گاردین: جمهوری اسلامی دشمنیست که نتانیاهو همیشه خواهان نابودی آن بوده است
روزنامه گاردین نوشت که نخستوزیر اسرائیل سالها درباره تهدید هستهای جمهوری اسلامی هشدار داد اما جامعه بینالمللی حرفهای او را جدی نگرفت.
روزنامه گاردین نوشت که نخستوزیر اسرائیل سالها درباره تهدید هستهای جمهوری اسلامی هشدار داد اما جامعه بینالمللی حرفهای او را جدی نگرفت.
بر اساس گزارش رویترز که شنبه ۳۱ خرداد منتشر شد، رهبران جهان بنیامین نتانیاهو را فردی میدانستند که بیش از حد نگران است و پیوسته از خطرات بزرگ میگوید.
منتقدان داخلی اسرائیل نیز او را «ترسویی» میخواندند که هرگز جرات حمله به تاسیسات هستهای در ایران را نخواهد داشت.
با گذشت بیش از یک هفته از حملات اسرائیل به مواضع و عوامل جمهوری اسلامی، اکنون اکثر اسرائیلیها با وجود تحمل خسارات و تهدیدهای مکرر از سوی تهران، از ادامه جنگ حمایت میکنند.
نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل که پنجشنبه ۲۹ خرداد منتشر شد، نشان میدهد ۸۲ درصد یهودیان اسرائیلی از جمله ۵۷ درصد کسانی که خود را چپ میدانند از تصمیم حمله به ایران حمایت میکنند.
در میان عربهای اسرائیل ۱۱ درصد موافق و ۶۵ درصد مخالف هستند.
۲۳ خرداد، نقطه عطف
ساعت سه بامداد جمعه ۲۳ خرداد به وقت محلی، اسرائیلیها با هشداری فوری از خواب بیدار شدند.
فرماندهی جبهه داخلی دستور داد مردم نزدیک اتاقهای امن یا پناهگاهها بمانند. اعلامیه رسمی ارتش اعلام کرد اسرائیل نیروگاههای هستهای و پدافند هوایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و فرماندهان ارشد نظامی و عوامل دستاندرکار برنامه هستهای در ایران را ترور کرده است.
شب همان روز، موشکهای جمهوری اسلامی تلآویو و حومه آن را هدف قرار دادند.
برای نتانیاهو، ۲۳ خرداد یک فرصت طلایی بود. او میخواهد کارنامه میراث خود را که بر اثر ناکامی در جلوگیری از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ لکهدار شده، بازنویسی کند.
جنگ غزه که در پی آن آغاز شد، نتوانست اعتبار رهبری نتانیاهو را بازگرداند. بیش از ۵۵ هزار فلسطینی در پی حملات اسرائیل کشته شدند اما «پیروزی نهایی» که نخستوزیر وعده داده بود محقق نشده است.
حماس هرچند تضعیف شده، هنوز کنترل غزه را در دست دارد و ۵۳ گروگان اسرائیلی که گمان میرود ۲۰ نفرشان زنده هستند، همچنان در اسارت حماساند.
جمهوری اسلامی، دشمن نهایی
برای اسرائیلیها، جمهوری اسلامی نهاییترین و ترسناکترین دشمن است.
این دولت از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران خواهان نابودی اسرائیل است و در طول سالها «حلقه آتش» پیرامون این کشور ساخت که حزبالله لبنان رهبری آن را برعهده داشت.
گاردین نوشت که در سالهای اخیر جمهوری اسلامی و متحدانش طرحی برای نابودی اسرائیل از طریق تهاجم فرامرزی و حملات موشکی دقیق در نظر گرفتند اما حماس در هفتم اکتبر به تنهایی وارد عمل شد و فرصت سازماندهی دوباره را برای اسرائیل فراهم کرد.
پاییز گذشته، اسرائیل با کشتن حسن نصرالله و شکست حزبالله، «حلقه آتش» را در هم شکست. آنها همچنین دفاع هوایی کلیدی در ایران را نابود کردند. از طرفی رژیم بشار اسد در سوریه، قدیمیترین متحد منطقهای جمهوری اسلامی نیز سقوط کرد.
نقش ترامپ
نقطه عطف اصلی در برنامهریزی جنگی اسرائیل، بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید بود و نتانیاهو باور داشت میتواند مجوز کاملی برای حمله به زیرساختهای غنیسازی اورانیوم در ایران دریافت کند.
اما ترامپ خبر بدی برای نتانیاهو داشت: رییسجمهوری آمریکا تصمیم گرفت بهجای حمایت از حمله اسرائیل، با جمهوری اسلامی بر سر توافق هستهای جدیدی مذاکره کند.
نتانیاهو عملیات مورد نظرش را به تعویق انداخت تا ۶۰ روز فرصت داده شده به تهران سپری شود و سپس حمله را آغاز کرد.
برای بسیاری از اسرائیلیها، موفقیت حمله اولیه، یادآور پیروزی بزرگ جنگ شش روزه ۱۹۶۷ بود.
اکنون در حالی که میلیونها اسرائیلی مجبور میشوند روزانه چندین بار به پناهگاهها بروند، از نتانیاهو و فرماندهان ارتش حمایت میکنند.
اینکه اسرائیل تا چه حد موفق شده برنامه هستهای حکومت ایران را عقب براند هنوز مشخص نیست اما «جنگ شهرها» و ادامه تبادل حملات میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، قطعا ویرانگر خواهد بود.
شبکه اسکاینیوز عربی شنبه ۳۱ خرداد، این سخنان را به نقل از ولادیمیر پوتین، در یک مصاحبه منتشر کرد.
پوتین در این مصاحبه گفت: «روسیه، همانند آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هرگز هیچ مدرکی در اختیار نداشته که نشان دهد ایران در حال آمادهسازی برای دستیابی به سلاح هستهای است. ما این موضوع را بارها به رهبران اسرائیل گوشزد کردهایم.»
این اظهارات در حالی بیان شده است که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۲ خرداد قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی صادر کرد. این قطعنامه پیشنهادی آلمان، بریتانیا و فرانسه با ۱۹ رای موافق، ۱۱ رای ممتنع و تنها سه رای مخالف تصویب شد. روسیه، چین و بورکینافاسو به این قطعنامه رای منفی دادند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز ۱۹ خرداد گفت: «من از ایران میخواهم که فورا و بهصورت کامل و موثر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند. تا زمانی که ایران در حل مسائل پادمانی باقیمانده با آژانس همکاری نکند، آژانس قادر نخواهد بود اطمینان دهد که برنامه هستهای ایران منحصرا صلحآمیز است.»
اسکاینیوز عربی به نقل از پوتین نوشت: «روسیه آماده است از برنامه هستهای صلحآمیز ایران حمایت کند.»
به گفته او، تهران از حق توسعه چنین برنامهای برخوردار است.
در مقابل، واشینگتن خواهان تعطیل شدن کامل غنیسازی در ایران است.
پیش از این، شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال در یادداشتی از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بهعنوان اهرم فشار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر جمهوری اسلامی نام برده و تاکید کرده بود تهدید حمله اسرائیل، میتواند کلید یک توافق هستهای واجد ارزش امضا باشد: «تهران باید بفهمد که زمان خداحافظی با غنیسازی فرا رسیده است.»
رییسجمهوری روسیه، جمعه در یک مجمع اقتصادی در سنپترزبورگ، اعلام کرد کشورش دیدگاههای خود را برای توقف خونریزی در درگیری میان جمهوری اسلامی و اسرائیل با هر دو طرف در میان گذاشته است.
او جزییاتی از این پیشنهادها ارائه نکرد.
بر اساس این سند، گرچه بسیاری از شهروندان بدون مشکل خاک ایران را ترک کردهاند اما «تعداد زیادی» نیز هنگام خروج با «تاخیر و آزار» مواجه شدهاند.
رویترز نوشت که یک خانواده ناشناس گزارش داده است دو شهروند آمریکایی در جریان تلاش برای خروج از ایران بازداشت شدهاند اما جزییات بیشتری در اینباره ارائه نشده است.
سند داخلی وزارت خارجه آمریکا که تاریخ آن جمعه ۲۰ ژوئن (۳۰ خرداد) است، بر دشواریهای دولت آمریکا در تلاش برای حمایت و حفاظت از شهروندانش در کشوری که با آن روابط دیپلماتیک ندارد، تاکید میکند؛ بهویژه در شرایطی که ممکن است ایالات متحده بهزودی وارد جنگی شود که جمهوری اسلامی و اسرائیل درگیر آن هستند.
وزارت خارجه آمریکا به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداده است.
نخستین بار روزنامه واشینگتنپست این سند را گزارش کرد.
آمریکاییها خاک ایران را ترک کنند!
وزارت خارجه ایالات متحده پیش از این در هشداری امنیتی اعلام کرد شهروندان آمریکایی حاضر در ایران باید هرچه سریعتر خاک این کشور را ترک کنند.
بر اساس این اطلاعیه، آمریکاییهایی که در ایران به سر میبرند، برای خروج از این کشور نمیتوانند به کمک دولت آمریکا متکی باشند.
این هشدار در حالی منتشر شد که حریم هوایی ایران بهدلیل ادامه درگیریهای نظامی با اسرائیل همچنان بسته است.
بر پایه اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا، شهروندان آمریکایی باید برنامه مشخصی برای خروج زمینی از ایران تهیه کنند و در صورتی که امکان ترک این کشور را ندارند، در مکانهای امن و مجهز به مایحتاج ضروری، پناه بگیرند.
مسیرهای زمینی فعال و محدودیتهای مرزی
در اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا آمده است که مرز زمینی ایران با ارمنستان، مرزهای ایران با ترکیه و مرز ایران با ترکمنستان باز هستند اما شهروندان آمریکایی برای ورود به ترکمنستان یا آذربایجان، نیازمند دریافت مجوز ویژه از دولت آن کشورها هستند که باید از طریق سفارتخانههای آمریکا در عشقآباد و باکو هماهنگ شود.
در سند که به رویت رویترز رسیده، آمده است که سفارت آمریکا در عشقآباد، پایتخت ترکمنستان، درخواست ورود بیش از ۱۰۰ شهروند آمریکایی را ارائه داده اما دولت ترکمنستان هنوز با این درخواست موافقت نکرده است.
وزارت خارجه آمریکا تاکید کرده است که شهروندان دو تابعیتی ایرانی-آمریکایی، تنها مجاز به خروج با گذرنامه ایرانی خود هستند و ممکن است پیش از ترک کشور با بازرسی، بازجویی یا توقیف گذرنامه آمریکایی خود مواجه شوند.
دولت جمهوری اسلامی دو تابعیتی بودن (تابعیت دوم) را به رسمیت نمیشناسد و شهروندان دو تابعیتی را صرفا ایرانی تلقی میکند.
اختلال در ارتباطات و محدودیت خدمات کنسولی
دولت آمریکا از شهروندان خود خواسته است در «برنامه هوشمند ثبتنام مسافر (STEP)» عضو شوند تا در صورت نیاز، امکان دریافت هشدارها و خدمات کنسولی اضطراری برای آنان فراهم باشد.
در بخش دیگری از این اطلاعیه هشدار، به اختلال شدید در اینترنت، قطع خطوط تلفن همراه و ثابت و محدود شدن شبکه اطلاعات در ایران اشاره شده است.
وزارت خارجه آمریکا همچنین تاکید کرده است که دفتر حفاظت منافع خارجی سفارت سوئیس در تهران که وظایف کنسولی آمریکا را بر عهده دارد، تا اطلاع ثانوی تعطیل است و خدمات بسیار محدودی ارائه میدهد.
این دفتر پیش از این اعلام کرده بود: «شهروندان آمریکایی نباید به هیچ دلیلی به ایران سفر کنند و در صورت حضور در ایران، باید فورا این کشور را ترک کنند.»
در ادامه اعلامیه این دفتر آمده است: «وزارت خارجه ایالات متحده یک فرم ثبت اطلاعات در شرایط بحرانی برای شهروندان آمریکایی حاضر در ایران ایجاد کرده است تا اطلاعات مربوط به کمکهای کنسولی را دریافت و پیگیری کنند.»
دولت آمریکا اعلام کرده است نمیتواند ایمنی شهروندانی را که تصمیم میگیرند ایران را ترک کنند تضمین کند و خروج از ایران تنها زمانی توصیه میشود که فرد از امنیت مسیر اطمینان حاصل کند.
فرمانده سابق نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در گفتوگو تأکید کرد این روند مستقیماً فشار بیشتری بر مردم ایران وارد خواهد کرد.
او با اشاره به تأثیر تحریمها و هزینههای ناشی از حمایت جمهوری اسلامی از گروههایی مانند حزبالله، حماس و روسیه، گفت که «مردم ایران، که همین حالا هم تحت فشار شدید اقتصادی قرار دارند، آسیب بیشتری خواهند دید» اگر حکومت بر مسیر کنونیاش اصرار کند.
پترائوس با یادآوری تجربه سقوط رژیمها در کشورهای عراق، افغانستان، لیبی و یمن، تاکید کرد که «سرنگونی حکومتها لزوماً به ثبات نمیانجامد». به گفته او، راه واقعگرایانه برای ایران، «کنار گذاشتن برنامه هستهای و گروههای نیابتی» و تمرکز بر بازسازی اقتصاد داخلی و استفاده از ظرفیتهای ملی است. او این مسیر را تنها راهی دانست که میتواند ایران را به «کشوری توسعهمحور» تبدیل کند.
فرمانده سابق سنتکام همچنین خطاب به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «زمان نوشیدن دوباره جام زهر رسیده است. همان کاری را انجام بده که رهبر قبلی انجام داد و جام زهر را قبل از نابودی کامل کشورتان سر بکش.»
پترائوس همچنین افشا کرد که تاسیسات هستهای فردو در دوره فرماندهی او در خاورمیانه شناسایی شد و ارتش آمریکا «بارها طرح حمله به فردو را با موفقیت آزمایش کرده است». او افزود: «آمریکا حتی بدون استفاده از بمبهای سنگرشکن نیز توان نابودی تاسیسات فردو را دارد.»
