گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی، وبلاگنویس کشتهشده در زندان جمهوری اسلامی، در صفحه اینستاگرام خود درباره امید سرلک، جوان اهل الیگودرز، نوشت: «او با شجاعت در برابر ظلم ایستاد و بهخاطر مخالفت با حاکم مستبد و نظام سرکوبگری که بر ایران سایه انداخته است، جانش را از او گرفتند.»
این مادر دادخواه افزود: «آنها خیال میکنند با کشتن فرزندان ما رعب میپاشند، اما نه؛ آنچه در دل ما کاشتهاند، خشم است، غیرت است، انتقام حقیقت است.»
او تأکید کرد: «من مادری هستم که فرزندش را به آزادی سپردهاست و چنین مادری را دیگر نمیتوان ترساند.»
مادر ستار بهشتی اضافه کرد: «خون امید سرلک شعلهای است که در خیابانها میدود و هر روز گستردهتر میسوزاند؛ ریشهٔ دروغ، اختناق و قدرت پوشالی را.»
گوهر عشقی گفت: «قسم به خونِ جوانان ایران؛ روزی خواهد آمد که نام فرزندانمان را با افتخار در خیابانهای آزاد وطن فریاد خواهیم زد و جلادان در برابر تاریخ به زانو خواهند افتاد. این راه تا آخرین نفس ادامه دارد.»
سایت حقوق بشری هرانا یکشنبه ۱۱ آبان گزارش داد دادگاه خسروی را به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس و به اتهام «ارتباط با رسانههای وابسته به اسرائیل» به پنج سال حبس محکوم کرد.
بر اساس این حکم که از سوی مرادیان، رییس شعبه اول دادگاه انقلاب شهرستان بهبهان، صادر شده، خسروی همچنین به اتهام «توهین به رهبری» به دو سال حبس، به اتهام «توهین به بنیانگذار نظام» به دو سال حبس و به اتهام «توهین به مقدسات» به پنج سال حبس محکوم شد.
در صورت تایید این حکم در مرحله تجدیدنظر و با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات اشد یعنی پنج سال حبس برای این معلم قابل اجرا خواهد بود.
پیش از این در ۱۴ شهریور، نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، در بیانیهای خطاب به مایساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، گفته بود فعالیتهای صنفی معلمان از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی تاکنون در همه دولتها سرکوب شده است.
او در این بیانیه نوشت در دولت ابراهیم رئیسی و پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی»، صدها فعال صنفی بازداشت و بیش از ۳۰۰ معلم با احکام اخراج و انفصال روبهرو شدند و در دولت پزشکیان نیز دستکم ۱۶ معلم در کردستان به اخراج، انفصال یا بازنشستگی اجباری محکوم شدند.
بر اساس گزارش هرانا، جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات خسروی ۱۰ آبان در دادگاه انقلاب شهرستان بهبهان برگزار شد و حکم او ۱۱ آبان صادر و به او ابلاغ شد.
یک منبع مطلع از وضعیت پرونده خسروی درباره عناوین اتهامی و روند دادگاه او به هرانا گفت: «اتهامات واهی فوق عمدتا بر اساس پیامکهای شخصی خسروی با یکی از اعضای خانواده و همچنین تعدادی استوری اعتراضی که چند سال پیش در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده بودند، مطرح شده است.»
او افزود: «قاضی دادگاه بهجای بررسی دفاعیات و ارزیابی عناصر مادی و معنوی جرم، در جلسه دادگاه خطاب به متهم گفته است: تو هنوز تند هستی.»
خسروی پیشتر در هفتم مرداد به دست ماموران اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت و ۱۸ مرداد با تودیع وثیقه دو میلیارد تومانی از زندان سپیدار اهواز آزاد شده بود.
خسروی دارای مدرک دکترای تعلیم و تربیت و ساکن بهبهان است و پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸ نیز از دانشگاه پیام نور بندر امام اخراج شده بود.
در سالهای گذشته صدها معلم بهدلیل فعالیتهای صنفی و همراهی با اعتراضات مردمی زندانی شده یا با حکم هیئت رسیدگی به تخلفات اداری وزارت آموزش و پرورش از کار تعلیق یا بهصورت دائمی اخراج شدهاند.
محمد حبیبی، سخنگوی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، ۲۷ مرداد در مصاحبه با روزنامه شرق گفت دولت پزشکیان نتوانسته تغییری در سیاست برخورد با مطالبات صنفی معلمان ایجاد کند.
در این بیانیه که یکشنبه ۱۱ آبان منتشر شد، آمده است مسدودسازی پیدرپی چند رسانه رسمی و مستقل، از جمله انتخاب، رکنا، آسیا، دیدارنیوز و هممیهن، به «تحدید آزادیهای قانونی شهروندان و نهاد رسانه» دامن زده است.
انجمن صنفی روزنامهنگاران به نقش رسانههای مستقل در زمان بحران اشاره کرد و نوشت: «رسانههای مستقل بارها نشان دادهاند که در شرایط بحران تا چه حد بهتر از رسانههای وابسته عمل میکنند.»
این انجمن افزود رسانههای وابسته به حاکمیت «اغلب با سازوکارها و نیروی انسانی و هزینههای چندین برابر مشغول فعالیت هستند، ولی در برخوردهای نامعمول و خارج از چارچوب، اغلب رسانههای مستقل هستند که بیشترین آسیب را میبینند».
از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی، سرکوب رسانهها و محدود کردن روزنامهنگاران منتقد بهطور مستمر ادامه داشته است؛ حکومت بارها رسانههای مستقل را تعطیل و روزنامهنگاران را بهدلیل انتقاد از عملکردش بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
در آخرین نمونه، پس از انتشار گزارش روزنامه هممیهن درباره شاکی پرونده پژمان جمشیدی، سایت این روزنامه به دستور نهادهای امنیتی مسدود شد.
انجمن صنفی روزنامهنگاران در ادامه بیانیه خود، با محکومکردن «توقیف و تحدید رسانههای مستقل بهدلیل فشارهای گوناگون و به شیوههای غیرقانونی و خارج از رویههای متعارف»، از دولت مسعود پزشکیان خواست بر «مواضع قانونی و دفاع از انتشار رسانههای مستقل» پافشاری کند.
این نهاد صنفی در عین حال تاکید کرد که «اثر نمایانی» از تلاش دولت پزشکیان برای دفاع از حقوق رسانهها به چشم نمیخورد.
در این بیانیه همچنین به نقش نهادهای حاکمیتی در تصمیمگیریهای رسانهای اشاره شده و آمده است: «دولت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هیئت نظارت بر مطبوعات و نیز قوه قضاییه نباید تحت تاثیر اختلافهای جناحی گروههای سیاسی بر سر قدرت، از مرّ قانون عدول کنند و بدون طی مراحل قانونی حقوق افراد و رسانهها را سلب نمایند.»
انجمن صنفی روزنامهنگاران تهران در پایان ابراز امیدواری کرد که حقوق رسانههای مستقل داخلی بهعنوان صدای مردم بیش از همیشه به رسمیت شناخته شود تا عرصه برای شماری از نهادها و گروههایی که به «رفتارهای فراقانونی» عادت کردهاند، فراهم نشود.
سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات تیرماه در گزارشی درباره سرکوب آزادی بیان در ایران اعلام کرد در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، دستکم ۴۶ پرونده قضایی جدید علیه روزنامهنگاران و رسانهها تشکیل شده است.
چهارم تیر نیز فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران به افزایش شمار احضار و بازداشت روزنامهنگاران در ایران از زمان آغاز جنگ ۱۲ روزه واکنش نشان داده و خواستار توقف فشار حکومت ایران بر روزنامهنگاران و خبرنگاران شده بود.
علی اسدالهی، فرمانده انتظامی الیگودرز، یکشنبه ۱۱ آبان از کشف پیکر جوانی در یک خودرو در محدوده پشت ورزشگاه ارسلان گودرزی (زیر پل) خبر داد و بدون اشاره به هویت او گفت این فرد با یک قبضه سلاح کلت کمری خودکشی کرده است.
او در عین حال تاکید کرد: «موضوع در دست بررسی تخصصی پلیس آگاهی است تا انگیزه و علت دقیق حادثه مشخص شود.»
شماری از کاربران شبکههای اجتماعی نام این شهروند را امید سرلک عنوان کردند و نوشتند ماموران پیکر او را به خانوادهاش تحویل ندادهاند و آنها را تحت فشار گذاشتهاند تا بگویند که خودکشی کرده است.
همزمان شماری از کاربران تصاویری از آخرین استوریهای سرلک در اینستاگرام را منتشر کردند.
در یکی از این استوریها، او ویدیویی از آتش زدن تصویر خامنهای را منتشر کرده بود که روی آن صدای محمدرضا شاه پهلوی قرار داده شده بود.
سرلک در استوری دیگری همراه با هشتگ «مرگ بر خامنهای» نوشته بود: «تا کی حقارت، تا کی فقر، تا کی سواری دادن. الان وقتشه خودتو نشون بدی، جوون. الان وقتشه دلو به دریا بزنی. البته این آخوندا واسه جوونای ایران رودی بیش نیستن.»
او اضافه کرده بود: «میتونی بهجای استوری گذاشتن با دشمن فرضی، الان خودتو نشون بدی. الان همون زمانی که میگفتی "الله یار باشه دشمن هزار". این گوی، اینم میدون. دلدارا خودتونو ثابت کنید. هر شهری چهارتا جوون دلدار نداره؟ خودمم نفر اول میام بیرون.»
شهرام سدیدی، شاعر و فعال سیاسی اهل سبزوار، با انتشار تصاویری از سرلک در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این استوریها را گذاشته و به خیابان رفته! بعد از چند ساعت جنازه گلولهخوردهاش با یک اسلحه در ماشین پیدا شده. جنازه را به خانواده تحویل ندادهاند و آنها را تحت فشار گذاشتهاند تا بگویند خودکشی بوده.»
کاربر دیگری از سرلک بهعنوان «جوان وطنپرست بختیاری» نام برد و نوشت درست ۹ ساعت بعد از گذاشتن استوری آتشزدن تصویر خامنهای در اینستاگرام، «زیر شکنجه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی کشته شد».
یک شهروند نیز در ایکس نوشت: «سرلک بعد از گذاشتن استوری در صفحه اینستاگرامش، توسط سازمان اطلاعات سپاه دستگیر شد و ساعاتی بعد پیکر زخمی و کبود شدهاش را به خانوادهاش تحویل دادند. امید زیر شکنجه وحشیانه کشته شد.»
مقامهای جمهوری اسلامی در سالهای گذشته درباره افرادی که بهطور مشکوک فوت کردهاند، بارها ادعای «خودکشی» را پیش کشیدهاند.
این ادعا در بسیاری از موارد از سوی افکار عمومی ایرانیان رد شده و برخی کاربران شبکههای اجتماعی با عباراتی کنایهآمیز چون «خودکشی شد» به آن واکنش نشان دادهاند.
در یکی از این نمونهها، فروردین ۱۴۰۳ پیکر سارا تبریزی، زندانی سیاسی پیشین، در منزل پدریاش در تهران پیدا شد.
او در هفتههای پایانی زندگی از سوی ماموران امنیتی زیر فشار روانی سنگین قرار گرفته و به وزارت اطلاعات احضار شده بود.
تا زمان انتشار این گزارش، مقامهای قضایی و امنیتی درباره جزئیات چگونگی مرگ سرلک و نتیجه تحقیقات پلیس آگاهی در این خصوص توضیح تازهای ندادهاند.
سکوت مقامها و انتشار روایتهای متناقض، پرسشهای تازهای درباره نحوه مرگ سرلک برانگیخته است.
قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران یکشنبه ۱۱ آبان با صدور اطلاعیهای اعلام کرد او شامگاه ۱۰ آبان هدف تیراندازی «عناصر داخلی وابسته به گروهکهای معاند و محارب» قرار گرفت.
سپاه پاسداران از فرد کشتهشده بهعنوان مامور وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی و «مدافع امنیت» نام برد و افزود او هدف گلوله افراد مسلح که سوار بر خودروی پژو پارس فاقد پلاک شناسایی بودند، قرار گرفت.
کمپین فعالین بلوچ به نقل از منابع آگاه نوشت سیاهانی در حال رفتن از دلگان به ایرانشهر بود که حدفاصل نیروگاه ایرانشهر از سوی افراد مسلح هدف قرار گرفت و کشته شد.
سایت حالوش ۱۰ آبان گزارش داد سیاهانی شامگاه ۹ آبان در پی تیراندازی افراد مسلح ناشناس جان باخت و همراه او به نام احسان دهواری نیز بهشدت مجروح شد.
تا لحظه تنظیم این خبر، هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
پس از جمعه خونین زاهدان در پاییز سال ۱۴۰۱ و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه پیاپی در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
کشته شدن دو بسیجی در محور زاهدان-خاش
سپاه پاسداران ۱۰ آبان اعلام کرد «دو بسیجی بومی» در حمله افراد مسلح در محور زاهدان-خاش به خودروی محمدرضا شاهوزهی که سپاه از او با عنوان «سرطایفه ایل شاهوزهی» یاد کرده، کشته شدند.
با این حال، حالوش در گزارش خود شاهوزهی را «از فرماندهان بومی سپاه پاسداران و همکاران اداره اطلاعات سیستان و بلوچستان» معرفی کرد و نوشت او از این سوءقصد جان سالم به در برده است.
به گزارش این رسانه، شاهوزهی از عوامل اصلی سرکوب جمعه خونین زاهدان بود.
در ماههای گذشته موارد مشابهی از درگیری مسلحانه نیروهای نظامی جمهوری اسلامی با افراد مسلح در استان سیستان و بلوچستان گزارش شده است.
گروه «جیش العدل» که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، مسئولیت تعدادی از حملات علیه نیروهای امنیتی و نظامی حکومت را بر عهده گرفته است.
