رسانه اسرائیلی واینت گزارش داد که پس از بستهشدن مسیرهای هوایی و زمینی انتقال پول و سلاح و کشتهشدن فرماندهان ارشد نیروی قدس، جمهوری اسلامی و حزبالله یک سیستم قاچاق تازه ایجاد کردند که بر کشورهای ثالث، مسیرهای دریایی و شبکههای صرافی تکیه میکند.
در این گزارش آمده است که با وجود کشته شدن شخصیتهای کلیدی ایرانی، قطع شدن مسیرهای هوایی و کنار رفتن کامل سوریه از معادلات قاچاق پول و سلاح از سوی جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش، سپاه پاسداران در یک سال گذشته راههای تازهای برای انتقال سلاح و صدها میلیون دلار به حزبالله پیدا کرده است.
به نوشته واینت، این شبکه جدید بر سه محور استوار است: ترکیه به عنوان کانون جابهجایی قطعات و پول، مسیرهای دریایی که محمولهها را با پوشش بارهای تجاری منتقل میکند و صرافیها، طلا و رمزارز که جریانهای مالی را ناشناس نگه میدارند.
پیشتر وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی از ابتدای سال حدود یک میلیارد دلار به حزبالله منتقل کرد تا این گروه پس از جنگ با اسرائیل بازسازی شود.
این وزارتخانه گفت بخش زیادی از منابع مالی از مسیر صرافیها، کسبوکارهای نقدی و سازوکارهای قانونی منتقل شد و منبع پول پنهان ماند. به گفته این نهاد، این کمکها توان نظامی حزبالله را تقویت کرد و تلاش دولت لبنان برای اعمال کنترل حاکمیتی را تضعیف کرد.
بر اساس این گزارش، یک هیئت بلندپایه آمریکایی هفته گذشته در سفری کمسابقه به بیروت، پیام تندی را مستقیماً به رییسجمهوری، نخستوزیر و سایر مقامهای ارشد لبنان منتقل کرد: مسیرهای تامین مالی حزبالله باید قطع شود یا واشنگتن لبنان را «به حال خود رها خواهد کرد».
منابع آگاه میگویند این هیئت به دولت لبنان مهلت داده تا پایان سال اصلاحات فوری برای مهار شبکههای پولشویی و صرافیهای تحت نفوذ حزبالله را اجرا کند.
همزمان با فروپاشی رژیم اسد و موضع دولت جدید سوریه مبنی بر ممنوعیت عبور هرگونه محموله تسلیحاتی از خاک این کشور، یکی از مهمترین کریدورهای انتقال سلاح برای نیروی قدس سپاه مسدود شد.
لبنان نیز، زیر فشار آمریکا و اسرائیل، پروازهای ورودی از ایران را ممنوع کرد. این وضعیت تهران و حزبالله را مجبور کرد در کوتاهترین زمان ممکن معماری تازهای برای شبکه قاچاق خود بنا کنند.
مقامهای اطلاعاتی میگویند بسیاری از انتقالها به شکل «قطعهقطعه» انجام میشود؛ یعنی اجزای یک سامانه موشکی یا پهپاد در کشور ثالث از هم جدا شده و سپس در لبنان مونتاژ میشود.
در کنار این تغییرات، اسرائیل نیز چندین فرمانده کلیدی سپاه را که در مدیریت این شبکه نقش داشتند هدف قرار داده است؛ از جمله سعید ایزدی، مسئول شاخه فلسطین در نیروی قدس، و بهنام شهریاری، فرمانده یگان ۱۹۰ و هماهنگکننده اصلی انتقال سلاح به گروههای نیابتی ایران.
اما بهرغم این ضربات، کارشناسان امنیتی در گزارش واینت میگویند تهران و حزبالله اکنون به سمت تولید تسلیحات در داخل لبنان حرکت میکنند؛ روندی که به آنها اجازه میدهد از اتکا به مسیرهای قاچاق پرخطر عبور کنند و مدل «خودکفایی تسلیحاتی» را با فناوری و قطعات ایرانی در خاک لبنان پیاده کنند.
به گفته مرکز اطلاعاتی مئیرعامیت، اگر دولت لبنان و جامعه جهانی اقدامی جدی برای مسدود کردن این شبکه انجام ندهند، ایران و حزبالله قادر خواهند بود «تقریبا بدون مزاحمت» به انتقال پول، سلاح و فناوری ادامه دهند.
آنها هشدار دادهاند که این روند نهتنها توازن قدرت در لبنان، بلکه کل معادله امنیتی خاورمیانه را تحتتاثیر قرار خواهد داد.
طبق این گزارش، یادداشتهای خالد ابو اکرام، از فرماندهان حماس، روشهای مورد استفاده این گروه در پنهان کردن فعالیتهای خود را در دل زیرساختهای غیرنظامی و استفاده دوباره از مهمات عملنکرده ارتش اسرائیل را روشن میکند.
در یکی از یادداشتها دفن یک موشک اف-۱۶ در داخل یک مدرسه و در یادداشتی دیگر کشیدن کابل برق از بیمارستان برای راهاندازی چاه آب توصیف شده است.
کانال ۱۲ افزود این دفترچه سندی نادر درباره استفاده حماس از مراکز غیرنظامی و بشردوستانه در غزه برای پشتیبانی عملیاتی است.
این دفترچه در ماه اوت (اواخر تابستان) در یکی از خانههای رهاشده در بیتحانون پیدا شده و شامل دهها یادداشت روزانه است که جزئیاتی دقیق درباره فعالیتهای یک واحد عملیاتی حماس ارائه میدهد.
در یکی از یادداشتهای مربوط به ۳۰ مه ۲۰۲۴ مطابق با ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، ابو اکرام نوشته است که پس از بمباران مدرسه «هانی نعیم» و نابودی ورودی زیرزمینی و کمین در آن، چگونه همراه با یک فرمانده دیگر برای ایجاد کمین تازهای در این مدرسه «هانی نعیم» اقدام کردند.
در یادداشتهای ماه ژوئیه (تابستان همان سال) نیز شرح داده شده که چگونه یک موشک عملنکرده جنگنده اف-۱۶ را با نزدیک شدن نیروهای اسرائیلی در محوطه یک مدرسه دفن کردند تا بعدتر مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین نوشته که در همان بازه زمانی چند چاشنی و تجهیزات انفجاری در نقاط مختلف پنهان کردهاند و باتریهای یک درمانگاه وابسته به آنروا (آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی) و صفحات خورشیدی آن را برای مصارف عملیاتی منتقل کردهاند.
ابو اکرام در یادداشت دیگری مربوط به نوامبر (اواخر پاییز همان سال) نوشته که واحد تحت فرماندهیاش برای تامین برق مورد نیاز جهت راهاندازی یک چاه آب، کابلکشیهای بیمارستان را دستکاری کرده است.
او در ادامه توضیح داده است که پس از آنکه دریافتند برق بیمارستان برای راهاندازی تجهیزات کافی نیست، یک موتور مستقل به محل منتقل کردند تا عملیات بدون وقفه ادامه یابد.
کانال ۱۲ میگوید این دفترچه نشان میدهد حماس چگونه زیرساختهای آموزشی، درمانی و امدادی را به بخشی از شبکه پشتیبانی خود تبدیل کرده و از آنها نهتنها برای اختفای تجهیزات، بلکه برای تامین برق، ذخیرهسازی مهمات و ایجاد مواضع نظامی استفاده میکند.
مقامهای اسرائیل بارها حماس را به استفاده از غیرنظامیان فلسطینی و گروگانهایی که پس از حملات هفتم اکتبر در اختیار آنها بود، بهعنوان سپر انسانی متهم کرده است.
در مقابل، حماس این ادعا را رد و اسرائیل را به حمله به مراکز محل نگهداری یا تجمع غیرنظامیان متهم کرده است.
یونیفیل یکشنبه ۲۵ آبان در بیانیهای اعلام کرد نظامیان اسرائیلی با یک تانک مرکاوا مستقر در داخل خاک لبنان به سوی نیروهای حافظ صلح که پیاده در حال حرکت بودند، شلیک کردند.
بر اساس این بیانیه، گلولههای تیربار سنگین در فاصله پنج متری نیروهای حافظ صلح فرود آمد و آنها بهناچار پناه گرفتند.
یونیفیل افزود پس از تماس نیروهای حافظ صلح با ارتش اسرائیل از طریق کانالهای رسمی، این تانک از محل عقبنشینی کرد.
رویترز ۲۵ آبان گزارش داد هیچیک از نیروهای سازمان ملل در این حادثه آسیب ندیدند.
واکنش ارتش اسرائیل
ارتش اسرائیل در بیانیهای تایید کرد سربازان این کشور در منطقهای در نزدیکی مرز، دو فرد را «مشکوک» تشخیص دادند و به سوی آنها شلیک کردند، اما مدتی بعد مشخص شد که این افراد از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل بودند.
ارتش اسرائیل «شرایط نامساعد آبوهوایی» را سبب «اشتباه در شناسایی» عنوان کرد و افزود این حادثه در دست بررسی قرار دارد.
آذرماه ۱۴۰۳، اسرائیل و لبنان به توافق آتشبسی رسیدند که طبق آن، حزبالله متعهد شد هیچگونه سلاحی در جنوب لبنان مستقر نکند و در مقابل، اسرائیل موظف شد بهطور کامل از خاک لبنان خارج شود.
با این حال، ارتش اسرائیل همچنان پنج نقطه در داخل خاک لبنان را در اختیار دارد و بهطور مداوم علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان حملات هوایی انجام میدهد.
روزنامه اسرائیل هیوم ۲۲ آبان گزارش داد حزبالله در حال بازسازی تواناییهای نظامی خود و جذب هزاران نیروی جدید با کمک جمهوری اسلامی است.
پیشتر در هشتم آبان، روزنامه والاستریت ژورنال نوشت اقدام حزبالله در ذخیره مجدد موشکها، راکتهای ضدتانک و تجهیزات توپخانهای، آتشبس را با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
وضعیت شکننده در جنوب لبنان
یونیفل در ادامه بیانیه خود، تیراندازی به نیروهای حافظ صلح در جنوب لبنان را «نقض جدی» قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت دانست.
بر اساس این قطعنامه، تنها ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح میتوانند در جنوب این کشور حضور و فعالیت نظامی داشته باشند.
سخنگوی یونیفل در مصاحبه با شبکه العربی گفت: «وضعیت در جنوب لبنان بهشدت شکننده است و تاکنون ۱۰ هزار مورد نقض [آتشبس] ثبت شده که بیشتر آنها از سوی اسرائیل بوده است.»
ارتش لبنان نیز هشدار داد تکرار «نقض حاکمیت» این کشور از سوی اسرائیل باعث «بیثباتی» شده و توان نیروهای لبنانی برای استقرار در جنوب را محدود کرده است.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۲۴ آبان اعلام کرد این کشور بهدلیل ساخت دیوار بتنی مرزی، از اسرائیل به شورای امنیت سازمان ملل شکایت خواهد کرد.
