احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری، گفت که «تهدید کردن» علی خامنهای «محاربه» است و «حکم اعدام» دارد. قانون مجازات اسلامی برای توهین به رهبر جمهوری اسلامی، شش ماه تا دو سال حبس در نظر گرفته است. این اظهارات با توجه به کشته شدن امید سرلک پس از آتش زدن عکس خامنهای قابل توجه است.
سخنان تهدیدآمیز خاتمی در مراسم حکومتی ۱۳ آبان علیه مخالفان خامنهای دو روز پس از آن مطرح شد که پیکر بیجان امید سرلک، جوان پادشاهیخواه معترض به رهبر جمهوری اسلامی، پس از آنکه تصویری از او را در ویدیویی با صدای محمدرضاشاه پهلوی به آتش کشید، پیدا شد.
خانواده سرلک از کشته شدن او گفتهاند اما مقامها و رسانههای حکومت این مورد را «خودکشی» پس از «شکست عشقی» اعلام کردهاند.
موضعگیری خاتمی در امتداد روندی است که مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر در پیش گرفتهاند.
آنها با تهدید مخالفان به مرگ و «محارب» خواندن مخالفان و تکرار سخن از «حکم اعدام»، کوشیدهاند مجازات مرگ را در افکار عمومی عادیسازی کنند و هزینه اعتراض را مرگبار جلوه دهند.
کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، ۱۱ آبان به سایت دیدهبان ایران گفت: «مردم منتظرند که ببینند قوه قضاییه برای حسن روحانی حکم اعدام صادر میکند و طناب دار به دور گردن او انداختهاند و اعدام میشود.»
او ادامه داد: «برخی اتهامات روحانی در حد افسادفیالارض است. یعنی او باید با این اتهام محاکمه شود و اگر این اتهام در دادگاه به اثبات برسد، قاعدتا باید به چند بار اعدام محکوم شود.»
۹ آبان نیز حسن حسننیا، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران، گفت: «حکم کسی که حجاب را قبول ندارد اعدام است. امروز اگر شهدا بودند پوست از سر اینها که با شعار "زن، زندگی، آزادی" خودشان را لخت کردهاند، میکندند.»
او اضافه کرد: «بیحجاب با گفتوگو درست نمیشود. باید با اینها با اشد مجازات برخورد شود.»
مجازات توهین به خامنهای
در ایران، انتقاد از حکومت، رهبر یا مبانی دینی میتواند به حبس و دیگر اشکال سرکوب منجر شود.
بر پایه ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، هرکس به روحالله خمینی، بنیانگذار و رهبر پیشین جمهوری اسلامی یا علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، «به هر نحو» توهین کند، به شش ماه تا دو سال حبس محکوم میشود.
در آخرین نمونه از احکام حبس با این اتهامها، فروغ خسروی، معلم مقطع ابتدایی ساکن بهبهان، از سوی دادگاه انقلاب این شهرستان به ۱۵ سال حبس محکوم شد. دو سال از حبس او بایت اتهام «توهین به رهبری» و دو سال حبس نیز به اتهام «توهین به بنیانگذار نظام» صادر شده است.
در حال حاضر دهها شهروند ایرانی، از فعالان سیاسی و روزنامهنگاران گرفته تا کاربران شبکههای اجتماعی و معترضان، به اتهام «توهین به رهبری» در زندانهای سراسر کشور محبوس هستند.
بنی گانتز، وزیر دفاع پیشین اسرائیل سهشنبه ۱۳ آبان در یک نشست مجازی که از سوی اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها» برگزار شد، درباره طیف گستردهای از چالشهای امنیتی پیشروی اسرائیل سخن گفت و نقشه راهی برای مواجهه با جمهوری اسلامی، تقویت همکاری دفاعی منطقهای، و مدیریت دوران پس از جنگ غزه ارائه داد.
گانتز تاکید کرد برنامه هستهای تهران «مسالهای خصوصی نیست» و افزود: «اگر آمریکا یا جامعه بینالمللی بتوانند با تهران به توافق هستهای عالی برسند که در آن هیچ چشمپوشی راهبردی وجود نداشته باشد، برای من اشکالی ندارد.»
او در ادامه افزود: «بازرسی آزاد، در هر زمان، در هر مکان، بدون هیچ هشدار و بدون هیچگونه مدارا در برابر موانعی که پیدا میکنیم، آنگاه پذیرفتنی است.»
جی ستریت، سازمان لیبرال حامی اسرائیل در آمریکا دوشنبه در گزارشی هشدار داد که احتمال وقوع جنگ دوم بین جمهوری اسلامی و اسرائیل نهتنها محتمل است، بلکه با توجه به آمادهسازیهای هر دو طرف برای دور بعد، شدت آن نیز بیشتر خواهد بود.
در این گزارش با اشاره به اینکه توافقنامه یا آتشبس مکتوب و رسمیای وجود ندارد، آمده است: «ادامه آرامش تا حد زیادی به این بستگی دارد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بتواند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را از اقدام نظامی بازدارد؛ رویکردی که صرفا ممکن است در کوتاهمدت موثر باشد.»
سعید خطیب زاده، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز دوشنبه گفت تهران تلاش میکند منطقه وارد جنگ دیگری نشود، اما احتمال وقوع جنگ دوباره میان ایران و اسرائیل «بسیار بالاست».
گانتز در این نشست مجازی گفت که جامعه جهانی باید با جمهوری اسلامی برخورد کنند، نه به خاطر منافع اسرائیل، چون اسرائیل از خود مراقبت خواهد کرد، بلکه به خاطر منافع جهانی.
او تاکید کرد: «در بعد نظامی، ما باید علیه ظرفیت هستهای یا تهاجمیِ جمهوری اسلامی عمل کنیم.»
اندیشکده آمریکا سوفان نیز ۱۵ مهر در تحلیلی درباره جنگهای نظامی در خاورمیانه و همچنین درگیری نظامی اسرائیل و جمهوری اسلامی نوشته بود که دولتهای آمریکا و اسرائیل در تلاشهای خود برای اطمینان از اینکه جمهوری اسلامی ایران پس از شکستهایش قادر به بازسازی توانش نباشد، همسو باقی ماندهاند.
اندیشکده آمریکا سوفان نوشت: «از زمان حمله حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، خطوط قرمزی که بهظاهر مقدس بودند شکسته شدهاند، از جمله جنگ گسترده میان ایران و اسرائیل در خاک یکدیگر.»
دانشگاه تهران با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد از این پس دانشجویان میتوانند از طریق شبکه داخلی دانشگاه و بدون نیاز به فیلترشکن، به وبسایت یوتیوب دسترسی داشته باشند.
هدف از این اقدام «تسهیل استفادههای آموزشی و پژوهشی دانشجویان» عنوان شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد موضوع دسترسی به یوتیوب در نشست اخیر شورای صنفی خوابگاهها با معاونت فناوری دیجیتال و معاونت دانشجویی دانشگاه تهران مطرح شده و پس از آن، بنا بر اعلام رسمی دانشگاه، به مرحله اجرا رسیده است.
مقامهای دولت مسعود پزشکیان در ماههای گذشته بارها با ایده «اینترنت طبقاتی» مخالفت کرده بودند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، ۲۷ تیر «طبقاتی کردن اینترنت» را رد کرد و گفت: «رویکرد دولت اینترنت آزاد است اما در شرایط بحران باید به کسانی که نیاز ویژه دارند، امکانات ویژه داد.»
با این حال به گفته ناظران، آنچه اکنون در دانشگاه تهران رخ داده آغاز اجرای محدود همین سیاست برای جامعه دانشگاهی است.
دیماه ۱۴۰۳، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اعلام کرده بود «یوتیوب بهزودی برای دانشجویان و استادان رفع فیلتر خواهد شد» و از همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در این زمینه خبر داده بود.
روابط عمومی وزارت ارتباطات پس از این اظهارات، ضمن تاکید بر مخالفت با اینترنت طبقاتی، هرگونه همکاری برای اجرای چنین پروژهای را تکذیب کرده بود.
اصطلاح «اینترنت طبقاتی» به معنی دسترسی گروههای خاص با مجوز جمهوری اسلامی به سطحی از اینترنت است، در حالیکه عموم شهروندان به آن دسترسی ندارند.
ایده طبقاتی کردن دسترسی به اینترنت اولین بار در زمان دولت حسن روحانی مطرح شد و محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت او، با ارائه اینترنت بدون فیلتر به برخی روزنامهنگاران نزدیک به دولت، این جریان را آغاز کرد.
آذرماه ۱۴۰۱، کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال دولت ابراهیم رئیسی با تصویب آییننامهای به فریلنسرهای مورد تایید حکومت وعده داد تا به آنها اینترنت طبقاتی ارائه دهد.
اجرای طرح رفع فیلتر گزینشی یوتیوب اگرچه با هدف «کاربرد آموزشی» معرفی شده اما در عمل میتواند نخستین گام رسمی در پیادهسازی اینترنت چندسطحی یا طبقاتی در ایران باشد.
بر اساس این مدل، حق دسترسی به اطلاعات آزاد و پلتفرمهای فیلترشده بهجای عمومی بودن، به گروههای خاص از جمله استادان، پژوهشگران یا نهادهای وابسته به دولت محدود میشود.
این رسانه به نقل از منابع عراقی مطلع خبر داد بهدنبال ضرباتی که محور موسوم به «مقاومت» تحت حمایت جمهوری اسلامی در لبنان، سوریه و غزه متحمل شده است، تهران در تلاش است تا مرکز ثقل نفوذ نظامی خود را به سمت شبهنظامیان در عراق منتقل کند.
بر اساس این گزارش، حمایت جمهوری اسلامی از این شبهنظامیان اخیرا افزایش یافته و تمرکز روی ارسال سلاحهای پیشرفتهتر برای آنان است.
به گفته این منابع، به نظر میرسد جمهوری اسلامی در حال آموزش نیروهای نیابتی خود در عراق برای اقدام علیه اسرائیل در صورت از سرگیری درگیریهاست.
پیشتر و در نهم آبان، وبسایت اسرائیلی والا گزارش داده بود ارتش اسرائیل و موساد در حال آمادهسازی برای مقابله با تهدید فزاینده شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق هستند.
اورشلیم پست نیز همان زمان گزارش داد تهران منابع قابل توجهی را صرف تقویت شبهنظامیان وابسته و «ایجاد زیرساختهای تروریستی» در عراق کرده تا در روز فرمان، بتواند از طریق حملات هوایی و زمینی به اسرائیل ضربه بزند.
شبهنظامیان عراقی تحت فشار دولت مرکزی در بغداد و تهدیدهای آمریکا و اسرائیل، در جنگ ۱۲ روزه دخالتی نکردند.
منابع عراقی به رادیوی ملی اسرائیل گفتند این شبهنظامیان به شدت از حملات اسرائیل و آمریکا میترسند اما از سوی دیگر، در حال حاضر قویتر از ارتش عراق هستند.
به گفته این منابع، شبهنظامیان عمدتا به نیروی قدس سپاه پاسداران که آنها را مسلح کرده و آموزش میدهند، گوش میدهند و کمتر به محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، توجه دارند.
سودانی ۱۲ آبان در پاسخ به سوالی در مورد افزایش فشار بینالمللی برای خلع سلاح نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در منطقه از جمله حزبالله، گفت وضعیت عراق با لبنان متفاوت است و هیچ طرفی نمیتواند بغداد را به جنگ یا درگیری بکشاند.
انتخابات پارلمانی عراق که قرار است ۲۰ آبان برگزار شود، سودانی، شبهنظامیان و حامیان آنها در تهران را درگیر کرده است.
روزنامه المدی اواسط مهرماه گزارش داد ۲۰ حزب و فهرست انتخاباتی که نماینده «گروههای مسلح» یا جریانهای سیاسی دارای «شاخه نظامی» و تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند، در انتخابات پارلمان عراق شرکت خواهند کرد.
رادیوی ملی اسرائیل نوشت در اینکه نتایج این انتخابات بتواند قانون انحصار سلاح در دست دولت را به شکل واقعی اجرایی کند، تردیدهای جدی وجود دارد.
در جریان راهپیمایی سهشنبه ۱۳ آبان، دوربینهای صداوسیمای جمهوری اسلامی برخلاف سالهای قبل که با بالگرد به پرواز درمیآمدند، به پشتبامها رفتند تا از جمعیت فیلم بگیرند.
در ویدیویی که در اینستاگرام روزنامه جامجم، ارگان مطبوعاتی صداوسیما منتشر شده است، خبرنگار صداوسیما میگوید که امسال «بهدلیل ممنوعیت پرواز»، به جای نماهای هوایی به ناچار از پشتبام تصویربرداری کردهاند. اقدامی که بهنظر میرسد در سایه هراس نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از تهدیدهای اسرائیل علیه حکومت ایران صورت گرفته باشد.
جو امنیتی در الیگودرز
تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال از شهر الیگودرز حضور تکتیراندازها بر بام ساختمانها و فضای شدیدا امنیتی در جریان تجمع حکومتی ۱۳ آبان را نشان میدهد.
این تصاویر یک روز پس از خاکسپاری امید سرلک، جوان پادشاهیخواه ثبت شده است.
پدر سرلک در این مراسم تاکید کرد پسرش کشته شده است.
گروهی از شهروندان، ۱۲ آبان در مراسم خاکسپاری پیکر او که پس از انتشار ویدیوی آتش زدن تصویر رهبر جمهوری اسلامی پیدا شد، شعار «مرگ بر خامنهای» سردادند.
احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در مراسم حکومتی ۱۳ آبان گفت که «تهدید کردن» علی خامنهای «محاربه» است و «حکم اعدام» دارد.
قانون مجازات اسلامی برای توهین به رهبر جمهوری اسلامی، شش ماه تا دو سال حبس در نظر گرفته است.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی شعار «مرگ بر آمریکا» سردادند
نمایندگان مجلس، در سالگرد اشغال سفارت آمریکا در تهران در سال ۱۳۵۸، شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سردادند.
علی نیکزاد، نایبرییس مجلس که ریاست جلسه سهشنبه ۱۳ آبان را برعهده داشت، گفت که ایران «تسلیم فشار خارجی» نخواهد شد.
او از ایالات متحده بهعنوان کشوری جنایتکار نام برد و افزود: «دشمنی و توطئه آمریکای جنایتکار در مقابل ملت ایران از ۱۳ آبان آغاز نشده است و از طریق مذاکره با آمریکا نیز حل نخواهد شد. این اختلاف ریشه در مبانی دارد و مسئله اصلی تلاش آمریکا برای تسلیم کردن ملت ایران است.»
نیکزاد تاکید کرد که تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸، اقدام «هیجانی و بیمنطق» نبود و ناشی از «اقدامات خصمانهای» بود که پیش از این واقعه، از سوی آمریکاییها انجام شد.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز در سخنرانی برای مراسم حکومتی ۱۳ آبان در تهران گفت: «شعار مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر سلطه، نه مرگ بر ملتها. یعنی ایستادگی در برابر زورگویی.»
همزمان، ویدیوی منتشرشده در رسانهها نشان میدهد در مراسم حکومتی ۱۳ آبان در تهران، نمایشی از دادگاه محاکمه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، رییسجمهوری آمریکا و نخستوزیر اسرائیل، اجرا شده است.
دفاع خامنهای از شعار ضدآمریکایی
این شعارها یک روز پس از آن سر داده شد که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی خود برای دانشجویان در تهران از شعار «مرگ بر آمریکا» دفاع و بار دیگر بر موضع ضدآمریکایی حکومت تاکید کرد.
خامنهای گفت اختلاف ایران با آمریکا «ماهیتی است نه تاکتیکی» و این تصور که شعار «مرگ بر آمریکا» باعث دشمنی میان دو کشور شده، نادرست است.
رهبر جمهوری اسلامی افزود: «شعار مرگ بر آمریکا علت دشمنی نیست، بلکه این دشمنی ریشه در ماهیت نظام استکباری آمریکا دارد.»
او ۱۲ آبان و در آستانه سالگرد اشغال سفارت آمریکا در تهران و گروگانگیری کارمندان آن گفت دانشجویان حامی روحالله خمینی برای این کارشان «استدلال و دلیل» داشتند.
در سوی دیگر، علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، ۱۲ آبان در شبکه ایکس نوشت اشغال سفارت آمریکا در تهران «اقدامی شتابزده و تحت تاثیر جریانهای چپگرا بود» و افزود که این اقدام به نفع آمریکا تمام شد.
علیاکبر ناطق نوری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز ۲۰ مهر در مصاحبه با وبسایت اکو ایران، تصرف سفارت آمریکا در تهران را «اشتباه بزرگ» خواند و گفت «بسیاری از گرفتاریها در کشور» از همان نقطه آغاز شد.
اشغال سفارت آمریکا در تهران ۱۳ آبان ۱۳۵۸ رخ داد؛ زمانی که گروهی از دانشجویان موسوم به «پیرو خط امام» برای مقابله با آنچه «جاسوسی» ایالات متحده خواندند، سفارت این کشور را اشغال کردند و ۵۲ دیپلمات آمریکایی را به مدت ۴۴۴ روز گروگان گرفتند.
این رخداد به قطع روابط تهران و واشینگتن انجامید و به نقطهای تعیینکننده در تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی تبدیل شد.
مقامهای حکومت ایران در چهار دهه گذشته همواره تسخیر سفارت آمریکا را نشانهای از «ایستادگی» در برابر نفوذ آمریکا دانستهاند.
با این حال برخی مقامهای پیشین جمهوری اسلامی در سالهای اخیر اذعان کردهاند حمله به سفارت آمریکا اقدامی پرهزینه بوده که پیامدهای آن هنوز بر سیاست خارجی ایران سایه انداخته است.
