درگیری مسلحانه ماموران حکومتی جمهوری اسلامی با مردم در معدن طلای «قلقله» در نزدیکی روستای پیرعمرانِ سقز به کشتهشدن یک شهروند انجامید. منابع رسمی و محلی همچنین از زخمی شدن دستکم سه نفر دیگر در این درگیری خبر دادهاند.
محمدصادق پیروزی، فرمانده انتظامی سقز، دوشنبه ۲۴ شهریور با اعلام این خبر که دو نفر از عوامل معدن با استفاده از سلاح گرم به سمت عدهای تیراندازی کردند، گفت که در نتیجه این رخداد یک نفر در بیمارستان جان باخت و سه نفر زخمی شدند.
خبرگزاری مرکز کردستان صداوسیمای جمهوری اسلامی گزارش داد تعدادی از اهالی روستای پیرعمران در نزدیکی معدن طلای قلقله با حضور در محل کارخانه خواستار طرح مشکلات بهوجود آمده ناشی از این معدن با مسئولان آن بودهاند که با اعضای حفاظت خصوصی معدن درگیر شدند.
بنابر این گزارش، در جریان این رخداد، محمد رشیدی جان خود را از دست داد و سه شهروند به نامهای «هیمن، رامیار و محمدامین» نیز زخمی شدند.
با این حال، شبکه حقوق بشر کردستان از زخمی شدن چهار نفر به نامهای هیمن رشیدی، عادل رشیدی، محمدامین رشیدی و رامیار رشیدی زخمی شدند.
همزمان، نهادهای حقوقبشری گزارش دادند که تیراندازی به دستور مسئول حراست شرکت بهرهبردار و یا نیروهای حکومتی انجام شده است.
سازمان حقوق بشر هانا نوشت نگهبانان و پرسنل حفاظتی معدن به دستور مستقیم «سعید بابامرادی»، مدیر حراست «شرکت توسعه معادن طلای کردستان» (وابسته به شستا)، شلیک کردهاند.
این سازمان حقوق بشری در ادامه خواستار تعقیب قضایی فوری او و مجموعه تحتتصدیاش به اتهام «آمریت و مباشرت در قتل» شد و نوشت بابامرادی از «نیروهای وزارت اطلاعاتِ مامور به خدمت در شستا» است.
هانا با اشاره به اینکه با وجود فشارها و تهدیدات نهادهای امنیتی، پیکر محمد رشیدی، جوان ۲۲ ساله، به خانوادهاش تحویل داده شد تا به صورت مخفیانه و شبانه دفن شود، نوشت این اقدامات، نقض آشکار حقوق اولیه یک خانواده برای عزاداری و یک مراسم خاکسپاری شرافتمندانه است.
اعتراض به جادهکشی بدون مجوز
شبکه حقوق بشر کردستان در روایت خود از این رخداد اعلام کرد گروهی از کشاورزان روستای پیرعمران که در اعتراض به جادهکشی بدون مجوز از میان زمینهایشان به سوی معدن طلا تجمع کرده بودند، با تیراندازی نیروهای مسلح مستقر در نگهبانی معدن مواجه شدند.
این سایت حقوقبشری به نقل از یک منبع مطلع در سقز نوشت مقامات دولتی از مدتی پیش بدون مجوز قانونی از میان مزارعِ اهالی برای معدن جاده کشیدهاند و اعتراض روستاییان علاوه بر جادهکشی، به آلودگیهای خودِ معدن نیز مربوط بوده اما از سوی نیروهای مسلح مستقر در نگهبانی این معدن به گلوله بسته شدند.
در این بیانیه که دوشنبه ۲۴ شهریور صادر شد، «مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران» با ارائه دادههای مستند از کشتار، بازداشت، اعدام و فشار بر زنان، از جامعه جهانی خواست با استفاده از «صلاحیت جهانی»، تحریمهای هدفمند و پشتیبانی از سازوکارهای تحقیقاتی، به مصونیت مقامهای مسئول پایان دهد.
این بیانیه که به مناسبت سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ در هرانا منتشر شده، کشتهشدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد را نقطه آغاز بزرگترین موج اعتراضی دهههای اخیر توصیف کرده و افزوده است با وجود تداوم سرکوب، جنبش «زن، زندگی، آزادی» متوقف نشده و به اشکال نوین کنشگری منتقل شده است
در این بیانیه تاکید شده که کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در گزارش سال ۲۰۲۴ خود، با اتکا به شواهد و الگوی خشونت در اجرای حجاب اجباری، جمهوری اسلامی را «مسئول مرگِ غیرقانونی» مهسا امینی دانسته؛ با این حال «عدالت و پاسخگویی محقق نشده و عاملان از مصونیت برخوردارند».
مهسا (ژینا) امینی ۲۲ شهریور ۱۴۰۱ به دست نیروهای گشت ارشاد بازداشت شد و مورد ضربوجرح قرار گرفت. او سه روز پس از دستگیری، در اثر شدت جراحات وارده، در بیمارستان کسری تهران جان باخت.
مرگ او جرقه موجی از اعتراضهای سراسری با شعار «زن، زندگی، آزادی» شد که بهسرعت به محور مطالبهگری در سراسر ایران بدل شد.
روند سرکوب و جابهجایی عرصه اعتراض
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در بخش دیگری از بیانیه خود نوشت پس از عقبنشینی اجباری اعتراضات از خیابان، کنشگری به فضای دیجیتال و زندگی روزمره زنان منتقل شده است.
این بیانیه با اشاره به اینکه حکومت همزمان با «نظارت مبتنی بر هوش مصنوعی، بازگشت گشتهای موسوم به ارشاد، پلمب واحدهای صنفی و پیگیری لایحه حجاب و عفاف» تلاش کرده کنترل را حفظ کند، تعویق اجرای این لایحه در آذر ۱۴۰۳ را نشانه فشار اجتماعی و استمرار جنبش دانسته است.
در این بیانیه آمده است که در اوج اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» بین شهریور تا آذر ۱۴۰۱، دستکم ۵۵۲ نفر کشته و حداقل ۳۴ هزار نفر بازداشت شدهاند.
بهنوشته این نهاد، پس از فروکش کردن تجمعات خیابانی نیز روند سرکوب متوقف نشده و دستکم ۱۲ نفر از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات اعدام و هشت نفر دیگر در صف اعدام قرار دارند.
در حوزه کنترل اجباری حجاب، ۳۳ هزار و ٬۸۱ مورد هشدار حکومتی ثبت شده، ۶۵۴ زن به اتهام مخالفت با حجاب اجباری بازداشت شده و هزار و ۳۸۶ واحد صنفی بهدلیل ارائه خدمت به زنان بدون حجاب پلمب موقت یا دائم شده است.
همچنین موارد ممنوعالخروجی احضار، شکنجههای جسمی و روانی و اعترافات اجباری ادامه دارد؛ بیانیه برای نشاندادن پیامدهای انسانی، به یک نمونه اشاره کرده است: «مادر ۳۱ سالهای که پس از شلیک ماموران به خودرو توقیفشده بهدلیل حجاب اجباری، دچار معلولیت دائمی شده است.»
رضا اکوانیان، روزنامهنگار و فعال حقوق بشر، در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «الگوی فشار و سرکوب علیه خانوادههای دادخواه تکرار میشود؛ از احضار به نهادهای امنیتی و تماسهای تهدیدآمیز که در روزهای آخر شهریور بهطور واضح برای خاموشکردن صدای دادخواهی اعمال شده است.»
خواستههای هرانا از جامعه جهانی
هرانا از دولتها و نهادهای بینالمللی خواسته با اقدام «فوری و هماهنگ» به مصونیت پایان جمهوری اسلامی دهند.
آغاز پیگرد کیفری بر پایه صلاحیت جهانی درباره جنایات بینالمللی، اعمال تحریمهای هدفمند حقوقبشری علیه آمران و عاملان، تقویت سازوکارهای تحقیقاتی و پشتیبانی موثر از کمیته حقیقتیاب سازمان ملل، حمایت عملی از بازماندگان و خانوادهها و فشار دیپلماتیک مستمر برای واداشتن مقامات جمهوری اسلامی به پاسخگویی، از جمله اقداماتی است که در این بیانیه به آنها اشاره شده است.
به نوشته هرانا، این مطالبات در امتداد یافتههای کمیته حقیقتیاب سازمان ملل و با هدف حرکت از انکار و بیعملی به سمت سازوکارهای موثر عدالتخواهی طرح شده است.
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داده بود که همزمان با سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی، شماری از خانوادههای جانباختگان و قربانیان سرکوب در جنبش «زن، زندگی، آزادی» احضار و تهدید شدهاند.
بر اساس این گزارش، شرکت تتر ۳۹ آدرس از این فهرست را در روز سیزدهم سپتامبر مسدود کرد.
این امر مانع میشود که این کیفپولها در هرگونه تراکنش بیشتر با تتر مشارکت کنند و عملا ۱.۵ میلیون دلار تتر موجود در این آدرسها مسدود میشود.
استفاده سپاه پاسداران از رمزارزها
سپاه پاسداران در سالهای اخیر از رمزارزها برای تامین مالی خود استفاده کرده است؛ از جمله در همکاری با حوثیها در یمن و ارتباط با صرافی ایرانی نوبیتکس.
وزارت دادگستری آمریکا هفته گذشته ۵۸۴ هزار دلار تتر متعلق به یک شهروند ایرانی مرتبط با برنامه پهپادی سپاه پاسداران را ضبط کرد.
۳۰ تیر ۱۴۰۴، روزنامه والاستریتژورنال در گزارشی نوشت که گروه هکری «گنجشک درنده»، در یک عملیات سایبری علیه زیرساختهای مالی جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه توانست کیفپولهای دیجیتال مرتبط با سپاه پاسداران را که حاوی رمزارزهایی به ارزش ۹۰ میلیون دلار بودند، از دسترس مالکانشان خارج کند و بسوزاند.
این گزارش با اشاره به از کار افتادن دستگاههای خودپرداز حین جنگ ۱۲ روزه، آن را بخشی از «یک کارزار بیسابقه سایبری علیه سیستم مالی جمهوری اسلامی» با هدف «نابود کردن داراییهای دیجیتال و سوابق بانکی برای تضعیف حکومت ایران» عنوان کرد.
به نوشته والاستریت ژورنال، گروه هکری گنجشک درنده که گفته میشود با اسرائیل در ارتباط است، در قدم نخست این کارزار با نفوذ به زیرساختهای اطلاعاتی بانک سپه، به عنوان نهاد مالی مرکزی سپاه پاسداران، دادههای آن را حذف کرد و سیستمهای آن را از کار انداخت.
هفتم تیر ۱۴۰۲ نیز یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت اسرائیل، اعلام کرد که این کشور در چند روز گذشته میلیونها دلار ارز دیجیتال متعلق به نیروی قدس سپاه پاسداران و حزبالله لبنان را توقیف کرده است.
او افزود این بزرگترین توقیف ارز دیجیتال از این گروهها تا به امروز بوده است.
گالانت در یک سخنرانی گفت که از آغاز سال ۲۰۲۳، اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران، حزبالله لبنان و «عوامل سوریهای»، برای تامین مالی فعالیتهای روزمره خود به رمزارزها روی آوردهاند.
او گفت این گونه تامین مالی از سوی یک شخص سوم انجام شده و از طریق صرافیها «بهدست گروههای تروریستی» میرسد.
بنیامین نتانیاهو دوشنبه ۲۴ شهریور در سخنرانی خود در جمع هیئتی متشکل از ۲۵۰ قانونگذار ایالتی آمریکا در وزارت خارجه اسرائیل در اورشلیم، گفت: «اکنون تلاشهایی برای تحمیل محاصره بر اسرائیل در جریان است که قطر در راس آن قرار دارد.»
نتانیاهو افزود: «پیش از هر چیز، این یک محاصره رسانهای است که با مبالغ هنگفتی از سوی قطر و کشورهایی چون چین تامین مالی میشود. تلاشی برای محاصره که از سوی همان نیروهایی سازماندهی میشود که از ایران حمایت میکنند.»
این اظهارات نتانیاهو در شرایطی بیان شد که قطر انتقادهای خود از اسرائیل را بهدلیل حمله اخیر به دوحه افزایش داده است.
تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر، دوشنبه در آغاز نشست اضطراری سران کشورهای اسلامی در دوحه، حمله اسرائیل به این کشور را «خائنانه و بزدلانه» توصیف کرد.
وزارت خارجه چین نیز پیشتر حمله اسرائیل به نشست سران حماس در دوحه را بهشدت محکوم کرد.
نتانیاهو: ایالات متحده با ماست
هیئت آمریکایی بزرگترین گروه قانونگذاران از یک کشور است که تاکنون به اسرائیل سفر کردهاند.
نتانیاهو در جمع این هیئت گفت که جمهوری اسلامی تلاش داشت از طریق شبکهای از گروههای نیابتی، یک «محاصره نظامی» علیه اسرائیل ایجاد کند اما اسرائیل توانست از آن رهایی یابد.
اواخر خردادماه، چین با محکوم کردن حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را متهم کرد که با اظهاراتش بر آتش جنگ میدمد و موجب تشدید تنشها شده است.
نتانیاهو دوشنبه تاکید کرد: «اکنون ما باید چند اقدام انجام دهیم تا از این محاصرهای که از سوی چند کشور سازماندهی شده است، رهایی یابیم. آنها [از طریق] رسانههای اجتماعی در دنیای غرب و ایالات متحده در حال سازماندهی حملهای علیه اسرائیل هستند ... ما باید با آن مقابله کنیم و با روشهای خودمان مقابله خواهیم کرد.»
نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «در سالهای آینده ما باید صنایع تسلیحاتی مستقل خود را تقویت کنیم تا استقلال در زمینه تسلیحات، یک اقتصاد نظامی و توان صنعتی لازم برای تولید را داشته باشیم. به همین دلیل ما این محاصره را خواهیم شکست.»
نتانیاهو ادامه داد: «ایالات متحده با ماست؛ همانطور که بسیاری کشورهای دیگر نیز با ما هستند. همانطور که در مورد محاصره نظامی موفق شدیم، در محاصره سیاسی هم موفق خواهیم شد.»
