نیروی هوایی آمریکا با استناد به تجربه بهدستآمده از حملات خرداد ماه به تاسیسات هستهای ایران، قراردادی برای توسعه نمونهاولیهای جایگزین برای بمب «نفوذگر عظیمالجثه» (MOP) ارائه کرد.
این سلاح جدید — با نام «نفوذگر نسل بعد» (NGP) — قرار است کوچکتر، دقیقتر و مناسبتر برای حمل توسط هواپیماهای مدرنتر باشد تا توانایی هدفگیری اهداف عمیقاً مدفون در خاک را تقویت کند.
در گزارشی که نیروی هوایی منتشر کرده، شرکت «ای.آر.ای» (Applied Research Associates) بهعنوان عامل طراحی سامانه و شرکت بوئینگ بهعنوان پیمانکار سازنده کیتهای دم و یکپارچهسازی، قراردادی دوساله از نیروی هوایی دریافت کردهاند تا نمونههای زیرمقیاس و تماممقیاس «انجیپی» را طراحی، تولید و آزمایش کنند. بودجه پیشنهادی سال مالی ۲۰۲۶ نیروی هوایی نیز شامل حدود ۷۳.۷ میلیون دلار برای ادامه آزمونهای زمینی و استاتیک این برنامه است.
کارشناسان نظامی میگویند استفاده از «اماوپی» در «عملیات چکش نیمهشب» در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ — زمانی که بمبافکنهای پنهانکار آمریکا مجموعهای از این مهمات را بر تاسیسات هستهای ایران رها کردند — نشان داد هرچند امپیاو قدرت نفوذ بالایی دارد، محدودیتهایی نیز در مقیاس، بقاباوری و سازگاری عملیاتی وجود دارد. از جمله اینکه در حال حاضر تنها یک نوع هواپیما میتواند اماوپی را حمل کند و ظرفیت حمل محدود، انگیزهای قوی برای ساخت بمبی کوچکتر و قابلپخشتر ایجاد کرده است.
براساس مشخصات اعلامشده، انجیپی قرار است تقریباً دو سوم وزن اماوپی فعلی را داشته باشد (حدود ۲۲٬۰۰۰ پوند یا ۱۰ تُن) و دقت هدایت آن بهقدری افزایش یابد که ۹۰ درصد از اصابتها در محدوده ۲.۲ متر از نقطه هدف انجام شود، حتی در محیطهایی که دسترسی به جیپیاس محدود یا مختل است. این ویژگیها به نیروی هوایی اجازه میدهد با دقت و انعطافپذیری بیشتر به دنبال هدفگیری سازهها و سامانههای زیرزمینی عمیق — از جمله آنچه در ایران هدف قرار گرفت — باشد.
مقامات نیروی هوایی صراحتاً اعلام کردهاند که بازخوردهای عملیاتی از حملات اخیر به تاسیسات هستهای ایران و ارزیابی واکنشهای احتمالی دشمن، در تعیین نیازمندیها و ویژگیهای فنی انجیپی نقش اساسی داشته است. هدف نهایی آن است که این سلاح جدید جانشین اماوپی شود و امکان انجام عملیات نفوذی-عمقی را با شمار بیشتر مهمات، دقت بالاتر و بقاپذیری بیشتر برای هواپیماهای مدرن فراهم آورد.
واکنش به حملات به ایران
بهکارگیری اماوپی در حملات به تاسیسات هستهای در ایران، بار دیگر تمرکز نظامی و سیاسی را بر تواناییهای ضربتی نفوذی-عمقی ایالات متحده جلب کرد و بحثها درباره اثربخشی، هزینهها و پیامدهای راهبردی چنین حملاتی را تشدید کرد. توسعه انجیپی نشاندهنده تلاش واشینگتن برای حفظ برتری فنی و تطبیق با محدودیتهای عملیاتی هواگردهای نوین است، در حالی که پیامدهای این نوع حملات برای امنیت منطقهای و گسترش تسلیحات نیز محل بحث و نگرانی باقی ماندهاند.
در یادداشتی که این مرکز به نیروهای مجری قانون ارسال کرده، تاکید شده است که القاعده و شاخه یمنی آن (القاعده در شبهجزیره عربستان) تلاش دارند با استفاده از رسانههای خود و بهرهبرداری از منازعات جهانی ـ بهویژه در مناطقی که آمریکا در آنها حضور یا حمایت نظامی دارد ـ افراد را برای اجرای حملات ترغیب کنند.
این یادداشت از مقامات دولتی خواسته تا جزئیات سفرها، برنامهها و مکانهای خود را بهطور عمومی منتشر نکنند، از نمایش مدارک شناسایی بیرون از محل کار پرهیز کنند و نسبت به اقدامات نظارتی محتاط باشند. همچنین نسبت به تهدیدات احتمالی علیه تجمعات بزرگ از جمله مسابقات ورزشی و کنسرتها هشدار داده و بر ضرورت افزایش حضور نیروهای امنیتی و برگزاری جلسات هماهنگی پیش از رویدادها تاکید کرده است.
ایالات متحده القاعده را یک «سازمان تروریستی خارجی» میداند. این گروه مسئول حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در نیویورک و واشینگتن است که نزدیک به سه هزار قربانی بر جای گذاشت.
بر اساس گزارشی از وزارت امنیت داخلی آمریکا که اواخر سال گذشته منتشر شد، القاعده همچنان مصمم به هدف قراردادن ایالات متحده است و دامنه ارتباطات خود با مخاطبان غربی را دوباره گسترش داده است.
مرکز ملی ضدتروریسم که در سال ۲۰۰۴ زیر نظر دفتر مدیر اطلاعات ملی تاسیس شد، اعلام کرده است اطلاعات جدیدی که در اختیار مجریان قانون قرار میدهد میتواند ابزار مؤثری برای مقابله با تلاشهای القاعده در هدفگیری آمریکا باشد.
ایالات متحده در ماه خرداد سال جاری سه مرکز اصلی هستهای ایران را هدف قرار داد؛ اقدامی که همزمان با تشدید تنشها در جنگ حکومت ایران و اسرائیل صورت گرفت. به گفته چا، نحوه برداشت کره شمالی از این حملات میتواند تعیینکننده رفتار آینده این کشور در قبال آمریکا باشد. او هشدار داد: «بازدارندگی تنها به نگاه بازدارنده بستگی ندارد، بلکه به درک طرف مقابل نیز مربوط است.»
چا افزود که کره شمالی ممکن است این حملات را نشانهای بداند مبنی بر اینکه داشتن سلاح هستهای تنها راه تضمین بقای رژیم است. او یادآور شد پیونگیانگ پیشتر هم بر این باور بوده که حملات آمریکا به عراق و افغانستان به دلیل فقدان تسلیحات هستهای در این کشورها انجام شد.
این کارشناس همچنین به ظهور بلوک غیررسمی موسوم به «کرینک» شامل چین، روسیه، ایران و کره شمالی اشاره کرد که همکاریهای نظامی و اقتصادیشان پس از جنگ اوکراین تقویت شده است. به گفته او، روابط مسکو و پیونگیانگ که ابتدا ماهیتی صرفاً معاملاتی داشت، اکنون به سطحی استراتژیک رسیده و حتی روسیه کره شمالی را «همپیمان جنگی» خود در اروپا خوانده است.
چا نتیجه گرفت: «در حالی که حملات آمریکا شاید برنامه هستهای ایران را به عقب انداخته باشد، بهای آن این است که کره شمالی بیش از گذشته به مسیر هستهای پایبند شده است. این حملات برای پیونگیانگ اثباتی زنده است که باید این مسیر را ادامه دهد.»
