در آستانه عملیات تصرف شهر غزه، ارتش اسرائیل به ساکنان دستور داد به جنوب باریکه بروند
ارتش اسرائیل به فلسطینیهای ساکن نوار غزه دستور داد برای در امان ماندن از درگیریها، محل سکونت خود را تخلیه کنند و راهی جنوب غزه شوند.
ارتش اسرائیل به فلسطینیهای ساکن نوار غزه دستور داد برای در امان ماندن از درگیریها، محل سکونت خود را تخلیه کنند و راهی جنوب غزه شوند.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، سهشنبه ۱۱ شهریور با انتشار پیامی «فوری» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در آستانه گسترش نبرد به داخل شهر غزه، به همه ساکنان نوار غزه یادآوری میکنیم که منطقه المواصی [در جنوب] خدمات بشردوستانه بهتری ارائه خواهد داد، بهویژه در زمینه خدمات درمانی، آب و غذا.»
در ادامه این پیام آمده است: «برای حفظ سلامتی شما هشدار میدهیم که نزدیک شدن یا بازگشت به مناطق نبرد یا مناطقی که نیروهای ارتش اسرائیل در آن فعالیت میکنند، شما را در معرض خطر قرار میدهد.»
در روزهای اخیر، شدت گرفتن حملات ارتش اسرائیل در نوار غزه، بهویژه طرح تصرف شهر غزه، موجی از نگرانی را در میان فعالان و نهادهای حقوق بشری برانگیخته است.
با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بیاعتنا به انتقادات، بر ادامه کارزار نظامی در غزه تاکید کرده است.
نتانیاهو ۱۰ شهریور در نشست کابینه امنیتی اسرائیل گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از او خواسته است «با تمام قوا» به مواضع حماس حمله کند.
«جنگ تنها در صورت شکست کامل حماس پایان مییابد»
ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ۱۱ شهریور در دیدار با نیروهای نظامی ذخیره تاکید کرد ارتش اسرائیل به چیزی کمتر از شکست کامل حماس راضی نخواهد شد.
او از تشدید و گسترش عملیات نظامی در غزه خبر داد و گفت: «تا زمان شکست این دشمن، ما جنگ را متوقف نخواهیم کرد... حماس هیچ جایی برای پنهان شدن از ما نخواهد داشت. هر جا که آنها را بیابیم ـ چه از میان رهبران ارشد و چه افراد ردهپایین ـ آنها را هدف قرار میدهیم.»
زمیر با اشاره به عملیات زمینی ارتش اسرائيل در غزه افزود: «ما هماکنون وارد مکانهایی شدهایم که هرگز پیشتر در آن حضور نداشتیم و در آنجا با شجاعت، قدرت، دلاوری و روحیهای خارقالعاده عمل میکنیم.»
او همچنین از عملیات نظامی اسرائیل در سراسر خاورمیانه برای دفاع از منافع این کشور تمجید کرد.
۱۰ شهریور، مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم گزارش داد حماس خود را برای نبردی سرنوشتساز در شهر غزه و اردوگاههای آوارگان آماده میکند و حاضر به تسلیم نیست.
به گفته این اندیشکده، حتی در صورت سقوط این پایگاهها، جنگ چریکی حماس از تونلهای غزه ادامه خواهد یافت.
سیانان دوشنبه ۱۰ شهریور به نقل از سازماندهندگان این کارزار گزارش داد نزدیک به ۲۰۰ رسانه از ۵۰ کشور در این اعتراض شرکت خواهند کرد؛ روزنامهها صفحات اول خود را سیاه خواهند کرد، شبکههای تلویزیونی و رادیویی برنامههای خود را قطع خواهند کرد و رسانههای آنلاین صفحات اصلی خود را به این موضوع اختصاص خواهند داد.
این اعتراض از سوی سازمان «گزارشگران بدون مرز»، «آواز» (Avaaz) و «فدراسیون بینالمللی خبرنگاران» هماهنگ شده است.
هدف از این کارزار، جلب توجه جامعه جهانی به افزایش آمار خبرنگاران کشتهشده در جریان جنگ اسرائیل و حماس در غزه است.
جنگ کنونی غزه پس از حمله بیسابقه حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد که در جریان آن هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ تن دیگر گروگان گرفته شدند.
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران اعلام کرد از این تاریخ تاکنون دستکم ۲۱۰ خبرنگار در غزه کشته شدهاند و این آمار، این جنگ را کشندهترین درگیری در تاریخ مدرن برای خبرنگاران کرده است.
این سازمان افزود که اسرائیل رسانههای بینالمللی را از «گزارش آزادانه در غزه منع کرده و خبرنگاران فلسطینی مجبور هستند زیر آتش گزارش دهند».
مدیرکل سازمان گزارشگران بدون مرز نیز گفت: «با این سرعت که خبرنگاران در غزه بهدست نیروهای اسرائیلی کشته میشوند، بهزودی هیچکس برای اطلاعرسانی به جهان باقی نخواهد ماند. این تنها جنگ با غزه نیست، بلکه جنگ با خود روزنامهنگاری است.»
تیبو بروتن افزود: «خبرنگاران کشته میشوند، هدف قرار میگیرند و بدنام میشوند. بدون آنها، چه کسی از قحطی گزارش خواهد داد؟ چه کسی جنایات جنگی را افشا خواهد کرد؟ چه کسی نسلکشیها را محکوم خواهد کرد؟»
این اعتراض پس از کشته شدن چندین خبرنگار برجسته فلسطینی در غزه برگزار میشود.
اوایل ماه اوت، اسرائیل چند نفر از کارکنان شبکه خبری الجزیره را نیز در حملهای به شهر غزه کشت. این اتفاق تنها چند روز پس از آن افتاد که کابینه امنیتی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برنامهای برای تصرف این شهر را تصویب کرد.
در میان کشتهشدگان، انس الشریف، یکی از شناختهشدهترین خبرنگاران فلسطینی در غزه بود. او به دلیل پوشش روزانه خود از این جنگ و پیامدهای انسانی آن، به یک نام آشنا در جهان عرب تبدیل شده بود اما اسرائیل تصویر او را در کنار رهبران حماس منتشر کرد.
هفته گذشته، پنج خبرنگار دیگر در حملات متوالی به بیمارستان ناصر در شهر خان یونس کشته شدند.
پس از اولین حمله به بیمارستان، مردم برای درمان مجروحان شتافتند و خبرنگاران برای گزارش دادن به محل رفتند که اسرائیل دوباره حمله کرد.
نتانیاهو این حادثه را «یک اشتباه تراژیک» توصیف و بابت وقوع آن ابراز تاسف کرد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یک پهپاد شلیکشده از سوی حوثیها پیش از رسیدن به اسرائیل منهدم شد.
حمله دوشنبه ۱۰ شهریور حوثیها به اسرائیل پس از آن صورت میگیرد که عملیات نظامی اسرائیل در یمن طی پنجشنبه، منجر به مرگ شماری از مقامهای ارشد این گروه شد.
مقامهای نظامی حکومت ایران به این حمله اسرائیل واکنش نشان دادند و رییس ستاد کل نیروهای مسلح از ادامه حمایت جمهوری اسلامی از حوثیها خبر داد.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، به همراه ایال زمیر، رییس ستاد کل و فرماندهان ارشد ارتش اسرائیل، در رایزنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، مجوز حمله به یمن را صادر کردند.
کاتز در همین رابطه گفت: «هر کسی که علیه اسرائیل دست بلند کند، دستش قطع خواهد شد.»
این عملیات که یکی از مرگبارترین حملات اسرائیل علیه رهبری حوثیها عنوان شده، منجر به کشته شدن اکثر مقامهای ارشد دولت حوثیها شد.
حوثیهای یمن دوشنبه اعلام کردند یک موشک بالستیک به سوی نفتکش «اسکارلت ری» در نزدیکی بندر ینبع عربستان سعودی در دریای سرخ شلیک کردهاند.
این کشتی که متعلق به اسرائیل است، با پرچم لیبریا در حال حرکت در آبهای منطقه بود.
شرکت امنیت دریایی امبری بریتانیا شامگاه یکشنبه ۹ شهریور از وقوع انفجاری در نزدیکی این کشتی خبر داد و نوشت در این حادثه آسیبی به اسکارلت ری یا سرنشینان آن وارد نشد و کشتی به مسیر خود ادامه داد.
عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیهای یمن، یکشنبه وعده داد که این گروه «اسرائیل را با موشکها و پهپادها هدف قرار خواهد داد» و این حملات را تشدید خواهد کرد.
او افزود که حملات اخیر اسرائیل به تضعیف حوثیها منجر نمیشود و جنگجویان آن را «دلسرد نخواهد کرد».
رسانههای عبری دوشنبه دهم شهریور گزارش دادند کابینه امنیتی اسرائیل در حالی شامگاه یکشنبه برای بررسی گامهای بعدی در عملیات تصرف شهر غزه تشکیل جلسه داد که خانوادههای گروگانها بیرون مقر ستاد ارتش در تلآویو دست به اعتراض زده بودند.
نتانیاهو در این نشست اعلام کرد ترامپ به او گفته است: «معاملههای نصفهنیمه را فراموش کن. با تمام قوا وارد شو. کار را تمام کن.»
در جریان این جلسه که حدود شش ساعت به طول انجامید، ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، خواستار رایگیری درباره قطعنامهای با مضمون «نه به توافق جزئی» با حماس شد.
نتانیاهو پاسخ داد: «نیازی به رایگیری نیست. این موضوع در دستور کار قرار ندارد و ما باید بر نابودی حماس تمرکز کنیم.»
اکثریت وزیران کابینه نیز با هرگونه توافق جزئی و مرحله به مرحله با حماس مخالفت کردند.
با این حال، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، از چنین توافقی حمایت کرد و به وزیران گفت: «چارچوبی روی میز است و ما باید آن را بپذیریم. عملیات در غزه، شرایط بازگشت گروگانها را فراهم کرده است.»
موضوع اصلی نشست، بحث بر سر تصرف شهر غزه بود و ارتش اسرائیل طرحهای خود را در این زمینه ارائه داد.
آنچه در آخرین نشست کابینه توافق شد، همان تصمیم کنونی مبنی بر این بود که تنها توافقی پذیرفته میشود که شامل آزادی همه گروگانها باشد.
این نشست حدود ساعت دو بامداد دوشنبه دهم شهریور (به وقت ایران) پایان یافت.
نیتسان آلون، رییس اداره گروگانهای ارتش اسرائیل، به نشست کابینه امنیتی دعوت نشده بود زیرا به گفته رسانههای اسرائیلی، قرار نبود درباره مذاکره بر سر توافق گروگانها بحثی شکل بگیرد.
اعتراض خانوادههای گروگانها
همزمان با این نشست، خانوادههای گروگانها مقابل مقر ارتش تجمع کردند و خواستار آن شدند که کابینه برای رسیدن به توافقی درباره آزادی گروگانها پای میز مذاکره برود.
آنها در بیانیهای اعلام کردند: «امتناع شما از بررسی جزئیات توافقی که اکنون روی میز مذاکره است، به معنای یک خسارت جبرانناپذیر خواهد بود.»
خانوادهها خطاب به دولت گفتند: «همین حالا پای میز مذاکره بنشینید و تا دستیابی به توافقی عملی برای بازگرداندن تکتک گروگانها، از جای خود بلند نشوید.»
عیناو زنگاوکر، مادر ماتان که از سوی حماس گروگان گرفته شده است، گفت: «این کابینه دقیقا برای چه تشکیل جلسه میدهد؟ واقعا میخواهم از تو بپرسم، بنیامین نتانیاهو. وزیرانتان به خود میبالند که توافقهای روی میز را به شکست کشاندند.»
او ادامه داد: «حالا که توافقی وجود دارد، به جای آنکه آن را بپذیرید و به توافقی جامع برای بازگرداندن گروگانهای زنده و جانباخته و پایان جنگ تبدیلش کنید، برای چه دوباره جلسه تشکیل میدهید؟»
مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم، دهم شهریور گزارش داد حماس خود را برای نبرد سرنوشتساز در شهر غزه و اردوگاههای آوارگان آماده میکند و حاضر به تسلیم نیست.
به گفته این اندیشکده، حتی در صورت سقوط این پایگاهها، جنگ چریکی حماس از تونلهای غزه ادامه خواهد یافت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ملانی اُبراین، رییس این انجمن، دوشنبه ۱۰ شهریور گفت: «این بیانیهای قطعی از سوی متخصصان مطالعات نسلکشی است درباره اینکه آنچه در غزه جریان دارد، مصداق نسلکشی محسوب میشود.»
این انجمن که حدود ۵۰۰ عضو دارد، از زمان تاسیس در سال ۱۹۹۴ تاکنون ۹ بار رویدادهایی را بهعنوان نسلکشی به رسمیت شناخته است.
در این قطعنامه همچنین آمده است که سیاستها و اقدامات اسرائیل در غزه با تعریف نسلکشی در ماده دوم کنوانسیون ۱۹۴۸ سازمان ملل برای پیشگیری و مجازات جنایت نسلکشی مطابقت دارد.
این انجمن از اسرائیل خواست «فورا تمامی اقداماتی را که مصداق نسلکشی، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت علیه فلسطینیان در غزه است، متوقف کند»؛ از جمله حملات و کشتار غیرنظامیان بهویژه کودکان، ایجاد قحطی، جلوگیری از ارسال کمکهای بشردوستانه، خشونتهای جنسی و تولیدمثلی، و آوارگی اجباری.
اسرائیل هنوز به این قطعنامه واکنشی نشان نداده، اما پیشتر تاکید کرده که عملیاتش در غزه برای دفاع از خود در برابر تهاجم هفتم اکتبر حماس انجام میشود؛ حملهای که به مرگ هزار و ۲۰۰ نفر و اسارت بیش از ۲۵۰ نفر انجامید.
بنا بر اعلام مقامهای حماس، از زمان آغاز مناقشه کنونی حملات اسرائیل به غزه موجب مرگ دستکم ۶۳ هزار نفر، تخریب بیشتر ساختمانها و آوارگی مکرر تقریبا همه ساکنان این باریکه شده است.
نهادهای بینالمللی همچنین هشدار دادهاند بخشهایی از غزه با قحطی مواجه هستند. اسرائیل این گزارشها را رد میکند.
واکنشها به قطعنامه انجمن پژوهشگران نسلکشی
اسماعیل الثوابته، رییس دفتر رسانهای دولت حماس در غزه، از بیانیه انجمن پژوهشگران نسلکشی استقبال کرد و آن را تایید «مستنداتی» دانست که «پیشتر در دادگاههای بینالمللی ارائه شده است».
او افزود: «این قطعنامه مسئولیت حقوقی و اخلاقی را بر دوش جامعه جهانی میگذارد تا برای توقف جنایت و حمایت از غیرنظامیان اقدام فوری کند.»
سرگئی واسیلیف، استاد حقوق بینالملل از هلند، نیز در مصاحبه با رویترز به این قطعنامه اشاره کرد و گفت: «این ارزیابی حقوقی اکنون در میان دانشگاهیان، بهویژه در حوزه مطالعات نسلکشی، به جریان اصلی تبدیل شده است.»
پیش از این، برخی نهادهای حقوق بشری بینالمللی و شماری از سازمانهای غیردولتی اسرائیلی با انتقاد از کارزار نظامی در غزه، اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی متهم کرده بودند.
هفته گذشته نیز صدها کارمند دفتر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از فولکر تورک خواستند جنگ غزه را بهصراحت بهعنوان «نسلکشی در حال وقوع» توصیف کند.
نیویورکتایمز، به نقل از چهار مقام آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن با این رسانه مصاحبه کردهاند، نوشته است که ابلاغیه وزارت امور خارجه آمریکا روز ۱۸ اوت (۲۷ مرداد) برای سفارتخانهها ارسال شد.
به گفته آنها، بر اساس این ابلاغیه ورود بسیاری از فلسطینیهای مهاجر و فلسطینیهای ساکن در کرانه باختری به ایالات متحده با انواع ویزاهای غیرمهاجرتی دستکم بهطور موقت ممنوع شده است.
این مقامهای آمریکایی همچنین گفتند که در روزهای اخیر به افسران کنسولی دستور داده شد که ویزای غیرمهاجرتی متقاضیانِ دارای گذرنامه فلسطینی را با استناد به بند جی-۲۲۱ قانون مهاجرت و تابعیت سال ۱۹۵۲ رد کنند.
به نقل از نیویورکتایمز وقتی از این بند استفاده میشود که بررسیهای بیشتری درباره متقاضی نیاز باشد. مقامهای پیشین آمریکایی به این رسانه گفتهاند که استفاده گسترده از این بند «در عمل معادل با رد کامل» درخواست ویزای فلسطینیهاست.
این محدودیتها شامل فلسطینیهای دارای تابعیت دوگانه که از گذرنامههای دیگر استفاده میکنند یا کسانی که قبلا ویزا گرفتهاند، نمیشود.
این سیاستِ تازه فراتر از محدودیتهایی است که پیشتر برای متقاضیان دریافت ویزا از غزه اعلام شد. دولت آمریکا ۲۵ مرداد اعلام کرد که صدور ویزای بازدیدکننده برای حدود دو میلیون فلسطینی ساکن باریکه غزه را متوقف کرده است.
علاوه بر این، وزارت امور خارجه ایالات متحده هفته پیش گفت که با هدف «پاسخگو نگه داشتن تشکیلات خودگردان و سازمان آزادیبخش فلسطین» و به دلیل «پایبند نبودن آنها به تعهداتشان در مسیر چشمانداز صلح» به مقامهای فلسطینی برای حضور در مجمع عمومی سالانه سازمان ملل ویزا نخواهد داد.
این مجمع ماه آینده در شهر نیویورک برگزار میشود.
