سه کاریکاتوریست در ترکیه بهدلیل انتشار یک کاریکاتور در هفتهنامه لمان بازداشت شدند. این کاریکاتور ظاهرا موسی و محمد، دو پیامبر ادیان ابراهیمی، را نشان میدهد که در آسمان با یکدیگر دست میدهند و در پایین تصویر، موشکهایی در حال پرواز هستند و صحنهای شبیه به جنگ خلق شده است.
این کاریکاتور که بسیاری آن را نمایانگر نقش ادیان در درگیریهای زمینی دانستند، محکومیت شدید مقامهای دولتی و محافظهکاران مذهبی در ترکیه را به دنبال داشت.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد که در آن ماموران پلیس این کشور دوغان پهلوان، یکی از کاریکاتوریستهای مرتبط با این تصویر، را با دستانی بسته از پلههای ساختمانی بالا میکشند و بازداشت میکنند.
او نوشت: «یک بار دیگر لعنت میفرستم بر کسانی که با کشیدن کاریکاتور از پیامبر ما، محمد، قصد ایجاد تفرقه دارند.»
یرلیکایا افزود: «فردی که این تصویر موهن را کشیده، با نام اختصاری د.پ.، شناسایی و بازداشت شده است. این افراد بیشرم در برابر قانون پاسخگو خواهند بود.»
یرلیکایا در ادامه دو ویدیوی دیگر نیز منتشر کرد که در آن ماموران دو مرد را به زور از خانههایشان بیرون میکشند، آنها را روی زمین میخوابانند و به داخل ون منتقل میکنند؛ یکی از این افراد حتی پابرهنه بود
ییلماز تونچ، وزیر دادگستری ترکیه، اعلام کرد تحقیقات درباره این کاریکاتور طبق ماده ۲۱۶ قانون مجازات ترکیه آغاز شده است. این ماده «تحریک به نفرت و دشمنی» را جرمانگاری میکند.
او افزود در این پرونده در مجموع برای شش نفر حکم بازداشت صادر شده است.
مجله لمان با انتشار بیانیهای در ایکس، ضمن عذرخواهی از مخاطبانی که محتوای این کاریکاتور را توهینآمیز تلقی کردهاند، اعلام کرد برداشت صورتگرفته از این اثر بر اساس یک «سوءتفاهم» بوده است.
در این بیانیه آمده است که دوغان پهلوان «میخواسته رنج یک مرد مسلمان کشتهشده در حملات اسرائیل را به تصویر بکشد» و هیچگونه قصدی برای توهین به دین اسلام یا پیامبر آن وجود نداشته است.
لمان افزود: «نام محمد از رایجترین نامها در میان مسلمانانی است که به پیامبر احترام میگذارند. این کاریکاتور پیامبر را به تصویر نمیکشد و با هدف تمسخر ارزشهای دینی کشیده نشده است.»
این مجله برخی از تفسیرهای ارائهشده از این کارتون را «عمدی و بدخواهانه» خواند.
لمان همچنین از مقامات قضایی خواست علیه «کارزار تخریبی» که به راه افتاده، اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهند و از نیروهای امنیتی خواست از آزادی بیان حفاظت کنند.
شامگاه دوشنبه ۹ تیر، ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که گروهی از معترضان را در برابر دفتر مجله لمان در مرکز استانبول نشان میداد؛ معترضان شعار میدادند و درِ ورودی ساختمان را لگد میزدند.
ترکیه همواره رتبه پایینی در زمینه آزادی بیان داشته و این مساله نشاندهنده محدودیتهای گسترده در رسانهها و فضای گفتوگوی عمومی است. بر اساس «شاخص آزادی مطبوعات ۲۰۲۴» سازمان گزارشگران بدون مرز، ترکیه در میان ۱۸۰ کشور، در جایگاه ۱۵۸ قرار دارد.
بر اساس این بیانیه که دوشنبه ۹ تیر منتشر شد، یکی از بازداشتشدگان فردی به نام مارک مورگین است که به ظن جابهجایی یک نارنجک از محلی نامشخص به نقطهای دیگر بنا به دستور یک عامل وابسته به جمهوری اسلامی دستگیر شده است.
به گفته نهادهای امنیتی اسرائیل، مورگین از این موضوع آگاه بوده که احتمال دارد از این نارنجک برای آسیب رساندن به شهروندان اسرائیلی استفاده شود.
همچنین او مامور شده بود تا در جریان جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، از لحظه رهگیری یک موشک فیلمبرداری و آن را برای رابط خود ارسال کند.
این مرد ۳۳ ساله که ساکن دره اردن در کرانه باختری است، در طول ماه جاری میلادی نیز ارتباط خود را با عامل حکومت ایران حفظ کرده بود.
پیشتر در هفتم تیر، شبکه ۱۲ اسرائیل در گزارشی اختصاصی فاش کرد یک شهروند ۲۴ ساله اسرائیلی که در ماه آوریل به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت شد، مامور شده بود تا مواد منفجره قدرتمندی را در نزدیکی خانه یسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، کار بگذارد.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی از طریق پیامرسان تلگرام با این شهروند اسرائیلی ارتباط برقرار کرد و بهواسطه فردی به نام «الکس»، او را به ماموریتهای مختلفی از جمله «جاسوسی» و «عملیات تروریستی» گماشت.
طرح جمهوری اسلامی برای ترور یک شهروند اسرائیلی
نیروهای امنیتی اسرائیل همچنین دو ساکن شهر طبریه به نامهای یونی سگال، ۱۸ ساله و نهورای عمری مزراحی، ۲۰ ساله، را به اتهام تلاش برای انجام عملیات به دستور یک عامل مرتبط با حکومت ایران دستگیر کردند.
به گزارش پلیس و شین بت، این عامل وابسته به جمهوری اسلامی قصد داشت این دو نفر را برای قتل یک شهروند اسرائیلی که نامش فاش نشده، به خدمت بگیرد و در ازای آن صدها هزار شِکِل (واحد پول اسرائیل) به آنها پرداخت کند.
طبق برنامه قرار بود این دو نفر ابتدا به کشور دیگری منتقل شوند، در آنجا آموزش ببینند و سپس هویت هدف به آنها اعلام شود. با این حال، این طرح در نهایت به اجرا درنیامد.
این دو همچنین متهم هستند که از مراکز خرید و بیمارستانها در مناطق مختلف اسرائیل فیلمبرداری کرده و اطلاعاتی درباره نقشه داخلی، تعداد نگهبانان و شمار فروشگاههای هر مرکز برای رابط خود ارسال کردهاند.
این اطلاعات شامل چند مرکز خرید در شهرهای حیفا، طبریه و تلآویو و همچنین بیمارستان ایخیلوف تلآویو بوده است.
تایمز اسرائیل ۹ تیر گزارش داد دادگاه با تمدید قرار بازداشت این سه مظنون تا پنجشنبه ۱۲ تیر موافقت کرده است.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۹ تیر منتشر شد، سوریه در مذاکرات از اسرائیل خواسته است حکومت کنونی این کشور به رهبری احمد الشرع را به رسمیت بشناسد.
سوریه همچنین خواستار خروج اسرائیل از مناطقی در جنوب سوریه است که پس از سرنگونی حکومت بشار اسد، نیروهای اسرائیلی در آن مستقر شدهاند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اسفند ۱۴۰۳ از حضور نظامی در جنوب سوریه دفاع کرد و گفت اسرائیل اجازه نخواهد داد «جنوب سوریه به جنوب لبنان تبدیل شود».
اسرائیل بلندیهای جولان را در جریان جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷ به تصرف درآورد و در سال ۱۹۸۱ بهصورت رسمی آن را ضمیمه خاک خود کرد.
این اقدام با مخالفت جامعه جهانی روبهرو شده و تنها ایالات متحده آمریکا آن را به رسمیت شناخته است.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال پیوستن دمشق به پیمان ابراهیم شدت گرفته است.
دادگاه منطقهای اورشلیم هشتم تیر اعلام کرد جلسه ادای شهادت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که قرار بود این هفته در چارچوب محاکمه کیفریاش برگزار شود، لغو شده است.
کان، رسانه دولتی اسرائیل، در همین رابطه گزارش داد تصمیم دادگاه پس از آن اتخاذ شد که مقامهای امنیتی اسرائیل در جلسهای غیرعلنی به قضات گفتند فرصتی برای تغییر چهره خاورمیانه و گسترش توافقات صلح میان اسرائیل و کشورهای منطقه، از جمله سوریه، به وجود آمده است.
سوریه بهدنبال تضمینهای امنیتی در مرز با اسرائیل و اردن
شبکه البیسیآی لبنان در ادامه گزارش داد سوریه در مذاکرات صلح، خواهان تدوین ساز و کارهای امنیتی شفاف در جنوب این کشور و در نقطه اتصال مرزهای سوریه، اردن و اسرائیل شده است.
بر اساس این گزارش، دمشق همچنین از واشینگتن درخواست حمایت کرده، اما ماهیت این حمایت هنوز روشن نیست.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشتم تیر اعلام کرد برخی کشورها تمایل خود را برای پیوستن به پیمان ابراهیم و عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کردهاند.
کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، نیز بهتازگی خبر داد سوریه از جمله کشورهایی است که ترامپ تمایل دارد به پیمان ابراهیم بپیوندد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجم تیر اعلام کرد موفقیت کارزار نظامی این کشور علیه جمهوری اسلامی، زمینه را برای عادیسازی روابط اسرائیل با سایر کشورها فراهم آورده است.
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز که یکشنبه هشتم تیر پخش شد، گفت: «ما همین حالا کشورهای واقعا بزرگی در این توافقنامهها داریم و فکر میکنم اکنون زمان آن است که شروع به افزودن دیگر کشورها کنیم، چون مشکل اصلی در این میان ایران بود.»
او افزود: «مدتی بود که فکر میکردم ایران هم به همراه دیگران به پیمان ابراهیم خواهد پیوست و اگر واقعا این کار را انجام میداد، شرایطش بهتر از حالا بود.»
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، چهارم تیر اعلام کرد گسترش پیمان ابراهیم یکی از «اهداف کلیدی» ترامپ است.
ویتکاف پیشبینی کرد ایالات متحده بهزودی خبرهای جدیدی در خصوص پیوستن کشورهای جدید به این توافق منتشر خواهد کرد.
احتمال پیوستن سوریه و لبنان به پیمان ابراهیم
کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، اخیرا اعلام کرد سوریه از جمله کشورهایی است که ترامپ تمایل دارد به پیمان ابراهیم بپیوندد.
لویت به دیدار تاریخی ترامپ با احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، در عربستان سعودی در اوایل سال جاری میلادی اشاره کرد و افزود در جریان این دیدار، یکی از درخواستهای رییسجمهوری آمریکا این بود که سوریه به پیمان ابراهیم ملحق شود.
ترامپ پس از این دیدار از تصمیم خود برای لغو تحریمهای دمشق خبر داد.
روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد تزاچی هانگبی، مشاور امنیت ملی اسرائیل، از سوریه و لبنان بهعنوان محتملترین گزینهها برای پیوستن به پیمان ابراهیم نام برده است.
ترامپ هشتم تیر درباره احتمال پیوستن سوریه پیمان ابراهیم گفت: «نمیدانم، اما من تحریمها [علیه دمشق] را به درخواست برخی دیگر از کشورهای منطقه که دوستان ما هستند، لغو کردم.»
یوجین کونتوروویچ، کارشناس مسائل خاورمیانه و پژوهشگر ارشد در اندیشکده بنیاد هریتیج در واشینگتن دیسی، در همین رابطه به فاکسنیوز گفت: «با ضعیف شدن جمهوری اسلامی، پیوستن لبنان و سوریه [به پیمان ابراهیم] کاملا واقعبینانه است، اما اگر این اتفاق خیلی زود رخ دهد، برای مثال ظرف چند ماه آینده، واقعا تحت تاثیر قرار خواهم گرفت.»
کونتوروویچ با اشاره به چشمانداز صلح میان اسرائیل و کشورهای منطقه افزود انتظار میرود سوریه و لبنان در دوره ریاستجمهوری ترامپ به پیمان ابراهیم بپیوندند.
به گفته او، سوریه بهویژه میتواند یکی از گزینههای محتمل باشد، چرا که دولت جدید این کشور برای کسب مشروعیت بینالمللی نیازمند برداشتن گامهایی جدی است.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
