خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتهای آگاه نوشت در حالی که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره موفقیت در حملات به ایران صحبت میکنند اما درباره چگونگی اعمال فشار بر جمهوری اسلامی اختلافنظر دارند.
به گفته منابع دیپلماتیک، ترامپ بهدنبال استفاده از دیپلماسی برای حصول توافقی محدود است که مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شود. در مقابل، نتانیاهو معتقد است باید از فشار نظامی بیشتر استفاده کرد تا در صورت لزوم، جمهوری اسلامی را حتی تا مرز فروپاشی حکومت وادار به عقبنشینی کامل از برنامه غنیسازی کند.
منابع آگاه به رویترز گفتند که نتانیاهو از تصمیم واشینگتن برای ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران ناراضی است و هرگونه روزنه سیاسی یا اقتصادی برای ایران را خطری راهبردی تلقی میکند.
نتانیاهو به گفته منابع نزدیک به او، این لحظه را یک فرصت استراتژیک میبیند و معتقد است باید قبل از آنکه ایران دوباره قدرت بگیرد، ضربات سختتری وارد شود.
این شرکت چندملیتی مستقر در ایالت کنتیکت، فعال در حوزه تجهیزات صوتی و الکترونیکی، متهم است که طی دو سال، از طریق یک توزیعکننده اماراتی، محصولات خود را به ایران منتقل کرده است.
بر اساس این بیانیه که سهشنبه ۱۷ تیرماه منتشر شد، کارکنان خارجی یکی از زیرمجموعههای آمریکایی شرکت هارمن، بهویژه ۱۳ مدیر میانی بریتانیایی، با اطلاع از انتقال کالاها به ایران، در این روند نقش داشتهاند.
آنها در مکاتبات داخلی برای اشاره به مقصد ایران از عباراتی چون «منطقه شمالی» یا «شمال دبی» استفاده کردهاند تا ارسال کالا به ایران را پنهان کنند.
این تخلفات بین ماه مه ۲۰۱۸ تا اکتبر ۲۰۲۰ و از طریق یک مرکز توزیع در دانمارک انجام شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد ارزش تقریبی کالاهایی که در این مدت به ایران ارسال شدهاند حدود ۱۴۸ هزار دلار برآورد میشود، اما به دلیل نبود مدارک کافی و تلاش برای پنهانکاری، تعیین رقم دقیق این مبادلات امکانپذیر نیست.
در بخشی از این توافق، شرکت هارمن متعهد شده است ۴۰۰ هزار دلار از مبلغ جریمه را برای تقویت زیرساختهای نظارتی خود و ارتقای سازوکارهای پایبندی به تحریمها هزینه کند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC)، پیش از این در ۱۲ تیر ماه نیز اعلام کرد تحریمهایی را علیه شبکهای از شرکتها که نفت ایران را بهعنوان نفت عراق قاچاق میکردند و نیز نهاد مالی تحت کنترل حزبالله اعمال کرده است.
این هشتمین دور تحریمها علیه تجارت نفت ایران از زمان صدور دستورالعمل امنیت ملی شماره دو از سوی رییسجمهوری آمریکاست که کارزار «فشار حداکثری» بر ایران را هدایت میکند.
همزمان با این تحریمها، وزارت خارجه آمریکا نیز شش نهاد را بهدلیل مشارکت آگاهانه در معاملات بزرگ نفتی با ایران بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۸۴۶ تحریم کرده و چهار کشتی مرتبط با این معاملات را شناسایی کرده است.
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان، ۱۶ تیرماه در پاسخ به سوال تاکر کارلسون، مجری آمریکایی با اشاره به تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی گفته بود: «اگر مانعی بر سر راه فعالیتهای اقتصادی آمریکا در ایران وجود دارد، منشا آن تحریمهای آمریکاست، نه سیاستهای جمهوری اسلامی.»
همزمان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ضیافت شام با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت دوست دارد در زمان مناسب تحریمها علیه حکومت ایران را بردارد و به آنان «فرصتی برای بازسازی کشور بدهد.»
ترامپ با بیان اینکه دوست دارد ببینم ایران دوباره به شکلی صلحآمیز بازسازی شود و «مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل» نگوید، گفت: «آنان قلدر خاورمیانه بودند اما الان دیگر قلدر نیستند.»
ارتش اسرائیل سهشنبه ۱۷ تیر اعلام کرد که در حمله هوایی به شهر ساحلی طرابلس در شمال لبنان، «مهران مصطفی بجور»، از فرماندهان ارشد حماس را کشته است. به گفته ارتش، بجور طی سالهای اخیر مسئول پیشبرد حملات متعدد علیه اسرائیل بوده و در جریان جنگ اخیر، رهبری شلیک موشک به شهرهای نهاریا، کریات شمونا و دیگر مناطق اسرائیل را بر عهده داشته است.
ارتش اسرائیل او را از چهرههای کلیدی در توسعه توانمندیهای نظامی حماس در لبنان معرفی کرده و گفته که بجور همچنین از رهبران تلاشهای این گروه برای خرید تسلیحات از طریق ارتباط با سایر گروههای تروریستی بوده است. ارتش کشته شدن او را «ضربهای قابل توجه» به فعالیتهای حماس در لبنان توصیف کرده است.
حماس تاکنون واکنشی به این خبر نشان نداده است.
رسانههای دولتی لبنان پیش از اعلام رسمی ارتش اسرائیل، گزارش دادند یک خودرو در نزدیکی طرابلس هدف حمله قرار گرفته است.
وزارت بهداشت لبنان نیز بدون اشاره به هویت افراد، اعلام کرد در این حمله دو نفر کشته و سه نفر دیگر زخمی شدهاند.
همزمان با این حملات، توماس باراک، فرستاده آمریکا، دومین روز از سفر خود به لبنان را با هدف گفتوگو درباره خلع سلاح حزبالله و سایر گروههای مسلح، پشتسر گذاشت.
حماس و سایر گروههای مسلح فلسطینی در مناطق مختلفی از لبنان، عمدتا در اردوگاههایی حضور دارند که سالهاست محل اسکان آوارگان فلسطینی هستند.
از زمان حمله حماس از نوار غزه به جنوب اسرائیل در سال ۲۰۲۳، اسرائیل حملات هدفمندی علیه حزبالله و اعضای دیگر گروههای مسلح مستقر در لبنان انجام داده است.
دی ماه سال ۱۴۰۲ صالح العاروری، نایب رییس دفتر سیاسی حماس، در حمله هوایی اسرائیل به جنوب بیروت کشته شد.
اسرائیل همان زمان در حملاتی دیگر، اردوگاههای فلسطینی در شمال لبنان را هدف قرار داد.
در پی درگیریهای گسترده میان حزبالله و اسرائیل، آذر ماه ۱۴۰۳ توافق آتشبس با میانجیگری آمریکا به اجرا درآمد.
با این حال، اسرائیل همچنان به حملاتش در در جنوب لبنان و علیه آنچه که «انبارهای تسلیحاتی و نیروهای حزبالله» مینامد،ادامه داده است.
آخرین خبرها از توافق آتشبس اسرائیل و حماس
مقامهای اسرائیلی سهشنبه ۱۷ تیر و همزمان با این حملات به جنوب لبنان، نسبت به مذاکرات آتشبس در قطر، ابراز خوشبینی کردند.
زیئو الکین، عضو کابینه امنیتی نتانیاهو، گفت: «احتمال قابلتوجهی وجود دارد که آتشبس حاصل شود. حماس میخواهد در برخی مسائل کلیدی تغییراتی بدهد که کار سادهای نیست، اما پیشرفتهایی حاصل شده است.»
مقامهای ارشد اسرائیلی در واشینگتن نیز به خبرنگاران گفتند رسیدن به توافق نهایی در دوحه ممکن است بیش از چند روز طول بکشد.
یکی دیگر از مقامها نیز از وجود پیشرفت در مذاکرات خبر داد.
ماجد الانصاری، سخنگوی دولت قطر، نیز سهشنبه گفت میانجیگران قطری و مصری هنوز وارد بحث درباره آتشبس نهایی نشدهاند، اما در تلاشاند تا بر سر «چارچوب اصولی» توافقی شکل دهند که به مذاکرات دقیقتر منتهی شود.
الانصاری گفت: «مذاکرات رسمی هنوز آغاز نشده، اما ما با دو طرف در حال گفتوگو درباره این چارچوب هستیم. هر دو طرف هنوز در دوحه هستند، که خودش نشانه خوبی است.»
سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرد استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ که نقش کلیدی در تدوین طرح جدید آتشبس داشته، این هفته به دوحه سفر میکند تا به مذاکرات بپیوندد.
ترامپ پیشتر نسبت به موفقیت این طرح ابراز امیدواری کرده بود.
این طرح شامل آزادی مرحلهای گروگانها، عقبنشینی تدریجی نیروهای اسرائیلی از بخشهایی از غزه، و گفتوگو برای پایان دادن کامل به جنگ است.
