مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه که کنترل شمال شرق سوریه را در اختیار دارند، با تاکید بر اینکه گروه تحت فرماندهیاش در تماس مستقیم با ترکیه است، اعلام کرد برای بهبود روابط با ترکیه آماده دیدار با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری این کشور است.
این اظهارات علنی، یک گام دیپلماتیک مهم از سوی فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) محسوب میشود که در طول جنگ داخلی ۱۴ ساله سوریه، با نیروهای ترکیه و شورشیان مورد حمایت آنکارا درگیر بوده است.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشود، از قومیتهای مختلف از جمله کُردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شده است، اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
ترکیه که یکی از حامیان اصلی حکومت جدید سوریه به شمار میرود، قسد و از جمله یگانهای مدافع خلق را گروهی تروریستی میداند.
در سوی مقابل، آمریکا و شماری از کشورهای غربی بر این باورند که نیروهای مسلح کرد سوریه نقشی حیاتی در مقابله با تهدیدات گروههای اسلامگرای افراطی، از جمله داعش، در این کشور ایفا میکنند.
مظلوم عبدی در گفتوگویی با شبکه منطقهای «شمس تیوی» که روز جمعه پخش شد، تایید کرد که گروهش با ترکیه در تماس است، اما نگفت که این کانالهای ارتباطی از چه زمانی فعال شدهاند.
او گفت: «ما با ترکیه ارتباط مستقیم داریم، هم از طریق کانالهای ارتباطی مستقیم و هم از طریق میانجیها. امیدواریم این روابط گسترش یابد.»
ترکیه هنوز واکنشی رسمی به این اظهارات نشان نداده است.
عبدی با اشاره به نبردهای طولانی بین نیروهایش و جنگجویان ترکیهای افزود که در دو ماه گذشته، یک آتشبس موقت به درگیریها پایان داده است. او ابراز امیدواری کرد که این آتشبس به توافقی دائمی تبدیل شود.
وقتی از عبدی پرسیده شد که آیا برنامهای برای دیدار با اردوغان دارد، پاسخ داد: «در حال حاضر برنامهای ندارم، اما مخالفتی هم ندارم... ما در وضعیت جنگی با ترکیه نیستیم و در آینده میتواند روابطی میان ما شکل بگیرد. ما برای این موضوع آمادگی داریم.»
وبسایت خبری المانیتور نیز روز جمعه گزارش داد که ترکیه پیشنهاد دیداری میان عبدی و یکی از مقامات بلندپایه خود، احتمالا وزیر امور خارجه یا رییس سازمان اطلاعات ترکیه را مطرح کرده است.
المانیتور گزارش داد توماس باراک، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور سوریه، در گفتوگو با مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، نسبت به تداوم حمایت واشینگتن از گروههای کرد سوریه در مبارزه با داعش اطمینان داده است.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ خرداد منتشر شد، باراک در جریان سفر اخیر خود به دمشق، با فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
المانیتور به نقل از منابع آگاه افزود باراک در این تماس که هشتم خرداد برقرار شد، بر تداوم حمایت ایالات متحده از نیروهای کرد سوریه در نبرد با داعش تاکید کرد.
به گفته این منابع، باراک که همزمان سفیر آمریکا در ترکیه نیز است، در این تماس تلفنی عبدی را به ادامه گفتوگوها با آنکارا برای کاهش تنش میان دو طرف تشویق کرد.
این مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده انجام میشود.
باراک هشتم خرداد در سفر به دمشق، با مقامهای ارشد سوریه دیدار کرد و پرچم آمریکا را در اقامتگاه سفیر ایالات متحده در این شهر برافراشت.
مظلوم عبدی در ماه مارس با احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، توافقی امضا کرد که بر اساس آن، اداره خودمختار شمالشرق سوریه در ساختار نهادهای اصلی دولت مرکزی در دمشق ادغام شود.
با این حال، اردوغان روز پنجشنبه نیروهای دموکراتیک سوریه را متهم کرد که در اجرای این توافق تعلل میکنند.
عبدی همچنین اتهامات مبنی بر ارتباط نیروهای دموکراتیک سوریه با اسرائیل را رد کرد.
او گفت: «افراد مختلفی ما را به این ارتباط متهم کردهاند. اما من در این مصاحبه بهطور علنی میگویم که هیچگونه ارتباطی با اسرائیل نداریم.»
با اینحال، عبدی تاکید کرد که گروهش خواهان روابط خوب با کشورهای همسایه سوریه است. زمانی که از او پرسیده شد آیا این موضوع شامل اسرائیل نیز میشود، پاسخ داد: «با همه.»
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ خرداد منتشر شد، باراک در جریان سفر اخیر خود به دمشق، با فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
المانیتور به نقل از منابع آگاه افزود باراک در این تماس که هشتم خرداد برقرار شد، بر تداوم حمایت ایالات متحده از نیروهای کرد سوریه در نبرد با داعش تاکید کرد.
به گفته این منابع، باراک که همزمان سفیر آمریکا در ترکیه نیز است، در این تماس تلفنی عبدی را به ادامه گفتوگوها با آنکارا برای کاهش تنش میان دو طرف تشویق کرد.
این مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده انجام میشود.
باراک هشتم خرداد در سفر به دمشق، با مقامهای ارشد سوریه دیدار کرد و پرچم آمریکا را در اقامتگاه سفیر ایالات متحده در این شهر برافراشت.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشود، از قومیتهای مختلف از جمله کُردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شده است، اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
ترکیه که یکی از حامیان اصلی حکومت جدید سوریه به شمار میرود، قسد را گروهی تروریستی میداند.
در سوی مقابل، آمریکا و شماری از کشورهای غربی بر این باورند که نیروهای مسلح کرد سوریه نقشی حیاتی در مقابله با تهدیدات گروههای اسلامگرای افراطی، از جمله داعش، در این کشور ایفا میکنند.
بیشتر بخوانید: کردهای سوریه خواهان نظام فدرال در دوران پس از اسد هستند
المانیتور: موضع ترکیه در قبال گروههای کرد سوریه نرمتر شده است
المانیتور در ادامه گزارش خود نوشت تماس فرستاده آمریکا با عبدی در شرایطی انجام شد که ترکیه موضع «نرمتری» در قبال نیروهای کرد سوریه اتخاذ کرده است.
به گزارش منابع منطقهای، یکی از مقامهای ارشد ترکیه، احتمالا وزیر خارجه یا رییس سازمان اطلاعات این کشور، پیشنهاد داده است که دیداری میان او و فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه در دمشق برگزار شود.
المانیتور افزود برگزاری این دیدار منوط به نتایج گفتوگوهای جاری میان نمایندگان گروههای کرد و احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، خواهد بود.
عبدی و الشرع ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ با یکدیگر در دمشق دیدار کردند و توافقی را به امضا رساندند.
بر اساس این توافق، نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار حکومت مرکزی این کشور ادغام خواهند شد.
کردهای سوریه همچنین در چارچوب این توافق خواستار حفظ وضعیت خودگردانی در مناطق تحت کنترل خود هستند.
هرچند الشرع با اداره محلی مناطق کردنشین و تشکیل نیروی پلیس محلی موافقت کرده، اما با رسمیت یافتن خودمختاری اقلیتها در قانون اساسی سوریه مخالف است.
آنکارا موافقت خود را با این سیاست الشرع اعلام کرده؛ اقدامی که نشاندهنده چرخشی چشمگیر در سیاست دیرینه ترکیه است، چرا که این کشور پیشتر خواستار انحلال کامل اداره خودگردان کردها و خلع سلاح یگانهای مدافع خلق بود.
این تحولات همزمان با روند صلح میان ترکیه و پکک در جریان است؛ گروهی که ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد به مبارزه مسلحانه ۴۰ سالهاش پایان میدهد.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، اخیرا اعلام کرد یگانهای مدافع خلق در حال «گذار و بازنگری» هستند و آنکارا از نزدیک روند ادغام گروههای مسلح در ارتش سوریه را دنبال میکند.
او تاکید کرد نیروهایی که تابعیت ترکیه دارند یا در گذشته با ارتش این کشور درگیر بودهاند، از فرآیند ادغام حذف خواهند شد.
نشانههای بیشتری از نرمش آنکارا در قبال کردها مشاهده میشود. پس از اعلام انحلال پکک، اردوغان اول خرداد از قصد خود برای تغییر قانون اساسی این کشور خبر داد؛ خواستهای که حزب منحلشده پکک نیز پیشتر بر آن تاکید کرده بود.
با این حال، برخی اختلافات اساسی میان دو طرف همچنان پابرجاست؛ از جمله موضوع کنترل سد تشرین و گذرگاه پل راهبردی کاراکوزاک.
همچنین برنامه تبادل زندانیان میان دولت الشرع و نیروهای دموکراتیک سوریه بهدلیل خودداری گروههای کرد از تحویل برخی عوامل افراطگرا متوقف شده است.
رسانه دولتی اولیس رادیو (Yle) پنجشنبه ۹ خرداد گزارش داد سوپو پیشتر نام روسیه و چین را در این فهرست قرار داده بود، اما اکنون ایران نیز به آن اضافه شده است.
سوپو بهصورت دقیق مشخص نکرد جمهوری اسلامی در چارچوب فعالیتهای جاسوسی خود بهدنبال چه نوع اطلاعاتی از فنلاند است.
با این حال، این نهاد امنیتی تاکید کرد یکی از روشهای رایج رژیمهای استبدادی، جاسوسی از پناهجویان است؛ شیوهای که معمولا افرادی را هدف قرار میدهد که در کشور مبدا یا پیشین خود جزو مخالفان سیاسی یا منتقدان قدرت حاکم بهشمار میروند.
بر پایه ارزیابی سوپو، حکومتهای استبدادی برای دستیابی به اطلاعات مخالفان خارج از کشور، از روشهای متعددی بهره میگیرند که یکی از رایجترین آنها «جاسوسی انسانی» است.
در این چارچوب، گاه بستگان افراد هدف که همچنان در کشور مبدا زندگی میکنند، بهعنوان ابزار فشار به کار گرفته میشوند. هدف نهایی این اقدامات، خاموش کردن صدای مخالفان در خارج از کشور است.
بیشتر بخوانید: توطئه «شبکه آلمان» نیروی قدس سپاه برای ترور شاهین نجفی
اولیس رادیو در ادامه گزارش خود نوشت علاوه بر ایران، روسیه و چین، چند کشور دیگر نیز در حال جاسوسی از فنلاند هستند، اما نام آنها از سوی سوپو اعلام نشده است.
در سالهای اخیر، شماری از کشورهای اروپایی نسبت به گسترش فعالیتهای بیثباتکننده و مخرب جمهوری اسلامی در قلمرو خود هشدار داده و ابراز نگرانی کردهاند.
پلیس بریتانیا ۲۷ اردیبهشت اعلام کرد سه شهروند ایرانی در لندن به اتهام همکاری با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی تحت پیگرد قرار گرفتهاند و بهدنبال استمرار اقدامات خصمانه تهران، حکومت ایران بهعنوان تهدیدی علیه امنیت ملی بریتانیا به مراجع قضایی معرفی شده است.
پنجم اردیبهشت نیز سازمان اطلاعات و امنیت هلند جمهوری اسلامی را به تلاش برای انجام عملیات ترور در شهر هارلم در تابستان گذشته متهم کرد.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران همچنین در یک ترور نافرجام دیگر در سال ۲۰۲۳ در مادرید، پایتخت اسپانیا، دست داشته است.
بیشتر بخوانید: مقام پیشین سپاه جزییاتی از ترور مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را افشا کرد
ارتباط جمهوری اسلامی و گروههای تبهکار سازمانیافته
سازمان امنیت و اطلاعات فنلاند هشدار داد جمهوری اسلامی میتواند تهدیدهای امنیتی گستردهتری را در این کشور رقم بزند. به گفته این نهاد امنیتی، یکی از سناریوهای محتمل، بهرهگیری حکومت ایران از گروههای تبهکار برای انجام عملیات در خاک فنلاند است.
سوپو تاکید کرد استفاده از بازیگران نیابتی، از جمله گروههای جنایتکار سازمانیافته، بخشی از الگوی رفتاری جمهوری اسلامی به شمار میرود و نمیتوان احتمال اجرای چنین اقداماتی در فنلاند را نادیده گرفت.
سوپو افزود در سالهای اخیر چندین طرح حمله منتسب به عوامل جمهوری اسلامی در اروپا شناسایی شده و این نوع تهدیدها در کشورهای اسکاندیناوی نیز روندی رو به افزایش داشتهاند.
بر اساس ارزیابی این نهاد، جمهوری اسلامی و دیگر دولتها در ماههای اخیر بیش از گذشته از واسطهها و بازیگران نیابتی در فعالیتهای اطلاعاتی و حتی اقدامات خرابکارانه بهره گرفتهاند؛ رویکردی که هدف آن، پنهانسازی منشا اصلی عملیات است.
بیشتر بخوانید: عضو ارشد باند جنایتکار مرتبط با جمهوری اسلامی در دوبی بازداشت شد
رسانهها و مقامهای شماری از کشورهای غربی بارها اعلام کردهاند جمهوری اسلامی از گروههای جنایتکار سازمانیافته برای هدف قرار دادن مخالفان خود در خارج از ایران استفاده میکند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ یک باند تبهکار مرتبط با جمهوری اسلامی در سوئد و سرکرده آن را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
بر اساس آمار یوروستات، میزان «انرژی ناخالص موجود» در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ با ۴.۱ درصد کاهش مواجه شد که این میزان معادل ۳۸۰ میلیون بشکه نفت است.
این شاخص که مجموع تولید داخلی، واردات، صادرات و ذخایر انرژی را در نظر میگیرد، نشاندهنده کاهش کل عرضه انرژی در منطقه است. این کاهش حاصل اجرای سیاستهای بلندمدت بهبود بازدهی انرژی در همه بخشهاست که باعث کاهش قابل توجه اتلاف انرژی شده است.
زمستانهای ملایمتر نیز تقاضا برای گرمایش را کاهش داده و افزایش قیمت سوختهای فسیلی در پی حمله تمامعیار روسیه به اوکراین، کشورهای اروپایی را به تلاشهای بیشتر برای صرفهجویی در انرژی ترغیب کرده است.
رشد چشمگیر انرژیهای تجدیدپذیر
اگرچه اتحادیه اروپا هنوز به شدت به سوختهای فسیلی وابسته است و ۶۷ درصد انرژی خود را از این منابع تامین میکند اما انرژیهای تجدیدپذیر اکنون ۱۹.۵ درصد از کل انرژی مورد نیاز کشورهای این اتحادیه را تامین میکنند.
این رقم نسبت به سال ۲۰۱۳ افزایش ۳۱ درصدی داشته است که تنها یک درصد کمتر از سهم گاز طبیعی در ترکیب انرژی مورد استفاده اروپاست.
کشورهای نوردیک در این تحول پیشتاز هستند. سوئد، فنلاند و دانمارک موفق شدهاند سهم انرژیهای تجدیدپذیر را به ۴۰ تا ۵۰ درصد از ترکیب انرژی مورد استفاده خود برسانند.
در مقابل، لهستان و جمهوری چک همچنان به زغالسنگ متکی هستند و سوختهای جامد تقریبا یکسوم تقاضای انرژی این کشورها را تامین میکند.
وابستگی بالای انرژی و الگوی مصرف
اتحادیه اروپا تنها ۴۰ درصد از انرژی مورد نیاز خود را تولید میکند. تولید داخلی انرژی اولیه از سال ۲۰۱۳ تاکنون نزدیک به ۲۰ درصد کاهش یافته و تقریبا تمام نفت (۹۵ درصد) و گاز (۹۰ درصد) مورد نیاز باید از طریق دریا یا خطوط لوله وارد شود.
این وضعیت وابستگی انرژی اتحادیه اروپا را به ۵۸.۴ درصد رسانده که اگرچه نسبت به رکورد سال ۲۰۲۲ کاهش یافته اما همچنان بالاتر از میانگین دهه ۲۰۱۰ است.
نروژ (که عضو اتحادیه اروپا نیست)، ایالات متحده، الجزایر، قطر و جریان کاهش یافته از روسیه همچنان منابع اصلی تامین نفت و گاز اروپا محسوب میشوند.
حملونقل، بزرگترین مصرفکننده انرژی
در بررسی الگوی مصرف انرژی، بخش حملونقل بزرگترین مصرفکننده است و ۳۲ درصد از تقاضا را به خود اختصاص میدهد.
خانوارها با ۲۶.۳ درصد در رده دوم قرار دارند و بخش صنعت ۲۴.۶ درصد انرژی را مصرف میکند. بخش خدمات و کشاورزی در مجموع ۹.۱ درصد انرژی را به کار میبرند و هشت درصد باقیمانده برای مقاصدی همچون مواد اولیه و روانکنندهها استفاده میشود.
بخش حملونقل در طول سه دهه گذشته سهم خود را از مصرف انرژی به طور مداوم افزایش دادهاست. این رشد بیشتر ناشی از افزایش چشمگیر تعداد خودروها و توسعه قابل توجه صنعت هوانوردی است.
اگرچه مصرف سوخت در بخش حملونقل جادهای در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ دوباره رو به رشد گذاشته اما هنوز به سطح اوج خود در سال ۲۰۱۹ نرسیده است.
همچنین صنعت هوانوردی بینالمللی با وجود بهبود وضعیت، همچنان هشت درصد کمتر از دوران پیش از شیوع کووید-۱۹ فعالیت میکند.