آنتونی بلینکن، وزیر خارجه سابق آمریکا، با اشاره به عواملی که به دستیابی به توافق آتشبس غزه منجر شد، گفت که حماس «منزوی» شده و متوجه شده است که دیگر «ایران، حزبالله و حوثیها» به یاری آن نمیآیند.
وزیر خارجه آمریکا در دوره ریاستجمهوری جو بایدن با انتشار پیامی در شبکه ایکس، از امید برای پایان جنگ سخن گفت و از ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای «نقشآفرینی در دستیابی به آتشبس و ایجاد امکان صلح پایدار» قدردانی کرد.
او در بخش دیگری از پیام خود نوشت کشورهای عربی و ترکیه با اقدامات اخیر خود نشان دادهاند که ادامه وضعیت گذشته را نمیپذیرند و همین امر به انزوای حماس انجامیده است.
او افزود: «حماس نیز درک کرده که نیروهای نجاتدهندهای مانند ایران، حزبالله و حوثیها به کمکش نخواهند آمد.»
به گفته بلینکن، اسرائیل به اهداف جنگی خود از جمله «نابودی حماس بهعنوان یک نیروی نظامی سازمانیافته» رسیده است، هرچند این هدف با بهای سنگینی برای غیرنظامیان فلسطینی همراه بوده است.
این در حالی است که اسرائیل همچنان به حملات خود علیه مواضع حزبالله ادامه میدهد، اقدامی که به گفته تحلیلگران به طور غیرمستقیم به نفع سوریه تمام میشود، زیرا مانع از گسترش قدرت این گروه در منطقه میشود.
بر اساس این گزارش، اسعد حسن الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، روز جمعه به همراه وزیر دادگستری، مظهر الویس، و رئیس سازمان اطلاعات عمومی، حسین السلامه، وارد بیروت شد و با نواف سلام، نخستوزیر لبنان، دیدار کرد. هدف این دیدار، گفتوگو درباره روابط دوجانبه، همکاریهای اقتصادی و امنیتی، و هماهنگی بیشتر میان دمشق و بیروت عنوان شده است. خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) اعلام کرد دو طرف درباره «توسعه همکاریهای مشترک و بررسی آخرین تحولات منطقهای» گفتوگو کردهاند.
شيبانی در این دیدار تاکید کرده است که سوریه به دنبال ایجاد روابط تجاری و سرمایهگذاری با لبنان است، بهویژه در مرحله بازسازی پس از جنگ، و این روند میتواند به سود اقتصاد لبنان نیز باشد. یکی از محورهای مذاکرات نیز بازگشت داوطلبانه پناهجویان سوری از لبنان به کشورشان بوده است.
اورشلیمپست مینویسد روابط میان سوریه و لبنان سابقهای طولانی و پرتنش دارد؛ از دهه ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۰۵ سوریه عملاً لبنان را در اشغال خود داشت و نقش تعیینکنندهای در سیاست داخلی آن ایفا میکرد. پس از خروج نیروهای سوری، نفوذ حزبالله در لبنان افزایش یافت و این گروه از خاک سوریه برای انتقال سلاح و نیرو استفاده کرد. در جریان جنگ داخلی سوریه نیز حزبالله در کنار حکومت بشار اسد جنگید و با وجود تلفات سنگین، جایگاهی مؤثر در ساختار نظامی و امنیتی سوریه پیدا کرد.
تحلیلگر اورشلیمپست مینویسد حملات اسرائیل در پاییز گذشته که باعث تضعیف حزبالله شد، به شورشیان سوری تحت رهبری «هیات تحریرالشام» فرصت داد تا حمله گستردهای را علیه نیروهای اسد آغاز کنند؛ حملهای که در دسامبر ۲۰۲۴ تا دمشق پیش رفت.
در حال حاضر، دولت جدید سوریه در تلاش است روابط خود را با بیروت بازسازی کند و مانع از آن شود که حزبالله لبنان از خاک سوریه برای مقاصد نظامی یا قاچاق استفاده کند. در همین حال، دولت لبنان نیز وعده داده است که برنامه خلع سلاح حزبالله را پیش ببرد، هرچند هنوز به این وعده عمل نکرده است.
از سوی دیگر، حزبالله روز شنبه در بیانیهای حمله هوایی اسرائیل به منطقه المصیلح در جنوب لبنان را محکوم کرد و آن را «بخشی از هدفگیریهای عامدانه غیرنظامیان و زیرساختهای اقتصادی» دانست. روزنامه لبنانی الاخبار که به مواضع حزبالله نزدیک است، این بیانیه را منتشر کرده است.
به نوشته اورشلیمپست، این تحولات نشان میدهد دمشق درصدد است ضمن بهبود روابط با لبنان، تعادل تازهای در تعامل خود با حزبالله برقرار کند؛ تلاشی که میتواند معادلات قدرت در مرزهای سوریه و لبنان را در ماههای آینده دگرگون کند.
مقامهای امنیتی در اسلامآباد و کابل اعلام کردند که این درگیریها پس از حمله طالبان افغانستان به مواضع مرزی پاکستان آغاز شد. منابع محلی در ولایت هلمند نیز گزارش دادند که نیروهای طالبان موفق به تصرف دو پاسگاه مرزی پاکستانی شدهاند.
به گزارش رسانههای منطقهای، این درگیریها بهویژه در ولایتهای کنر، ننگرهار و هلمند شدت گرفته و نبردهایی سنگین در چندین نقطه از خط مرزی به وقوع پیوسته است. مقامهای امنیتی پاکستان میگویند که دستکم در پنج نقطه مرزی هدف حمله قرار گرفتهاند و آنها نیز به این حملات پاسخ دادهاند.
در حالی که ارتش پاکستان هنوز به درخواست رسانهها برای اظهارنظر رسمی پاسخی نداده، منابع امنیتی در اسلامآباد تایید کردهاند که این کشور در حال اجرای «اقدامات متقابل» علیه مواضع طالبان در مرز است.
منشأ اصلی این بحران نظامی، فعالیتهای گروه «تحریک طالبان پاکستان» اعلام شده؛ گروهی که سالهاست از سوی پاکستان به انجام حملات تروریستی از خاک افغانستان متهم میشود.
در واکنش به این تهدیدات، نیروی هوایی پاکستان هفته گذشته حملاتی هوایی را در کابل انجام داد که هدف آن، بهگفته مقامهای اطلاعاتی، رهبران این گروه بودهاند.
این حملات، بهویژه در پایتخت افغانستان و ولایت پکتیکا، با واکنش شدید طالبان مواجه شد. کابل تهدید کرده بود که به حملات هوایی پنجشنبه گذشته پاسخ خواهد داد. با این حال، دولت پاکستان تاکنون نه این حملات را تایید کرده و نه آنها را تکذیب کرده است.
از سوی دیگر، دولت طالبان در کابل ادعاهای پاکستان مبنی بر حضور و فعالیت «تحریک طالبان پاکستان» در خاک افغانستان را بهطور کامل رد کرده و اقدامات ارتش پاکستان را «نقض آشکار حاکمیت ملی افغانستان» دانسته است.
با ادامه این اتهامزنیها میان دو طرف، تنشها در مرز افغانستان و پاکستان به مرحلهای بحرانی رسیده است.
گزارشها حاکی از آن است که یگانهای نظامی هر دو کشور در سراسر مرز به حالت آمادهباش کامل درآمدهاند؛ وضعیتی که نگرانیها نسبت به تبدیلشدن این درگیریها به یک رویارویی نظامی طولانیمدت را افزایش داده است.
پاکستان به کابل حمله هوایی کرد
در پی وقوع انفجاری مهیب در شامگاه پنجشنبه ۱۷ مهر در کابل، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، وقوع این انفجار را تایید و اعلام کرد تحقیقات درباره آن در جریان است. او گفت تاکنون گزارشی از تلفات یا خسارات احتمالی منتشر نشده است.
منابع محلی به افغانستاناینترنشنال گفتند که احتمال میرود رهبران طالبان پاکستانی هدف این حمله بودهاند، اما هنوز مشخص نیست که چهرههایی چون نور ولی محسود یا حافظ گلبهادر در این حمله آسیب دیدهاند یا نه.
مقامهای پاکستانی پیشتر بارها کابل را متهم کردهاند که به رهبران «تحریک طالبان پاکستان» در خاک افغانستان پناه میدهد. ساعاتی پیش از این انفجار نیز وزیر دفاع پاکستان هشدار داده بود که طالبان افغانستان بهای حمایت از طالبان پاکستانی را خواهد پرداخت. پیشتر ارتش پاکستان چندین بار مواضع این گروه را در خاک افغانستان هدف حمله قرار داده بود.
شاهدان عینی در کابل از شنیدن صدای پهپاد پیش از وقوع انفجار خبر دادند. هنوز هیچ فرد یا کشوری مسئولیت این حمله را برعهده نگرفته است.
پنتاگون نیز در واکنش به این رویداد اعلام کرد از گزارشها مطلع است، اما در حال حاضر اظهار نظری در اینباره ندارد.
