اتحادیه آکسفورد، یکی از قدیمیترین انجمنهای دانشجویی بریتانیا، روز پنجشنبه با ۲۶۵ رای موافق در برابر ۱۱۳ رای مخالف قطعنامهای را به تصویب رساند که در آن، اسرائیل بهعنوان «تهدیدی بزرگتر برای ثبات منطقهای نسبت به ایران» معرفی شده است.
محورهای بحث شامل تنشهای اخیر اسرائیل و فلسطین و برنامه هستهای ایران بود.
محمد اشتیه، نخستوزیر سابق تشکیلات خودگردان فلسطینی و عطاءالله مهاجرانی، وزیر سابق ارشاد جمهوری اسلامی، در میان سخنرانان موافق بودند.
مهاجرانی با مقایسه اقدامات اسرائیل با جنگهای ناپلئون و اشاره به «کشته شدن بیش از یک میلیون ایرانی» صحبت کرد.
اشتیه گفت: «اسرائیل یک دولت استعماری توسعهطلب است که توسط قدرتهای استعماری ایجاد شده.» او در ادامه اسرائیل را «دولت طرد شدهای» توصیف کرد که «باید متوقف شود».
در سوی مخالف، ویلیام روم، دانشجوی کارشناسیارشد تاریخ در کالج سنتهیو، از «سرکوب اقلیتها و مخالفان» در ایران گفت و به حضور مهاجرانی اشاره کرد.
او همچنین نقش جمهوری اسلامی در جنگ روسیه و اوکراین را تهدیدی فراتر از خاورمیانه دانست.
گرگ استافورد، نماینده محافظهکار پارلمان بریتانیا، گفت: «مایه ناامیدی است که اتحادیه آکسفورد بستری برای طرح چنین موضوعی فراهم کرده که واقعیتهای خاورمیانه را بهشدت تحریف میکند.»
طبق این گزارش، یادداشتهای خالد ابو اکرام، از فرماندهان حماس، روشهای مورد استفاده این گروه در پنهان کردن فعالیتهای خود را در دل زیرساختهای غیرنظامی و استفاده دوباره از مهمات عملنکرده ارتش اسرائیل را روشن میکند.
در یکی از یادداشتها دفن یک موشک اف-۱۶ در داخل یک مدرسه و در یادداشتی دیگر کشیدن کابل برق از بیمارستان برای راهاندازی چاه آب توصیف شده است.
کانال ۱۲ افزود این دفترچه سندی نادر درباره استفاده حماس از مراکز غیرنظامی و بشردوستانه در غزه برای پشتیبانی عملیاتی است.
این دفترچه در ماه اوت (اواخر تابستان) در یکی از خانههای رهاشده در بیتحانون پیدا شده و شامل دهها یادداشت روزانه است که جزئیاتی دقیق درباره فعالیتهای یک واحد عملیاتی حماس ارائه میدهد.
در یکی از یادداشتهای مربوط به ۳۰ مه ۲۰۲۴ مطابق با ۱۰ خرداد ۱۴۰۳، ابو اکرام نوشته است که پس از بمباران مدرسه «هانی نعیم» و نابودی ورودی زیرزمینی و کمین در آن، چگونه همراه با یک فرمانده دیگر برای ایجاد کمین تازهای در این مدرسه «هانی نعیم» اقدام کردند.
در یادداشتهای ماه ژوئیه (تابستان همان سال) نیز شرح داده شده که چگونه یک موشک عملنکرده جنگنده اف-۱۶ را با نزدیک شدن نیروهای اسرائیلی در محوطه یک مدرسه دفن کردند تا بعدتر مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین نوشته که در همان بازه زمانی چند چاشنی و تجهیزات انفجاری در نقاط مختلف پنهان کردهاند و باتریهای یک درمانگاه وابسته به آنروا (آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی) و صفحات خورشیدی آن را برای مصارف عملیاتی منتقل کردهاند.
ابو اکرام در یادداشت دیگری مربوط به نوامبر (اواخر پاییز همان سال) نوشته که واحد تحت فرماندهیاش برای تامین برق مورد نیاز جهت راهاندازی یک چاه آب، کابلکشیهای بیمارستان را دستکاری کرده است.
او در ادامه توضیح داده است که پس از آنکه دریافتند برق بیمارستان برای راهاندازی تجهیزات کافی نیست، یک موتور مستقل به محل منتقل کردند تا عملیات بدون وقفه ادامه یابد.
کانال ۱۲ میگوید این دفترچه نشان میدهد حماس چگونه زیرساختهای آموزشی، درمانی و امدادی را به بخشی از شبکه پشتیبانی خود تبدیل کرده و از آنها نهتنها برای اختفای تجهیزات، بلکه برای تامین برق، ذخیرهسازی مهمات و ایجاد مواضع نظامی استفاده میکند.
مقامهای اسرائیل بارها حماس را به استفاده از غیرنظامیان فلسطینی و گروگانهایی که پس از حملات هفتم اکتبر در اختیار آنها بود، بهعنوان سپر انسانی متهم کرده است.
در مقابل، حماس این ادعا را رد و اسرائیل را به حمله به مراکز محل نگهداری یا تجمع غیرنظامیان متهم کرده است.
یونیفیل یکشنبه ۲۵ آبان در بیانیهای اعلام کرد نظامیان اسرائیلی با یک تانک مرکاوا مستقر در داخل خاک لبنان به سوی نیروهای حافظ صلح که پیاده در حال حرکت بودند، شلیک کردند.
بر اساس این بیانیه، گلولههای تیربار سنگین در فاصله پنج متری نیروهای حافظ صلح فرود آمد و آنها بهناچار پناه گرفتند.
یونیفیل افزود پس از تماس نیروهای حافظ صلح با ارتش اسرائیل از طریق کانالهای رسمی، این تانک از محل عقبنشینی کرد.
رویترز ۲۵ آبان گزارش داد هیچیک از نیروهای سازمان ملل در این حادثه آسیب ندیدند.
واکنش ارتش اسرائیل
ارتش اسرائیل در بیانیهای تایید کرد سربازان این کشور در منطقهای در نزدیکی مرز، دو فرد را «مشکوک» تشخیص دادند و به سوی آنها شلیک کردند، اما مدتی بعد مشخص شد که این افراد از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل بودند.
ارتش اسرائیل «شرایط نامساعد آبوهوایی» را سبب «اشتباه در شناسایی» عنوان کرد و افزود این حادثه در دست بررسی قرار دارد.
آذرماه ۱۴۰۳، اسرائیل و لبنان به توافق آتشبسی رسیدند که طبق آن، حزبالله متعهد شد هیچگونه سلاحی در جنوب لبنان مستقر نکند و در مقابل، اسرائیل موظف شد بهطور کامل از خاک لبنان خارج شود.
با این حال، ارتش اسرائیل همچنان پنج نقطه در داخل خاک لبنان را در اختیار دارد و بهطور مداوم علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان حملات هوایی انجام میدهد.
روزنامه اسرائیل هیوم ۲۲ آبان گزارش داد حزبالله در حال بازسازی تواناییهای نظامی خود و جذب هزاران نیروی جدید با کمک جمهوری اسلامی است.
پیشتر در هشتم آبان، روزنامه والاستریت ژورنال نوشت اقدام حزبالله در ذخیره مجدد موشکها، راکتهای ضدتانک و تجهیزات توپخانهای، آتشبس را با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
وضعیت شکننده در جنوب لبنان
یونیفل در ادامه بیانیه خود، تیراندازی به نیروهای حافظ صلح در جنوب لبنان را «نقض جدی» قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت دانست.
بر اساس این قطعنامه، تنها ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح میتوانند در جنوب این کشور حضور و فعالیت نظامی داشته باشند.
سخنگوی یونیفل در مصاحبه با شبکه العربی گفت: «وضعیت در جنوب لبنان بهشدت شکننده است و تاکنون ۱۰ هزار مورد نقض [آتشبس] ثبت شده که بیشتر آنها از سوی اسرائیل بوده است.»
ارتش لبنان نیز هشدار داد تکرار «نقض حاکمیت» این کشور از سوی اسرائیل باعث «بیثباتی» شده و توان نیروهای لبنانی برای استقرار در جنوب را محدود کرده است.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۲۴ آبان اعلام کرد این کشور بهدلیل ساخت دیوار بتنی مرزی، از اسرائیل به شورای امنیت سازمان ملل شکایت خواهد کرد.
بر اساس گزارش اکسیوس که در آن به گفته دو منبع اسرائیلی استناد شده، این کشور دستیابی عربستان سعودی به این جنگندهها را متفاوت از کشورهایی مانند ترکیه میبیند.
اکسیوس به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت: «ما به دولت ترامپ گفتهایم که تحویل اف-۳۵ به عربستان سعودی باید مشروط به عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل باشد». او تاکید کرد که نگذاشتن چنین شرطی، برای پیشرفت دیپلماتیک در روابط دو کشور سودمند نخواهد بود.
اکسیوس از قول یک مقام دیگر اسرائیل افزود: «برخلاف فروش اف-۳۵ به ترکیه که ما به شدت مخالف آن هستیم، نگرانی کمتری از وجود چنین سیستم تسلیحاتی در عربستان سعودی داریم، اگر این بخشی از همکاری امنیتی منطقهای در چارچوب توافقات ابراهیم، مانند آنچه با امارات متحده عربی داریم، باشد.»
اسرائیل پیش از این نگرانی خود را درباره فروش احتمالی جتهای پیشرفته اف-۳۵به کشورهای همسایه ابراز کرده زیرا نگران حفظ برتری نظامی خود در منطقه است.
در حال حاضر اسرائیل تنها کشور در خاورمیانه است که در زرادخانه خود اف-۳۵ دارد. این کشور ۴۵ فروند از این هواپیماها را عملیاتی کرده و ۳۰ فروند دیگر را نیز سفارش داده است.
یکی از مقامات اسرائیلی به اکسیوس گفت یک اف-۳۵ فقط چند دقیقه طول میکشد تا از عربستان سعودی به اسرائیل برسد. او تاکید کرد که اسرائیل نیاز دارد هیچ اف-۳۵ عربستان سعودی در غرب این کشور مستقر نشود.
انتظار میرود محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، سهشنبه با دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا در کاخ سفید دیدار کند.
قرارداد فروش اف-۳۵، توافق امنیتی آمریکا-عربستان سعودی و احتمال عادیسازی روابط با اسرائیل از موضوعات کلیدی این دیدار خواهد بود.
به گزارش اکسیوس، ترامپ ماه گذشته در تماس تلفنی با ولیعهد عربستان سعودی گفت که با پایان یافتن جنگ غزه، انتظار دارد ریاض به سمت عادیسازی روابط با اسرائیل حرکت کند.
ترامپ جمعه در مسیر سفر از واشینگتن به فلوریدا به خبرنگاران گفت که قصد دارد با محمد بن سلمان در مورد امکان عادیسازی روابط عربستان سعودی با اسرائیل گفتوگو کند.
او گفت: «امیدوارم عربستان به زودی وارد توافقات ابراهیمی شود.»
پیشتر روزنامه اورشلیمپست گزارش داد طرح احتمالی دولت ترامپ برای فروش جنگندههای اف-۳۵ به عربستان سعودی بدون آنکه ریاض اسرائیل را به رسمیت بشناسد، میتواند خاورمیانه را «به لرزه درآورد» و چشمانداز پیمان ابراهیم را با خطر روبهرو کند.
خبرگزاری رویترز ۱۳ آبان به نقل از منابع آگاه گزارش داد آمریکا در حال بررسی درخواست عربستان سعودی برای خرید ۴۸ جنگنده پیشرفته اف-۳۵ است.
اف-۳۵ پیشرفتهترین جنگنده جهان با قابلیت پنهانکاری است که میتواند بهراحتی از سد سامانههای پدافندی بیشتر کشورها عبور کند.
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند. تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
