آژانس بینالمللی انرژی اتمی دو گزارش فصلی تازه درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را به کشورهای عضو ارائه کرد؛ گزارشهایی که نشان میدهد ذخایر اورانیوم تهران با غنای تا ۶۰ درصد، نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای، اندکی پیش از حملات اسرائیل افزایش یافته بود.
بر اساس نخستین گزارش که خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۲ شهریور منتشر کرد، از تاریخ ۲۳ خردادماه، روزی که اسرائیل حملات خود به تاسیسات هستهای را آغاز کرد، آژانس نتوانسته فعالیتهای میدانی لازم برای راستیآزمایی ذخایر اورانیوم غنیشده را انجام دهد.
این گزارش ذخایر اورانیوم جمهوری اسلامی را در ۲۳ خردادماه ۹۸۷۴.۹ کیلوگرم برآورد کرده است؛ افزایشی معادل ۶۲۷.۳ کیلوگرم نسبت به گزارش فصلی پیشین.
بر اساس این گزارش ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در قالب هگزافلوراید اورانیوم (UF6) حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اعلام شده که ۳۲.۳ کیلوگرم بیشتر از دوره قبل است.
طبق تعریف آژانس، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، در صورت غنیسازی بیشتر، برای تولید یک بمب هستهای کافی است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد و ۲ هفته پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
بر اساس آن گزارش، سه مکان لویزان-شیان، ورامین و مریوان و احتمالا دیگر مکانهای مرتبط، بخشی از یک برنامه ساختاریافته اعلامنشده هستهای بودهاند که ایران تا اوایل دهه ۲۰۰۰ آن را اجرا کرده و در برخی از این فعالیتها از مواد هستهای اعلامنشده بهره برده است.
ذخیره برای ۱۰ بمب هستهای
بر اساس گزارش جدید آژانس، ذخایر کنونی جمهوری اسلامی در سطح ۶۰ درصدی از نظر تئوریک معادل ظرفیت تولید حدود ۱۰ بمب هستهای برآورد میشود.
در مقابل، ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۲۰ درصد در این تاریخ ۱۸۴.۱ کیلوگرم برآورد شده که نسبت به دوره قبل ۹۰.۴ کیلوگرم کاهش یافته است. بر اساس معیارهای آژانس، ۱۲۵ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در سطح ۲۰ درصد میتواند در صورت غنیسازی بیشتر برای ساخت یک بمب هستهای کافی باشد.
گزارش دوم آژانس: اختلاف بر سر بازرسان
گزارش دوم آژانس به اختلافی در اردیبهشت گذشته اشاره دارد؛ زمانی که دو بازرس پس از ماموریت در فردو، چند صفحه حاوی توضیحات درباره تاسیسات را به وین بردند، به جای آنکه در محل کاری آژانس در فردو باقی بگذارند.
جمهوری اسلامی در واکنش صلاحیت این دو بازرس باتجربه را لغو کرد، اقدامی که آژانس آن را «غیرموجه» دانست زیرا به گفته این نهاد، حادثه مذکور شامل هیچگونه نقض محرمانگی نمیشد.
آژانس در گزارش دوم تاکید کرد که این صفحات اگرچه شامل توضیحاتی درباره فضای داخلی تاسیسات بود، اما هیچ محتوایی که امنیت تاسیسات را به خطر اندازد نداشت.
این گزارش همچنین هشدار میدهد که تا زمانی که اجرای کامل اقدامات پادمانی در تهران از سر گرفته نشود، آژانس قادر به ارائه هیچ نتیجه یا اطمینانی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی نخواهد بود.
در این گزارش، موجودی اورانیوم غنیشده با خلوص بالا در ایران «مسئلهای بسیار نگرانکننده» توصیف شده که باید مورد رسیدگی قرار گیرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی چهارشنبه هشدار داد که مذاکرات این نهاد با جمهوری اسلامی درباره نحوه ازسرگیری بازرسیها از تاسیسات هستهای که هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند، نباید ماهها طول بکشد.
او خواستار دستیابی به توافقی هرچه سریعتر، حتی در هفته جاری شد.
گروسی در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «تلاش داریم ظرف چند روز آینده نشستی دیگر در وین برگزار کنیم تا توافق نهایی و بازرسیها آغاز شود. بسیار خوب خواهد بود اگر این توافق پیش از هفته آینده حاصل شود.»
یک فرد مطلع، چهارشنبه ۱۲ شهریور در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد که آموزشگاهها هیچگونه حمایت و خدماتی از سوی سازمان دریافت نمیکنند و تمامی هزینههای تجهیز، استخدام مربی، آب، برق، مالیات و شهرداری بر عهده خود آنها است.
او در این خصوص گفت: «با وجود اینکه سازمان کوچکترین حمایتی ارائه نمیدهد، تعرفههایی را تحت عنوان خدمات آموزشی از هنرجویان دریافت میکند؛ تعرفهای که عملاً فشار آن بر دوش هنرجو و آموزشگاه میافتد.»
افزایش نجومی تعرفهها
بر اساس دهکبندی اعلامشده، هنرجویان دهک ششم تا دهم باید هزینههای قابل توجهی پرداخت کنند؛ مبالغی که ممکن است بر اساس ساعات آموزشی (از ۱۰۰ تا بالای ۳۰۰ ساعت) به چندین میلیون تومان نیز برسد.
طبق ابلاغیه رسمی سازمان فنی و حرفهای، هزینه هر ساعت آموزش برای هنرجویان دهکهای ششم تا دهم در بخش دولتی، در خوشه فرهنگ و هنر ۶۲ هزار و ۵۰۰ ریال، در خوشه خدمات ۸۰ هزار ریال و در خوشه صنعت و کشاورزی ۹۶ هزار و ۲۵۰ ریال تعیین شده است.
این مبالغ بسته به خوشههای آموزشی از فرهنگ و هنر تا خدمات و صنعت و کشاورزی متغیر است و چندین برابر تعرفههای سالهای گذشته افزایش نشان میدهد.
سازمان فنی و حرفهای در ابلاغیه رسمی خود هزینه هر ساعت آموزش برای هنرجویان دهکهای ششم تا دهم در بخش دولتی را بین ۶۲ هزار و ۵۰۰ ریال تا ۱۲۵ هزار و ۱۲۵ ریال تعیین شده است.
این مبالغ بسته به خوشههای آموزشی از فرهنگ و هنر تا خدمات و صنعت و کشاورزی متغیر است و چندین برابر تعرفههای سالهای گذشته افزایش نشان میدهد.
این در حالی است که پیشتر نیز هنرجویان برای آزمونها و صدور مدارک هزینههای جداگانه پرداخت میکردند.
مدیر یکی از آموزشگاههای آزاد به ایراناینترنشنال گفت: «برای نمونه، هزینه یک مدرک ساده که در گذشته پنج هزار تومان بود، حالا به ۵۰ هزار و حتی ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. این افزایشها هیچ مبنای منطقی ندارد و بیشتر به گرفتن پول زور از هنرجو و آموزشگاه شباهت دارد.»
به گفته او، حتی کارکنان سازمان فنی و حرفهای نیز نسبت به این تعرفهها معترض بودهاند و در شبکههای داخلی خود اعلام کردهاند که این هزینهها فشار زیادی بر خانوادههایشان وارد کرده است.
هشدار درباره تعطیلی گسترده آموزشگاهها و فراخوان تجمع اعتراضی
او هشدار داد: «اگر این روند ادامه پیدا کند، بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد آموزشگاههای آزاد در کشور مجبور به تعطیلی خواهند شد. در چنین شرایطی، هنرجویان ترجیح میدهند مهارتها را بهطور غیررسمی و بدون مدرک رسمی بیاموزند و این موضوع اعتبار مدارک فنی و حرفهای را نیز زیر سوال میبرد.»
طبق این گزارش، آموزشگاهداران قصد دارند در اعتراض به این تصمیم تجمع برگزار کرده، از طریق وکلای خود به دیوان عدالت اداری شکایت کنند و خواستار لغو تعرفههای جدید شوند.
همزمان فراخوانهایی از سوی موسسان و مدیران آموزشگاههای آزاد فنی و حرفهای در شبکههای اجتماعی برای برگزاری تجمعات اعتراضی منتشر شده است.
در این فراخوانها از موسسان و مدیران این آموزشگاهها خواسته شده که یکشنبه ۱۶ شهریور در تهران و دیگر شهرهای ایران در مقابل ساختمانهای سازمان فنی و حرفهای با شعار «نه به تعرفه آموزشی» تجمع کنند.
این اعتراضها در حالی مطرح شده است که سازمان فنی و حرفهای با سیاستهای جدید خود نهتنها آموزشگاهداران، بلکه هنرجویان و حتی کارکنان خود را نیز در صف معترضان قرار داده و آینده آموزش مهارت در کشور با ابهام و بحران جدی روبهرو شده است.
گروسی چهارشنبه ۱۲ شهریور در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «تلاش داریم ظرف چند روز آینده نشستی دیگر در وین برگزار کنیم تا توافق نهایی و بازرسیها آغاز شود. بسیار خوب خواهد بود اگر این توافق پیش از هفته آینده حاصل شود.»
گروسی گفت از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به سایتهای غنیسازی ایران، آژانس هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور دریافت نکرده است.
او تاکید کرد که نمیتوان بیش از یک ماه بدون راستیآزمایی درباره اورانیوم با غنای ۲۰ درصد یا بالاتر گذراند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ۱۱ شهریور اعلام کرد که دو دور مذاکره با معاون مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به نتیجه مشخصی نرسیده است.
او افزود: «در حال حاضر هیچ بازرسی از آژانس انرژی اتمی در ایران حضور ندارد.»
بقائی اشاره کرد که اروپا «به درخواست آمریکا و اسرائیل» به دنبال فعالسازی مکانیسم ماشه است.
او گفت: «روسیه و چین مخالف فعال شدن مکانیسم ماشهاند.»
ششم شهریور، فرانسه، بریتانیا و آلمان با اعلام آغاز روند فعال شدن مکانیسم ماشه، از جمهوری اسلامی خواستند در مهلت ۳۰ روزه این مکانیسم برای تعویق تحریمها، به مذاکرات هستهای با آمریکا بازگردد و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل کند.
تلاش گروسی برای آغاز بازرسیها
گروسی افزود: «تلاش داریم طی چند روز آینده در وین جلسه دیگری داشته باشیم تا این موضوع نهایی شود و بازرسیها آغاز شود. اگر پیش از هفته آینده توافق شود بسیار خوب خواهد بود.»
پس از جنگ ۱۲ روزه، مجلس شورای اسلامی در چهارم تیر قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن هرگونه همکاری با آژانس تعلیق شده و بازرسیهای آتی تنها با مجوز شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد شد.
با این حال گروسی تاکید کرد تعهدات ایران در قبال آژانس تغییر نکرده است.
مدیرکل آژانس در پاسخ به پرسشی درباره ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران که پیش از حملات برای ساخت دستکم شش سلاح هستهای کافی بود، گفت: «بهطور کلی باور داریم مواد همچنان وجود دارد، اما باید راستیآزمایی شود.»
او با تاکید بر این که نشانهای از جابهجایی عمدهای این مواد در دسترس نیست گفت: «برخی از آن ممکن است از بین رفته باشد.»
فواد ایزدی، استاد دانشگاه حامی حکومت، ۱۰ شهریور در اظهاراتی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به «جاسوس» متهم کرد و گفت در صورت بازگشت آنها به ایران، «دوباره به حمله خواهد شد.» او افزود: «هدف غرب از مذاکره با ایران این است که جاسوسان آژانس وارد کشور شوند.»
بازرسی از بوشهر از نظر اشاعه اهمیتی ندارد
گروسی توضیح داد که بازرسی اخیر در نیروگاه بوشهر انجام شده، اما این تاسیسات از منظر اشاعه اهمیتی ندارد و معمولا در گزارشهای فصلی آژانس درباره ایران ذکر نمیشود.
او افزود که حملات آمریکا و اسرائیل توانایی ایران برای تولید ماشینهای غنیسازی جدید را از بین نبرده است.
بقایی ۱۰ شهریور اعلام کرد که تهران آماده است سطح غنیسازی اورانیوم خود را به ۳.۶۷ درصد، یعنی سقف تعیینشده در برجام کاهش دهد؛ مشروط بر آنکه توافقی کلی حاصل شود که حق ایران را برای غنیسازی اورانیوم در داخل کشور تضمین کند.
بقائی با اشاره به سابقه حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران، اضافه کرد: «اعتماد میان بازرسان تسلیحاتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران به شدت کاهش یافته و نگرانی واقعی وجود دارد که اطلاعات جمعآوریشده در سایتها بهوسیله آژانس در نهایت به اسرائیل منتقل شود.»
در همین حال میخاییل اولیانف، نماینده روسیه در آژانس بین المللی انرژی اتمی، در آستانه نشست شورای حکام اعلام کرد درباره موضوع هستهای ایران با رافایل گروسی مدیرکل آژانس دیدار و گفتگو کرده است.
او بدون دادن توضیحی درباره جزییات با انتشار عکسی از خود و گروسی از این گفتوگو خبر داد.
قرار است هفته آینده نشست شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس برگزار شود و گروسی دو گزارش فصلی درباره ایران ارائه دهد.
وبسایت انصاف نیوز چهارشنبه ۱۲ شهریور گزارش داد که کروبی شب ۱۱ شهریور در دیدار با اعضای «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی»، گفت: «قبول اشتباه و شجاعت اعتراف به آن، شرط اول برای بازگشت و اصلاح امور از سیاستهای غلط و پرهزینه داخلی و خارجی است.»
این رهبر اعتراضات سال ۱۳۸۸ تاکید کرد که با وجود شرایط دشوار کشور، همچنان بر ادامه سیاستهای گذشته در عرصه داخلی و بینالمللی اصرار میشود، در حالی که وضع کنونی نتیجه همان «سیاستهای غلط و ماجراجویانه» است.
به نوشته انصاف نیوز، در این نشست شماری از اعضای «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» از جمله بهزاد نبوی، محسن آرمین، فیضالله عربسرخی، محمد کیانوشراد، صادق نوروزی، علی تقیزاده، حجت اسماعیلی، مهدی تحققی، حمید خزائی و اصغر نوروزی حضور داشتند.
رییس پیشین مجلس شورای اسلامی، ۲۳ مرداد نیز با انتقاد از سیاستهای حاکمیت از جمله برنامه هستهای، گفت که این مسیر کشور را به «کف دره» برده و خواستار «بازگشت به مردم و اصلاحات ساختاری» شده بود.
او گفته بود برای اینکه ایران بماند و بیش از آنکه دیر شود، «حاکمان به مردم برگردند و زمینه اصلاحات ساختاری مبتنی بر رای ملت» را فراهم کنند.
کروبی با یادآوری سابقه خود از نخستین زندانش در سال ۱۳۴۲ گفت: «اصرار بر انحصارطلبی و نادیده گرفتن حق مردم، انحراف از آرمانهای انقلاب و نص صریح قانون اساسی است.»
او اضافه کرد: «اساس انقلاب علیه سلطنت، نفی استبداد و حاکمیت فردی شاه بود. ملت ما انقلاب کرد تا سرنوشتاش را خودش تعیین کند اما ظاهرا برخی کشور را ملک خانوادگی خود میدانند و غرق اندیشههای ناصوابی هستند و فکر میکنند در این کشور قدرت با همان ویژگی بسته باید بماند.»
ضرورت مذاکره مستقیم با آمریکا
کروبی در بخش دیگری از صحبتهای خود تنها راه خروج از بحران فعلی را « بازگشت به مردم، به رسمیت شناختن حق آنان و تن دادن به خواست و ارادهشان» دانست و هشدار داد که برخی مسئولان باید خود را از «منیت، توهمات و تابوهای خودساخته» رها کنند تا کشور و ملت بیش از این گرفتار نشود.
او با استناد به نظر برخی «عقلا و دلسوزان کشور» گفت: «برای حفظ تمامیت ارضی، منافع ملی و برداشتن فشار تحریم از دوش مردم، مذاکره مستقیم با آمریکا لازم و ضروری است.»
او تاکید کرد که درباره نوع رابطه ایران با جهان، از جمله آمریکا، باید پاسخ روشنی وجود داشته باشد.
کروبی با انتقاد از وضعیت زندگی مردم گفت: «مردم انقلاب نکردند که با هر چه ما روحانیون و مسئولین گفتیم و کردیم و عملکردهای اشتباه یا کوتاهیها، آنها را به وضعیتی ببریم که در زمستان گاز و در تابستان آب و برق نداشته باشند.»
این رهبر اعتراضات به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، ۱۶ فروردین در نخستین بیانیه خود پس از پایان حصر خانگی، ضمن اعلام پایبندی به مواضع گذشتهاش، از آنچه «مهندسی انتخابات ۱۳۸۴» و «پروژه جمهوریتزدایی» خواند انتقاد کرده و گفته بود که زبان در کام نخواهد گرفت.
شاهدان به ایراناینترنشنال گفتند شهرداریهای این شهرها با استفاده از مواد سمی اقدام به کشتن حیوانات کردهاند.
در این مسمومسازی گسترده نهتنها سگها و گربههای خیابانی، بلکه پرندگان و سایر حیوانات نیز قربانی شدهاند.
شامگاه سهشنبه ۱۱ شهریور و در یکی از آخرین موارد از این کشتارها، فردی با لباس شخصی و سلاح کمری در فاز هشت شهر جدید پردیس به یک سگ شلیک کرد و او را کشت.
شاهدان عینی به ایراناینترنشنال گفتند تیراندازی به شکل «حرفهای» انجام شده است.
منابع محلی نیز گزارش دادند این فرد پس از شناسایی از سوی اهالی و با پیگیری نیروهای انتظامی بازداشت و «برای تحقیقات» به کلانتری منتقل، اما ساعاتی بعد آزاد شد.
برخی گزارشها حاکی است که فرد مهاجم وابسته به نیروهای بسیج است.
پیشتر تصاویر و گزارشهایی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد شماری از ساکنان شهر جدید پردیس نهم شهریور در اعتراض به کشتار دهها سگ از سوی شهرداری منطقه، مقابل ساختمان این نهاد تجمع کردند.
چند شهروند با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند وقتی آن روز از خانههایشان خارج شدند با اجساد دهها سگ در خیابانهای فاز ۱۱ شهر جدید پردیس مواجه شدند.
به گفته منابع مطلع، شهرداری بیش از ۹۰ سگ را با استفاده از سم خوراکی کشته بود.
باوجود شکل گرفتن موجی از نگرانی و اعتراض شهروندان نسبت به بیپاسخ ماندن کشتار گسترده حیوانات در این مناطق، سگکشیهای خشن به دیگر مناطق شهرستان پردیس در شرق تهران گسترش یافته است.
به گفته حامیان حقوق حیوانات، بیشتر سگهای این مناطق عقیمسازی شده و از سوی مردم غذارسانی میشدند.
آنان میگویند نهادهای مسئول از جمله شهرداری و کلانتری پاسخگوی این کشتار نیستند و تنها مردم را از تجمع یا فیلمبرداری منع میکنند.
در سالهای گذشته بارها گزارشهایی درباره کشتار سگهای خیابانی منتشر شده است. یکی از این رویدادها، حیوانآزاری و سگکشیهای زنجیرهای در استانهای مختلف مانند کهریزک و سلطانیه زنجان در سال ۱۳۹۸ بود.
یکی از نمونههای اخیر هم تجمع گروهی از فعالان حقوق حیوانات در منطقه گندک استان تهران در اوایل مرداد ۱۴۰۱ در اعتراض به کشتار سگهای عقیم شده و دارای پلاک این منطقه بود.
حامیان حقوق حیوانات بارها شهرداریها را متهم کردهاند که برای کاهش هزینههای بهداشتی و عقیمسازی، دست به کشتار سگها میزنند.
