مطالب بیشتر
امیرحسین اعتمادی، مشاور سیاسی شاهزاده رضا پهلوی، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت شعارهای مردم عامدانه و هوشمندانه است؛ نهفقط «نه» به دیکتاتوری جمهوری اسلامی، بلکه بیان روشن مطالبات.
به گفته او، پهلوی نماد همه آن چیزهایی است که از مردم ایران گرفته شده است.
محمد خاکپور، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال در واکنش به اعتراضات سراسری در ایران با انتشار پستی در اینستاگرام نوشت: «این مردم به خیابان نیامدهاند برای آشوب؛ آمدهاند چون دیگر چیزی برای از دست دادن جز کرامتشان نمانده است.»
او همچنین نوشت: «این مردم، مردمی معمولی نیستند. ریشه دارند؛ در خاک، در تاریخ، در رنجی که قرنها با وقار به دوش کشیدهاند. اما هیچ ریشهای قرار نیست تا ابد زیر فشار له شود. اعتراض امروز از سر هیجان نیست؛ از دل گرسنه، از جیب خالی، از سفرهای میآید که هر روز کوچکتر شد و صدایی که هر بار نادیده گرفته شد. این فریاد، فریاد نان است، فریاد کرامت است. کاسه صبر وقتی لبریز میشود که راهی برای شنیدهشدن نمانده باشد.»
خاکپور نوشت: «مردم ایران شریفاند؛ نجیبتر از آنکه سزاوار این همه فشار باشند. کار کردند، صبر کردند، ساختند، امید بستند… اما امید هم اگر مدام تحقیر شود، روزی میایستد و میپرسد: «تا کی؟» بیپرده باید گفت: این وضعیت عادلانه نیست. هیچ ملتی نباید برای زندهماندن بجنگد. هیچ مردمی نباید فقر را تا استخوان لمس کنند تا تازه متهم به اعتراض شوند.»
در ادامه متن خاکپور آمده: «این صدا، صدای درد است؛ نه دشمنی. صدای مردمیست که فقط زندگی شرافتمندانه میخواهند. و تاریخ همیشه نشان داده: وقتی مردم به پا میخیزند، یعنی خیلی پیشتر از آن، همه راهها بسته شده بوده است.»
پس از افزایش قیمت دلار در ایران، در روزهای گذشته تجمعات اعتراضی در شهرهای ایران برگزار و شعارهایی علیه حکومت و مقامات جمهوری اسلامی داده شد.
در پی ادامه اعتراضات، مقامهای جمهوری اسلامی، ٢۵ استان را برای چهارشنبه ۱۰ دیماه تعطیل کردند.
پیشتر اعلام شده بود که تهران و ۲۱ استان دیگر تعطیل شدهاند.
استانهای تعطیل شده تاکنون عبارتاند از: ️تهران، همدان، قم، البرز، مرکزی، یزد، لرستان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، کرمانشاه، کردستان، اردبیل، زنجان، ایلام، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، چهارمحال و بختیاری، آذربایجان شرقی ، مازندران ، گیلان، اصفهان و گلستان.
دلیل رسمی این تعطیلی «کاهش شدید دما و با هدف تامین پایدار انرژی» اعلام شده است.
بازاریان و کسبه شماری از شهرهای ایران در سومین روز از حرکت اعتراضیشان، اعتصاب کردند و مغازههای خود را بسته نگه داشتند. نهم دی در تهران، کرمانشاه و شیراز تجمع خیابانی شکل گرفت و دانشجویان چندین دانشگاه نیز به اعتراضات مردمی پیوستند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ماموران سرکوب سهشنبه نهم دی به سمت مردم معترض در خیابان ملت تهران به صورت مستقیم شلیک کردند.
در ویدیوهای منتشر شده از پایتخت دیده میشود که گروهی از مردم در بازار تهران شعار «آزادی، آزادی، آزادی» سر میدهند.
گروهی از مغازهداران منطقه «بنیهاشم» در شرق تهران نیز با بستن مغازهها در خیابان راهپیمایی کردند و شعار دادند.
ویدیوی رسیده نشان میدهد کاسبان خیابان بنیهاشم در این راهپیمایی اعتراضی، شعارهایی چون «رضاشاه، روحت شاد» سر دادند.
در گذر حمامچال بازار بزرگ تهران نیز تجمع اعتراضی مشابهی شکل گرفت.
ویدیوی رسیده نشان میدهد گروهی از کسبه با تعطیل کردن مغازههای خود فریاد «جاوید شاه» سر دادند.
گروهی از ساکنان پایتخت در خیابان ملاصدرا واقع در محله ونک تهران نیز، با برگزاری راهپیمایی اعتراضی شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوی ارسالی به ایراناینترنشنال در نهم دی نشان میدهد زنان با حضور در اعتراضات به افزایش قیمت دلار در تهران، همراه با بازاریان معترض، شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
بر اساس مجموع گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، کسبه و مغازهداران پایتخت در خیابان جمهوری، مولوی، خیابان صابونیان شوش، و بخشهای مختلف بازار بزرگ تهران مانند بازار جلوخان، بازار زرگرها، بازار آهنگران، سرای ملی و ۱۵ خرداد اعتصاب کردند.
کسبه بازار آهن شادآباد تهران نیز در اعتراض به بیثباتی اقتصادی و افزایش قیمت ارز تجمع کردند.
این اعتراضها در ادامه موج نارضایتی بازاریان نسبت به جهش قیمت دلار و رکود بازار شکل گرفت. اعتراضات هفتم دی در تهران آغاز شد و هشتم دی در دومین روز خود به بخشهای مختلف پایتخت و برخی شهرهای دیگر از جمله کرج، ملارد، مشهد، درگهان و جزیره قشم گسترش یافت.
اعتراض و اعتصاب در اصفهان، شیراز، کرمانشاه، اهواز و کرج
در سومین روز اعتراضهای مردمی، اعتصابها به شهرها و بازارهای مختلف سراسر کشور گسترش یافته است.
کاسبان در شهر شیراز از جمله در منطقه «سر دزک» نهم دی در سومین روز اعتراضات سراسری، مغازههای خود را بستند و به اعتصاب پیوستند.
ویدیوی رسیده نشان میدهد گروهی از مردم در خیابان ملاصدرای شیراز، با برگزاری راهپیمایی اعتراضی شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوها و گزارشهای رسیده حاکی از آن داشت که گروهی از مردم در آرامستان بهشت بیبی سکینه در کرج تجمع کردهاند و بالگردی نیز بر فراز این محل در حال پرواز بود.
در اصفهان نیز کسبه میدان نقش جهان، نهم دی مغازههای خود را بستند و اعتصاب کردند.
در نجفآباد استان اصفهان نیز اعتصاب مشابهی شکل گرفت.
کسبه بازار طالقانی و بازار طلافروشان اهواز نیز نهم دی به این حرکت اعتراضی پیوستند و مغازههای خود را بسته نگه داشتند.
در کرمانشاه بازاریان علاوه بر پیوستن به اعتصاب، همراه با شهروندان راهپیمایی اعتراضی نیز برگزار کردند و شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» سر دادند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند پس از حمله ماموران برای سرکوب اعتراض در کرمانشاه، مردم فریاد «بیشرف» سر دادند.
در ویدیویی دیگر ماموران دیده میشود که ماموران به مردم معترض در کرمانشاه حمله کرده و به سمت آنها گاز اشکآور شلیک میکنند.
بر اساس این ویدیوها، معترضان عقبنشینی نکرده و سرکوبگران را به عقب میرانند.
جو امنیتی
گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است سهشنبه ۹ دی و در سومین روز از موج جدید اعتراضات، فضای برخی شهرها امنیتی شده و ماموران حکومت برای مقابله با اعتراضات مردم به مناطق مختلف گسیل شدهاند.
در تهران، گزارشهایی از جو امنیتی در میدان ولیعصر، آریاشهر، ستارخان، نارمک و بازار شوش گزارش شده است.
با استقرار ماموران حکومتی در کرج و همچنین مرکز گرگان در استان گلستان، فضای این شهرها امنیتی شده است.
از سوی دیگر در مناطقی از مشهد از جمله قاسمآباد و میدان آزادی و میدان هفتتیر جو امنیتی با حضور ماموران حکومت ایجاد شده است.
باوجود این جو امنیتی، علاوه بر خیابانها، فضای شماری از دانشگاهها در تهران و اصفهان و یزد به صحنه اعتراضات دانشجویی تبدیل شد.
واکنشها
اعتراضات مردمی در ایران واکنشهای گستردهای را در عرصه بینالمللی به دنبال داشته است.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در پیامی از حمایت جهان آزاد از مبارزه مردم ایران علیه جمهوری اسلامی گفت.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، در حمایت از اعتراضات مردم ایران در شبکه ایکس نوشت: «مردم ایران آزادی میخواهند. آنها مدت زیادی است که از دست آیتاللهها رنج کشیدهاند.»
مسعود قرهخانی، رییس پارلمان نروژ، نیز با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی حمایت خود را از اعتراضات مردم ایران اعلام کرد.
او با انتشار تصویری از برخورد نیروهای امنیتی با معترضان نوشت: «در مبارزه با دیکتاتوری، قدرت واقعی همواره در دستان مردم است.»
کاترین شکدم، پژوهشگر یهودی بریتانیایی-فرانسوی، نیز در شبکه ایکس از اعتراضات مردم ایران حمایت کرد.
او خطاب به معترضان نوشت: «تنها نیستید. میلیونها نفر در سراسر جهان با تحسین و دلسوزی شاهد ایستادگی شما در برابر رژیمی هستند که دههها تلاش کرده روح انسانی را با ترس و سرکوب بشکند. با این حال، شما همچنان ایستادهاید.»
علاوه بر این واکنشهای فردی، رسانههای آسیا و اقیانوسیه هم سهشنبه ۹ دی بهطور گسترده به تحولات ایران پرداختند.
گسترش اعتراضات، تعطیلی بازارها در پی سقوط ارزش پول ملی و نوسانهای شدید بازار ارز و طلا، در کنار هشدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای و موشکی، در کانون توجه این رسانهها قرار گرفت.
رسانههای آلمان، سهشنبه ۹ دیماه به اعتراضات در ایران پرداختهاند و این تحولات را در چارچوب بحران عمیق اقتصادی، تورم بالا و سقوط بیسابقه ارزش پول ملی ایران بررسی کردهاند.
به نوشته رسانههایی چون تاگسشاو، دویچلندفونک و فرانکفورتر آلگماینه، این اعتراضات در روز دوم به سرعت گسترش یافت و از محدوده مطالبات صرفا اقتصادی فراتر رفته و راس نظام را هدف قرار داده است.
رسانههای آلمانی در گزارشهای خود به شعارهای معترضان از جمله شعارهای انتقادی علیه نظام مانند «مرگ بر دیکتاتور» که در جریان تجمعها شنیده میشود، اشاره کردهاند.
در داخل ایران شماری از چهرههای سیاسی مانند گوهر عشقی، مادر دادخواه، و ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی، و تعدادی از ورزشکاران با اعتراضات مردمی همراهی کردند.
شاهزاده رضا پهلوی نیز هشتم دی در پیامی، از تمام اقشار جامعه خواسته بود که به معترضان در خیابانها بپیوندند و «فریاد سقوط این نظام» را سر دهند.
مقامهای جمهوری اسلامی همزمان با گستردهتر شدن اعتراضات، مجموعه فعالیتها در بیشتر استانها از جمله استانهای آذربایجان شرقی، البرز، اردبیل، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی، خراسان شمالی، زنجان، فارس، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان و یزد را به بهانه «برودت هوا» در روز چهارشنبه دهم دی تعطیل اعلام کردند.
به باور تحلیلگران، به نظر میرسد این امیدواری در نهادهای امنیتی وجود دارد که با تعطیلی گسترده استان تهران در چهارشنبه، از فرارسیدن تعطیلات آخر هفته برای کنترل شرایط امنیتی در پایتخت استفاده شود.
پیشتر در هشتم دی، تجمعهای اعتراضی و اعتصاب بازاریان تهران، به بخشهای مختلف پایتخت و برخی شهرهای دیگر از جمله کرج، ملارد، مشهد، درگهان و جزیره قشم گسترش یافته بود.
مردم معترض در برخی شهرها از جمله تهران، زنجان، همدان، کرمان، ملارد و پردیس، شامگاه هشتم دیماه شعارهای مانند «امسال سال خون است/ سیدعلی سرنگون است» و «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سر دادند.
دانشجویان ساکن کوی دانشگاه تهران نیز شامگاه دوشنبه دست به اعتراض زدند و شعارهایی از جمله «زن، زندگی، آزادی»، «دانشجو میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» و «بترسید، بترسید/ ما همه با هم هستیم» سر دادند.
یکشنبه هفتم دی نیز کسبه پاساژ موبایل علاالدین و مجتمع تجاری چارسو، در واکنش به افزایش قیمت دلار ضمن بستن مغازههای خود دست به اعتراض زدند و از دیگر کسبه خواستند به اعتصاب بپیوندند.
اخبار لحظه به لحظه از اعتراضات خیابانی شهروندان در شهرهای مختلف، اعتصاب بازاریان در نقاط مختلف کشور و تجمعهای دانشجویی را میتوانید در این پوشش زنده پیگیری کنید.
تغییر ناگهانی و معنادار لحن و رفتار رسانهای برخی ستارههای کشتی ایران در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، بار دیگر نگاهها را به نقش فدراسیون کشتی در مدیریت و مهندسی افکار عمومی جلب کرد.
امیرحسین زارع قهرمان جهان و نایب قهرمان المپیک ابتدا با انتشار تصویری از ایستادگی یک معترض مقابل نیروهای یگان ویژه، معترضان را شایسته عنوان «پهلوان» دانست.
این پست اما خیلی زود جای خود را به محتوایی کاملاً متفاوت داد؛ تصویری از پرچم برافراشته جمهوری اسلامی و متنی که اعتراضات را صرفا درباره مسائل معیشتی دانست و با استفاده از کلیدواژههایی مانند «سوءاستفاده دشمنان از آب گلآلود»، عملاً در چارچوب روایت رسمی حاکمیت قرار گرفت.
تقریباً همزمان، حسن یزدانی هم با ادبیاتی مشابه، از خستگی مردم گفت اما در نهایت بر حفظ امنیت «خانه» تأکید کرد؛ موضعی که بیش از آنکه شخصی به نظر برسد، یادآور یک الگوی از پیش تعیینشده برای اظهارنظرهای مجاز بود.
نمونههای مشابه دیگری هم در چند ساعت گذشته دیده شد؛ کشتیگیرانی مانند دانیال سهرابی، پویا دادمرز، مبین عظیمی و امیر عبدی پس از واکنش به اعتراضات روزهای گذشته ناچار به حذف مطالب خود شدند. روندی که نشان میدهد فدراسیون، اجازه خروج ملیپوشان از دایره روایتهای رسمی حاکمیت را نمیدهد.
با کنار هم قرار گرفتن این مواضع، این فرض تقویت میشود که در فدراسیون کشتی، نانوشته اما روشن، خطوط قرمزی برای بیان نظر ورزشکاران وجود دارد
این الگو بیارتباط با نقش علیرضا دبیر نیست. در سالهای اخیر، فدراسیون کشتی تحت مدیریت او به نهادی فراتر از یک نهاد ورزشی تبدیل شده و در بزنگاههای اجتماعی، کارکردی کاملاً سیاسی پیدا کرده است.
دبیر پیشتر و در جریان جنبش زن زندگی آزادی نشان داده بود که ترجیح میدهد با رویکردی سختگیرانه، از تبدیل شدن کشتیگیران به صداهای معترض جلوگیری کند.
او بارها تأکید کرده که وظیفه ورزشکار «فقط تمرین و مسابقه» است و هرگونه ورود به مسائل اجتماعی یا سیاسی را خط قرمز میداند.
او آبان و اسفندماه ۱۴۰۱با تقلیل دانش سیاسی و اجتماعی ورزشکاران به بچهها کشتیگیران تیم ملی را شایسته اظهار نظر سیاسی و مدیریتی ندانست.
تناقض ماجرا آنجایی پدیدار میشود که بارها علیرضا دبیر، با استفاده از تلاش و مدالهای همین ورزشکاران دستاوردهای تیم ملی کشتی را به ارزشهای جمهوری اسلامی گره زده است.
رویکرد دبیر، به ملیپوشان محدود نمانده است و در مواجهه با صدای منتقدان بیرون از فدراسیون هم رویکردی تهاجمی داشته؛ او منتقدان را با ادبیاتی تند «مریض» خوانده و بدون نام بردن مستقیم، رسول خادم را با عباراتی تحقیرآمیز به «ریاکاری» متهم کرده است.
این نوع حملهها بیش از هر چیز، تلاشی است برای حذف صداهای مستقلی که میتوانند روایت رسمی را به چالش بکشند.
او حتی با قیاس خود با چهرهای مانند امیرکبیر و تاکید بر اینکه «در جمهوری اسلامی میشود راحت کار کرد»، تلاش کرده تصویری بسازد که در آن تنها یک نوع مدیریت و یک صدا مشروعیت دارد؛ صدایی که هر کنش انتقادی بیرون از آن، بهسرعت با برچسب «عاملیت دشمن» بیاعتبار میشود.
در نهایت، تغییر ماهیت فدراسیون کشتی از یک نهاد ورزشی به نهادی حکومتی با ساختاری کنترلی حاصل عملکرد علیرضا دبیر است؛ ساختاری که مأموریتش بهرهبرداری از سرمایه اجتماعی قهرمانان کشتی برای تثبیت مواضع جمهوری اسلامی است.
تغییر لحن ورزشکارانی چون زارع و یزدانی و شباهت واژگان آنها با ادبیات رئیس فدراسیون، بیش از پیش، فرضیه کنترل ریاست فدراسیون کشتی بر گفتار ملیپوشان را تقویت میکند.
در چنین فضایی، حضور در تیم ملی و ادامه مسیر قهرمانی، ظاهراً نه فقط به توان فنی، بلکه به سکوت برابر رنج مردم یا همراهی با ادبیات رییس فدراسیون کشتی گره خورده است؛ علیرضا دبیر، رییس فدراسیون کشتی، مدیر تراز جمهوری اسلامی که با حذف صداهای منتقد، اعتراض را در محیط کشتی، کنترل و سرکوب میکند.
