روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی تحلیلی نوشت که جنگ ۱۲ روزه اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل، بسیاری از تصورات دیرینه درباره واکنش جمهوری اسلامی در برابر حملات خارجی را دگرگون کرده است.
برای سالها، مقامهای هر دو حزب در واشینگتن معتقد بودند هرگونه حمله نظامی به ایران، باعث اتحاد داخلی، افزایش مشروعیت حکومت و احیای همبستگی مردم با رهبران مذهبی خواهد شد. اما آنچه پس از حملات گسترده تابستان امسال رخ داد، برخلاف این تصور بود.
این روزنامه یادآوری میکند که از دهه ۱۹۸۰ میلادی به بعد، در پی بمبگذاریهای مرگبار علیه نیروهای آمریکایی در بیروت و عملیاتهای حزبالله به دستور تهران، کارشناسان آمریکایی هرگونه برخورد مستقیم با ایران را جرقه جنگی بیپایان میدانستند.
حتی زمانی که محبوبیت جمهوری اسلامی در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ سقوط کرده بود، باز هم باور غالب این بود که تهدید خارجی مردم را به دفاع از حکومت سوق خواهد داد.
اما در جریان جنگ اخیر، اسرائیل موفق شد حدود ۳۰ فرمانده ارشد سپاه پاسداران، چند دانشمند هستهای و در مجموع بیش از ۴۰۰ مقام بلندپایه ایرانی را در داخل خاک ایران هدف قرار دهد. این افراد نه در میدان نبرد، بلکه در خانهها و دفاتر خود کشته شدند.
نفوذ امنیتی و توان عملیاتی اسرائیل، حتی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا را تحت تاثیر قرار داد و به گفته منابع آگاه، همین موفقیتها او را به پیوستن به عملیات علیه [حکومت] ایران ترغیب کرد.
با وجود تلفات گسترده، واکنش داخلی حکومت ایران بسیار متفاوت از گذشته بود. در حالیکه در سال ۲۰۲۰ پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، حکومت توانست با برگزاری مراسم میلیونی، صحنهای از اتحاد عمومی را به نمایش بگذارد، این بار نه خامنهای توانست با سخنرانیهایش مردم را بسیج کند و نه مقامات حکومتی توانستند نمایش خیابانی گستردهای تدارک ببینند.
به نوشته والاستریت ژورنال، رهبر جمهوری اسلامی بیشتر جنگ را در پناهگاهها گذراند و سخنان کوتاه و بیرمق او حتی برای وفاداران هم الهامبخش نبود.
به جای بسیج عمومی، حکومت به سرکوب گسترده داخلی روی آورد. بر اساس این گزارش، در جریان همین هفتهها حدود ۲۰ هزار نفر به اتهام «همکاری با دشمن» بازداشت شدند و ۲۶۲ نفر نیز اعدام شدند.
والاستریت ژورنال تاکید میکند این موج سرکوب، بیش از آنکه اقدامی اطلاعاتی برای مقابله با جاسوسی باشد، تلاشی برای ایجاد رعب و ارعاب جامعهای است که حاضر نشد در برابر تهدید خارجی پشت حکومت بایستد.
این روزنامه مینویسد رهبران جمهوری اسلامی دریافتهاند که نه تنها مردم ایران تمایلی به دفاع از نظام در شرایط حمله خارجی ندارند، بلکه حتی توان تبلیغاتی حکومت برای تبدیل کشتهشدگان به «شهیدان الهامبخش» نیز از دست رفته است.
نصب چند تصویر و انتشار بیانیههای سوگوارانه در تهران جایگزین مراسمهای پرشور گذشته شد؛ رویدادی که نشاندهنده تضعیف چشمگیر توان بسیج اجتماعی نظام [حاکم بر ایران] است.
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود میافزاید، ترکیب «غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ» و «رویکرد تهاجمی نتانیاهو» بیش از هر زمان دیگری رهبران حکومت ایران را دچار نگرانی کرده است.
در حالی که سپاه و مقامات امنیتی هنوز از شوک عملیات اسرائیل خارج نشدهاند، حکومت تلاش دارد با باز کردن کانالهای دیپلماتیک، بهویژه از طریق علی لاریجانی در شورای عالی امنیت ملی، فضای تازهای برای تنفس ایجاد کند.
لاریجانی گفته است مسیر مذاکره با آمریکا «هنوز بسته نشده» و مقامات ایران نیز دوباره گفتوگو با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را آغاز کردهاند.
این روزنامه در پایان نتیجه میگیرد که جمهوری اسلامی هرچند تضعیف شده و مشروعیت داخلی آن بیش از هر زمان دیگری زیر سؤال رفته است، اما رهبرانش همچنان سرسخت و معتقدند در حال انجام «کار خدا» هستند.
به نوشته والاستریت ژورنال، جمهوری اسلامی امروز دچار ترس، بیاعتمادی و سردرگمی است، اما همچنان بازیگری است که میتواند برای منطقه خطرناک باقی بماند.
به گزارش یک رسانه حوزه امنیتی و صنایع هواوفضا (aerospace global news) ، این بمب جانشین «بمب سنگرشکن عظیم» خواهد بود که در جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی برای نخستین بار علیه تاسیسات هستهای ایران در فردو و نطنز بهکار رفت.
در این گزارش اشاره شده از ویژگیهای مهم بمب نسل نو، استفاده از چاشنیهای هوشمند با قابلیت «شمارش حفرهها» است.
این چاشنیهای هوشمند میتواند فضاهای خالی در دل سنگ یا بتن مسلح را شناسایی کند و در ژرفای بهینه منفجر شود.
همچنین احتمال بهکارگیری سامانههای هدایت کمتر وابسته به «سامانه موقعیتیاب جهانی» مطرح است تا در برابر جنگ الکترونیک پایدارتر باشد.
این اقدام پس از اولین استفاده رزمی «بمب سنگرشکن عظیم» در خرداد امسال صورت گرفت، زمانی که بمبافکنهای بی۲ تاسیسات هستهای زیرزمینی ایران در فوردو و نطنز را طی عملیات «چکش نیمهشب» هدف قرار دادند.
این بمبافکن، تنها هواپیمای رادارگریز آمریکا است که قادر به حمل بمبهای فوقسنگین یا همان «بمب سنگرشکن عظیم» است که وزنی معادل ۳۰ هزار پوند دارند.
پنتاگون گزارش داد که در جریان این حمله، به این تاسیسات خسارت «سنگینی» وارد شد، هرچند تحلیلگران هشدار دادهاند که پناهگاههای مستحکم همچنان از سختترین اهداف برای تسلیحات متعارف به شمار میروند.
۳ تیر امسال سیانان در گزارشی بر اساس ارزیابی اولیهای که سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا انجام داده، نوشت آسیب وارده عمدتا به زیرساختهای روی زمین مانند تاسیسات برق و تبدیل اورانیوم وارد شده، نه به اجزای اصلی که در عمق زمین قرار دارند.
اما دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا درباره این عملیات گفت که در ۳۶ ساعت رفت و برگشت، همه بمبها دقیقا به اهداف اصابت کردند؛ حتی تاسیساتی که در دل کوه ساخته شده بود.
او افزود استفاده ایران از دریچههای تهویه به سود نیروهای آمریکایی تمام شد و خلبانان و کارکنان پروازی در کاخ سفید بابت این عملیات مدال دریافت کردند.
دونالد ترامپ گفت: «ما ۵۲ هواپیمای تانکر برای سوختگیری و جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ داشتیم، این عملیات بینقص بود.»
دونالد ترامپ عملیات علیه تاسیسات هستهای ایران را با حادثه سقوط بالگردها در دوره جیمی کارتر مقایسه کرد و گفت این بار «کاملا برعکس» بود.
الیزابت تسورکوف پنجشنبه ۲۱ شهریور گفت: «من در عراق سختیهای زیادی کشیدم و شکنجه شدم. زمان لازم است تا بهبود پیدا کنم. میخواهم از تیمهای پزشکی و کارکنان بخش گروگانها برای مراقبتهایشان تشکر کنم.»
او که چهارشنبه به اسرائیل بازگشت، شب گذشته از بیمارستان «شبا» در تلهاشومر با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفتوگو کرد.
تسورکوف در این گفتوگو به نام گالی و زیو برمن، دو گروگان اسرائیلی اشاره کرد که از هفتم اکتبر ۲۰۲۲ از کیبوتص کفار عزا ربوده شدهاند و تاکنون ۷۰۷ روز در غزه در اسارت هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا ۱۸ شهریور اعلام کرد تسورکوف که در سال ۲۰۲۳ در بغداد ربوده شده بود، از سوی کتائب حزبالله از گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، آزاد شده است.
دولت اسرائیل در ژوئیه همان سال اعلام کرد که تسورکوف از سوی کتائب حزبالله ربوده شده است.
تا پیش از اعلام ترامپ، تلاشهای مکرر آمریکا و اسرائیل برای آزادی او بینتیجه مانده بود و دولت عراق نیز از پیگیری مذاکرات با این گروه خبر داده بود.
او گفت: «دیروز روز تولدشان بود. روزهای تولد سختترین روزها در اسارت هستند. امیدوارم همه گروگانها زودتر به خانههایشان برگردند.»
تسورکوف همچنین درباره وضعیت عراق گفت: «پرونده من واقعیت کنونی در عراق را نشان میدهد؛ کشوری که تحت نفوذ گروههای نیابتی ایران است و زندگی هزاران نفر را تحت تاثیر قرار داده است.»
او افزود: «من یکی از آنها هستم، اما افراد زیادی دیگر هم در این وضعیت قرار دارند. امیدوارم شما و جامعه جهانی برای پایان دادن به این موضوع اقدام کنید.»
نتانیاهو در پاسخ گفت: «این دقیقا همان چیزی است که ما روی آن کار میکنیم. همانطور که میدانی تاکنون بیش از ۲۰۷ گروگان را بازگرداندهایم که ۱۴۸ نفرشان زنده بودند.»
نتانیاهو افزود: «امیدوارم همه آنها را به خانه بازگردانیم. برای آزادی تو سخت کار کردیم و با کمک آمریکا تلاش متمرکزی انجام دادیم. خوشحالم که تو را در خانه میبینم.»
نتانیاهو با تاکید بر این که: «ایران تلاش میکند کنترل کامل عراق را به دست بگیرد و علاوه بر رنج مردم، از آن برای حمله به اسرائیل هم استفاده میکند» گفت: «مهمترین چیزی که اکنون باید انجام دهید این است که مراقبتهای لازم جسمی و روحی را دریافت کنید و امیدوارم قدرت لازم برای بهبود را پیدا کنید.»
تسورکوف، ۳۸ ساله، پژوهشگر اسرائیلی و دارای تابعیت روسیه است که پیش از ربوده شدن در آمریکا و در حال تکمیل دکترای خود در دانشگاه پرینستون بود.
او پس از آزادی در عراق به اسرائیل بازگردانده شد و هماکنون در بیمارستان شبا تحت مراقبتهای پزشکی و روانی قرار دارد.
به گزارش اسرائیل هیوم، دورون بوخوبزه در بازجوییها گفته هدفش از تماس با عوامل ایرانی، همکاری اطلاعاتی نبوده بلکه «به دام انداختن» و «سرکار گذاشتن» آنها بوده است.
او گفته تلاش کرده خود را بهعنوان هدف اصلی معرفی کند تا دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی بر او تمرکز کند و در نتیجه دیگران که اطلاعات واقعی دارند، کمتر در معرض خطر قرار گیرند.
مقامهای امنیتی اسرائیل اما این توضیح را قانعکننده نمیدانند.
به گفته آنها، انتقال حتی دادههای به ظاهر عمومی نیز میتواند در کنار سایر اطلاعات، برای جمهوری اسلامی ارزشمند باشد.
اسرائیل هیوم به نقل از یک افسر تحقیقات نوشت: «از بوخوبزه پرسیدم آیا عضو نیروهای امنیتی است یا آموزش خنثیسازی ترور دیده است. چه کسی او را برای اذیت کردن یک سازمان اطلاعاتی ایرانی مامور کرده است؟ معتقدم او از اعمالش آگاه بود زیرا فردی باهوش است.»
این افسر تحقیقات گفت که بوخوبزه «روزی، اطلاعات حساسی از مرکز تحقیقات هستهای به ایرانیها ارسال کرد و بعد از چند ثانیه پاک کرد. به او گفتم: چطور چنین کاری کردی؟ و او پاسخ داد اطلاعات علنی بود. به او گفتم، اکنون آنها اطلاعاتشان را تصحیح کردهاند.»
به گفته این افسر تحقیقات، اطلاعات علنی تنها بخش کوچکی از جمعآوری اطلاعات است، و وقتی این اطلاعات برای جمهوری اسلامی فرستاده شد، دقت اطلاعات مقامات حکومت ایران افزایش یافت.
این پرونده در حالی رسانهای شده که پلیس اسرائیل اعلام کرده تاکنون ۲۷ پرونده جاسوسی مرتبط با ایران را پیگیری کرده و در جریان آنها ۴۶ نفر بازداشت یا متهم شدهاند.
مقامهای امنیتی هشدار میدهند «دهها یا حتی صدها سلول جاسوسی دیگر» ممکن است همچنان در داخل اسرائیل فعال باشند.
در ایران نیز، کارزار بازداشت افراد به اتهام «جاسوسی» پس از جنگ ۱۲ روزه شدت گرفته است.
در این مدت برخی از زندانیان نیز به این اتهام اعدام شدهاند.
در تازهترین مورد، خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در گزارشی از محاکمه چهار تن از شهروندان بازداشتشده پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در استان آذربایجان غربی خبر داد.
چهار شهروند دیگر نیز در دادگاه انقلاب کرج با اتهامات «جاسوسی، محاربه و همکاری با دولت متخاصم» محاکمه شدند.
