در هشتمین روز از اعتراضات سراسری ایران، اعتصاب بازاریان در چند شهر ایران بهویژه تهران ادامه داشت. در ادامه واکنشهای جهانی به این اعتراضات بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که به احتمال بسیار «ملت ایران سرنوشت خود را به دست میگیرد».
بر اساس گزارشها و اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، ماموران سرکوب یکشنبه ۱۴ دی مقابل پاساژ علاءالدین تهران با کاسبان درگیر شده و به سمت آنها گاز اشکآور شلیک کردند.
کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» از حضور پرشمار ماموران امنیتی در بازار تهران خبر داد اما یک ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال نشان داد، کاسبان در بازار مولوی تهران مغازههای خود را بسته و با فریاد «ببندید» دیگران را دعوت کردند تا به اعتصاب سراسری بپیوندند.
معترضان در باغ سپهسالار تهران شعار «این است شعار ملی، رضا رضا پهلوی» سردادند و مردم مقابل پاساژ چارسو در تهران تجمع کرده و خطاب به ماموران سرکوب فریاد «بیشرف» سردادند.
همزمان کاسبان در مرودشت و کازرون یکشنبه مغازههای خود را باز نکردند و کرکرهها را پایین نگه داشتند.
علاوه بر بازار، دانشگاههای ایران نیز در روز هشتم اعتراضات صحنه اعتراض علیه جمهوری اسلامی بود.
دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس، یکشنبه با برگزاری تجمع اعتراضی شعارهایی چون «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «مرگ بر خامنهای» سردادند.
خاکسپاری کشتهشدگان اعتراضات
مردم یکشنبه ۱۴ دی در مراسم خاکسپاری سه تن از معترضان کشتهشده در ملکشاهی فریاد «مرگ بر خامنهای» سردادند.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، شمار زیادی از معترضان ۱۳ دی در شهر ملکشاهی استان ایلام در اثر شلیک مستقیم ماموران امنیتی جمهوری اسلامی کشته و مجروح شدند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، حضور گسترده مردم ملکشاهی را در مراسم خاکسپاری لطیف کریمی، رضا عظیمی و مهدی امامیپور، سه تن از معترضان کشتهشده در این شهر نشان دادند.
همزمان مردم یکشنبه در مراسم خاکسپاری سروش (حافظ) سلیمانی در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، شعار «این گل پرپرشده، هدیه به میهن شده» سردادند.
سروش سلیمانی، شنبه ۱۳ دی در اعتراضات این شهر کشته شد.
تداوم حمایت ورزشکاران از اعتراضات
محمد مایلیکهن، سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران، در گفتوگو با ایراناینترنشنال، از ورزشکاران خواست از اعتراضات سراسری مردم ایران حمایت کنند: «ورزشکاران هرچه دارند، از مردم دارند.»
علیرضا جهانبخش، کاپیتان تیم ملی فوتبال، با انتشار استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «از نزدیک شاهد شرایط بسیار سخت زندگی و فشار اقتصادی که بر مردممان تحمیل شده را با پوست و استخوانم حس کردم.»
او نوشت: «این چند روز که در ایران در کنار خانواده سپری کردم، از سختترین روزهایی بود که در این سالها در ایران گذراندم. از گلایههای پدر و مادر خودم تا دختر ۲۰ سالهای که برای گذراندن نیازهای روزانه و شهریه دانشگاه در شغل شریف راننده اسنپ کار میکرد تا جوان لیسانسی که باید سر چهارراه گل میفروخت چون شرایط کار برای او فراهم نبود.»
شادی رضایی، مربی پیشین تیم فوتبال زنان پرسپولیس، با انتشار یک استوری اینستاگرامی به اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی واکنش نشان داد و نوشت: «بیارزشترین پول جهان، طولانیترین تورم چندرقمی جهان و... میگویید چرا اعتراض میکنیم؟ ما اگر معترض نباشیم عجیب است.»
همچنین سارا شیربیگی، بازیکن تیم ملی فوتسال زنان ایران، با انتشار تصویری از برج میلاد نوشت: «باشد که روزی عبور کند، این رنجی که از آن ما نیست.»
فاطمه گلشن، دروازهبان تیم خاتون بم، هم با انتشار تصویری از مقاومت دو جوان معترض برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، از معترضین حمایت کرد.
پیشتر و در روزهای گذشته هم غزل مرشدی، بازیکن تیم پالایش گاز ایلام، نسترن مقیمی، ملی پوش فوتسال زنان ایران و روژین تمریان، بازیکن تیم فوتبال زنان خاتون بم با انتشار تصاویری از اعتراضات سراسری در ایران حمایت کردند.
همزمان با خواسته فراگیر معترضان در شهرهای مختلف ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی و بازگشت حکومت پهلوی، مجتبی محرمی، بازیکن و کاپیتان پیشین پرسپولیس با انتشار ویدئویی از محمدرضا شاه پهلوی، به او ادای احترام کرد.
محرمی چند روز پیش هم، با انتشار طرحی گرافیکی از اعتراضات سراسری و مقاومت مردم برابر نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، حمایت کرده بود.
تداوم واکنشهای بینالمللی
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در آغاز نشست دولت این کشور گفت: «ما با مبارزه مردم ایران و آرزوهای آنها برای آزادی، حریت و عدالت همبستگی میکنیم.»
او افزود: «بسیار محتمل است که ما در لحظهای ایستاده باشیم که ملت ایران سرنوشت خود را به دست میگیرد.»
نتانیاهو گفت که در دیدار هفته گذشته خود با ترامپ، بهطور مفصل درباره ایران گفتوگو کرده است.
همزمان یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال از کشته شدن چند معترض در ایران ابراز تاسف کرد و از مقامات جمهوری اسلامی خواست که بهطور کامل در این باره شفافسازی کنند.
یک منبع دیپلماتیک وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به ایراناینترنشنال با تاکید بر آزادی بیان و آزادی تجمعات از جمهوری اسلامی خواست که به همه تعهدات بینالمللیاش احترام بگذارد.
این منبع تاکید کرد: «ما با بیشترین دقت تحولات ایران را دنبال میکنیم.»
همچنین عفو بینالملل استرالیا خواستار توقف خشونت علیه معترضان و آزادی زندانیان سیاسی در ایران شد.
این سازمان افزود که نیروهای امنیتی، نظامی و شبهنظامی باید فورا استفاده از سلاحهای مرگبار و پرتابههای ضربهای (مانند گلولههای ساچمهای و پلاستیکی) را علیه معترضان متوقف کنند.
عفو بینالملل استرالیا تاکید کرد که حاکمان فعلی ایران باید با ایجاد یک نهاد انتقالی موقت و بیطرف تحت نظارت بینالمللی همکاری کنند؛ نهادی که تنها ماموریت آن ثبات کشور و آمادهسازی برای یک همهپرسی ملی آزاد، عادلانه و قابل راستیآزمایی باشد.
به گزارش کان نیوز، اعضای جامعه یهودیان ایران که جمعیت آنها حدود ۸ هزار نفر برآورد میشود، در روزهای اخیر با احتیاط بیشتری رفتار کرده و از نزدیک شدن به مناطق درگیری و تجمعات اعتراضی خودداری میکنند. این رسانه نوشت که گسترش ناآرامیها در شهرهای مختلف، نگرانیهایی را در میان اعضای این اقلیت مذهبی ایجاد کرده است.
کان نیوز همچنین گزارش داد که خاخام یونس حمامی لالهزار، از چهرههای شناختهشده جامعه یهودیان ایران، اخیراً در یک کنفرانس مجازی در تهران شرکت کرده است؛ نشستی که به مناسبت ششمین سالگرد کشتهشدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، برگزار شد. به گفته این رسانه، نمایندگانی از گروههای حزبالله و حماس نیز در این کنفرانس حضور داشتند.
در ادامه گزارش آمده است که روابط جامعه یهودیان ایران با حکومت جمهوری اسلامی همواره با تنشهایی همراه بوده، بهویژه در مقاطعی که تحولات مرتبط با اسرائیل شدت میگیرد. کان نیوز یادآوری کرد که در ماه دسامبر، همایون سامیه نجفآبادی، نماینده یهودیان در مجلس ایران، از سوی نهادهای امنیتی احضار شد؛ اقدامی که به گفته این رسانه، در پی فعالیت برخی یهودیان ایرانی در شبکههای اجتماعی و واکنش آنها به محتوای مرتبط با اسرائیل صورت گرفت.
این گزارش میافزاید جامعه یهودیان ایران در جریان جنگ ایران و اسرائیل در ماه خرداد نیز کوشید فاصله خود را از اسرائیل حفظ کند. در همان زمان، یهودا گرمی، خاخام ارشد ایران، اعلام کرده بود که یهودیان کشور «در دفاع از میهن خود در یک جبهه واحد ایستادهاند.»
با این حال، به نوشته کان نیوز، مقامهای ایرانی دستکم ۷۰۰ نفر از اعضای جامعه یهودیان را به اتهام ارتباط با اسرائیل بازداشت کردهاند؛ اقدامی که به گفته این رسانه، نگرانیها درباره وضعیت امنیتی این جامعه را تشدید کرده است.
گستره جغرافیایی اعتراضات
بر اساس آمار تجمیعی هرانا، در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در کشور شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند. این تحرکات اعتراضی در ۶۰ شهر از ۲۵ استان ایران گزارش شده و نشان میدهد اعتراضات به کلانشهرها محدود نمانده و شهرهای کوچکتر و مناطق پیرامونی را نیز دربر گرفته است.
در کنار اعتراضات خیابانی و صنفی، ۱۸ تجمع دانشجویی در ۱۵ دانشگاه نیز ثبت شده که بیانگر تداوم نقش دانشگاهها بهعنوان یکی از کانونهای فعال اعتراض است.
آمار بازداشتها
طبق گزارش هرانا، در جریان هفت روز اعتراضات، دستکم ۵۸۲ شهروند بازداشت شدهاند؛ آماری که به تاکید این خبرگزاری، حداقل شمار بازداشتهاست و رقم واقعی احتمالاً بیش از این میزان است.
دادهها نشان میدهد نوجوانان سهم قابل توجهی از بازداشتشدگان را تشکیل میدهند. تنها در شهر یاسوج، دستکم ۸۱ نفر بازداشت شدهاند که ۷۰ نفر از آنان زیر ۱۸ سال هستند. همچنین موارد متعددی از بازداشت نوجوانان ۱۵ تا ۱۷ ساله در شهرهایی چون سبزوار، ایذه، یاسوج، زاهدان و اصفهان گزارش شده است.
علاوه بر این، شماری از دانشجویان دانشگاههای تهران، علموصنعت، دانشگاه تهران، دانشگاه رجایی قزوین، دانشگاه یاسوج و دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز در میان بازداشتشدگان هستند.
جانباختگان و تلفات انسانی
هرانا تا زمان انتشار این گزارش، مرگ دستکم ۱۶ نفر را در جریان اعتراضات هفتروزه محرز دانسته است. در میان جانباختگان، یک نفر از نیروهای انتظامی–امنیتی و سایر موارد مربوط به شهروندان معترض عنوان شدهاند.
در برخی پروندهها، روایتهای رسمی مقامات با شهادت شاهدان عینی و گزارشهای غیررسمی در تعارض است. نمونه بارز آن، جانباختن یک معترض در شهر قم و نیز مرگ یک نوجوان ۱۷ ساله است که درباره علت کشتهشدن آنان روایتهای متفاوتی ارائه شده است. هرانا هشدار داده که بهدلیل فشارهای امنیتی بر خانوادهها و محدودیت شدید اطلاعرسانی، احتمال افزایش شمار جانباختگان وجود دارد.
وضعیت برخوردهای امنیتی
بر اساس گزارشهای میدانی و ویدیوهای راستیآزماییشده، در طول هفت روز اعتراضات، نیروهای انتظامی–امنیتی بهطور گسترده از تیراندازی، گاز اشکآور، ابزارهای کنترل جمعیت و بازداشت خشونتآمیز استفاده کردهاند.
همچنین گزارشهایی از مجروح شدن معترضان و خودداری برخی شهروندان از مراجعه به مراکز درمانی به دلیل ترس از بازداشت ثبت شده است. تشدید فضای امنیتی، استقرار نیروها در میادین و معابر اصلی و استفاده از اعترافات اجباری تلویزیونی، از دیگر الگوهای تکرارشونده در برخورد با معترضان بوده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نیز نشان میدهد در اعتراضات شش روز گذشته در ایران، دستکم ۴۴ شهروند معترض هدف گلولههای جنگی و ساچمهای نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی قرار گرفته و زخمی شدهاند. همزمان دهها نفر دیگر بر اثر ضربوجرح با باتون و حمله نیروهای امنیتی و لباسشخصی مصدوم شدهاند.
این دادهها نشان میدهد موج کنونی اعتراضات، از نظر دامنه جغرافیایی، شدت برخوردهای امنیتی و میزان بازداشتها و تلفات، وارد مرحلهای گسترده و چندلایه شده است که پیامدهای آن همچنان در حال گسترش و بهروزرسانی است.
