مطالب بیشتر
روزنامه اماراتی «نشنال» ساعاتی پیش از آغاز مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی در عمان، به نقل از یک منبع آمریکایی گزارش داد که کاخ سفید در حال رایزنی با چهرههای سرشناس ایرانی-آمریکایی است تا در صورت فروپاشی حکومت ایران، در روند انتقال قدرت نقش ایفا کنند.
این روزنامه در گزارشی که شامگاه پنجشنبه ۱۴ بهمن به وقت ابوظبی منتشر شد، نوشت: «جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهطور مستقیم در این روند مشارکت دارد. او در حال کمک به تشکیل گروهی از رهبران تجاری ایرانی-آمریکایی است تا درباره ایجاد نوعی نهاد انتقالی برای اداره ایران در صورت فروپاشی حکومت، مشاوره دهند.»
به گزارش نشنال، یک منبع دیگر نیز فعالیت جرد کوشنر در این زمینه را تایید کرده است.
منبع نخست، که در گفتوگوهای کاخ سفید مشارکت دارد، به این رسانه گفت دولت ترامپ قصد دارد نشستی از چهرههای مخالف حکومت ایران را در پالم بیچِ فلوریدا، جایی که اقامتگاه مارالاگوی رییسجمهور در آن قرار دارد، برگزار کند. به گفته او، این نشست ممکن است حتی همین آخر هفته برگزار شود، اما پیچیدگیهای لجستیکی همچنان مانع اصلی است. هنوز مشخص نیست که برگزارکنندگان قصد دارند این نشست را در خود مارالاگو یا در مکانی نزدیک به آن برگزار کند.
بر اساس این گزارش، قرار بود نشست کابینه امنیتی روز یکشنبه برگزار شود، اما نتانیاهو تصمیم گرفت آن را به پنجشنبه منتقل کند؛ تصمیمی که همزمان با تشدید تنشها و لفاظیهای متقابل حکومت ایران و آمریکا اتخاذ شد. قرار است عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه در مسقط با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ارشد آمریکا، درباره برنامه هستهای ایران گفتوگو کند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل توضیحی درباره جزئیات این نشست ارائه نکرد، اما رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که نتانیاهو در جلسات غیرعلنی کنست تاکید کرده است مجموعهای از عوامل سیاسی، نظامی و اقتصادی در حال شکلگیری است که میتواند ایران را به نقطهای بحرانی نزدیک کند؛ هرچند او اذعان کرده که مشخص نیست این شرایط بهتنهایی برای سقوط حکومت کافی باشد. نتانیاهو همچنین هشدار داده که هرگونه حمله ایران به اسرائیل با «پاسخی قدرتمند» روبهرو خواهد شد.
به نوشته تایمز اسرائیل، نخستوزیر اسرائیل در عین حال بر «هماهنگی بسیار نزدیک» با ایالات متحده تاکید کرده، اما گفته هنوز نمیتوان پیشبینی کرد دونالد ترامپ در نهایت چه تصمیمی درباره ایران خواهد گرفت. ترامپ نیز در اظهاراتی جداگانه گفته است ایران به این دلیل پای میز مذاکره آمده که نمیخواهد هدف حمله نظامی قرار گیرد و بار دیگر از حرکت «ناوگان بزرگ» آمریکا به سمت منطقه سخن گفته است.
در تهران، مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که مذاکرات عمان صرفاً بر موضوع هستهای متمرکز خواهد بود و ایران حاضر نیست درباره برنامه موشکی یا فعالیتهای منطقهای خود گفتوگو کند. سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران گفته تهران با هدف دستیابی به «تفاهمی عادلانه و محترمانه» وارد گفتوگو میشود. در مقابل، واشینگتن تاکید کرده که برای رسیدن به توافقی معنادار، موضوعاتی چون برنامه موشکی، حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مسلح منطقه و وضعیت حقوق بشر نیز باید در دستور کار قرار گیرد.
تایمز اسرائیل همچنین گزارش داده که برخی کشورهای مسلمان از جمله عربستان سعودی، قطر، مصر، عمان، امارات متحده عربی و پاکستان در تلاشاند چارچوبی برای یک «پیمان عدمتجاوز» میان ایران و آمریکا ارائه کنند؛ پیشنهادی که هنوز مشخص نیست در مذاکرات عمان مطرح شود. به گفته منابع دیپلماتیک، حکومت ایران با گسترش ترکیب مذاکرات و حضور کشورهای دیگر مخالفت کرده و همین امر باعث انتقال محل گفتوگوها از ترکیه به عمان شده است.
در مجموع، ارزیابیهای اسرائیل همچنان محتاطانه است. مقامهای این کشور معتقدند شکافها میان تهران و واشینگتن عمیق است و مذاکرات میتواند به ابزاری برای خرید زمان از سوی ایران تبدیل شود؛ به همین دلیل، گزینههای نظامی همچنان از نگاه اسرائیل روی میز باقی مانده است.
