساعت پس از اصابت گلوله به محمد مظفری توانستند او را به پارکینگ یکی از خانه‌های اطراف منتقل کنند.

مظفری پس از آن به بیمارستان انتقال یافت، اما بدون رسیدگی پزشکی مناسب و بر اثر خونریزی جان خود را از دست داد.

خانواده او پس از چهار روز جست‌وجو پیکرش را پیدا کردند. همچنین به خانواده اجازه دفن در کرج داده نشد و پیکر این جانباخته به ناچار در هشتگرد به خاک سپرده شد.

روزنامه اماراتی «نشنال» ساعاتی پیش از آغاز مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی در عمان، به نقل از یک منبع آمریکایی گزارش داد که کاخ سفید در حال رایزنی با چهره‌های سرشناس ایرانی-آمریکایی است تا در صورت فروپاشی حکومت ایران، در روند انتقال قدرت نقش ایفا کنند.

این روزنامه در گزارشی که شامگاه پنج‌شنبه ۱۴ بهمن به وقت ابوظبی منتشر شد، نوشت: «جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، به‌طور مستقیم در این روند مشارکت دارد. او در حال کمک به تشکیل گروهی از رهبران تجاری ایرانی-آمریکایی است تا درباره ایجاد نوعی نهاد انتقالی برای اداره ایران در صورت فروپاشی حکومت، مشاوره دهند.»

به گزارش نشنال، یک منبع دیگر نیز فعالیت جرد کوشنر در این زمینه را تایید کرده است.

منبع نخست، که در گفت‌وگوهای کاخ سفید مشارکت دارد، به این رسانه گفت دولت ترامپ قصد دارد نشستی از چهره‌های مخالف حکومت ایران را در پالم بیچِ فلوریدا، جایی که اقامتگاه مارالاگوی رییس‌جمهور در آن قرار دارد، برگزار کند. به گفته او، این نشست ممکن است حتی همین آخر هفته برگزار شود، اما پیچیدگی‌های لجستیکی همچنان مانع اصلی است. هنوز مشخص نیست که برگزارکنندگان قصد دارند این نشست را در خود مارالاگو یا در مکانی نزدیک به آن برگزار کند.

بر اساس این گزارش، قرار بود نشست کابینه امنیتی روز یکشنبه برگزار شود، اما نتانیاهو تصمیم گرفت آن را به پنجشنبه منتقل کند؛ تصمیمی که هم‌زمان با تشدید تنش‌ها و لفاظی‌های متقابل حکومت ایران و آمریکا اتخاذ شد. قرار است عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه در مسقط با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ارشد آمریکا، درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت‌وگو کند.

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل توضیحی درباره جزئیات این نشست ارائه نکرد، اما رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که نتانیاهو در جلسات غیرعلنی کنست تاکید کرده است مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، نظامی و اقتصادی در حال شکل‌گیری است که می‌تواند ایران را به نقطه‌ای بحرانی نزدیک کند؛ هرچند او اذعان کرده که مشخص نیست این شرایط به‌تنهایی برای سقوط حکومت کافی باشد. نتانیاهو همچنین هشدار داده که هرگونه حمله ایران به اسرائیل با «پاسخی قدرتمند» روبه‌رو خواهد شد.

به نوشته تایمز اسرائیل، نخست‌وزیر اسرائیل در عین حال بر «هماهنگی بسیار نزدیک» با ایالات متحده تاکید کرده، اما گفته هنوز نمی‌توان پیش‌بینی کرد دونالد ترامپ در نهایت چه تصمیمی درباره ایران خواهد گرفت. ترامپ نیز در اظهاراتی جداگانه گفته است ایران به این دلیل پای میز مذاکره آمده که نمی‌خواهد هدف حمله نظامی قرار گیرد و بار دیگر از حرکت «ناوگان بزرگ» آمریکا به سمت منطقه سخن گفته است.

• 

  مذاکرات عمان؛ آنچه از گفت‌وگوهای پیش رو میان تهران و واشینگتن می‌دانیم

در تهران، مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند که مذاکرات عمان صرفاً بر موضوع هسته‌ای متمرکز خواهد بود و ایران حاضر نیست درباره برنامه موشکی یا فعالیت‌های منطقه‌ای خود گفت‌وگو کند. سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران گفته تهران با هدف دستیابی به «تفاهمی عادلانه و محترمانه» وارد گفت‌وگو می‌شود. در مقابل، واشینگتن تاکید کرده که برای رسیدن به توافقی معنادار، موضوعاتی چون برنامه موشکی، حمایت جمهوری اسلامی از گروه‌های مسلح منطقه و وضعیت حقوق بشر نیز باید در دستور کار قرار گیرد.

• 

  رسانه‌های اسرائیلی: برنامه موشکی ایران تهدیدی وجودی است و باید محور هر مذاکره‌ای باشد

تایمز اسرائیل همچنین گزارش داده که برخی کشورهای مسلمان از جمله عربستان سعودی، قطر، مصر، عمان، امارات متحده عربی و پاکستان در تلاش‌اند چارچوبی برای یک «پیمان عدم‌تجاوز» میان ایران و آمریکا ارائه کنند؛ پیشنهادی که هنوز مشخص نیست در مذاکرات عمان مطرح شود. به گفته منابع دیپلماتیک، حکومت ایران با گسترش ترکیب مذاکرات و حضور کشورهای دیگر مخالفت کرده و همین امر باعث انتقال محل گفت‌وگوها از ترکیه به عمان شده است.

در مجموع، ارزیابی‌های اسرائیل همچنان محتاطانه است. مقام‌های این کشور معتقدند شکاف‌ها میان تهران و واشینگتن عمیق است و مذاکرات می‌تواند به ابزاری برای خرید زمان از سوی ایران تبدیل شود؛ به همین دلیل، گزینه‌های نظامی همچنان از نگاه اسرائیل روی میز باقی مانده است.