شبکه العربیه گزارش داد که صدای انفجارهای شدید و سقوط ترکشها در بئرشبع واقع در جنوب اسرائیل شنیده شد. حساب ایکس OSINTdefender هم عکسی منتشر کرد و نوشت: دود از محل برخورد احتمالی در بئرشبع یا اطراف آن در جنوب اسرائیل برخاسته است. جمهوری اسلامی دقایقی پیش حمله موشکی جدیدی به اسرائیل را آغاز کرد.
در ادامه موج حملات هوایی اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران، جنگندههای اسرائیلی راکتور پژوهشی آب سنگین خنداب (اراک) و تاسیسات مجاور تولید آب سنگین را چهارشنبه شب هدف قرار دادند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی با انتشار بیانیهای رسمی تایید کرد که این راکتور که همچنان در حال ساخت بود و هنوز به بهرهبرداری نرسیده بود، هدف حمله قرار گرفته است. آژانس تصریح کرد که در زمان حمله هیچ ماده هستهای در این راکتور وجود نداشت و در نتیجه خطر نشت رادیولوژیک ایجاد نشد.
این حملات بخشی از عملیات گسترده اسرائیل در روزهای اخیر بوده است که چندین مرکز هستهای در ایران را هدف قرار داده است. راکتور آب سنگین ایران در طراحی اولیه خود قادر به تولید پلوتونیوم برای استفاده احتمالی در تسلیحات هستهای بود، هرچند جمهوری اسلامی همواره این موضوع را رد کرده است. طبق توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی، این راکتور بازطراحی شد تا خطر اشاعه هستهای کاهش یابد و قلب راکتور خارج و با بتن پر شد. ایران به آژانس اطلاع داده بود که این راکتور قرار است در سال ۲۰۲۶ آغاز به کار کند.
آژانس در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اطلاعات آژانس نشان میدهد راکتور پژوهشی آب سنگین خنداب (اراک) که در حال ساخت بود، هدف حمله قرار گرفت. این راکتور عملیاتی نبود و مواد هستهای در آن وجود نداشت، بنابراین اثرات رادیولوژیکی نداشته است.» راکتورهای آب سنگین از آب سنگین یا دوتریوم اکسید به عنوان کند کننده استفاده میکنند تا نوترونهای پرسرعت آزادشده در فرآیند شکافت هستهای را کند کنند.
آژانس که ابتدا اعلام کرده بود شواهدی از آسیب به تاسیسات تولید آب سنگین مجاور وجود ندارد، بعدتر در ارزیابی تکمیلی اعلام کرد که ساختمانهای کلیدی این مرکز از جمله واحد تقطیر آسیب دیدهاند. تصاویر ماهوارهای منتشرشده سوراخ بزرگی در سقف راکتور و نابودی برجهای تقطیر تاسیسات آب سنگین را نشان میدهد.
ارتش اسرائیل هدف این حملات را نابودی بخشهای کلیدی راکتور و جلوگیری از بازسازی آن برای استفاده در توسعه تسلیحات هستهای اعلام کرد. اسرائیل مدعی است جمهوری اسلامی ایران عمدا بازطراحی این راکتور را به تاخیر انداخته تا از آن به عنوان ابزار فشار بر غرب استفاده کند.
این حملات همزمان با هدف قرار دادن دیگر مراکز هستهای و نظامی ایران، از جمله تاسیسات غنیسازی نطنز و مراکز فناوری هستهای اصفهان انجام شد. در نطنز زیرساختهای برق و بخشهای بالای زمین نابود شده و آژانس اعلام کرد قطع ناگهانی برق احتمالا سانتریفیوژها را به شدت آسیبپذیر کرده است.
در همین حال، نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو با تاکید بر ادامه حملات گفت: «اگر [برنامه هستهای جمهوری اسلامی] متوقف نشود، [حکومت] ایران میتواند ظرف مدت کوتاهی به سلاح هستهای دست یابد.» در مقابل، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، حملات اسرائیل را «عبور از خط قرمز جدید در حقوق بینالملل» خواند و بار دیگر ادعا کرد ایران به دنبال سلاح هستهای نیست.
به دنبال حملات اخیر اسرائیل به مراکز هستهای در ایران، چهارشنبه شب تاسیسات آب سنگین اراک مورد حمله قرار گرفت. بر اساس تصاویر ماهوارهای منتشرشده، عکسهای قبل و بعد از حمله نشان میدهد که این نیروگاه دچار آسیب شده است. هنوز جزئیات بیشتری درباره میزان خسارت یا واکنش رسمی ایران هنوز منتشر نشده است.
به گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، در جریان حمله آغازین اسرائیل به ایران که «عملیات نارنیا» نام گرفته، ۹ نفر از ۱۰ متخصص ارشد هستهای جمهوری اسلامی بهطور همزمان کشته شدند.
این شبکه اعلام کرد که ترور این دانشمندان با استفاده از «سلاحی ویژه» انجام شده که جزئیات آن به دلایل امنیتی قابل انتشار نیست.
متخصص دهم نیز اندکی پس از سایرین، در همان عملیات شبانه پنجشنبه به جمعه، کشته شد؛ عملیاتی که شامل حملات به برنامه موشکی بالستیک حکومت ایران، تاسیسات هستهای نطنز و همچنین هدف قرار دادن برخی فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی بود.
بر اساس این گزارش، همه متخصصان هستهای در حالی که در رختخواب و در خانههایشان خواب بودند، هدف قرار گرفتند. مقامات اسرائیلی تصمیم گرفته بودند این ترورها به صورت همزمان انجام شود تا امکان هشدار دادن به هدفها وجود نداشته باشد.
یک مقام ارشد اسرائیلی به شبکه ۱۲ گفته است که این متخصصان هستهای گمان میکردند در خانههای خود از خطر ترور در امان هستند، در حالی که پیش از این، کارشناسان ارشد هستهای ایران عمدتاً در مسیر خانه تا محل کار هدف حمله قرار میگرفتند.
گزارش شبکه ۱۲ میافزاید که اسرائیل از مدتها پیش متخصصان هستهای ایران را تحت نظر داشته و این ۱۰ نفر از ماه نوامبر سال گذشته برای ترور نشانگذاری شده بودند.
مقامات اطلاعاتی اسرائیل معتقدند که ترور این کارشناسان هستهای مهمترین بخش عملیات نارنیا بوده، چرا که به گفته یکی از منابع ارشد، فرماندهان نظامی با تجهیزات نظامی قابل جایگزینی هستند، اما دانشی که در اختیار این متخصصان قرار داشت، به آسانی قابل بازیابی نیست.
دو منبع امنیتی اسرائیلی به ایراناینترنشنال گفتهاند اسرائیل امیدوار است آمریکا با توان تسلیحاتی برترش تاسیسات فردو را نابود کند، اما در صورت نیاز و برای بهرهگیری از برتری نظامی بهدستآمده، ممکن است در روزهای آینده بهتنهایی حمله کند.
این منابع تاکید کردهاند که همچنان محتملترین سناریو اقدام مشترک با آمریکا در بازه زمانی ۴۸ تا ۷۲ ساعت آینده است. به گفته آنها، حمله ممکن است از جمعه شب آغاز شود، اما اسرائیل نگران از دست رفتن فرصت طلایی برتری نظامی است که این هفته به دست آورده است. یکی از منابع اطلاعاتی اسرائیل با بیان اینکه «برای وادار کردن ایران به امتیازدهی و بازگرداندن آن به میز مذاکره، تنها راه، اقدام آمریکا است»، افزود: «ما به ترامپ نیاز داریم که طی دو تا سه روز آینده این کار را انجام دهد. اما ترامپ در حال حاضر به شدت غیرقابل پیشبینی است و هر احتمالی وجود دارد.»
تاسیسات فردو که در اعماق کوه ساخته شده، تاکنون در حملات نظامی اسرائیل که حکومت ایران را غافلگیر کرده بود، آسیب ندیده است. به گفته یکی از منابع امنیتی اسرائیل، «پنجره فرصت برای نابودی این سایت در حال بسته شدن است و ارتش اسرائیل ماههاست که برای این عملیات برنامهریزی کرده است.» او تاکید کرد که باز بودن مسیرهای هوایی به ایران محدود است و نمیتواند برای همیشه ادامه یابد و تصمیم آمریکا باید به سرعت گرفته شود، در غیر این صورت این فرصت از دست خواهد رفت.
این منبع افزود: «با بالا رفتن قیمت نفت و اثرگذاری جنگ بر اقتصاد جهانی، قدرتهای جهانی ممکن است بهزودی صبر خود را از دست بدهند. بنابراین آمریکا باید در این بازه ۴۸ تا ۷۲ ساعته از این فرصت استفاده کند.»
با توجه به محدودتر بودن توان بمبافکنهای اسرائیلی در مقایسه با نیروی هوایی آمریکا، حمله به فردو برای اسرائیل بسیار پیچیدهتر خواهد بود. این منبع امنیتی گفت: «اسرائیل توانایی بمبافکنهای بی-۵۲ برای پرتاب بمبهای ۱۴ تنی که بتواند به قلب تاسیسات هستهای ایران نفوذ کند را ندارد.» به گفته او، جنگندههای اف-۱۵ اسرائیل میتوانند با محمولهای در حدود ۴۰۰ کیلوگرم تا فاصله حدود ۲ هزار کیلومتری پرواز کنند که این عملیات را به مراتب دشوارتر و زمانبرتر میکند.
بر اساس گزارشی از وال استریت ژورنال، نابودی فردو مستلزم استفاده از بمب فوقسنگین جیبییو-۵۷ موسوم به «نفوذگر مهمات عظیم» است که تاکنون هرگز در جنگ به کار نرفته است. این بمب قادر است ۲۰۰ فوت (حدود ۶۰ متر) در دل کوه نفوذ کند و سپس منفجر شود. آمریکا حدود ۲۰ بمب از این نوع در اختیار دارد که توسط بمبافکنهای پنهانکار بی-۲ حمل میشود.
در همین حال، دونالد ترامپ روز چهارشنبه در کاخ سفید با حفظ ابهام در موضعگیری خود به خبرنگاران گفت: «ممکن است این کار را بکنم، ممکن است نکنم. هیچکس نمیداند من چه تصمیمی خواهم گرفت.»
آیین اورتون، مدیر اجرایی موسسه «اقدام علیه خشونت مسلحانه» به ایراناینترنشنال گفت که با وجود ضربات سنگینی که به ایران وارد شده، تهران ممکن است به جنگ ادامه دهد. او گفت: «ایران ممکن است از نظر توان نظامی متعارف با آمریکا برابری نکند، اما از بازدارندگی پراکندهای برخوردار است؛ از جمله نیروهای نیابتی مسلح در منطقه، توانمندیهای جنگ سایبری و دستگاه ایدئولوژیکی که مرگ را نه شکست بلکه پیروزی جلوه میدهد. اگر رژیم آیتاللهها مداخله آمریکا را تهدیدی وجودی بداند، تسلیم نخواهد شد بلکه تنش را تشدید خواهد کرد.»
نداف شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، اعلام کرد که جمهوری اسلامی پنجشنبه دستکم یک موشک بالستیک با کلاهک بمب خوشهای به سوی مرکز اسرائیل شلیک کرده است.
کلاهک این موشک هنگام فرود در ارتفاع حدود هفت کیلومتری منفجر شده و حدود ۲۰ مهمات کوچکتر را در شعاعی حدود هشت کیلومتر پراکنده کرده است.
به گفته ارتش اسرائیل، یکی از این مهمات کوچک به خانهای در شهر آزور در مرکز اسرائیل برخورد کرده و خسارتی معادل یک راکت کوچک بهجا گذاشت.
در مهمات خوشهای، در اثر انفجار اولیه تعداد زیادی مهمات کوچکتر به اطراف پخش میشوند و این نوع مهمات عمدتا به ایجاد آسیبهای جانی گسترده شهرت دارند.