همزمان با شکست دوباره طرح جمهوریخواهان برای پایان دادن به تعطیلی دولت آمریکا در سنا، دولت دونالد ترامپ ۲.۱ میلیارد دلار از بودجه حملونقل شهری شیکاگو را مسدود کرد. این تصمیم بخشی از کارزار گستردهتر کاخ سفید برای قطع منابع مالی شهرها و ایالتهای تحت اداره دموکراتهاست.
این اقدام در سومین روز تعطیلی دولت فدرال و همزمان با تشدید فشار ترامپ بر دموکراتها برای پذیرش طرح تامین مالی جمهوریخواهان انجام شد؛ طرحی که با ۵۴ رای موافق در برابر ۴۴ رای مخالف در مجلس سنا شکست خورد و نتوانست به حدنصاب لازم ۶۰ رای دست یابد.
بهنوشته رسانههای آمریکایی، دولت ترامپ تاکنون دستکم ۲۸ میلیارد دلار از بودجه شهرها و ایالتهای دموکرات را مسدود کرده است؛ روندی که با هدف استفاده از قدرت اجرایی دولت برای فشار به رقبای سیاسی دنبال میشود.
راس ووت، مدیر دفتر بودجه کاخ سفید، در بیانیهای اعلام کرد که بودجه شیکاگو که برای توسعه خطوط قطار هوایی اختصاص یافته بود، بهمنظور جلوگیری از «جریانیافتن آن از طریق قراردادهای مبتنی بر نژاد» به حالت تعلیق درآمده است.
ترامپ پیشتر بارها شهر شیکاگو، سومین شهر بزرگ ایالات متحده، را در سخنرانیهای خود هدف انتقاد قرار داده و حتی تهدید کرده بود که گارد ملی را برای مقابله با ناامنی به این شهر اعزام خواهد کرد.
جیبی پریتزکر، فرماندار ایالت ایلینوی و از منتقدان سرسخت ترامپ، که از او بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی دموکراتها در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ نام برده میشود، اقدام کاخ سفید را «گروگانگیری بودجهای» توصیف کرد.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «این اقدام بهجای امتیازگیری سیاسی، به اقتصاد ما و مردمی که به حملونقل عمومی وابستهاند آسیب میزند.»
کاخ سفید همچنین اعلام کرد بررسیهایی برای تعلیق کمکهای مالی به شهر پورتلند ایالت اورگن نیز آغاز شده است؛ شهری با گرایش چپ که در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ محل اعتراضات گسترده بود.
یک مقام کاخ سفید، به شرط ناشناسماندن، به رسانهها گفت ترامپ تهدید کرده در ادامه این روند، شمار بیشتری از کارکنان دولت فدرال را اخراج خواهد کرد.
بهگفته این منبع، تاکنون حدود ۳۰۰ هزار نفر در لیست تعدیل نیرو قرار گرفتهاند و دهها نهاد دولتی نیز برنامههایی برای کاهش نیروی انسانی به کاخ سفید ارائه دادهاند.
اگرچه شماری از جمهوریخواهان از اقدام ترامپ برای فشار به دموکراتها حمایت میکنند، اما برخی دیگر هشدار دادهاند که این اقدامها دستیابی به توافق را دشوارتر میکند.
مایک جانسون، رییس جمهوریخواه مجلس نمایندگان، در واکنش به این اقدامات گفت: «آیا او دارد فشار میآورد؟ احتمالاً بله. و من از این کار حمایت میکنم.»
در مقابل، تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه و از حامیان مذاکرات پشتپرده برای پایان بنبست بودجهای، هشدار داد: «اگر این مسیر ادامه یابد، ما وارد فضای بیاعتمادی میشویم.»
تیلیس اعلام کرده است که قصد ندارد در دور بعدی انتخابات شرکت کند.
دولت ترامپ تمرکز اقدامات خود را بر دو حوزه کلیدی گذاشته است: پروژههای حملونقل عمومی و انرژیهای تجدیدپذیر؛ دو حوزهای که مورد حمایت حزب دموکرات هستند.
همچنین تلاشهایی برای کاهش بودجههای ضدتروریسم در ایالتهای دموکرات نیز آغاز شده که با وجود مخالفت برخی دادگاهها، همچنان در دستور کار قرار دارد.
کاخ سفید جمعه ۱۱ مهر اعلام کرد ۱۸۷ میلیون دلار از این بودجهها به ایالت نیویورک بازگردانده شده است.
در حالیکه سنای آمریکا هم طرح جمهوریخواهان و هم طرح جایگزین دموکراتها را رد کرده، تعطیلی دولت فدرال وارد روز چهارم شد. در صورت تداوم این وضعیت تا روز شنبه، این تعطیلی به پنجمین تعطیلی طولانی دولت در تاریخ ایالات متحده تبدیل خواهد شد.
در جدیدترین رایگیری، تنها سه سناتور دموکرات از طرح جمهوریخواهان حمایت کردند؛ همان تعداد که در رایگیریهای پیشین نیز رای موافق داده بودند. این طرح تمدید بودجه دولت را تا ۲۱ نوامبر پیشنهاد میداد.
بهنوشته رسانههای آمریکایی، حدود ۱.۷ تریلیون دلار از بودجه دولت فدرال در پی این بنبست سیاسی متوقف شده است؛ رقمی که معادل یکچهارم بودجه سالانه ایالات متحده است. بخش بزرگی از بودجه باقیمانده به خدمات درمانی، بازنشستگی و پرداخت بهره بدهی ۳۷.۵ تریلیون دلاری دولت اختصاص دارد.
دموکراتها اعلام کردهاند که هرگونه بسته بودجهای باید شامل تمدید یارانههای درمانی دوره کرونا باشد که در پایان ماه دسامبر منقضی میشود. اما جمهوریخواهان معتقدند این موضوع باید بهصورت جداگانه بررسی شود.
این یارانهها بخشی از بسته حمایتی سال ۲۰۲۱ بودند و اکنون به ۲۴ میلیون آمریکایی برای پرداخت حق بیمه درمانی کمک میکنند. بر اساس نظرسنجی مؤسسه کایزر، حدود ۸۰ درصد مردم آمریکا از تداوم این یارانهها حمایت میکنند.
این پانزدهمین تعطیلی دولت آمریکا از سال ۱۹۸۱ تاکنون است. در پی این تعطیلی، فعالیتهای گستردهای از جمله تحقیقات علمی، نظارتهای مالی و بخشی از خدمات عمومی به حالت تعلیق درآمدهاند.
در حالیکه دو میلیون کارمند دولت فدرال حقوق دریافت نمیکنند، نیروهای نظامی، ماموران امنیتی فرودگاهها و کارکنان خدمات ضروری همچنان باید در محل کار حاضر شوند.
در همین حال، دولت آمریکا گزارش ماهانه اشتغال را منتشر نکرد؛ اقدامی که تحلیلگران اقتصادی در والاستریت را درباره وضعیت بازار کار سردرگم کرده است.
در صورت تداوم تعطیلی تا اواسط اکتبر، کارکنان دولت فدرال اولین فیش حقوقی خود را از دست خواهند داد.
طولانیترین تعطیلی دولت آمریکا، ۳۵ روز به طول انجامید و در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ رقم خورد.
با وجود در اختیار داشتن اکثریت در هر دو مجلس کنگره، جمهوریخواهان برای تصویب نهایی بودجه، به حداقل هفت رای دموکرات در سنا نیاز دارند.
هگست جمعه ۱۱ مهر در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: در این حمله که در حوزه مسئولیت فرماندهی جنوبی آمریکا انجام شد، هیچ نیروی آمریکایی زخمی نشد.
او ویدئویی ۳۸ ثانیهای از حمله را منتشر کرد که نشان میداد شناور منفجر و در آتش فرو رفته است.
وزیر جنگ آمریکا همچنین نوشت: «این حملات ادامه خواهد داشت تا زمانی که حملات به مردم آمریکا خاتمه یابد.»
تنش میان آمریکا و کشورهای آمریکای لاتین
این حمله در حالی رخ داد که گوستاوو پترو، رییسجمهوری کلمبیا، دوم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا بهطور مستقیم انتقاد کرد و خواستار برگزاری محاکمه کیفری علیه او و دیگر مقامهای آمریکایی شد.
پترو گفت ترامپ «اجازه شلیک موشک به جوانانی را داد که صرفا برای فرار از فقر تلاش میکردند» و این حملات که به کشته شدن بیش از دوازده نفر انجامید، اقدامی غیرضروری بوده است.
او با طرح این پرسش که «آیا واقعا لازم بود به سوی جوانان غیرمسلح در کارائیب شلیک شود؟» تاکید کرد قربانیان «ممکن بود مقدار اندکی مواد مخدر داشته باشند، اما قاچاقچی نبودند.»
پترو در ادامه سیاست ضد مواد مخدر آمریکا را «ابزاری برای سلطه بر ملتهای جنوب» توصیف کرد و گفت هدف اصلی آن متوقف کردن کوکائین در مسیر ورود به آمریکا نیست، بلکه تثبیت یک «سیاست سلطهجویانه» است.
اوایل ماه جاری، دولت ترامپ کلمبیا را به «ناکامی آشکار» در مبارزه با قاچاق متهم کرده بود، هرچند همزمان وعده داد کمکهای مالی خود به این کشور را ادامه دهد.
ترامپ ۲۹ شهریور نیز در تروث سوشال نوشت به دستور او وزارت جنگ آمریکا یک شناور وابسته به «یک سازمان تروریستی» حامل مواد مخدر غیرقانونی را در حوزه مسئولیت فرماندهی جنوبی ایالات متحده هدف حمله قرار داد و در این حمله سه قاچاقچی کشته شدند.
او تاکید کرد: «فروش فنتانیل، مواد مخدر و داروهای غیرقانونی در آمریکا و ارتکاب خشونت و تروریسم علیه آمریکاییها را متوقف کنید.»
ترامپ جمعه ۱۱ مهر از فلسطینیان غیرنظامی خواست فورا به «مناطق امنتر» در نوار غزه نقل مکان کنند و تاکید کرد که شبهنظامیان حماس «از نظر نظامی در محاصرهاند» و با دستور او «بهسرعت» از صحنه محو خواهند شد.
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد که «کشورهای ثروتمند و قدرتمند خاورمیانه» همراه با ایالاتمتحده و با امضای اسرائیل، این طرح صلح را پذیرفتهاند و اکنون «آخرین فرصت» به حماس داده میشود.
ترامپ گفت یشنهاد او بهگونهای تنظیم شده که «زندگی همه جنگجویان حماس» را شامل میشود و به اعضای حماس که بخواهند، امکان خروج ایمن به «کشورهای پذیرنده» داده میشود.
کانال ۱۲ اسرائیل پیش از انتشار پیام ترامپ، گزارش داد که انتظار میرود حماس خواستار تغییرات اساسی در طرح ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه شود.
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر پنجشنبه اعلام کرد قاهره همراه با قطر و ترکیه در حال تلاش برای متقاعد کردن حماس به پذیرش طرح صلح دونالد ترامپ، ريیسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن به جنگ نزدیک به دوساله غزه است.
عبدالعاطی در پاریس هشدار داد در صورت مخالفت حماس، درگیریها تشدید خواهد شد. در همین حال، بیبیسی گزارش داد که عزالدین الحدّاد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۱ مادهای ترامپ اعلام کرده است.
ترامپ در پیام خود بار دیگر رفتار حماس را محکوم کرد و به حملات مرگبار هفت اکتبر اشاره کرد؛ اما همزمان از ارقام کشتهشدگان حماس نیز سخن گفت و نوشت که بیش از ۲۵ هزار نفر از اعضای حماس تا کنون کشته شدهاند.
او ضمن درخواست برای «رهایی فوری همه گروگانها»، هشدار داد در صورت عدم پذیرش توافق تا مهلت تعیینشده، «همه چیز بههم خواهد ریخت» و «آتش» علیه حماس گشوده خواهد شد.
اطلاعات منتشرشده از روند مذاکرات حاکی است که پیش از رونمایی رسمی طرح، اسرائیل و برخی کشورهای منطقه برای اعمال اصلاحاتی در متن مذاکره کردند و منابعی نیز میگویند حماس در آستانه پاسخ مثبت با پیشنهاد برخی الحاقات بوده است.
واکنشها نسبت به تهدید ترامپ متفاوت بوده است؛ برخی مقامهای اروپایی و منطقهای نگران تشدید تنش و افزایش خشونت هستند و هشدار دادهاند که فشارهای فزاینده ممکن است منجر به بازگشت چرخهای از حملات و پاسخها شود.
همزمان، ترامپ تاکید کرد که هدف نهایی او «صلح در خاورمیانه» است و این توافق «شانس تاریخی» برای توقف خشونتها فراهم میآورد.
در حالی که موعد تعیینشده رو به پایان است، روشن نیست حماس چه تصمیمی خواهد گرفت و آیا میتواند یا خواهد پذیرفت که شروط پیششرطگونهای را که واشینگتن مطرح کرده است قبول کند یا خیر.
بدر عبدالعاطی پنجشنبه در پاریس هشدار داد در صورت مخالفت حماس، درگیریها تشدید خواهد شد. در همین حال، بیبیسی گزارش داد که عزالدین الحدّاد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۰ مادهای ترامپ اعلام کرده است.
عبدالعاطی در سخنرانی خود در مؤسسه روابط بینالملل فرانسه تاکید کرد که حماس باید سلاحهای خود را زمین بگذارد و اسرائیل نیز نباید بهانهای برای ادامه حملات در غزه داشته باشد. او گفت: «نباید به هیچ طرفی بهانه داد تا از حماس بهعنوان دستاویزی برای این کشتار روزانه غیرنظامیان استفاده کند. آنچه امروز میگذرد، فراتر از هفتم اکتبر است؛ این یک پاکسازی قومی و نسلکشی در حال وقوع است. کافی است.»
کاخ سفید اوایل هفته جاری طرحی ۲۰ مادهای منتشر کرد که خواستار آتشبس فوری، تبادل گروگانها و زندانیان، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه، خلع سلاح حماس و تشکیل دولت موقت تحت نظارت نهادی بینالمللی بود. ترامپ به حماس سه تا چهار روز فرصت داده تا به این طرح پاسخ دهد. مصر بهعنوان یکی از میانجیهای کلیدی، نقش هماهنگکننده با قطر و ترکیه را بر عهده گرفته است.
عبدالعاطی با بیان اینکه در کل از این طرح حمایت میکند، تاکید کرد: «خلأهای زیادی وجود دارد که باید پر شود، بهویژه در دو حوزه مهم، یعنی ساختار حکمرانی و ترتیبات امنیتی. ما از چشمانداز ترامپ برای پایان جنگ حمایت میکنیم، اما نیاز به گفتوگوهای بیشتر داریم.» او همچنین هرگونه احتمال آوارگی اجباری فلسطینیان را رد کرد و گفت: «آوارگی یعنی پایان مسئله فلسطین. ما اجازه چنین چیزی را تحت هیچ شرایطی نخواهیم داد.»
مخالفت رهبر نظامی حماس در غزه با طرح صلح ترامپ
در همین رابطه اما بیبیسی گزارش داد که عزالدین الحدّاد، فرمانده شاخه نظامی حماس در غزه، مخالفت خود را با طرح ۲۰ مادهای ترامپ اعلام کرده است. او در گفتوگو با میانجیگران قطری و مصری تاکید کرده که این طرح با هدف پایان دادن به حاکمیت حماس در غزه طراحی شده و بنابراین این گروه باید به جنگ ادامه دهد.
این موضعگیری در حالی است که سیبیاس نیوز پیش از آن گزارش داده بود حماس احتمالاً به پذیرش طرح متمایل است. با این حال، یکی از مقامات ارشد حماس چهارشنبه ۹ مهر به بیبیسی گفت این گروه به احتمال زیاد طرح را رد خواهد کرد، زیرا آن را «در خدمت منافع اسرائیل و نادیدهگیرنده حقوق مردم فلسطین» میداند.
ترامپ پیش از این در نشست خبری اخیر با بنیامین نتانیاهو در واشینگتن اعلام کرده بود که حماس سه تا چهار روز فرصت دارد تا پاسخ خود را بدهد؛ موضوعی که چهارشنبه ۹ مهر از سوی سخنگوی کاخ سفید نیز تایید شد.
رویترز گزارش داد که از مجموع این بودجه، ۱۸ میلیارد دلار به پروژههای حملونقل شهری در ایالت نیویورک، زادگاه دو رهبر اصلی دموکراتها در کنگره، و هشت میلیارد دلار به طرحهای انرژی پاک در ۱۶ ایالت دموکراتنشین، از جمله کالیفرنیا و ایلینوی، اختصاص داشته است.
در حالیکه حدود ۷۵۰ هزار کارمند فدرال از محل کار خود مرخص شدهاند یا بدون دریافت حقوق به خدمت ادامه میدهند، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، هشدار داده در صورت ادامه تعطیلی، دولت مجبور به اخراج دائمی کارکنان خواهد شد.
ونس در یک نشست خبری گفت در صورت تداوم تعطیلی فراتر از چند روز، در موج دوم اخراجها ۳۰۰ هزار نفر تا پایان سال اخراج خواهند شد.
پیشتر، دفتر ثبت اختراعات آمریکا نیز در نامهای داخلی اعلام کرده بود که یک درصد از ۱۴ هزار نیروی خود را اخراج خواهد کرد.
در همین حال، وزارت امور کهنهسربازان اعلام کرد که دفن در گورستانهای ملی را ادامه میدهد، اما نصب سنگ قبر و چمنزنی را متوقف کرده است.
دموکراتها: «تعطیلی دولت ابزار باجگیری ترامپ شده است»
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان، گفت توقف پروژههای حملونقل در نیویورک هزاران نفر را بیکار میکند و «اقدامی آشکار برای تنبیه مردم عادی با انگیزه سیاسی» است.
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، نیز در سخنانی گفت: «ترامپ از مردم آمریکا بهعنوان گروگان استفاده میکند و با تهدید به وارد کردن درد، کشور را به باجگیری کشانده است.»
در همین حال، تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه، درباره خطرات مسموم شدن فضای سیاسی هشدار داد و گفت این اقدامات ممکن است روند بازگشایی دولت را دشوارتر کند.
با این حال، جان تون، رهبر جمهوریخواهان در سنا، از تصمیم دولت دفاع کرد و گفت: «اگر میخواهید این مشکل حل شود، رأی بدهید دولت باز شود. خیلی ساده است.»
تکرار بنبست در سنا، سرنوشت نامعلوم بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری
در ادامه این بحران، مجلس سنا بار دیگر نتوانست در مورد دو طرح جداگانه برای ادامه تامین مالی دولت به توافق برسد؛ طرح جمهوریخواهان برای تمدید بودجه تا ۲۱ نوامبر و طرح دموکراتها که بههمراه مزایای بیمهای اضافی ارائه شده بود، هر دو با شکست مواجه شدند.
با آنکه جمهوریخواهان اکثریت ۵۳ کرسی را در سنا در اختیار دارند، برای تصویب لوایح بودجه نیازمند حمایت هفت دموکرات دیگر هستند تا از سد ۶۰ رای عبور کنند. موضوع محوری در این مذاکرات، بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری برای عملیاتهای اجرایی دولت است که حدود یکچهارم از کل هزینههای سالانه را تشکیل میدهد.
دموکراتها همچنین خواستار تضمینی هستند که ترامپ پس از امضای لوایح بودجه، آنها را اجرا خواهد کرد؛ امری که در گذشته بارها از آن سر باز زده است.
اتهام تبلیغات حزبی در وبسایتهای دولتی
در این میان، برخی از نهادهای دولتی در وبسایتهای رسمی خود حزب دموکرات و «چپ رادیکال» را مسئول تعطیلی معرفی کردهاند؛ اقدامی که ممکن است نقض «قانون هچ» تلقی شود، قانونی که نهادهای دولتی را از مشارکت در تبلیغات حزبی منع میکند.
بر اساس گزارشها، در حال حاضر نهادهایی از جمله وزارت خزانهداری، سازمان نظارت مالی، اداره ثبت اختراعات، و چندین آژانس علمی و زیستمحیطی، فعالیتهای روزمره خود را متوقف کردهاند.
تعطیلی جاری یادآور طولانیترین تعطیلی دولت در تاریخ آمریکا در دوره اول ترامپ است که در سال ۲۰۱۹ و پس از ۳۵ روز، در پی اختلال در پروازها و غیبت کنترلکنندگان ترافیک هوایی به پایان رسید. این بار نیز بیم آن میرود که تداوم این وضعیت به بحران اقتصادی و اجتماعی گستردهتری منجر شود.
