شهروندان در مراسم خاکسپاری امید سرلک، خلبان جوانی که پس از انتشار ویدیوی آتش زدن تصویر رهبر جمهوری اسلامی پیکرش پیدا شد، شعار «مرگ بر خامنهای» سردادند. پدر سرلک هم در این مراسم تاکید کرد پسرش کشته شده است.
شاهزاده رضا پهلوی، دوشنبه ۱۲ آبان در واکنش به این رخداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «همه میهنپرستان که گارد جاویدان ایران هستند با رعایت نکات امنیتی، سازماندهی خود را گسترش دهند و برای نبرد نهایی آماده شوند.»
او افزود: «امید سرلک، پهلوانی بود از تبار آریوبرزن، سورنا و آرش کمانگیر؛ دلاوری که در برابر ظلم جمهوری اسلامی ایستاد و جان خویش را فدای آزادی ایران کرد. نام او، تا همیشه، در کنار قهرمانان جاودان این سرزمین خواهد درخشید.»
شاهزاده رضا پهلوی خطاب به خانواده و دوستان سرلک، روز عدالت را نزدیک توصیف کرد و نوشت: «استوار و محکم این مبارزه را ادامه دهید. در این راه در کنارتان هستم.»
مراسم خاکسپاری این جوان پادشاهیخواه ۱۲ آبان با حضور گسترده شهروندان در شهر الیگودرز استان لرستان برگزار شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مردم در مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر سرلک فریاد «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنهای» سردادند.
علی اسدالهی، فرمانده انتظامی الیگودرز، ۱۱ آبان از کشف پیکر جوانی در یک خودرو در محدوده پشت ورزشگاه ارسلان گودرزی (زیر پل) خبر داد و بدون اشاره به هویت او گفت این فرد با یک قبضه سلاح کلت کمری خودکشی کرده است.
شماری از کاربران شبکههای اجتماعی نام این شهروند را امید سرلک عنوان کردند و نوشتند ماموران پیکر او را به خانوادهاش تحویل ندادهاند و آنها را تحت فشار گذاشتهاند تا بگویند که خودکشی کرده است.
همزمان با برگزاری مراسم خاکسپاری سرلک، ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میدهد پدر سرلک در محلی که پیکر او پیدا شده، میگوید: «پهلوانم را اینجا کشتند.»
شخص دیگری هم در فیلم میگوید او را محاصره کرده و کشتهاند.
سرلک پیشتر در یک استوری اعتراضی، ویدیویی از آتش زدن تصویر خامنهای را منتشر کرده بود که روی آن صدای محمدرضا شاه پهلوی قرار داده شده بود.
سرلک در استوری دیگری همراه با هشتگ «مرگ بر خامنهای» نوشته بود: «تا کی حقارت، تا کی فقر، تا کی سواری دادن. الان وقتشه خودتو نشون بدی، جوون. الان وقتشه دلو به دریا بزنی. البته این آخوندا واسه جوونای ایران رودی بیش نیستن.»
در مراسم تشییع او، شهروندان شعارهایی چون «میکشم میکشم آنکه برادرم کشت» و «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده» سردادند.
در این مراسم همچنین برخی از حاضران شاهنامهخوانی کردند.
در یکی از ویدیوها دیده میشود که شخصی حماسهخوانی کرده و در مقایسه او با پهلوانان شاهنامه، از شجاعت و دلیری سرلک میگوید.
خانوادههای دادخواه و شهروندان مرگ سرلک را «قتل حکومتی» خواندند
شماری از کاربران رسانههای اجتماعی، خانوادههای دادخواه و معترضان در ساعات گذشته با انتشار تصاویری از سرلک و بازنشر هشتگ نام او تاکید کردند جمهوری اسلامی این جوان را کشته است.
شماری از کاربران نیز تصاویر و ویدیوهایی را از آتش زدن تصویر خامنهای در رسانههای اجتماعی منتشر کردند.
الهه توکلیان، معترض آسیبدیده از ناحیه چشم، با انتشار تصویری از سرلک نوشت: «جوانی دیگر پرپر شد.»
گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی، وبلاگنویس کشتهشده در زندان جمهوری اسلامی، در صفحه اینستاگرام خود نوشت سرلک با شجاعت در برابر ظلم ایستاد و بهخاطر مخالفت با حاکم مستبد و نظام سرکوبگری که بر ایران سایه انداخته است، جانش را گرفتند.
این مادر دادخواه افزود: «آنها خیال میکنند با کشتن فرزندان ما رعب میپاشند. اما نه؛ آنچه در دل ما کاشتهاند، خشم است، غیرت است، انتقام حقیقت است.»
او ادامه داد: «خون امید سرلک شعلهای است که در خیابانها میدود و هر روز گستردهتر میسوزاند؛ ریشه دروغ، اختناق و قدرت پوشالی را.»
برخی کاربران نوشتند دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی سرلک را در پی انتشار استوری آتش زدن تصویر خامنهای بازداشت و او را پس از چند ساعت با بدنی زخمی تحویل خانوادهاش دادند؛ شکنجهای که به گفته شهروندان، در نهایت منجر به مرگ این جوان شد.
حمید فرخنژاد، بازیگر، با انتشار ویدیویی در اینستاگرام ضمن آتش زدن عکس خامنهای به یاد سرلک، از قهرمانانی یاد کرد که در جنگ با ضحاک در تاریخ ایران جاودانه شدند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
