دولت فدرال آمریکا وارد دومین روز تعطیلی شد و دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، اعلام کرد با راسل ووت، رییس بودجه کاخ سفید، دیدار خواهد کرد تا درباره حذف برخی از نهادهایی که آنها را «آژانسهای دموکرات» میخواند، تصمیمگیری کند.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «باورم نمیشود که دموکراتهای رادیکال این فرصت بیسابقه را در اختیارم گذاشتند.»
این تعطیلی از نیمهشب سهشنبه آغاز شد، پس از آنکه دموکراتها و جمهوریخواهان بر سر لایحه بودجه برای ادامه فعالیت دولت پس از آغاز سال مالی جدید در اول اکتبر به توافق نرسیدند. دموکراتها تاکید دارند که هر لایحه بودجهای باید شامل تمدید یارانههای درمانی باشد، در حالی که جمهوریخواهان خواستار بررسی جداگانه این موضوع هستند.
ترامپ در جریان این بحران سیاسی، پیشتر بودجه حملونقل و انرژیهای سبز را در ایالتهای متمایل به دموکراتها مسدود کرد و تهدید به اخراج شمار بیشتری از کارکنان فدرال کرد. او وعده داده تا پایان سال ۳۰۰ هزار کارمند دولت را کنار بگذارد.
این تعطیلی، پانزدهمین مورد از سال ۱۹۸۱ تاکنون، باعث توقف تحقیقات علمی، نظارتهای مالی، انتشار دادههای اقتصادی و خدمات عمومی گسترده شده است. حدود ۷۵۰ هزار کارمند فدرال به مرخصی اجباری فرستاده شدند و برخی دیگر، از جمله نیروهای ارتش و مرزبانان، بدون دریافت حقوق به کار ادامه میدهند. کارشناسان هشدار دادند که تداوم تعطیلی میتواند بر سفرهای هوایی و کمکهای غذایی به میلیونها آمریکایی تأثیر بگذارد، هرچند پرداخت مستمریهای تامین اجتماعی ادامه خواهد داشت.
ترامپ در اظهارات خود همچنین به «پروژه ۲۰۲۵» اندیشکده محافظهکار هریتیج اشاره کرد؛ برنامهای که هدف آن کوچکسازی گسترده دولت فدرال است و برخی از مفاد آن، مانند انحلال وزارت آموزش و کاهش اختیارات دولت در حوزه محیطزیست، در دستور کار دولت او قرار گرفته است.
سنای آمریکا قرار است روز جمعه برای بررسی این بحران تشکیل جلسه دهد، به این معنا که تعطیلی دولت حداقل تا آن زمان ادامه خواهد داشت.
رویترز گزارش داد که از مجموع این بودجه، ۱۸ میلیارد دلار به پروژههای حملونقل شهری در ایالت نیویورک، زادگاه دو رهبر اصلی دموکراتها در کنگره، و هشت میلیارد دلار به طرحهای انرژی پاک در ۱۶ ایالت دموکراتنشین، از جمله کالیفرنیا و ایلینوی، اختصاص داشته است.
در حالیکه حدود ۷۵۰ هزار کارمند فدرال از محل کار خود مرخص شدهاند یا بدون دریافت حقوق به خدمت ادامه میدهند، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، هشدار داده در صورت ادامه تعطیلی، دولت مجبور به اخراج دائمی کارکنان خواهد شد.
ونس در یک نشست خبری گفت در صورت تداوم تعطیلی فراتر از چند روز، در موج دوم اخراجها ۳۰۰ هزار نفر تا پایان سال اخراج خواهند شد.
پیشتر، دفتر ثبت اختراعات آمریکا نیز در نامهای داخلی اعلام کرده بود که یک درصد از ۱۴ هزار نیروی خود را اخراج خواهد کرد.
در همین حال، وزارت امور کهنهسربازان اعلام کرد که دفن در گورستانهای ملی را ادامه میدهد، اما نصب سنگ قبر و چمنزنی را متوقف کرده است.
دموکراتها: «تعطیلی دولت ابزار باجگیری ترامپ شده است»
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان، گفت توقف پروژههای حملونقل در نیویورک هزاران نفر را بیکار میکند و «اقدامی آشکار برای تنبیه مردم عادی با انگیزه سیاسی» است.
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، نیز در سخنانی گفت: «ترامپ از مردم آمریکا بهعنوان گروگان استفاده میکند و با تهدید به وارد کردن درد، کشور را به باجگیری کشانده است.»
در همین حال، تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه، درباره خطرات مسموم شدن فضای سیاسی هشدار داد و گفت این اقدامات ممکن است روند بازگشایی دولت را دشوارتر کند.
با این حال، جان تون، رهبر جمهوریخواهان در سنا، از تصمیم دولت دفاع کرد و گفت: «اگر میخواهید این مشکل حل شود، رأی بدهید دولت باز شود. خیلی ساده است.»
تکرار بنبست در سنا، سرنوشت نامعلوم بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری
در ادامه این بحران، مجلس سنا بار دیگر نتوانست در مورد دو طرح جداگانه برای ادامه تامین مالی دولت به توافق برسد؛ طرح جمهوریخواهان برای تمدید بودجه تا ۲۱ نوامبر و طرح دموکراتها که بههمراه مزایای بیمهای اضافی ارائه شده بود، هر دو با شکست مواجه شدند.
با آنکه جمهوریخواهان اکثریت ۵۳ کرسی را در سنا در اختیار دارند، برای تصویب لوایح بودجه نیازمند حمایت هفت دموکرات دیگر هستند تا از سد ۶۰ رای عبور کنند. موضوع محوری در این مذاکرات، بودجه ۱.۷ تریلیون دلاری برای عملیاتهای اجرایی دولت است که حدود یکچهارم از کل هزینههای سالانه را تشکیل میدهد.
دموکراتها همچنین خواستار تضمینی هستند که ترامپ پس از امضای لوایح بودجه، آنها را اجرا خواهد کرد؛ امری که در گذشته بارها از آن سر باز زده است.
اتهام تبلیغات حزبی در وبسایتهای دولتی
در این میان، برخی از نهادهای دولتی در وبسایتهای رسمی خود حزب دموکرات و «چپ رادیکال» را مسئول تعطیلی معرفی کردهاند؛ اقدامی که ممکن است نقض «قانون هچ» تلقی شود، قانونی که نهادهای دولتی را از مشارکت در تبلیغات حزبی منع میکند.
بر اساس گزارشها، در حال حاضر نهادهایی از جمله وزارت خزانهداری، سازمان نظارت مالی، اداره ثبت اختراعات، و چندین آژانس علمی و زیستمحیطی، فعالیتهای روزمره خود را متوقف کردهاند.
تعطیلی جاری یادآور طولانیترین تعطیلی دولت در تاریخ آمریکا در دوره اول ترامپ است که در سال ۲۰۱۹ و پس از ۳۵ روز، در پی اختلال در پروازها و غیبت کنترلکنندگان ترافیک هوایی به پایان رسید. این بار نیز بیم آن میرود که تداوم این وضعیت به بحران اقتصادی و اجتماعی گستردهتری منجر شود.
در این فرمان آمده است که آمریکا «هرگونه حمله مسلحانه به سرزمین، حاکمیت یا زیرساختهای حیاتی قطر را تهدیدی علیه صلح و امنیت ایالات متحده تلقی خواهد کرد» و در چنین شرایطی تمامی اقدامات لازم – از دیپلماتیک و اقتصادی گرفته تا در صورت نیاز نظامی – برای دفاع از منافع مشترک و بازگرداندن ثبات انجام خواهد شد.
این فرمان در حالی صادر شده است که پیش از حمله اخیر اسرائیل به دوحه، جمهوری اسلامی ایران نیز در آخرین روز جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، در واکنش به حملات آمریکا به سه تاسیسات هستهای ایران، به پایگاهی در قطر حمله کرد که در اختیار ایالات متحده قرار دارد.
ترامپ این دستور را دوشنبه و همزمان با سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به کاخ سفید امضا کرد. نتانیاهو در جریان این سفر طی تماس تلفنی با مقامات قطری بابت حمله اسرائیل عذرخواهی کرده بود. این حمله که ماه گذشته در دوحه صورت گرفت، پنج عضو حماس و یک مامور امنیت داخلی قطر را کشت.
در متن فرمان ترامپ بر نقش قطر بهعنوان میزبان نیروهای آمریکایی و متحدی کلیدی در خاورمیانه تاکید شده و به جایگاه این کشور در میانجیگری برای پایان جنگ غزه اشاره شده است. ترامپ پیشتر از نارضایتی خود نسبت به حمله اسرائیل خبر داده بود و نخستوزیر قطر نیز تهدید به واکنش کرده بود. چند روز پس از حمله، دو طرف در نیویورک با هم دیدار کردند.
ترامپ در سفر خود به خاورمیانه در ماه مه نیز از قطر بازدید کرد؛ سفری که طی آن دو کشور بر همکاریهای اقتصادی تاکید کردند. قطر همچنین در قالب قراردادی بحثبرانگیز، هواپیمایی را برای استفاده بهعنوان ایرفورس وان جدید در اختیار آمریکا قرار خواهد داد.
اکنون صدها هزار کارمند فدرال که حضورشان برای حفاظت از جان و مال مردم ضروری تشخیص داده نشود، به مرخصی اجباری فرستاده خواهند شد.
این تعطیلی با موارد مشابه در گذشته تفاوت دارد. ترامپ پیشتر به کنگره هشدار داد در صورت تصویب نشدن بودجه مورد نظرش، کارمندان فدرال بیشتری را اخراج خواهد کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، راسل ووت، مدیر دفتر بودجه کاخ سفید، در یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد دولت بهدنبال فرصتهایی برای کاهش حجم دستگاه فدرال خواهد بود.
تا بعدازظهر سهشنبه، حداقل ۲۱ دستگاه از ۲۳ نهاد بزرگ فدرال اعلام کردند در صورت قطع بودجه، کدام کارمندان به مرخصی اجباری فرستاده خواهند شد.
چرا و چه زمانی دولت تعطیل میشود؟
کنگره موظف است هر سال لایحه بودجه دستگاههای دولتی را بررسی و تصویب کند اما به ندرت پیش از آغاز سال مالی در اول اکتبر کار خود را به پایان میرساند.
قانونگذاران معمولا لوایح بودجه موقت را برای چند هفته یا چند ماه تصویب میکنند تا از وقفه در ارائه خدمات جلوگیری کنند.
قانون بودجه موقت فعلی ۳۰ سپتامبر منقضی میشد و جمهوریخواهان و دموکراتها نتوانستند پیش از نیمهشب سهشنبه بر سر تمدید بودجهای که ترامپ آن را امضا کند، به توافق برسند.
این بدان معناست که بخشهای گستردهای از دولت، بودجه لازم را برای ادامه فعالیت نخواهند داشت.
مستمریها و بیمههای درمانی
اداره تامین اجتماعی ایالات متحده به پرداخت مستمری بازنشستگان و از کارافتادگان ادامه خواهد داد. با این حال، این سازمان قرار است ۱۲ درصد از نیروی کار خود را به مرخصی اجباری بفرستد و فعالیتهای تبلیغاتی را متوقف کند.
دو برنامه بزرگ بیمه سلامت دولتی، مدیکر و مدیکید، بدون وقفه به کار خود ادامه میدهند و پرداختهای آنها انجام خواهد شد.
برنامههای کمکهای غذایی
وزارت کشاورزی اعلام کرد دو برنامه اصلی کمک غذایی کشور تا جایی که بودجه اجازه دهد به فعالیت ادامه خواهند داد.
برنامه کمک تغذیهای تکمیلی که بزرگترین برنامه کمک غذایی آمریکاست و برنامه تغذیه ویژه زنان، نوزادان و کودکان موسوم به «دبلیوآیسی»، در دوران تعطیلی دولت متوقف نخواهند شد.
پست و سازمان مالیاتی
اداره پست آمریکا از بودجه کنگره استفاده نمیکند و به همین دلیل تعطیلی دولت بر آن تاثیری نخواهد گذاشت. به این ترتیب دفاتر پستی باز خواهند ماند.
سازمان مالیاتی اعلام کرد تا پنج روز با تمام نیرو کار خواهد کرد. این سازمان که امسال حدود یکچهارم کارکنان خود را از دست داده و اکنون ۷۵ هزار نفر نیرو دارد، درباره ادامه کار در صورت طولانی شدن تعطیلی دولت توضیحی نداده است.
فرودگاهها و حملونقل هوایی
بیش از ۱۳ هزار کنترلکننده ترافیک هوایی در پستهای خود باقی میمانند اما تا زمان پایان تعطیلی دولت، حقوقی دریافت نخواهند کرد.
اکثر کارکنان اداره امنیت حملونقل آمریکا نیز به انجام وظایف خود ادامه میدهند.
دادگاهها در آستانه کمبود بودجه
دستگاه قضایی فدرال، هفته گذشته هشدار داد در صورت عدم تصویب بودجه، ممکن است از جمعه ۱۱ مهر دیگر بودجه کافی برای ادامه کامل فعالیت نداشته باشد.
این وضعیت با تعطیلی دولت در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ متفاوت است.
در آن زمان دادگاهها توانستند پنج هفته بدون بودجه به کار ادامه دهند.
ارتش و نیروهای نظامی
دو میلیون نیروی نظامی آمریکا در پستهای خود باقی میمانند اما تا پایان تعطیلی حقوقی دریافت نخواهند کرد.
نیروهای گارد ملی که ترامپ آنها را در شهرهای مختلف مستقر کرده نیز باید به کار ادامه دهند.
وزارت دفاع قراردادهای قبلی را اجرا خواهد کرد و میتواند برای خرید تجهیزات یا دریافت خدمات مورد نیاز امنیت ملی، قراردادهای جدید منعقد کند.
نهادهای امنیتی و اجرای قانون
ماموران افبیآی، اداره مبارزه با مواد مخدر، گارد ساحلی و سایر نهادهای اجرای قانون فدرال به فعالیت خود ادامه میدهند.
کارکنان وزارت دادگستری که دادگاههای مهاجرت را اداره میکنند عمدتا سر کار خواهند ماند، زیرا ترامپ «مهاجرت غیرقانونی» را وضعیت اضطراری ملی اعلام کرده است.
کارمندانی که با مقامات ایالتی و محلی برای هماهنگی دستگیری مهاجران ارتباط دارند نیز به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
ماموران گشت مرزی و اجرای قانون مهاجرت در پستهای خود باقی میمانند و اکثر ماموران گمرک نیز به خدمت ادامه خواهند داد.
دریافت تعرفههای گمرکی نیز متوقف نخواهد شد.
دادههای اقتصادی منتشر نمیشوند
انتشار آمارهای کلیدی اقتصادی آمریکا، از جمله گزارشهای اشتغال و تولید ناخالص داخلی که برای تصمیمگیریهای سیاستگذاران و سرمایهگذاران حیاتی است، در دوران تعطیلی دولت متوقف خواهد شد.
کسبوکارهای کوچک و مدیریت بحران
اداره کسبوکارهای کوچک ۲۴ درصد از کارکنان خود را به مرخصی اجباری میفرستد و دیگر وامهای جدید را برای خرید تجهیزات یا بهسازی ساختمانها تایید نخواهد کرد.
با این حال، اعطای وام به کسبوکارهایی که از بلایای طبیعی آسیب دیدهاند ادامه خواهد یافت.
آژانس مدیریت بحران فدرال حدود ۲.۳ میلیارد دلار در صندوق امداد بلایای طبیعی دارد و در صورت نیاز میتواند به فعالیت ادامه دهد.
این آژانس حدود چهار هزار نفر از کارکنان خود را به مرخصی اجباری خواهد فرستاد.
بر اساس این گزارش، هر کدام از این بمبهای سنگرشکن غولپیکر بیش از ۱۳.۵ تُن وزن و شش متر طول دارند و بزرگترین سلاح هدایتشونده دقیق در جهان محسوب میشوند.
این بمبها در جریان جنگ ۱۲ روزه، برای نخستین بار در میدان نبرد بهکار گرفته شدند.
آمریکا در عملیات موسوم به «چکش نیمهشب»، ۱۲ بمب را برای هدف قرار دادن تاسیسات غنیسازی فردو که در عمق زمین ساخته شده، استفاده کرد.
به گفته نیروی هوایی آمریکا، این بمبها میتوانند تا عمق حدود ۶۰ متری در زمین نفوذ کنند و سپس منفجر شوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه هشت مهر در سخنرانی خود برای صدها ژنرال و دریادار در پایگاه تفنگداران دریایی در حومه واشینگتن، نحوه استفاده از بمبافکنهای بی-۲ در این عملیات را تشریح کرد.
او گفت در این حملات «نابودی کامل» حاصل شد، چرا که «تکتک آنها به هدفشان اصابت کردند».
پنتاگون در سند بودجهای که مربوط به ماه آگوست است، اعلام کرد ۱۲۳ میلیون دلار از حسابهای «عملیات و نگهداری» برای جایگزینی مهمات مصرفشده در عملیات چکش نیمهشب به بخش «تدارکات تسلیحات نیروی هوایی» منتقل شده است.
سه منبع آگاه گفتهاند بوئینگ، سازنده اصلی این بمبها، قرارداد جایگزینی را دریافت خواهد کرد.
بدنه بمب در کارخانه مهمات مکآلستر ارتش آمریکا در جنوب شرقی ایالت اوکلاهما ساخته میشود. کارخانهای که سال گذشته در حال گسترش بود تا ظرفیت تولید ماهانه این نوع بمبها را سه برابر کند.
نیروی هوایی ارتش آمریکا در بیانیهای به خبرگزاری بلومبرگ گفته بود هدف از ساخت این تاسیسات، افزایش چشمگیر ظرفیت تولید در صورت نیاز است.
کارکنان کارخانه مکآلستر، بدنه بمبها را با مواد منفجره پر و کلاهک و فیوز را نصب میکنند.
شرکت بوئینگ دُمِ بمب را میسازد که شامل سامانه ناوبری و اجزای دیگر است.
این شرکت همچنین کار ادغام این بمبها در سیستم بمبافکن بی-۲ را انجام داده است.
نیروی هوایی آمریکا تاکنون اطلاعات اندکی -بهطور عمومی- درباره این سلاح منتشر کرده است اما در سال ۲۰۱۵ تایید کرده بود ۲۰ بمب از این نوع در قالب قراردادی با بوئینگ ساخته شده است.
قرارداد جدید برای جایگزینی بمبها، جدا از قراردادی است که نیروی هوایی در اواخر ماه آگوست (هفته اول شهریور) با تیمی متشکل از شرکتهای اپلاید ریسرچ اسوشیتس و بوئینگ بست تا نسل بعدی این بمبها را طراحی و نمونهسازی کنند.
ترامپ سهشنبه هشت مهر در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما میتوانیم در طول تعطیلی کارهایی انجام دهیم که غیرقابل بازگشت باشند، کارهایی بد برای آنها و غیرقابل جبران از سوی آنها، مثل حذف تعداد زیادی از افراد، قطع چیزهایی که دوست دارند و قطع برنامههایی که به آن علاقه دارند.»
او از راسل ووت، مدیر دفتر بودجه کاخ سفید، نام برد و گفت که او میتواند بودجه را در سطحی کاهش دهد که به شیوه دیگری ممکن نیست.
بهگزارش رویترز ترامپ مشخص نکرد چه اقداماتی مدنظر دارد، اما اخیراً اشاره او به احتمال کاهش بیشتر نیروی کار فدرال باشد.
در صورت عدم توافق جمهوریخواهان و دموکراتها، ایالات متحده نیمهشب سهشنبه وارد پانزدهمین تعطیلی دولت فدرال از سال ۱۹۸۱ خواهد شد.
بنبست در کنگره
سنای تحت کنترل جمهوریخواهان قرار است درباره لایحه تامین مالی موقت رأیگیری کند، لایحهای که یکبار رد شده و نشانهای از موفقیت در رأیگیری دوم نیز دیده نمیشود.
دموکراتها خواهان تغییر لایحه برای تمدید مزایای بهداشتی میلیونها آمریکایی هستند که در پایان سال منقضی میشود، اما جمهوریخواهان میگویند این موضوع باید جداگانه بررسی شود.
در گذشته، چنین رویاروییهایی در واشینگتن اغلب در آخرین لحظه حلوفصل شده است. طولانیترین تعطیلی دولت در دوران ترامپ در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به مدت ۳۵ روز ادامه داشت.
۱.۷ تریلیون دلار در خطر
اختلاف فعلی بر سر ۱.۷ تریلیون دلار بودجهای است که هزینههای عملیاتی سازمانهای فدرال را پوشش میدهد. این مبلغ حدود یکچهارم از کل بودجه هفت تریلیون دلاری آمریکا را دربرمیگیرد و باقی آن صرف برنامههای بهداشت و بازنشستگی و بهره بدهی ۳۷.۵ تریلیون دلاری کشور میشود.
ادارههای فدرال طرحهای تعطیلی خود را آماده کردهاند که از جمله شامل بستن دفاتر تحقیقاتی و خدماتی و فرستادن هزاران کارمند به مرخصی اجباری میشود.
کارشناسان هشدار دادهاند بیماران در دریافت خدمات «بیمارستان خانگی» و ویزیتهای درمانی از راه دور از نیمهشب دچار اختلال خواهند شد. همچنین هشدار داده شده است که تعطیلی میتواند باعث شود که پروازها با تاخیر صورت بگیرند، گزارش بیکاری ماهانه منتشر نشود، و وامدهی به کسبوکارهای کوچک و برخی پاکسازیهای زیستمحیطی متوقف گردد.
حمله با ویدئو جعلی
نشست ترامپ با رهبران کنگره در روز دوشنبه بدون توافق پایان یافت. او سپس یک ویدیو جعلی موسوم به دیپفیک منتشر کرد که در آن تصاویر دستکاریشدهای از چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، در حال انتقاد از حزبش نشان داده میشد و در کنار حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، یک سبیل و کلاه مکزیکی بهصورت کارتونی اضافه شده بود. جفریز در واکنش به ترامپ گفت: «دفعه بعد اگر چیزی درباره من داری، مستقیم بگو، نه با یک ویدیو جعلی و نژادپرستانه.»
تهدید به اخراج گسترده
ترامپ تهدید کرده در صورت تعطیلی، اخراج کارکنان «غیرضروری» را ادامه خواهد داد. او پیشتر میلیاردها دلار بودجه مصوب کنگره را خرج نکرده بود و همین باعث شده برخی دموکراتها بپرسند چرا باید به هر لایحه هزینهای رأی دهند.
در حالی که جمهوریخواهان هر دو مجلس را در اختیار دارند، برای تصویب هر لایحهای در سنا به دستکم هفت رأی دموکرات نیاز دارند. دموکراتها خواهان دریافت این تضمین هستند که ترامپ در صورت تصویب بودجه، تغییرات در مزایای بهداشتی را لغو نکند.
با نزدیکشدن به انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶، دموکراتها زیر فشار حامیان خود برای کسب یک پیروزی نادر قرار دارند، هرچند برخی از اعضای حزب در این مورد تردید دارند که آیا میارزد که خطر تعطیلی دولت فدرال را به جان بخرند یا نه.
جان فترمن، سناتور دموکرات پنسیلوانیا، گفت: «موضوع سیاست یا مقصر دانستن نیست. موضوع آسیب به میلیونها آمریکایی است.»
