مطالب بیشتر
در این گردهمایی که پنجشنبه ۱۸ دی در محل سقوط آن در شاهدشهر تهران برگزار شد، خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس-۷۵۲ با تاکید بر ادامه مسیر عدالتخواهی، بار دیگر خواستار پاسخگویی آمران و عاملان این جنایت شدند.
آنها با شعار «نه فراموش میکنیم، نه میبخشیم» یاد ۱۷۶ قربانی این پرواز را گرامی داشتند.
در این مراسم خانوادههای دادخواه دیگر قربانیان جنایات جمهوری اسلامی نیز حضور داشتند.
در بیانیه این انجمن آمده است که شش سال گذشته، تنها یادآور یک فاجعه نیست، بلکه نشانه تعهدی مداوم به حقیقت و عدالت است؛ تعهدی که با وجود «دروغ، انکار، تهدید و پنهانکاری سازمانیافته» متوقف نشده است.
این بیانیه همچنین بر حمایت صریح خانوادهها از مطالبات مردم ایران برای آزادی و کرامت انسانی تاکید دارد.
پیوند دادخواهی با خیزش اعتراضی
در این مراسم که همزمان با تداوم خیزش سراسری مردم برگزار شد، پدر «عرفان رضایی»، از جانباختگان جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز حضور داشت. او گفت که فرزندش ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ با شلیک گلوله ماموران امنیتی از «فاصله پنج متری» کشته شد و با گذشت بیش از دو سال، پرونده این قتل به نتیجه نرسیده است.
انجمن خانوادههای پیاس-۷۵۲ در بیانیه خود تاکید کرد که رنج خانوادههای جانباختگان را جدا از رنج عمومی جامعه نمیداند و خود را در کنار دیگر خانوادههای داغدار میبیند.
مادر «عادل کیانپور» با در دست داشتن تصویر فرزندش نیز در این گردهمایی حضور داشت. کیانپور، زندانی سیاسی محبوس در زندان شیبان اهواز، ۱۱ دی ۱۴۰۰ پس از یک هفته اعتصاب غذا در اعتراض به محرومیت از حق دادرسی عادلانه و بدون رسيدگى پزشكى، جان باخت.
این مراسم در شرایطی برگزار شد که پیشتر فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای اقدامهای اعتراضی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی شکل با استقبال گسترده کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد و بیش از ۸۴ میلیونها دیده شد.
تاکید کانادا بر پیگیری حقوقی و حمایت از خانوادهها
دولت کانادا در بیانیهای به مناسبت ششمین سالگرد سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ اعلام کرد همچنان به «عدالت، پاسخگویی، شفافیت و همبستگی با خانوادههای قربانیان» پایبند است.
در این بیانیه که ۱۱ دی از سوی وزارت امور خارجه کانادا منتشر شد، آنیتا آناند، وزیر امور خارجه، و استیون مککینون، وزیر حملونقل، با اشاره به کشته شدن ۱۷۶ نفر از جمله ۵۵ شهروند کانادایی و ۳۰ مقیم دائم این کشور، تاکید کردند این کشور به همراه شرکای خود در گروه هماهنگی بینالمللی، پیگیری حقوقی علیه جمهوری اسلامی را در دیوان بینالمللی دادگستری و سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی ادامه میدهد.
دولت کانادا همچنین اعلام کرد علاوه بر تمرکز بر پاسخگو کردن عاملان این سرنگونی، برای پیشگیری از تکرار چنین فجایعی، از جمله از طریق ابتکار «آسمانهای امنتر» و اصلاح قواعد تحقیقات سوانح هوایی، با شرکای بینالمللی همکاری میکند.
روایت خانوادهها از فقدان و خشم
منظر ضرابی، که دختر، پسر، نوه و عروسش را در این پرواز از دست داده است، گفت خانوادهها در حالی این سالگرد را برگزار میکنند که مردم ایران بار دیگر برای آزادی به خیابانها آمدهاند و پاسخ حکومت «چون همیشه گلوله است.»
مریم اوژن، مادر پارسا حسننژاد، نیز گفت خانوادهها عهد بستهاند که نه حقیقت را فراموش کنند و نه مظلومیتی را که بر عزیزانشان رفت.
همزمان با این سالگرد، نهادهای بینالمللی و برخی مقامها در خارج از ایران نیز خواستار افزایش فشار بر جمهوری اسلامی شدند. در کانادا، مرکز امور اسرائیل و یهودیان ۱۸ دی تاکید کرد اکنون زمان تشدید فشارها برای پاسخگو کردن حکومت ایران فرا رسیده است.
نوآ شَک، مدیرعامل این مرکز با اشاره به فعالیتهای پهبادی جمهوری اسلامی در گفتگو با روزنامه تورنتو سان گفت: «حتی در مورد کانادا نیز نمونهای روشن وجود دارد: سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ که به کشته شدن ۵۵ شهروند کانادایی انجامید.»
۱۶ آذر نشریه فریپرس گزارشی درباره نگرانی ایرانیان کانادا از تبدیل شدن این کشور به پناهگاه امن عوامل جمهوری اسلامی منتشر شد؛ موضوعی که به گفته فعالان، میتواند مانع تحقق عدالت برای قربانیان شود.
در پایان خانوادهها بار دیگر تاکید کردند پرونده سرنگونی پرواز پیاس-۷۵۲ همچنان باز است و آنها تا تحقق عدالت، سکوت نخواهند کرد.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، در واکنش به خیزش ملی ایرانیان و سرکوب ماموران از مقامهای جمهوری اسلامی خواست به تعهدات بینالمللی پایبند باشند.
او در شبکه ایکس نوشت چند روزی است که مردم در ایران به خیابانها آمدهاند و بیان مسالمتآمیز نظر، حق آنان است.
وادفول افزود: «از این رو، استفاده بیش از حد از خشونت علیه معترضان مسالمتجو را محکوم میکنم و از مقامهای ایرانی میخواهم به تعهدات بینالمللی خود پایبند باشند.»
پیشتر یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال از کشته شدن معترضان در ایران ابراز تاسف کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بهطور کامل در این باره شفافسازی کنند
این منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه با تاکید بر آزادی بیان و آزادی تجمعات از جمهوری اسلامی خواست که به همه تعهدات بینالمللیاش احترام بگذارد.
رییس پارلمان اروپا: در کنار مردم شجاع ایرانیم
روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، در پیامی ویدیویی گفت جهان بار دیگر شاهد ایستادن شجاعانه مردم ایران است و تاکید کرد «اروپا در کنار آنهاست».
او در این پیام گفت: «فریاد مردم ایران برای کرامت، برای آزادی، برای حق انتخابِ شیوه زندگی و شیوه حکمرانی بر خود، در سراسر جهان شنیده شده است.»
او به کشته شدن ۳۰ نفر در این اعتراضات اشاره کرد و گفت: «مردم اروپا آنچه را در خیابانها و در قلبها و ذهنهای مردم ایران میگذرد، میبینند.»
متسولا افزود: «ما تغییری را که در حال شکلگیری است، درک میکنیم.»
این مقام اتحادیه اروپا تاکید کرد: «مردم ایران صرفا اعتراض نمیکنند؛ آنها فریاد میزنند. اروپا صدای آنها را میشنود، جهان صدای آنها را میشنود، و این صدا بلندتر هم خواهد شد. اگر تاریخ یک چیز به اروپا آموخته باشد، این است که هیچ زندان، هیچ تهدید و هیچ کپسول گاز اشکآوری نمیتواند اشتیاق ذاتی انسان برای آزادی را مهار کند.»
نماینده آلمان: رژیم ایران آخرین ذره از مشروعیت خود را نیز از دست داده است
هانا نیومن، رییس هیات روابط پارلمان اروپا با ایران، با اشاره به خیزش ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در حساب ایکس خود نوشت مردم در سراسر ایران بار دیگر به خیابانها آمدهاند و میدانند ممکن است با گلوله روبهرو شوند، اما «برای بسیاری، سکوت از شجاعت خطرناکتر شده است».
این نماینده آلمان در پارلمان اروپا افزود: «ما اینجا وظیفه داریم بر آنچه در ایران رخ میدهد نور بتابانیم.»
او تاکید کرد: «این رژیم آخرین ذره از مشروعیت خود را نیز از دست داده است.»
واکنشها در آمریکا و اسرائیل
تد کروز، سناتور جمهوریخواه آمریکا، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد جمهوری اسلامی پس از شکستهای اخیر نظامی و فشارهای سیاسی، «بهشدت تضعیف شده» است و در داخل با بحران مشروعیت روبهروست.
در آمریکا، لن خودورکوفسکی، مقام پیشین وزارت امور خارجه آمریکا، همزمان با خیزش ملی ایرانیان، تصویری از خود مقابل ساختمان سابق سفارت ایران در واشینگتندیسی منتشر کرد و به کنایه نوشت به آنجا رفته تا از وضعیت بنا برای ساکنان جدید ساختمان مطمئن شود.
معاون پیشین دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در راهبرد دیجیتال در پست خود در شبکه ایکس نوشت: «دارم مطمئن میشوم که لولهکشی برای ساکنانِ جدیدِ سفارت ایران در واشینگتن دیسی در وضعیت خوبی قرار دارد.»
او مشاور ارشد نماینده ویژه آمریکا در امور ایران بوده و روزنامه اورشلیمپست از او بهعنوان «سلاح مخفی وزارت امور خارجه» یاد کرده است.
در اسرائیل نیز رسانههای این کشور، همچنان تحولات مربوط به ایران را با دقت دنبال میکنند.
کانال ۱۲ اسرائیل، فراخوان ۱۸ و ۱۹ دی شاهزاده رضا پهلوی را «قماری تاریخی» توصیف کرد که در صورت موفقیت، در تاریخ ایران ثبت خواهد شد. همزمان، حزب سبزها و حزب چپ در آلمان از موضع دولت این کشور انتقاد کرد.
علاوه بر مقامات رسمی یا رسانهها، چهرههای مطرح بینالمللی نیز به اعتراضات ایران واکنش نشان دادند.
جیکی رویلنگ، نویسنده بریتانیایی و خالق مجموعه هری پاتر در شبکه ایکس در واکنش به خیزش ملی ایرانیان نوشت: «شجاعت این مردم تحسینبرانگیز است، آنها در جهانی که این روزها بسیار تاریک به نظر میرسد، نوری از امیدند.»
پیشتر یک مقام کاخ سفید چهارشنبه ۱۷ دی در مورد موضع ایالات متحده در قبال خیزش ملی ایرانیان به ایراناینترنشنال گفت رییسجمهوری آمریکا به صراحت گفته است اگر [حکومت] ایران به معترضان مسالمتآمیز شلیک کند و آنها را به طرز خشونتآمیزی بکشد، که این رویه همیشگی آنهاست، «ضربه سختی خواهند خورد.»
این مقام افزود که رییسجمهوری با اجرای عملیات «چکش نیمهشب» و «عزم مطلق» نشان داده است که به آنچه میگوید عمل میکند.
در روزهای گذشته نیز همزمان با هشدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به مقامهای جمهوری اسلامی درباره پیامدهای سرکوب اعتراضها، شماری از سیاستمداران و نهادهای بینالمللی با انتشار مواضعی جداگانه، از اعتراضهای مردمی در ایران حمایت کردند و نسبت به برخورد حکومت با معترضان هشدار دادند.
