محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در واکنش به فتوای برخی مراجع تقلید درباره «محارب بودن» دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، گفت که تهدید علیه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تنها تهدید یک فرد یا یک کشور نیست، بلکه تهدیدی علیه «جهان اسلام» و «دین اسلام» محسوب میشود.
او «تهدید خامنهای» را معادل «اعلام جنگ علیه جهان اسلام» توصیف کرد و افزود: «همانطور که مراجع تقلید اعلام کردند، تهدیدکنندگان رهبری محارب هستند.»
اراکی همچنین گفت: «توهین یا تهدید علیه علی خامنهای یا دیگر مقامات جمهوری اسلامی، در نهایت متوجه خود دشمنان خواهد شد.»
این مقاله با اتکا به شواهدی مبنی بر سرعت گرفتن بازسازی توان نظامی هر دو کشور، تعلیق همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ابهام در میزان کارآیی تاسیسات هستهای ایران، همسویی فزاینده ترامپ و نتانیاهو در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی و تشدید حملات حوثیها علیه اسرائیل پیشبینی میکند که احتمال فعال شدن تنش میان دو کشور دور از انتظار نیست.
بازسازی سریع تاسیسات نظامی
نیوزویک با اشاره به گزارش «میدلایستآی» از ارسال آتشبارهای موشک زمین به هوا از سوی چین به ایران و اعلام آمادگی وزارت دفاع چین برای فروش جنگندههای چندمنظوره J-10 به «کشورهای دوست» نتیجه گرفته است که ایران میخواهد سامانههای پدافند هوایی خود را نوسازی کند.
از سوی دیگر، تلاشهای اسرائیل برای تقویت گشتهای هوایی بر فراز لبنان، تشکیل واحدهای امنیت داخلی جدید برای محافظت از غیرنظامیان و فعال کردن نیروهای ذخیره نظامی برای پشتیبانی از خط مقدم را نشانی از آماده شدن این کشور برای رویارویی احتمالی دیگری میداند.
نویسنده نیوزویک همچنین سرعت گرفتن ارسال تجهیزات نظامی از جمله مهمات دقیق و پیشرفته و سامانههای پدافند موشکی جدید از سوی آمریکا به اسرائیل را نشانهای از تصمیم این کشور برای جبرانِ فوری آسیبهای وارد شده در جنگ ۱۲ روزه به تاسیسات نظامیاش میداند.
ابهام در وضعیت توان هستهای جمهوری اسلامی
این نشریه ابهامها در خصوص میزان از کارافتادگی مراکز هستهای ایران، اظهارات مقامات حکومت ایران در خصوص ادامه غنیسازی اورانیوم و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته، قطع همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تیرگی در چشمانداز مذاکرات ایالات متحده با جمهوری اسلامی را از جمله دلایلی میشمارد که احتمال شلعهور شدن تنش را بالا میبرند.
ترامپ و نتانیاهو در یک جبهه
نویسنده مطلب با تحلیل دیدارها و نتایج سفر اخیر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل به ایالات متحده نتیجه گرفته است که نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا بیش از هر زمان دیگری در مقابله با برنامه هستهای جمهوری اسلامی و حمایت این کشور از نیروهای نظامی نیابتیاش در منطقه همسو هستند و این میتواند زنگ خطری برای تهران باشد.
تشدید حملات حوثیها
نیوزویک شدت گرفتن فعالیتهای حوثیهای یمن که مورد حمایت حکومت ایران هستند را دلیل دیگری برای افزایش خطر از سرگیری درگیریها میداند: «این حملات هماهنگ، نشاندهنده افزایش توانایی نظامی حوثیها و بخشی از راهبرد گستردهتر ایران برای تحت فشار قرار دادن اسرائیل و مختلکردن مسیرهای حیاتی حملونقل دریایی است. افزایش اینگونه درگیریها میتواند بار دیگر پای آمریکا را به شکل مستقیم به میدان جنگ در منطقه باز کند.»
این مقاله در پایان، با اشاره به تمایل محتاطانه تهران و در عین حال، نبود هیچ نشانهای دال بر تصمیم مقامات جمهوری اسلامی برای توقف برنامههای موشکی و هستهای، و همچنین با در نظر گرفتن این واقعیت که اسرائیل همچنان مصمم است با ایران هستهایِ مجهز به موشکهای بالستیک مقابله کند، نتیجه میگیرد که «خطر از سرگیری درگیری مستقیم همچنان بسیار جدی است.»
نتانیاهو پنجشنبه ۱۹ تیر در گفتوگو با شبکه فاکس بیزنس، اورانیوم غنیشده را «جزء ضروری» برای ساخت بمب اتمی دانست و گفت که «ما میدانستیم که به این موضوع نپرداختیم».
نتانیاهو افزود: «باید برای آنها روشن باشد، و فکر میکنم روشن شده، که نباید این اورانیوم غنیشده را داشته باشند.»
او تاکید کرد که اگرچه صرف دسترسی به اورانیوم غنیشده برای بازسازی برنامه هستهای کافی نیست، اما این ماده نباید در اختیار جمهوری اسلامی باشد. نخستوزیر اسرائیل گفت: «اسرائیل میخواهد این اورانیوم نیز تحت کنترل باشد.»
نتانیاهو درباره احتمال اقدام نظامی مجدد گفت: «ایرانیها میفهمند آنچه را آمریکا و اسرائیل یکبار انجام دادند، میتوانند دوباره و سهباره هم انجام دهند.»
او اظهار کرد که باور دارد تهران از راهاندازی مجدد برنامه هستهای خود «میترسد»، هرچند مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته بارها از ادامه این برنامه خبر دادهاند.
در حالی که مقامهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در حال ارزیابی پیامدهای حملات اخیر به سایتهای هستهای ایران هستند، یک مقام ارشد اسرائیلی ۱۹ تیر به خبرنگاران گفت که بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، که در ظروف ویژه در سایتهایی مانند اصفهان نگهداری میشد، در حملات ماه گذشته نابود نشده است.
به گفته این مقام، جمهوری اسلامی ممکن است بتواند به این مواد دسترسی مجدد پیدا کند.
پیشتر جِیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز به فاکسنیوز گفته بود که به باور او این اورانیومها احتمالا دفن شدهاند، اما در آن زمان هنوز تایید رسمی در اینباره ارائه نشده بود.
بر اساس گزارشها، تصاویر ماهوارهای، اطلاعات منابع باز، و اطلاعات موساد نشان داده که پیش از حملات آمریکا، تنها وسایل نقلیهای که در سایتها دیده شدند، متعلق به کارگران ساختمانی بودند که به گفته منابع، مامور بستن ورودیهای تاسیسات با بتن بودهاند.
این مقام اسرائیلی که بهدلیل حساسیت اطلاعات نخواست نامش فاش شود، گفت که تصمیم اسرائیل برای آمادگی نظامی علیه جمهوری اسلامی از اواخر سال گذشته میلادی آغاز شد، پس از آنکه اطلاعاتی درباره تلاش پنهانی ایران برای ساخت بمب هستهای به دست آمد.
به گفته او، این روند همزمان با کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزبالله لبنان از سوی نیروی هوایی اسرائیل شدت گرفت.
در حالیکه اطلاعات آمریکا در آن زمان نشان نمیداد که تهران قصد فوری برای ساخت سلاح اتمی دارد، این مقام اسرائیلی تاکید کرد که اطلاعات مربوط به برنامه مخفی جمهوری اسلامی بهطور کامل با آمریکا به اشتراک گذاشته شده است.
مای ساتو، پنجشنبه ۱۹ تیرماه با انتشار مطلبی در شبکه ایکس، با هشدار درباره احتمال اعدام قریبالوقوع این سه زندانی سیاسی، نوشت: «از مقامات ایرانی میخواهم که اجرای این اعدامها را متوقف کنند. طبق میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران نیز به آن ملحق شده است، مجازات اعدام نباید برای جرایم امنیتی با تعاریف کلی (یا مبهم و غیر دقیق) اعمال شود.»
او با بیان اینکه شرایط دشواری را که ایران در بحبوحه درگیریهای منطقهای و پیامدهای گستردهاش بر وضعیت حقوق بشر با آن روبهروست درک میکند، اعلام کرد: «جهان نظارهگر رفتار مقامات ایرانی با مردم خود، از جمله با زندانیان سیاسیست و این معیاری تعیینکننده برای سنجش تعهد مقامات ایران به حقوق بشر و حاکمیت قانون (بر طبق استانداردهای بینالمللی) خواهد بود.»
شاهد علوی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال میگوید: «مجدم، خنفری و مقدم، سه زندانی سیاسی عرب قربانی سناریونویسیهای امنیتی و اعترافات اجباری زیر شکنجه هستند و جامعه جهانی هم با انفعال خود به جمهوریاسلامی اجازه داده به این سرکوبها ادامه دهد.
پیش از این، سازمان حقوق بشر کارون از انتقال این سه زندانی سیاسی عرب محکوم به اعدام از بندهای عمومی زندان سپیدار اهواز به سلولهای انفرادی خبر داد.
همزمان برخی دیگر از منابع حقوق بشری در اهواز، نسبت به احتمال اجرای حکم اعدام مجدم، خنفری و مقدم ابراز نگرانی کردند و گزارش دادند که آنها پنجم تیرماه و بهطور ناگهانی به سلولهای انفرادی منتقل شدند.
آنها پیشتر نیز در سال ۱۴۰۳ برای مدتی طولانی در سلولهای انفرادی نگهداری شده و تحت بازجوییهای شدید قرار گرفته بودند.
سازمان حقوق بشر کارون در خصوص انتقال مجدد آنها به انفرادی نوشت: «بازگرداندن دوباره آنها به انفرادی، آنهم در شرایطی که فضای رسانهای در داخل کشور به دلیل تحولات نظامی و منطقهای متراکم شده، نگرانی خانوادهها و نهادهای حقوقبشری را درباره اجرای قریبالوقوع احکام اعدام افزایش داده است.»
این سه زندانی سیاسی همراه به سه تن دیگر به نامههای عدنان موسوی (غبیشاوی)، حبیب دریس و سالم موسوی طی سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب اهواز به اعدام محکوم شدند.
آنها در دادگاه متهم شدند که از طریق عضویت در گروه «حرکت النضال»، در عملیاتهای جداگانه دو بسیجی به نامهای «علی صالحی مجد» و «یونس بحر» را در آبادان، یکی از کارکنان نیروی انتظامی به نام «اللهنظر صفری» و یک سرباز وظیفه به نام «محمدرضا رفیعینسب» را در بندر «امام خمینی»، به قتل رساندند.
سایت حقوق بشری هرانا اسفند ۱۴۰۱ در گزارشی نوشت این شهروندان در اعترافاتی که مشخص نیست تحت چه شرایطی از آنها اخذ شده، به ارتکاب اعمال دیگری همچون «ارتباط با عناصر اصلی گروه حرکت النضال در اروپا و جابهجایی ارز و حواله از طریق یک بانک خارجی» اعتراف کردهاند.
عراقچی پنجشنبه ۱۹ تیرماه به نشریه لوموند گفت: «این دوچرخهسوار به دلیل ارتکاب جرم بازداشت شده و اطلاعیهای در این خصوص به سفارت فرانسه ارسال شده است.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی جزئیات بیشتری در اینباره ارائه نکرد.
وزارت خارجه فرانسه نیز اعلام کرد که با مقامات جمهوری اسلامی و خانواده مونترلوس در تماس است.
این وزارتخانه با تاکید بر اینکه امنیت جانی او در خطر است، از ارائه هرگونه اظهار نظر بیشتر خودداری کرد.
وزارت خارجه فرانسه، ۱۶ تیرماه نیز اعلام کرد مونترلوس که به ایران سفر کرده از ۲۶ خرداد تماسی با خانواده نداشته است.
در ۱۵ تیر نیز یک منبع دیپلماتیک فرانسوی، ناپدید شدن این جوان ۱۸ ساله را «مایه نگرانی» دانست و گفت: «ما در این خصوص با خانواده او در تماس هستیم.»
این منبع که نامش فاش نشده، همان روز تاکید کرد توصیه میشود اتباع فرانسوی به ایران سفر نکنند، چرا که جمهوری اسلامی «سیاستی عامدانه در زمینه گروگانگیری شهروندان غربی» در پیش گرفته است.
خانواده مونترلوس پیش از این در صفحات مجازی درخواست کرده بودند که اگر کسی اطلاعی از وضعیت او دارد، با آنها تماس بگیرد. بر پایه آگهی منتشرشده در اینستاگرام، او علاوه بر تابعیت فرانسوی، شهروند آلمان نیز است.
این گردشگر فرانسوی-آلمانی، پس از گرفتن دیپلم، سفری ماجراجویانه از فرانسه به ژاپن را آغاز کرد و در صفحه اینستاگرامش، تصاویر مختلفی از این سفر و ورودش به ایران و گشتوگذار در این کشور را منتشر کرده است.
خبر ناپدید شدن این گردشگر در شرایطی منتشر میشود که در روزهای اخیر نگرانیها در خصوص وضعیت سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو زندانی دیگر فرانسوی در ایران، بالا گرفته است.
آنها با اتهاماتی از جمله «جاسوسی برای موساد، توطئه برای سرنگونی جمهوری اسلامی و افساد فیالارض» روبهرو شدهاند؛ اتهاماتی که ممکن است به مجازات اعدام منجر شود.
نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در دهههای گذشته بارها اتباع خارجی و شهروندان دوتابعیتی را بهصورت خودسرانه بازداشت و زندانی کردهاند.
فرانسه و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا این بازداشتها را دارای انگیزه سیاسی و بخشی از سیاست «دیپلماسی گروگانگیری» حکومت ایران توصیف کردهاند؛ اتهامی که جمهوری اسلامی آن را رد میکند.
فعالان حقوق بشر نیز بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده میکند.
