کاملیا سجادیان، مادر محمدحسن ترکمان، معترض کشتهشده در اعتراضات ۱۴۰۱ در واکنش به انتشار فیلم عروسی دختر علی شمخانی در پستی در اینستاگرام عکسهایی از عروس و دامادهای کشته شده به دست جمهوری اسلامی را منتشر کرد.
او نوشت: «این چند روز معنای سادهزیستی را هم فهمیدیم، مسئولان و افرادی که مدعی سادهزیستیاند، منبع اصلی دزدی، دغلبازی و دروغگوییاند. همانهایی که با هزار ریش و پشم و مهر داغکرده بر پیشانیشان، ریشه مردم را خشکاندهاند و دو دستی در حال خوردن و چاپیدن اموال مردم و مملکتاند.»
این مادر دادخواه افزود: «عروس و دامادهای ما، فرزندان آسماناند و عروس آنها، فرزند زر و زور و تزویر و فساد. عروس ما کشته آزادی و روشنایی است، عروس آنها غرق در سیاهی و تباهی.»
او تاکید کرد: «ماهیت کثیف این حاکمیت هر روز بیشتر از قبل، مشخص میشود، پس جایی برای سکوت وجود ندارد، هستیم کنار هم تا طلوع آفتاب، روشنایی و حقیقت.»
بر اساس گزارشها، گروهی از افراد مسلح ناشناس یکشنبه ۲۷ مهر به سوی خودروی ملاکمال در ایرانشهر تیراندازی کردند که او بر اثر برخورد گلوله در دم جان باخت.
گزارشها حاکی از آن است که فرزند ملاکمال نیز در جریان این حمله زخمی و به بیمارستان منتقل شد.
برخی منابع بلوچ جمهوری اسلامی را مسئول ترور ملاکمال معرفی کردند
روابط عمومی قرارگاه قدس جنوب شرق نیروی زمینی سپاه پاسداران در بیانیهای «گروهکهای مزدور و وابسته» به اسرائیل را عامل قتل او معرفی کرد و افزود با «عاملان و آمران» این رویداد برخورد خواهد شد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی ملاکمال را از «مدافعان نظام» جمهوری اسلامی نامید و نوشت: «او همواره در برابر جریانهای معاند و مزدوران وابسته به اسرائیل و استکبار جهانی مواضع صریح و قاطعی داشت.»
در سوی دیگر، کمپین فعالین بلوچ روایت متفاوتی از مواضع ملاکمال ارائه داد و بهطور ضمنی، جمهوری اسلامی را عامل کشته شدن او معرفی کرد.
این رسانه که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، ملاکمال را از معتمدان و فعالان اجتماعی صلحجو و شخصیتهای مهم و «مخالف جمهوری اسلامی» در دهههای ۶۰ و ۷۰ معرفی کرد که بارها با نیروهای نظامی درگیری شده بود.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی پیش از «تامین دادن او» و حتی بعد از آن، بارها تلاش کرده بود تا ملاکمال را ترور کند.
حالوش: حکومت به ملاکمال اماننامه داده بود
پایگاه خبری حال وش گزارش داد حدود ۱۲ سال پیش و در پی مذاکراتی میان ریشسفیدان منطقه و نهادهای امنیتی، ملاکمال طرح موسوم به «تامین» یا همان اماننامه را پذیرفت و از همان زمان «از اقدامات گذشته دست کشیده و به زندگی عادی بازگشته بود».
به گزارش حال وش، این توافق که در چارچوب گفتوگوهای محلی میان طایفه گورناگ، بستگان ملاکمال و مقامات امنیتی انجام شده بود، ظاهرا آرامش نسبی را به زندگی او بازگردانده بود.
حالوش به نقل از منابع مطلع نوشت: «ملاکمال در سالهایی که با طرح تامین زندگی میکرد، عملا بهنوعی تحت کنترل و استفاده نهادهای امنیتی قرار گرفته بود. آنها از نفوذ اجتماعی و سابقه او در میان مردم بهره میبردند، تا جایی که بسیاری از مردم او را نماد سابق مخالفت میدانستند که تغییر رویه داده است.»
به گفته این رسانه، نزدیکان ملاکمال معتقدند احتمال دست داشتن عوامل نظامی یا امنیتی در این ترور وجود دارد که نقض «اماننامه» حدود یک دهه پیش به شمار میرود.
کمپین فعالین بلوچ نوشت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ۱۲ آبان ۱۳۷۸ با انجام یک عملیات گسترده به روستای گورناگ شهرستان سرباز یورش بردند و قصد سرکوب اهالی روستا و بازداشت ملاکمال را داشتند، اما با مقاومت او، «دهها تن» از نیروهای نظامی کشته شدند.
بر اساس این گزارش، پس از ناکامی جمهوری اسلامی در این عملیات، نیروهای نظامی با استفاده از بالگرد روستای گورناگ را «بمباران کردند».
کمپین فعالین بلوچ افزود آثار این بمباران در روستا قابل مشاهده است و خانههای تخریبشده هنوز بازسازی نشدهاند.
آذرماه ۱۴۰۱ نیز گزارشی از قتل امانالله شاهوزهی، از سران طوایف بلوچ شهرستان زاهدان، با شلیک افراد مسلح ناشناس منتشر شده بود.
مقامهای انتظامی زاهدان در آن زمان این حادثه را به «اختلاف طایفهای» نسبت داده بودند.
تیر ۱۳۹۲ هم عبدالرحمان حسن زهی، بزرگ طایفه حسن زهی در سیستان و بلوچستان، ترور شد.
او یکشنبه ۲۷ مهر ماه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «افرادی که با روابط دوستانه بین ایران و اروپا مخالفت دارند، تلاش میکنند روایتهایی را جعل کنند که با روابط چند صدساله، از جمله بین ایران و لهستان همخوانی ندارد.»
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای ۲۲ مهر یک پهپاد سرنگونشده شاهد-۱۳۶ ساخت جمهوری اسلامی را در پارلمان بریتانیا به نمایش گذاشت. این نخستین نمایش عمومی از یک پهپاد شاهد در خاک اروپا بود.
این سازمان شاهد-۱۳۶ را «سلاحی با نقش محوری» در جنگ پوتین علیه اوکراین خواند و با انتشار تصویری از این پهپاد در شبکه ایکس نوشت: «این نمایش یادآور نقش جمهوری اسلامی در جنگ روسیه علیه اوکراین و افزایش تهدید پهپادهای ایرانی برای امنیت اروپا است.»
رادوسلاو سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان که برای رونمایی از این پهپاد ایرانی سرنگون شده در اوکراین، در پارلمان بریتانیا حضور داشت، از کشورهای اروپایی خواست که برای حمله روسیه آماده باشند و ایجاد نشدن پدافندهایی مانند «دیوار پهپادی» در شرق اروپا را «غیرمسئولانه» خواند.
او خواستار تقویت قوانین دریایی بینالمللی برای مقابله با حملونقل غیرقانونی نفت روسیه و ایران شد که به گفته او [این تجارت] در حال تامین مالی جنگ اوکراین است.
سیکورسکی گفت حدود ۳۰۰ کشتی ایرانی برای دور زدن تحریمها، فرستندههای خود را خاموش کردهاند که خطرات امنیتی و زیستمحیطی بزرگی دارد.
دفتر مطبوعاتی وزارت خارجه لهستان جمعه ۲۵ مهر در پاسخ به ایراناینترنشنال تایید کرد که مارسین ویلچک، کاردار این کشور در تهران، به وزارت خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.
هدف از این احضار اعتراض مقامهای جمهوری اسلامی به سخنرانی سیکورسکی در پارلمان بریتانیا عنوان شد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ادامه توییت خود نوشت: «ایران همچنان برای گفتوگوهای فنی و تبادل اسناد برای روشن شدن حقایق، به ویژه در مواجهه با این نمایش مضحک، آمادگی دارد.»
تهران و اعتراض به رونمایی از پهپاد شاهد ۱۳۶
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۴ مهر اعلام کرد در واکنش به اقدام وزیر خارجه لهستان در «همکاری با یک گروه آمریکایی-صهیونیستی» برای اجرای «نمایش ضدایرانی» در پارلمان بریتانیا و طرح «ادعاهای کذب» در مورد استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ روسیه علیه اوکراین، رییس نمایندگی لهستان در تهران از سوی محمود حیدری، دستیار وزیر و مدیرکل مدیترانه و شرق اروپا، به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی احضار شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از دلایل حضور سیکورسکی در پارلمان بریتانیا، حضور در مراسم رونمایی از پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۶ سرنگون شده در اوکراین بوده است.
وزیر خارجه لهستان در این نشست از ایران خواست «به جای یک آرمان، کشوری عادی شود».
عراقچی: از نظر ما مکانیسم ماشه فعال نشده است
عراقچی همچنین در سخنانی جداگانه گفت بر اساس دیدگاه تهران، روسیه و چین که از اعضای دائم شورای امنیت هستند و برخلاف موضع آمریکا و اروپا، مکانیسم ماشه فعال نشده و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، در روز ۲۶ مهر رسما منقضی شده است.
او به خبرنگار ایسنا گفت: «با پایان اعتبار این قطعنامه، تمامی محدودیتهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی بهطور کامل برداشته شده و موضوع ایران نیز از دستورکار این شورا خارج میشود.»
سخنان وزیر خارجه جمهوری اسلامی در حالی بیان شده که آلمان، بریتانیا و فرانسه، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای این سازمان را فعال کردند.
با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه تهران دوباره برقرار شدند.
پیشتر و در ۲۶ مهر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای نوشت: «دوره زمانی ۱۰ ساله تعیینشده طبق این قطعنامه در روز شنبه مورخ ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) به پایان میرسد و همه مفاد آن شامل محدودیتهای پیشبینی شده در مورد برنامه هستهای ایران و سازوکارهای مربوطه، از این تاریخ خاتمهیافته تلقی میشوند.»
عراقچی در ادامه اظهاراتش افزود این موضع تنها نظر تهران نیست و «حمایت و تایید گسترده» کشورهای زیادی را در سطح بینالملل دارد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «طی چند ماه گذشته، ایران، چین و روسیه در مکاتبات مشترک خود با شورای امنیت و دبیرکل ملل متحد، مواضع مشابهی در مورد موضوع اسنپبک و خاتمه قطعنامه ۲۲۳۱ در روز ۲۶ مهر گرفتهاند.»
مقامات حکومت ایران با انکار واقعیت و تکیه بر حمایت لفظی روسیه و چین، خود را در موضع «ایستادگی در برابر غرب» نشان میدهند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شنبه اعلام کرد: «حرکت سه کشور اروپایی برای بازگشت قطعنامهها علیه ایران وجاهت قانونی ندارد.»
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
اتحادیه اروپا ۲۵ مهر در بیانیهای اعلام کرد که ۹ کشور غیر عضو این نهاد اروپایی به تحریمها علیه جمهوری اسلامی پیوستهاند.
در این بیانیه که در سایت اتحادیه اروپا منتشر شد، آمده است که کشورهای آلبانی، بوسنیو هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان و اوکراین با تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی هماهنگ شدند.
این نوجوان ساکن روستای سهرین در استان زنجان بود که نهم مهر در مدرسه دچار ایست قلبی شده و جان خود را از دست داده است. سایت دیدهبان ایران ۱۰ مهرماه با اعلام این خبر به نقل از اهالی روستای سهرین گزارش داد که این دانشآموز به خاطر تنبیه از سوی مدرسه مجبور شده دو بار دور حیاط را بدود.
عموی او به دیدهبان ایران گفته بود بر اساس فیلم دوربینهای مدرسه، نیما پس از دو بار دور حیاط مدرسه دویدن، هنگامی که قصد داشت در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.
وزیر آموزش و پرورش یکشنبه ۲۷ مهر در مصاحبه با سایت «خانه ملت» افزود: «بر اساس اطلاعات اولیه، این دانشآموز ممکن است سابقه بیماری قلبی داشته و اعلام نشده و این موضوع نیازمند تایید پزشکی و اطلاعات مستند است و باید با ادله مستند تایید یا رد شود.»
او ادامه داد اگر ثابت شود که این نوجوان در مدرسه تنبیه بدنی شده یا مقرراتی نقض شده است، اقدامات قانونی و انضباطی لازم اتخاذ خواهد شد.
کاظمی گفت: «هماکنون نیز روندهای مربوط به صلاحیت و ارزیابی معلمان در فرآیند استخدام شامل بررسی سلامت، ارزیابیهای روانشناختی و آزمونهای مربوط انجام میشود و تذکرات لازم نیز به مدارس و واحدهای اجرایی ابلاغ شده است تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود.»
محمد داوری، سخنگوی سازمان معلمان ایران، ۱۳ مهر با انتقاد از وضع معیشت و امنیت شغلی معلمان در ایران گفت در گزینش افراد برای این شغل، حجاب اجباری و مسائل عقیدتی بر سلامت روان آنان ارجح است.
پیشتر علیرضا منادی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده بود مرگ نیما نجفی بهدلیل تنبیه بدنی بوده است.
منادی در نامهای به وزیر آموزش و پرورش، با «بسیار غمانگیز» خواندن این اتفاق، خواهان صدور دستور بررسی دقیق موضوع از سوی وزیر آموزش و پرورش و گزارش نتیجه آن به کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شد.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این زمینه منتشر شده است.
مرگهای دیگر
در هفتههای گذشته مرگ دو دانشآموز دیگر در شهرهای مشهد و آمل خبرساز شد.
رسانههای ایران چهارشنبه ۲۳ مهر گزارش دادند زهرا گلمکانی، دانشآموز پایه چهارم دبستان دخترانه شیخ صدوق منطقه تبادکان مشهد، ۲۱ مهر سر کلاس «ناگهان دچار عارضه قلبی شد».
محمد رهنما، مدیرکل روابط عمومی آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، به نقل از معلم کلاس گفت بعد از اینکه زنگ تفریح به صدا در آمد و بچهها در حال خروج از کلاس بودند، این دانشآموز تعادل خود را از دست داده و روی زمین افتاده است.
پانزدهم مهر نیز رسانهها گزارشهایی از مرگ مبهم نوجوانی به نام طاها نجاتی در آمل منتشر کرده و احتمال خودکشی این دانشآموز پایه نهم را در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
بعد از منتشر شدن این خبرها، مرتضی عسگری، رییس آموزش و پرورش شهرستان آمل، خبرها درباره علت مرگ طاها را «شایعات فضای مجازی» و «بیاساس» خواند و گفت در مدرسه هیچگونه درگیری یا تنشی میان او و عوامل اجرایی وجود نداشته است.
فریدون کلبادینژاد، مدیرکل آموزش و پرورش استان مازندران هم گفت مرگ این دانشآموز در مدرسه اتفاق نیفتاده است: «طاها خارج از مدرسه با همکلاسیهایش درگیر شده بود.»
علایی در گفتوگویی ویدیویی که بخشهای جدیدی از آن یکشنبه ۲۷ مهر منتشر شد، از ناتوانی دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی و همچنین بیاطلاعی فرماندههای عالیرتبه نظامی در برابر اسرائیل انتقاد کرد.
او گفت: «در شب حمله اسرائیل، قبل از عملیات، برخی از فرماندهان متوجه شده بودند که اسرائیل میخواهد حمله کند. حسین سلامی هم میدانست و رفته بود به دفترش، اما در عین حال نمیدانست تاکتیک، تکنیک و طرح عملیات اسرائیل چگونه است.»
علایی تاکید کرد دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی نتوانستند مطلع شوند اسرائیل با چه تاکتیکی عملیات انجام خواهد داد.
او افزود این دستگاهها در مقابل اسرائیل خودشان را آماده نکرده بودند و «یا این که به اندازه کافی قدرت یا بنیه نداشتند».
اسرائیل «هواپیماهای ترور» دارد
علایی همچنین در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «امیدوارم جنگ دیگری رخ ندهد، اما روش اسرائیل در زدن سیستم تصمیمگیری و فرماندهی کنترل برقرار است.»
اسرائیل در ساعات آغازین جنگ ۱۲ روزه، عالیترین فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی را از بین برد و شوک بزرگی به جمهوری اسلامی وارد کرد.
علایی درباره «روشهای ترور» اسرائیل نیز گفت که در این زمینه اسرائیل روشهایش فرق میکند. او افزود: «الان آنها هواپیماهای مخصوص ترور در سازمانهایشان به وجود آوردهاند.»
این اولین بار نیست که علایی درباره جنگ ۱۲ روزه اظهارنظر میکند.
او پیشتر هم گفته بود: «به نظرم قویترین تشکیلات موساد در جهان را در ایران راه انداختهاند؛ الان هم هستند.»
این فرمانده پیشین سپاه افزود: «قاعدتا ماهوارههایشان را روی ایران متمرکز کردهاند؛ من فکر میکنم برای شنود تمام شبکههای ارتباطی ایران، حتی تلفنهای باسیم، اسرائیل سازماندهی کرده و تشکیلات درست کرده است.»
در خردادماه و در جریان وقوع جنگ، رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع امنیتی این کشور جزئیاتی از عملیات گسترده اسرائیل در حمله اخیر به ایران منتشر کردند و از نقش محوری سازمان موساد در طراحی و اجرای آن خبر دادند.
بر اساس این گزارشها، ماموران موساد در ماههای گذشتهاش با نفوذ به داخل خاک ایران، پایگاههایی در مناطق باز و نزدیک به سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایجاد کرده بودند.
علایی پیشتر در گفتوگوی دیگری، تاکید کرد سخنان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نشان میدهد که موضوع جنگ همچنان در دستور کار واشنگتن و تلآویو قرار دارد و نگرانیها درباره احتمال درگیری پابرجاست.
