خبرگزاری آسوشیتد پرس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، به قانونگذاران این کشور گفته ارزیابی جامعه اطلاعاتی این است که بخش عمده اورانیوم غنیشده انباشتهشده ایران بهاحتمال زیاد زیر آوار سایتهای اصفهان و فردو مدفون شده است.
این مقام، که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، افزود رتکلیف در جلسهای محرمانه برای اعضای کنگره، گفته که حملات نظامی آمریکا تنها مرکز تبدیل فلز ایران را نابود، و ضربهای سنگین به برنامه هستهای تهران وارد کرده، که جبران آن سالها طول خواهد کشید.
رییس سیا در این جلسه، اهمیت این حمله به مرکز تبدیل فلز را تشریح کرده است.
شبکه سیانان روز ششم تیر با استفاده از تصاویر ماهوارهای بهدست آمده از شرکت فناوریهای مکسار، از فعالیتهای جدید در سایت هستهای فردو در ایران خبر داد. در این تصاویر، تجهیزات خاکبرداری و حفاری در اطراف ورودی تونلهای فردو دیده میشوند.
واشینگتنپست، یکشنبه هشتم تیر، به نقل از چهار منبع آگاه نوشت ایالات متحده به تماسهای شنودشدهای دست یافته که در آنها مقامهای ارشد جمهوری اسلامی درباره حملات نظامی اخیر آمریکا به برنامه هستهای ایران صحبت کردهاند و گفتهاند که این حملات کمتر از آنچه انتظار داشتند ویرانگر بوده است.
این منابع آگاه خواستند بهدلیل حساسیت موضوع هویتشان مخفی بماند.
به گزارش واشینگتنپست، مقامهای حکومت ایران در تماسهای خود به گمانهزنی درباره این موضوع پرداختند که چرا حملات آمریکا از نظر گستره و میزان تخریب محدودتر از حد انتظار بوده است.
این روزنامه افزود مکالمات شنودشده اخیر بخشی از ارزیابیهای اولیهای است که تصویری پیچیدهتر از روایت رسمی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی ارائه میدهد.
رییسجمهوری آمریکا پیشتر گفته بود این عملیات، برنامه هستهای حکومت ایران را «بهطور کامل و مطلق نابود کرده است».
دولت آمریکا در واکنش به گزارش واشینگتنپست، شنود مکالمات مقامهای جمهوری اسلامی را رد نکرد، اما گفت آنها از توانایی کافی برای ارزیابی خسارات وارد شده به تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان برخوردار نیستند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در همین رابطه گفت: «شرمآور است که واشینگتنپست با انتشار گزینشی اطلاعات افشاشده، به افراد برای ارتکاب جرم کمک میکند.»
او تاکید کرد: «اینکه مقامهای بینام ایرانی از آنچه در زیر دهها متر آوار رخ داده اطلاع داشته باشند، مضحک است. برنامه تسلیحات هستهای آنها به پایان رسیده است.»
تحلیلگران بهطور کلی اتفاقنظر دارند که حملات آمریکا با استفاده از قدرت آتش بسیار بالا، از جمله بمبهای سنگرشکن و موشکهای کروز تاماهاوک، خسارات سنگینی به تاسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان وارد کرده است.
با این حال، درباره میزان دقیق تخریب و مدت زمان لازم برای بازسازی این تاسیسات اختلاف نظر وجود دارد. برخی گزارشها حاکی از آن است که جمهوری اسلامی پیش از حمله، ذخایر اورانیوم با غنای بالا را منتقل و ورودی دو سایت هستهای را مهر و موم کرده بود.
همچنین گفته میشود که انفجارها مسیر ورودی برخی تاسیسات هستهای حکومت را مسدود کردهاند، اما ساختارهای زیرزمینی همچنان پابرجا ماندهاند.
یک مقام دولت ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره تماسهای شنودشده مقامهای جمهوری اسلامی به واشینگتنپست گفت: «ایرانیها اشتباه میکنند، چون ما تاسیسات تبدیل فلز [اورانیوم] آنها را نابود کردهایم. میدانیم تسلیحاتمان دقیقا به همان نقاطی اصابت کردهاند که هدفگذاری شده بود و همان اثری را گذاشتهاند که مدنظر ما بود.»
یک مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده نیز به واشینگتنپست گفت: «یک تماس تلفنی میان چند مقام ناشناس ایرانی بهتنهایی در حکم ارزیابی اطلاعاتی نیست. ارزیابی واقعی مبتنی بر مجموعهای از شواهد از منابع و روشهای متعدد است.»
گزارش واشینگتنپست در حالی منتشر شده است که ترامپ در روزهای اخیر از گزارشهایی که روایت او از حمله به تاسیسات اتمی جمهوری را زیر سوال بردهاند، ابراز نارضایتی کرده است.
لاریجانی یکشنبه هشتم تیر در یک مصاحبه ویدیویی گفت اسرائیل به محل جلسه شورای عالی امنیت ملی «حمله کرد تا سران قوا و کشور و افراد مهم را از بین ببرد و سراغ رهبری بیاید، اما موفق نشد».
ایراناینترنشنال پیشتر به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد ساعاتی پس از آغاز حملات اسرائیل، خامنهای به همراه خانوادهاش به پناهگاهی زیرزمینی در لویزان در شمال شرق تهران منتقل شده است.
خامنهای پس از برقراری آتشبس نیز تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده و تنها در یک پیام ویدیویی از «پیروزی» در جنگ با اسرائیل سخن گفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ششم تیر گفت در جریان جنگ اخیر جمهوری اسلامی و اسرائیل، او خامنهای را از مرگی «بسیار زشت و خفتبار» نجات داده است.
ترامپ اضافه کرد: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده که بیهیچ شکی بزرگترین و قدرتمندترین ارتش جهان هستند، جان او را بگیرند.»
لاریجانی تماس و تهدید از سوی اسرائیل را تایید کرد
لاریجانی در ادامه مصاحبه خود گفت در روز نخست جنگ، «یک نفر با من تماس گرفت و گفت ۱۲ ساعت وقت داری تا از ایران خارج یا از تهران فاصله بگیری، وگرنه به سرنوشت دوستانت مثل باقری و رشید دچار و به آنها ملحق خواهی شد».
دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ادامه داد: «من از کد تماسگیرنده متوجه شدم از کجاست و پاسخ در خور نتانیاهو به او دادم.»
روزنامه واشینگتنپست دوم تیر با انتشار یک فایل صوتی، از کارزار مخفیانه و گسترده اسرائیل با هدف ارعاب فرماندهان نظامی و ایجاد شکاف و سردرگمی در میان مقامهای عالیرتبه جمهوری اسلامی همزمان با آغاز جنگ خبر داد.
بر اساس این گزارش، در بخشی از این کارزار ماموران سرویسهای امنیتی اسرائیل با تلفن شماری از مقامهای ارشد حکومت ایران تماس میگیرند و به زبان فارسی به آنها هشدار میدهند تنها در صورتی زنده خواهند ماند که از جمهوری اسلامی و خامنهای اعلام برائت کنند.
یک کارشناس صدا و سیما ششم تیر تماس موساد با فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی برای اعلام برائت از حکومت ایران را تایید کرد.
لاریجانی از اصابت «شش موشک» به پایگاه آمریکا در قطر گفت
لاریجانی در بخش دیگری از اظهاراتش به حمله موشکی جمهوری اسلامی به پایگاه العدید آمریکا در قطر اشاره کرد و گفت: «التماس میکردند که آمریکا را سنگین نزنید تا آبروی ترامپ نرود. ایران محکم زد.»
او افزود: «از ۱۴ موشک، شش موشک به پایگاه آمریکا خورد، محکم هم خورد و هرکدام ۴۰۰ کیلوگرم سر جنگی داشت. ما خودمان میدانیم چه شده، اما بگذارید ترامپ با اوهامش صفا کند.»
ترامپ ششم تیر در نشست ناتو در هلند اعلام کرد تهران پیش از حمله به پایگاه العدید، واشینگتن را مطلع کرده بود.
به گفته مقامهای قطری، در جریان دفع حمله جمهوری اسلامی، هفت موشک بر فراز آبهای خلیج فارس و ۱۱ موشک دیگر در آسمان دوحه رهگیری و منهدم شدند. تنها یک موشک در منطقهای غیرمسکونی نزدیک پایگاه العدید فرود آمد و خسارت جزیی به بار آورد.
لاریجانی همچنین درباره میزان خسارت وارد شده به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی بهدنبال حمله آمریکا گفت: «در مورد فردو چیزی نمیگویم، بگذارید برای خودشان خوشحال باشند.»
در سوی مقابل، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، چهارم تیر اعلام کرد ایالات متحده در جریان حملات اخیر به تاسیسات هستهای در ایران موفق شد ظرفیت غنیسازی و تولید سلاح هستهای جمهوری اسلامی را «بهطور کامل نابود کند».
رسانهها در ایران یکشنبه هشتم تیر گزارش دادند مکارم شیرازی به پرسشی درباره اینکه «حکم تهدید مرجعیت و رهبری جامعه اسلامی چیست و اگر این عمل از جانب دولت آمریکا یا هر کس دیگری صورت گرفت، وظیفه مسلمانان در سرتاسر جهان چیست؟» پاسخ داد.
در این پاسخ آمده است: «هر شخص یا رژیمی که برای ضربه به امت اسلامی و حاکمیت آن، رهبری و مرجعیت را تهدید کند یا تعرضی نماید، حکم محارب دارد و هرگونه همکاری و تقویت آن توسط مسلمانان یا دولتهای اسلامی حرام است.»
مکارم شیرازی مسلمانان را به قتل ترامپ و نتانیاهو فراخواند و افزود: «لازم است عموم مسلمانان در سراسر جهان این دشمنان را از حرف و خطای خود پشیمان نمایند و اگر متحمل مشقت یا خسارتی شوند، اجر مجاهد فی سبیلالله را دارند.»
نوری همدانی نیز هشتم تیر گفت: «اهانت به مقام مرجعیت شیعه و شخص علی خامنهای اهانت به اصل اسلام تلقی می شود».
او افزود: «هرگونه تهدید و تعرض به رهبر انقلاب و مرجعیت شیعه از سوی شخص یا دولت حکم محارب را دارد.»
رییسجمهوری ایالات متحده ششم تیر در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در جریان جنگ اخیر جمهوری اسلامی و اسرائیل، او خامنهای را از مرگی «بسیار زشت و خفتبار» نجات داده است.
ترامپ اضافه کرد: «من دقیقا میدانستم او در کجا پنهان شده بود و اجازه ندادم که اسرائیل یا نیروهای مسلح ایالات متحده، که بیهیچ شکی بزرگترین و قدرتمندترین ارتش جهان هستند، جان او را بگیرند.»
ترامپ همچنین به طعنه نوشت: «من او را از مرگی بسیار زشت و خفتبار نجات دادم، آیا نباید بگوید: متشکرم، رییسجمهور ترامپ؟»
این نخستین بار نیست که مراجع تقلید شیعه علیه شهروندان خارجی حکم «محاربه» صادر میکنند.
فتوای قتل سلمان رشدی که در سال ۱۳۶۷ از سوی روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، صادر شد، با حمایت چهرههای شاخص هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرای حکومت همراه بوده و با گذشت بیش از سه دهه از صدور آن، هیچیک از آنها از موضع خود عقبنشینی نکردهاند.
پیش از این نیز ترامپ بهدلیل صدور دستور حملهای که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، انجامید، از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله فرماندهان سپاه، تهدید به مرگ شده بود.
اظهارات مکارم شیرازی یک روز پس از آن مطرح شد که روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده خامنهای، در مطلبی در صفحه نخست خود رهبران آمریکا و اسرائیل را تهدید به مرگ کرد.
این روزنامه با انتشار تصویر و خبر تشییع جنازه فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در تهران نوشت: «ملت امام حسین در حماسه تشییع، علیه آمریکا و اسرائیل اعلام جنگ کرد و تصریح کرد که ترامپ و نتانیاهو نباید زنده بمانند.»
پیشتر کیهان در مطلبی تهدیدآمیز علیه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، او را «جاسوس» اسرائیل خواند و تاکید کرد گروسی در صورت ورود به ایران باید «بازداشت و اعدام شود».
این تهدید با واکنشهای بینالمللی گستردهای در حمایت از مدیرکل آژانس روبهرو شد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این تهدید را «غیرقابل قبول» خواند و تاکید کرد درخواست برای بازداشت و اعدام گروسی باید «محکوم شود».
