بیژن کیان، کارشناس امنیت ملی: ترامپ مشغول اجرای هوشمندانه نقشه‌های خود در مورد ایران است

بابک بهزادی، عضو شورای مرکزی حزب مشروطه ایران، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت تنها پیشنهادی که امروز می‌توان به جمهوری اسلامی داد، این است: «پیام دونالد ترامپ را جدی بگیرید». او دو ماه پیش هشدار داد، دو هفته پیش فرصت داد، و حالا حملات آغاز شده است. اگر من جای علی خامنه‌ای بودم، بی‌هیچ تردیدی این پیام را می‌فهمیدم: در برابر اراده آمریکا، شکاف عمیق حکومت و مردم، و حملات هم‌زمان اسرائیل، چیزی از توان مقاومت باقی نمی‌ماند.

او افزود جمهوری اسلامی دیگر پشتوانه مردمی ندارد. تهدید بستن تنگه هرمز نیز چیزی جز یک خودکشی سیاسی و اقتصادی نیست—۹۰ درصد واردات و صادرات ایران از این مسیر عبور می‌کند. علی خامنه‌ای امروز یا باید تسلیم شود، یا کشور را به نابودی بکشاند. اگر از حمایت مردمی برخوردار بود، هیچ کشوری جرئت حمله نمی‌کرد.

بهزادی گفت شعار «بازگرداندن شکوه به ایران» در پیام ترامپ، یادآور ظرفیتی فراموش‌شده است: کشوری با ۸۸ میلیون نفر جمعیت، ۷۰ درصد زیر ۴۴ سال، و ۹ درصد منابع طبیعی جهان. با کنار رفتن جمهوری اسلامی، نیمی از بحران‌های ایران قابل حل خواهد بود. اما تا زمانی که ساختار ایدئولوژیک و فاشیستی خامنه‌ای بر کشور سایه انداخته، هیچ آینده‌ای متصور نیست.

او همچنین ادامه داد در شرایط بمباران و جنگ، نبود اعتراض خیابانی تعجب‌برانگیز نیست. اما این وضعیت نشانه فروپاشی تدریجی ستون‌های حکمرانی است. امروز آغاز پایان جمهوری اسلامی است—تحولی که شاید ۴۶ سال طول کشیده، اما حالا به نقطه‌ای رسیده که برگشت‌پذیر نیست.

شکریا برادوست، پژوهشگر امنیت بین‌الملل و سیاست، به ایران‌اینترنشنال گفت عملکرد اطلاعاتی منسجم حلقه دونالد ترامپ، فضا را برای اقدام نظامی دقیق و هماهنگ با اسرائیل فراهم کرده و به جمهوری اسلامی پیام روشنی داده است: «نه مذاکره، بلکه تسلیم».

او افزود برخلاف دوران جو بایدن که اطلاعات به رسانه‌ها درز می‌کرد و حتی پیش از آنکه اسرائیل از تصمیمی مطلع شود، جزئیاتش را در واشینگتن‌پست یا نیویورک‌تایمز منتشر می‌کردند، اکنون کنترل کامل در دست تیم ترامپ است و این قدرت اجرایی، امکان هرگونه انتقاد از او را کاهش داده است.

برادوست گفت پیام ترامپ به علی خامنه‌ای واضح است: «یا جام زهر را می‌نوشی، یا هدف بعدی خواهی بود.» سکوت مطلق و انزوای خامنه‌ای نشانه‌ای از بی‌اعتمادی عمیق او حتی به نزدیک‌ترین حلقه‌هاست؛ وضعیتی که نشانه‌ای از فروپاشی روانی در بالاترین سطح نظام تلقی می‌شود.

به گفته این پژوهشگر، در این میان، تهدید به بستن تنگه هرمز اقدامی خطرناک و بی‌نتیجه خواهد بود—نه فقط برای آمریکا، بلکه به‌ویژه برای چین که منافع نفتی‌اش به‌شدت وابسته به این مسیر است.

او تاکید کرد سفر عباس عراقچی به روسیه تلاشی است برای جلب حمایت یا میانجیگری کرملین، اما روسیه همچنان جمهوری اسلامی را یک کارت سوخته می‌داند و حمایت روشنی از تهران نکرده است. پیشنهادهای احتمالی مانند انتقال اورانیوم غنی‌شده نیز نمی‌تواند توازن را برگرداند. اکنون تنها بازیگری که با قاطعیت خواهان تغییر ساختار جمهوری اسلامی است، اسرائیل است؛ حتی مخالفان داخلی نتانیاهو نیز در یک چیز توافق دارند: «خامنه‌ای نباید در قدرت بماند.»

جمهوری اسلامی، «محمدامین مهدوی‌ شایسته»، جوان متهم به همکاری با اسرائیل را صبح دوشنبه دوم تیر اعدام کرد.

قوه قضاییه، شایسته را «سرشبکه یک تیم سایبری وابسته به موساد» معرفی کرده که «همکاری آگاهانه‌ای» با اسرائیل داشته است: «این شبکه سایبری ضد ایرانی وابسته به موساد در بستر فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های خارجی فعالیت خود را زیر نظر افسران سرویس صهیونیستی انجام می‌دادند.»

از آغاز جنگ میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، حکومت ایران چندین نفر را به اتهام جاسوسی و همکاری با اسرائیل اعدام کرده است.

درباره مهدوی شایسته در اینجا بیشتر بخوانید.

محمود ابطحی، عضو حزب ایران نوین، به ایران‌اینترنشنال گفت اتفاقات اخیر و حملات سنگینی که علیه تأسیسات جمهوری اسلامی انجام شده، وضعیت را برای مردم ایران، دولت‌های منطقه و حتی بسیاری از ناظران جهانی شفاف‌تر کرده است.

او افزود این شفافیت نه‌تنها ضروری، بلکه تاریخی‌ست، چون برای اولین بار قدرتی مانند ایالات متحده به‌وضوح اعلام کرده که از نظرش، جمهوری اسلامی نه شریک دیپلماتیک است، نه بازیگری قابل تحمل. پیام این اقدام روشن است: رژیمی که منافع آمریکا و متحدانش از جمله اسرائیل را تهدید کند، آینده‌ای نخواهد داشت. مخصوصا اگر در عین حال، حقوق ابتدایی مردم خودش را نیز به‌طور سیستماتیک نقض کرده باشد.

به گفته این فعال سیاسی، این وضعیت بحرانی اما یک فرصت مهم نیز ایجاد کرده: شکافی در ساختار سرکوب پدید آمده که اگر به‌درستی درک شود، می‌تواند به نقطه‌ی آغاز تغییر بدل شود. رفتارهای پراکنده و خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی، از بازداشت کور نوجوانان تا حضور بی‌هدف در خیابان‌ها، نشانه‌ای از فروپاشی انسجام فرماندهی‌ست.

ابطحی ادامه داد در چنین فضایی، مسیر پیش‌روی بدنه‌ حکومت دوگانه شده: یا تا آخر در کنار رژیمی بایستند که روزبه‌روز از مشروعیت تهی‌تر می‌شود، یا از آن جدا شوند تا از خود و خانواده‌شان محافظت کنند. این دوگانگی نه فقط در سطح فرماندهان، بلکه در لایه‌های پایین‌تر نیز در حال رشد است. آنچه تعیین‌کننده خواهد بود، نه تصمیم دولت‌های اروپایی یا مانورهای دیپلماتیک، بلکه نیرویی است که مردم ایران بتوانند از درون آزاد کنند، اگر باور کنند که لحظه‌ی تغییر از آنِ آن‌هاست.

وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، دوشنبه دوم تیر گفت که این کشور تحولات خاورمیانه را با دقت دنبال می‌کند و همچنان خواستار استفاده از دیپلماسی و گفت‌وگو است.

پیترز تاکید کرد: «نیوزیلند حامی قوی نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین بوده و سابقه‌ای طولانی در حمایت از خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه تسلیحات دارد. ما، همراه با بسیاری از کشورها، همواره با برنامه هسته‌ای ایران مخالفت کرده‌ایم. نباید اجازه داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.»

او در ادامه گفت: «در همین چارچوب، ما تصمیم ایالات متحده برای انجام حملات هدفمند با هدف تضعیف توانمندی‌های هسته‌ای ایران را مورد توجه قرار می‌دهیم. ما همچنین بیانیه ایالات متحده در شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر این‌که این اقدام در چارچوب دفاع جمعی و مطابق با منشور سازمان ملل انجام شده را نیز مورد توجه قرار می‌دهیم.»

به گفته پیترز، نیوزیلند به‌طور قوی از همه تلاش‌ها در جهت دیپلماسی حمایت می‌کند: «ما از همه طرف‌ها می‌خواهیم که به میز مذاکرات بازگردند. راه‌حل پایدار و ماندگار تنها از مسیر کاهش تنش و دیپلماسی حاصل می‌شود.»

او تاکید کرد: «خروج ایمن شهروندان نیوزیلند از منطقه بحران همچنان اولویت قطعی ماست.»