رسانههای حکومتی در ایران گزارش دادند یک ناوشکن آمریکایی پس از دریافت هشدار مسیر خود را تغییر داده اما یک مقام وزارت دفاع با تایید مواجهه ناوشکن آمریکایی با یک هلیکوپتر جمهوری اسلامی، تغییر مسیر ناوشکن را خلاف واقعیت و بخشی از تلاشهای سپاه برای انتشار اطلاعات گمراهکننده دانست.
به گزارش صداوسیمای جمهوری اسلامی، «ناوشکن آمریکایی فیتزجرالد ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه اول مرداد در اقدامی تحریکآمیز قصد نزدیک شدن به آبهای تحت نظارت ایران را داشت.»
در ادامه گزارش صدا و سیما آمده است که یک بالگرد نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی بهسرعت بهسوی ناوشکن پرواز کرد و با صدور هشدار «قاطع» از آن خواست منطقه را ترک کند.
بهگفته صداوسیمای جمهوری اسلامی، ناوشکن آمریکایی در ابتدا بالگرد ایرانی را تهدید کرد، اما پس از تداوم هشدارها ناچار به عقبنشینی شد و از منطقه دور شد.
رسانههای حکومتی در ایران، شناور مورد نظر را «دیدیجی فیتزجرالد» معرفی و اضافه کردهاند که ارتش جمهوری اسلامی در تماسی رادیویی به ناوشکن اعلام کرده بالگرد در حال پرواز تحت حمایت کامل نیروهای جمهوری اسلامی است. در این تماس از کشتی آمریکایی خواسته شد مسیر خود را به سمت جنوب تغییر دهد.
واکنش وزارت دفاع آمریکا
ساعاتی پس از انتشار این گزارش،یک مقام پنتاگون به خبرنگاران گفت که ناوشکن «یواساس فیتزجرالد» چهارشنبه اول مرداد حین انجام ماموریت در آبهای بینالمللی، با یک بالگرد جمهوری اسلامی از نوع «سیکینگ» مواجه شده، اما این برخورد «ایمن و حرفهای» بوده است.
این مقام وزارت دفاع آمریکا گزارشهای منتشرشده از سوی منابع جمهوری اسلامی مبنیبر «عقبنشینی و تغییر مسیر ناوشکن آمریکایی پس از اخطار ایران» را رد کرد و گفت: «این تعامل هیچ تاثیری بر ماموریت ناوشکن فیتزجرالد نداشته و ادعاهای خلاف این واقعیت، نادرست و بخشی از تلاشهای سپاه پاسداران برای انتشار اطلاعات گمراهکننده است.»
رکنا چهارشنبه اول مرداد در گزارشی نوشت مجتمع کوهسار که در مجاورت دیوار زندان اوین واقع شده، در جریان حملات هوایی اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه بهشدت آسیب دیده است.
ساکنان این مجتمع ۹ طبقه که ۲۶ واحد مسکونی دارد، از تخریب ساختمان، خسارات گسترده به اموال و بیاطلاعی از روند جبران خسارتها خبر دادند.
به گفته آنها، در تاریکی ناشی از قطع برق و دوربینهای از کار افتاده، خانههای جنگزده طعمه سارقان شدند.
ماموران امنیتی پس از حمله ساکنان را وادار به تخلیه کردند
یکی از ساکنان طبقه چهارم این مجتمع که با پدر سالخورده و برادر مبتلا به اوتیسم خود زندگی میکند، گفت بلافاصله پس از انفجار، نیروهای امنیتی به محل آمدند، منطقه را محاصره و کاملا قرنطینه و امنیتی کردند و ساکنان را دیگر به داخل خانههایشان راه ندادند.
وضعیتی که این شهروند آن را نه مدیریت بحران، که «بحرانسازی» توصیف کرد و گفت: «آنتندهی قطع شده بود، تماس ممکن نبود و فقط اضطراب و سردرگمی موج میزد. در همان حال، افراد امنیتی وارد خانه شدند و اعلام کردند که باید ساختمان را تخلیه کنیم.»
او روایت کرد ساکنان مجتمع ساعتها در همان کوچه ایستاده بودند: «با ناامیدی به نیروهای امنیتی گفتم که خانه، زندگی، مدارک، اندوختهها و داراییهای ما همه در آنجاست. اما پاسخ روشنی دریافت نکردیم. تنها گفتند که منطقه تا صبح تحت کنترل مسلحانه خواهد بود.»
دزدی گسترده از خانهها به دلیل قطع برق و تخلیه اجباری
به گفته این شهروند، روز بعد که برگشتند، هیچ اثری از حضور نیروهای امنیتی در منطقه نبود و حتی یک سرباز نیز در محل مشاهده نمیشد.
با اینحال برخی از اهالی کوچههای بالادست بیآنکه کسی مانعشان شود، در حال تصویربرداری از وضعیت نابسامان خانههای ساکنان بودند.
او افزود: «آنچه بر من و خانوادهام رفت، بهراستی تاراج بود. اندوختههای مالی، سکه، دلار و طلاهای مادرم که تنها یادگار او بودند، بهطور کامل از خانه سرقت شده بودند. در آن وضعیت، برخی از همسایهها که به خانه بازمیگشتند، از شدت خشم و ناراحتی، فریاد میزدند و از پنجرهها ناسزا میگفتند چون اموالشان به سرقت رفته بود.»
این شهروند درباره شکایت حقوقی گفت پرونده سرقتها اکنون در اداره آگاهی منطقه یک گشوده شده است.
یکی از مشکلات ساکنان مجتمع در رسیدگی حقوقی این است که به دلیل قطع کابل اصلی خیابان محل انفجار، برق قطع و سیستم دوربینها از کار افتاده بود.
همچنین به دلیل نبود وجود سیستم باتری پشتیبان، هیچ تصویری از لحظات ورود سارقان به خانه ویران شده در اثر جنگ، ضبط نشده است.
برآورد غیرواقعی شهرداری تهران از خسارتها
ساکنان مجتمع به سایت رکنا گفتند زمانی که برای ارزیابی میزان خسارات واره به شهرداری رفتند، کارشناسان آنها برآوردی انجام دادند و رقمی حدود ۴۱۲ میلیون تومان ثبت کردند.
درحالیکه به گفته ساکنان، تنها هزینه بازسازی بین ۷۰۰ تا ۹۰۰ میلیون تومان تخمین زده میشود.
بررسیهای فنی نشان داده که اسکلت سازه قابلیت بازسازی دارد، اما تاسیسات داخلی و مشاعات به بازسازی کامل نیاز دارند.
به گفته ساکنان، تاکنون خسارتی نیز بابت وسایل از بینرفته پرداخت نشده است.
یکی از ساکنان گفت: «خانه ما یکی از نزدیکترین واحدها به محل انفجار بود. هیچ وسیلهای از تلویزیون، یخچال، گاز، لباسشویی و سایر اقلام خانگی و الکترونیکی سالم نمانده است.»
به گفته ساکنان، ارزیابی شهرداری از میزان خسارتها «بسیار غیرواقعی» است.
آنها تاکید کردند هنوز مشخص نیست چه نهادی مسئول پرداخت خسارات و بازسازی خواهد بود.
طی بیش از دو هفته گذشته، انفجارها و آتشسوزیهای مرموزی در نقاط مختلف ایران رخ دادهاند؛ از مجتمعهای مسکونی و پالایشگاههای نفت گرفته تا جادهای در نزدیکی یک فرودگاه مهم و حتی یک کارخانه کفش، همگی طعمه حریق شدهاند.
در حالی که بسیاری از شهروندان این آتشسوزیها و انفجارها را به حملات اسرائیل نسبت میدهند، مقامهای جمهوری اسلامی این حوادث را تصادفی یا ناشی از نشت گاز، زبالهسوزی، سوختن علفهای هرز و فرسودگی زیرساختها دانستهاند.
جنگ روانی یا زدن اهداف خاص
در پشت درهای بسته، سه مقام جمهوری اسلامی از جمله یکی از اعضای سپاه پاسداران، به نیویورکتایمز گفتند باور دارند بسیاری از این حوادث، خرابکاری بودهاند.
به نوشته نیویورکتایمز، اگرچه جمهوری اسلامی «دشمنان» زیادی دارد، اما این مقامها، اسرائیل را مظنون اصلی دانستهاند و به سوابق این کشور در انجام عملیات مخفیانه در ایران شامل انفجار و ترور اشاره کردهاند.
این گمانهزنیها بهویژه با وعده یک مقام ارشد اطلاعاتی اسرائیل مبنی بر اینکه عملیات در ایران، پس از جنگ ۱۲ روزه نیز ادامه خواهد داشت، شدت گرفته است.
یک مقام اروپایی که در امور ایران دخیل است نیز این حملات را خرابکارانه ارزیابی کرد و بر اساس سابقه عملیاتهای مخفی اسرائیل در ایران، آن را به این کشور نسبت داد.
او گفت اسرائیل چه بهعنوان «جنگ روانی» و چه با «هدف زدن افراد خاص» احتمالا این خرابکاریها را در ایران انجام میدهد.
مقامهای جمهوری اسلامی هنوز به شکل علنی توضیحی قانعکننده درباره آتشسوزیهای روزافزون که آن را به نشت گاز نسبت میدهند، ارائه ندادهاند. این درحالیست که نرخ این آتشسوزیهای مشکوک و انفجارهای گازی به روزی یک تا دو مورد در سراسر کشور رسیده است.
برخی از این حوادث در مراکز حساس زیرساختی رخ دادهاند؛ از جمله آتشسوزی در یک پالایشگاه بزرگ نفتی در شهر آبادان که ۲۸ تیر رخ داد و یک کشته، چندین زخمی و توقف یک خط تولید را بهدنبال داشت.
انفجارهایی نیز در مجتمعهای مسکونی و کارخانهها رخ داده که به فضای آشفتگی و بیثباتی دامن زدهاند.
برخی از انفجارها چنان شدید بودند که دود غلیظی به هوا بلند کردند و دیوارها و سقفها را فروریختند.
در قم، یکی از ساختمانها طوری آسیب دیده بود که گویی بمبی در آن منفجر شده است؛ دیوارهای واحد طبقه اول فرو ریخت و شیشههایش شکست. تاکسی زردرنگی که در خیابان پارک شده بود هم زیر آوار له شد.
شدت انفجار که هفت زخمی بر جا گذاشت، سراسر بلوک اطراف را در آوار پوشاند.
تهران دخیل بودن اسرائیل را نمیپذیرد تا ناچار به اقدام تلافیجویانه نشود
دو تن از مقامهای جمهوری اسلامی به نیویورکتایمز گفتند به نظر میرسد واحدی که منفجر شد، از سوی «عوامل عملیاتی اجاره شده بود» که پس از باز گذاشتن شیر گاز اجاق و فر، ساختمان را ترک کردهاند؛ انگار که قصدشان ایجاد آتشسوزی بوده است.
نمونه بالقوه مشابه دیگری، انفجار در یک مجتمع بلندمرتبه در چیتگر تهران بود که محل سکونت کارکنان قوه قضاییه جمهوری اسلامی است.
این انفجار نیز دیوارها و پنجرهها را تخریب کرد.
سه مقام جمهوری اسلامی گفتند احتمال میدهند خرابکاران «قصد ایجاد رعب در میان قضات و دادستانها» را داشتهاند.
به گفته آنها، این عملیات مشابه حملاتی بود که اسرائیل پیشتر علیه متخصصان برنامه هستهای ایران انجام داده بود.
یک عضو سپاه پاسداران به نیویورکتایمز گفت تعداد و شدت انفجارهای تقریبا روزانه، حتی اگر برخی از آنها واقعا حادثه باشند، به «افزایش حس اضطراب در میان مقامها و همچنین مردم» منجر شده است.
به گفته این مقامها، جمهوری اسلامی نسبت به مطرحکردن علنی احتمال دخالت اسرائیل محتاط است، زیرا «نمیخواهد خود را در موقعیتی قرار دهد که ناچار به اقدام تلافیجویانه علیه اسرائیل شود».
اسرائیل سالهاست عملیات مخفیانه در داخل ایران انجام داده است؛ از انفجار و حمله پهپادی به افراد و تاسیسات هستهای و نظامی گرفته تا ترورها.
در مقابل، جمهوری اسلامی نیز به کشتیهای اسرائیلی در خلیج فارس حمله کرده، به ساختمانهایی در عراق که با اسرائیل مرتبطاند موشک زده و گروههای مسلحی همچون حماس در غزه را تامین مالی و تسلیحاتی کرده است.
مقامهای اسرائیلی از اظهارنظر در این زمینه خودداری کردهاند، اما سازمان اطلاعات اسرائیل (موساد) بهروشنی اعلام کرده که حتی پس از آتشبس نیز به عملیات در ایران ادامه خواهد داد.
جمهوری اسلامی در اظهارات علنی خود تلاش کرده علت آتشسوزیها را عوامل غیرامنیتی جلوه دهد.
این جلسه با حضور ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، و روسای بخشهای عملیات، اطلاعات نظامی و طرحریزی، جمعی از فرماندهان بلندپایه ارتش و نمایندگانی از موساد و شینبت برگزار شد.
کاتس با اشاره به «جنگ ۱۲ روزه» اسرائیل و جمهوری اسلامی گفت که باید دستاوردهای عملیات «طلوع شیران» بهویژه در زمینه برتری هوایی حفظ شود و یک برنامه اجرایی موثر برای جلوگیری از بازسازی پروژههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی تدوین شود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز دوشنبه ۳۰ تیر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال بار دیگر از بمباران تاسیسات اتمی ایران دفاع کرد و هشدار داد که اگر لازم باشد، دوباره این کار را خواهد کرد.
رییس جمهوری ایالات متحده بار دیگر با تاکید بر «نابودی» تاسیسات هستهای ایران، به جدال لفظی با شبکه سیانان ادامه داد و نوشت: «شبکه جعلی سیانان باید خبرنگار قلابیاش را سریعتر اخراج کند و از من و خلبانان بزرگی که سایتهای هستهای ایران را نابود کردند عذر بخواهد.»
سیانان اوایل تیر گزارش داد که بر اساس ارزیابی اولیه سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا حملات هوایی به سه سایت هستهای ایران زیرساختهای اصلی برنامه هستهای جمهوری اسلامی را نابود نکرده و حداکثر توانسته است برنامههای هستهای را چند ماه به تعویق بیندازد. این گزارش بر تیرگی رابطه ترامپ با این رسانه افزود.
وزیر دفاع اسرائیل در جلسه با فرماندهان ارشد ارتش با اشاره به تحولات منطقهای تصریح کرد که دو جبهه نوار غزه و یمن همچنان فعال هستند و خواستار دستیابی به «پیروزی کامل» در این دو جبهه شد.
وزیر دفاع اسرائیل، شامگاه یکشنبه در جلسهای با عنوان «ارزیابی وضعیت چندجبههای» بر ضرورت پایبندی به اهداف جنگی تعیینشده بهویژه «بازگرداندن تمامی گروگانها و درهمشکستن سازمان تروریستی حماس» تاکید کرد.
کاتس با اشاره به تحولات منطقهای گفت که دو جبهه همچنان فعال باقی ماندهاند: نوار غزه و یمن.
او تاکید کرد که باید در این دو جبهه نیز، همچون آنچه در ایران، لبنان و سوریه محقق شده، به پیروزی قاطع رسید؛ این بخشی از راهبرد تهاجمی اسرائیل است.
کاتس درباره آرایش نیروهای ارتش گفت حضور نیروهای اسرائیلی در نقاط استراتژیک و مناطق امنیتی در جبهههای مختلف، از جمله در سوریه و لبنان، یک نیاز امنیتی حیاتی برای حفاظت از شهرکها و مناطق مرزی اسرائیل است و ارتش باید برای این امر آمادگی کامل داشته باشد.
وزیر دفاع اسرائیل در مورد کرانه باختری نیز گفت سیاست تهاجمی در اردوگاههای پناهندگان در شمال کرانه باختری موفقیتآمیز بوده و ارتش در این اردوگاهها باقی خواهد ماند.
او همچنین به ارتش دستور داد در صورت ظهور کانونهای تروریستی جدید، آمادگی انجام عملیات گسترده در دیگر اردوگاهها را نیز داشته باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا سهشنبه ۳۱ تیر در یک نشست خبری گفت: «همانطور که ترامپ گفته است ایرانیها در صورت مذاکره با حسن نیت، میتوانند از نتایج آن بهرهمند شوند. توپ در زمین ایران است.»
او افزود: «رهبری ایران یک فرصت زمانی در اختیار دارد تا برای مردم خود راه صلح و رفاه را برگزیند. ما نیز آمادهایم که مستقیما با مقامهای ایرانی وارد گفتوگو شویم.»
بروس همچنین با اشاره به مذاکرات آتی میان مقامهای جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در استانبول، بر هماهنگی نزدیک واشینگتن با متحدان اروپاییاش تاکید کرد و گفت: «در این زمینه با شرکای اروپایی خود هماهنگی بسیار نزدیکی داریم.»
قرار است معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بریتانیا، فرانسه و آلمان جمعه در استانبول با یکدیگر دیدار کنند.
کارولین لِویت، سخنگوی کاخ سفید هم در نشست رسانهای دوشنبه ۳۰ خرداد گفت: «تا آنجا که میدانم دولت همچنان در صورتی که مذاکره با ایران را ضروری بداند، برای چنین گفتوگویی آماده است.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه با اشاره به سخنان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی درباره آسیب شدید به تاسیسات هستهای ایران، بار دیگر بر نابودی این تاسیسات در حمله آمریکا تاکید کرد و در عین حال هشدار داد که حاضر است بار دیگر در صورت نیاز به جمهوری اسلامی حمله کند.
مذاکره برد- برد
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در مصاحبه با الجزیره درباره مذاکرات هستهای گفت: «هر مذاکرهای در آینده باید مبتنی بر منطق برد–برد باشد.»
او افزود که با وجود حملههای آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران، غنیسازی اورانیوم در آینده «در چارچوب قوانین بینالمللی» در خاک ایران ادامه خواهد یافت.
پزشکیان پایان برنامه هستهای جمهوری اسلامی در پی این حملات را «یک توهم» خواند و گفت
او گفت: «ما برای هرگونه اقدام نظامی اسرائیل آمادهایم و نیروهای ما آمادهاند تا بار دیگر عمق اسرائیل را هدف قرار دهند.»
پزشکیان گفت: «اسرائیل میخواست ایران را تغییر دهد، آن را تجزیه و حذف کند، از طریق ایجاد هرجومرج و ضربه زدن به نظام، اما شکست خورد. اسرائیل ضربات سنگینی به ما وارد کرد و ما نیز با قدرت، عمق آن را هدف قرار دادیم، اما اسرائیل خسارتهای خود را پنهان میکند.»
رییس دولت در جمهوری اسلامی افزود: «ما خواهان جنگ نیستیم و بر این باور نیستیم که آتشبس نهایی است، اما با قدرت از خود دفاع خواهیم کرد.»
او گفت: «تردیدی نیست که نفوذهایی به کشور ما صورت گرفته است، اما عامل تعیینکننده، فناوری و بهرهگیری از تواناییهای آمریکایی است.»
پزشکیان تاکید کرد: «برای هر اقدام نظامی اسرائیل آماده هستیم و نیروهایمان آمادهاند تا دوباره به عمق اسرائیل حمله کنند.»
نتانیاهو در این گفتوگو که دوشنبه ۲۱ ژوئیه منتشر شد، با اشاره به حملات آمریکا به اهدافی در ایران که با مجوز دونالد ترامپ انجام شد، برنامه هستهای و موشکی حکومت ایران را «دو توده سرطانی» توصیف کرد که باید برای حفظ حیات اسرائیل برداشته میشدند.
«تهران در یک سال به بمب اتمی میرسید»
به گفته نخستوزیر اسرائیل، در زمان حمله، جمهوری اسلامی تنها یک سال با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشت و رهبران حکومت ایران نیز بهصراحت از نابودی اسرائیل سخن گفته بودند. او گفت: «اگر سرطان را برنداری، خواهی مُرد… ما مجبور به اقدام بودیم.»
نتانیاهو گفت حمله به تاسیسات در ایران موجب شد که تهدید هستهای و موشکی «برای سالها به عقب رانده شود.»
تهدید موشکی: معادل بمباران نیوجرسی با ۲۰ هزار موشک
او موشکهای بالستیک ایران را تهدید دوم توصیف کرد و گفت: «این موشکها مثل اتوبوسهایی هستند با یک تُن مواد منفجره که با سرعتی هشت برابر صوت فرود میآیند… اسرائیل به بزرگی نیوجرسی است، حالا تصور کنید ۲۰ هزار بمب یکتنی بر نیوجرسی فرود بیاید.»
صلح با مردم، نه با رژیم
نخستوزیر اسرائیل تأکید کرد که صلح با جمهوری اسلامی ممکن نیست اما با مردم ایران، چرا. او با استناد به شعار «زن، زندگی، آزادی» گفت: «مردم ایران، بهویژه زنان، خواهان آزادیاند. آنها از این رژیم خستهاند و فقط از پلیس مخفی میترسند.»
او افزود که اسرائیل آماده است با مردم ایران پس از سقوط جمهوری اسلامی همکاری کند؛ از جمله در زمینه بحران آب، که به گفته او ناشی از فساد و ناکارآمدی حکومت ایران است.
ویدیوهایی برای مردم ایران
نتانیاهو در ادامه گفت که گاهبهگاه ویدیوهایی کوتاه خطاب به مردم ایران منتشر میکند که میلیونها بار دیده شدهاند. او تأکید کرد که واکنش کاربران ایرانی با اسم واقعیشان نشانهای از عطش شدید آنها برای آزادی است.
نه اشغال نظامی، نه جنگ جهانی سوم
او با رد ایده مداخله نظامی آمریکا یا اسرائیل برای تغییر رژیم در ایران گفت: «ما برای نابودی دو تهدید حیاتی اقدام کردیم، اما تغییر رژیم باید از درون، از دل مردم ایران باشد.»
نتانیاهو یادآور شد که پیش از انقلاب ۱۹۷۹، روابط حسنهای میان ایران و اسرائیل برقرار بوده و گفت: «ما دو ملت باستانی هستیم و وقتی این رژیم از بین برود، صلحی شکل خواهد گرفت که باور نمیکنید.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که تنشهای نظامی و سیاسی میان حکومت ایران و اسرائیل به بالاترین سطح خود در دهههای اخیر رسیده است و مقامهای دو کشور بارها یکدیگر را به اقدامات تلافیجویانه تهدید کردهاند.
