ویکتور چا، استاد روابط بینالملل و پژوهشگر ارشد مرکز ایست-وست، در نشستی که چندی پیش در این مرکز در هاوایی برگزار شد، گفت حملات اخیر آمریکا به تأسیسات هستهای ایران میتواند پیامدهای غیرمنتظرهای برای روابط واشینگتن و پیونگیانگ داشته باشد.
ایالات متحده در ماه خرداد سال جاری سه مرکز اصلی هستهای ایران را هدف قرار داد؛ اقدامی که همزمان با تشدید تنشها در جنگ حکومت ایران و اسرائیل صورت گرفت. به گفته چا، نحوه برداشت کره شمالی از این حملات میتواند تعیینکننده رفتار آینده این کشور در قبال آمریکا باشد. او هشدار داد: «بازدارندگی تنها به نگاه بازدارنده بستگی ندارد، بلکه به درک طرف مقابل نیز مربوط است.»
چا افزود که کره شمالی ممکن است این حملات را نشانهای بداند مبنی بر اینکه داشتن سلاح هستهای تنها راه تضمین بقای رژیم است. او یادآور شد پیونگیانگ پیشتر هم بر این باور بوده که حملات آمریکا به عراق و افغانستان به دلیل فقدان تسلیحات هستهای در این کشورها انجام شد.
این کارشناس همچنین به ظهور بلوک غیررسمی موسوم به «کرینک» شامل چین، روسیه، ایران و کره شمالی اشاره کرد که همکاریهای نظامی و اقتصادیشان پس از جنگ اوکراین تقویت شده است. به گفته او، روابط مسکو و پیونگیانگ که ابتدا ماهیتی صرفاً معاملاتی داشت، اکنون به سطحی استراتژیک رسیده و حتی روسیه کره شمالی را «همپیمان جنگی» خود در اروپا خوانده است.
چا نتیجه گرفت: «در حالی که حملات آمریکا شاید برنامه هستهای ایران را به عقب انداخته باشد، بهای آن این است که کره شمالی بیش از گذشته به مسیر هستهای پایبند شده است. این حملات برای پیونگیانگ اثباتی زنده است که باید این مسیر را ادامه دهد.»
این درخواست دبیرکل حزبالله پس از سالها دشمنی این گروه شیعی با ریاض انجام شده که روابط عربستان سعودی با لبنان را به شدت تیره کرده بود.
عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در سال ۲۰۱۶ حزبالله را یک سازمان تروریستی معرفی کردند. در ماههای اخیر، ریاض به همراه واشینگتن و رقبای حزبالله در داخل لبنان بر دولت لبنان فشار آوردهاند تا این گروه را خلع سلاح کند.
حزبالله در جریان جنگ اخیر خود با اسرائیل به شدت تضعیف شده و حسن نصرالله دبیرکل وقت این گروه در جریان این جنگ کشته شد.
قاسم جمعه ۲۸ شهریور در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که قدرتهای منطقهای باید اسرائیل را و نه حزبالله را تهدید اصلی برای خاورمیانه بدانند. او پیشنهاد «اصلاح روابط» با ریاض را مطرح کرد.
دبیرکل حزبالله گفت: «ما به شما اطمینان میدهیم که سلاحهای مقاومت (حزبالله) به سوی دشمن اسرائیلی نشانه رفتهاند، نه لبنان، نه عربستان سعودی، و نه هیچ مکان یا نهاد دیگری در جهان.»
قاسم اضافه کرد گفتوگو میتواند «اختلافات گذشته را دستکم در این مرحله استثنایی منجمد کند تا بتوانیم با اسرائیل مقابله کرده و آن را مهار کنیم».
او گفت که فشار آوردن بر حزبالله «کاملا به نفع اسرائیل» است.
عربستان سعودی زمانی میلیاردها دلار، از جمله با واریز سرمایه به بانک مرکزی و کمک به بازسازی جنوب لبنان پس از جنگ ۲۰۰۶ میان حزبالله و اسرائیل، در لبنان سرمایهگذاری میکرد، اما تنها شاهد رشد قدرت این گروه در لبنان و منطقه با کمک جمهوری اسلامی بود.
روابط بیروت و ریاض در سال ۲۰۲۱ به شدت تیره شد و عربستان سعودی، سفیر لبنان در ریاض را اخراج کرد، سفیر خود در بیروت را فراخواند و واردات کالاهای لبنانی را ممنوع ساخت.
در آن زمان عربستان سعودی اعلام کرد که حزبالله فرآیند تصمیمگیری دولت لبنان را در کنترل دارد.
سعد حریری، نخستوزیر پیشین لبنان، در واکنش به اخراج سفیر این کشور از ریاض، حزبالله را مسئول شکاف در روابط دیپلماتیک لبنان با عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس دانست.
حسن نصرالله، دبیرکل وقت حزبالله، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان را «تروریست» نامید و بارها نقش ریاض را در یمن به دلیل مقابله با گروه مسلح حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی به باد انتقاد گرفت.
پیشنهاد بهبود روابط با ریاض از سوی حزبالله در شرایطی است که در ماههای اخیر، تغییرات سیاسی چشمگیری در منطقه رخ داده است.
علاوه بر کشته شدن نصرالله و تضعیف حزبالله، حکومت بشار اسد در سوریه سرنگون شده و تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی نیز از سوی آمریکا و اسرائیل بمباران شده است.
