مسکو در واکنش به هشدار: فقط یک فاجعه واقعی میشناسیم؛ جنگ جهانی سوم
دمیتری مدودف، نایب رییس شورای امنیت ملی روسیه، در واکنش به هشدار ترامپ درباره رفتار پوتین، گفت تنها چیز «واقعا وحشتناک» که او میشناسد، جنگ جهانی سوم است.
دمیتری مدودف، نایب رییس شورای امنیت ملی روسیه، در واکنش به هشدار ترامپ درباره رفتار پوتین، گفت تنها چیز «واقعا وحشتناک» که او میشناسد، جنگ جهانی سوم است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ششم خرداد در واکنش به ادامه تهاجم روسیه به اوکراین در پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «پوتین نمیفهمد که اگر من نبودم، خیلی وقت پیش اتفاقات واقعا وحشتناکی برای روسیه میافتاد. او با آتش بازی میکند.»
این دومین واکنش ترامپ به حملات اخیر روسیه به اوکراین از روز یکشنبه است.
او پیشتر در واکنش به حملات هوایی گسترده روسیه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه را «کاملا دیوانه» توصیف کرده بود.
کرملین دوشنبه اعلام کرد اظهارات اخیر ترامپ ممکن است ناشی از «فشارهای احساسی» باشد و همزمان از رییسجمهوری آمریکا برای کمک به آغاز مذاکرات صلح اوکراین قدردانی کرد.
تصرف چهار روستا در منطقه سومی
ارتش روسیه در جدیدترین پیشروی میدانی خود، چهار روستا در شمال شرق اوکراین را تصرف کرده است. این روستاها شامل نوونکه، باسیوکا، وسلیوکا و ژوراوکا در منطقه سومی هستند.
اوله هریهروف، فرماندار سومی، با تایید این خبر در فیسبوک نوشت که ساکنان این مناطق از پیش تخلیه شده بودند.
وزارت دفاع روسیه دوشنبه اعلام کرده بود کنترل روستای بیلوودی را به دست گرفته که نشاندهنده پیشروی بیشتر در جنگی است که اکنون وارد چهارمین سال خود شده است.
مقامهای اوکراینی میگویند نیروهای روس در هفتههای اخیر تلاش کردهاند با حمایت پهپادها و با حملات نقطهزن، عمق بیشتری در منطقه سومی ایجاد کنند.
روسیه قصدی برای پایان جنگ ندارد
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، سهشنبه اعلام کرد تهاجم روسیه به اوکراین بهدلیل عدم تمایل مسکو به آغاز مذاکرات صلح با کییف، احتمالا ادامه خواهد یافت.
مرتس در نشست خبری مشترک با پتری اورپو، نخستوزیر فنلاند، در شهر تورکو در این کشور گفت: «جنگها معمولا بهدلیل فرسایش اقتصادی یا نظامی یک طرف یا هر دو طرف به پایان میرسند و در این جنگ، هنوز بهوضوح فاصله زیادی با رسیدن به چنین وضعیتی داریم.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دوشنبه هشدار داد که روسیه در حال آمادهسازی برای تهاجم جدید در مناطق سومی، خارکیف و زاپوریژیا است.
او گفت: «شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهند آنها به دنبال عملیات تهاجمی تازه هستند. روسیه قصد دارد به جنگ ادامه دهد.»
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، سهشنبه ششم خرداد به نقل از مقامهای اسرائیلی نوشت که انتظار میرود درمر، دیدارهایی با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و دیگر مقامهای آمریکایی داشته باشد.
وبسایت والانیوز پنجشنبه اول خرداد به نقل از دو مقام اسرائیلی گزارش داد که وزیر امور راهبردی اسرائیل و رییس موساد جمعه همزمان با دور پنجم مذاکرات ایران و آمریکا در رم با ویتکاف دیداری درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی خواهند داشت.
مشابه همین دیدار میان ویتکاف و مقامهای امنیتی اسرائیل ۲۹ فروردین و یک روز مانده به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در رم، در پاریس انجام شد.
تنش در روابط ترامپ و نتانیاهو بر سر ایران
همزمان با دیدارهای مقامهای امنیتی اسرائيل و آمریکا، روزنامه تایمز اسرائیل سهشنبه در گزارشی خبر داد تماس تلفنی اخیر میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تنش همراه بوده و دو طرف بر سر چگونگی برخورد با جمهوری اسلامی اختلاف نظرهای تندی داشتهاند.
بر اساس این گزارش ترامپ در این تماس گفته است: «من به راهحل دیپلماتیک با ایرانیها اعتقاد دارم و باور دارم میتوانم توافق خوبی بکنم.»
همزمان دفتر نخستوزیری اسرائیل هرگونه تنش در این تماس را رد و در بیانیهای رسمی اعلام کرد دو طرف بر سر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توافق دارند.
خبر این تماس تلفنی پنجشنبه اول خرداد و تنها یک روز پیش از دور پنجم مذاکرات میان ایران و آمریکا در رم در رسانهها منتشر شد.
تنش در گفتوگوها در حالی افشا میشود که کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی آمریکا، پس از دیدار با نتانیاهو در اورشلیم، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز گفت: «همکاران نتانیاهو بعد از دیدار به ما گفتند که گفتوگویی به این صراحت و رکگویی در سطح دوجانبه را به یاد نمیآورند.»
او همچنین تاکید کرد که ترامپ خواهان «تصمیمگیری در بازهای چندروزه» درباره ایران است و از نتانیاهو خواسته در این فرآیند، «متحد باقی بماند».
نوم گفت پیام ترامپ این است: «او خواهان صلح است اما هرگز یک ایران هستهای را نخواهد پذیرفت.»
به گفته این مقام آمریکایی و یک منبع آگاه از جزییات تماس، رییسجمهوری آمریکا هفته گذشته در تماسی تلفنی با نخستوزیر اسرائیل به او هشدار داده است اقداماتی نظیر حمله نظامی یا رفتارهای تحریکآمیز میتواند به مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای دستیابی به توافقی جدید، لطمه بزند.
منبع کاخ سفید سهشنبه ششم خرداد گفت ترامپ در این تماس بر تمایل خود برای رسیدن به راهحلی دیپلماتیک با ایران تاکید کرده و گفته است که «نمیخواهد چیزی این روند را مختل کند».
به گفته او، پیام ترامپ به نتانیاهو روشن بوده است: «اکنون زمان وخیم کردن اوضاع نیست؛ وقتی او در تلاش است مشکلات را حلوفصل کند.»
این مقام آمریکایی گفت که رییسجمهوری آمریکا تاکید کرده «گزینه دوم همچنان روی میز است» اما ترجیح میدهد ابتدا ببیند آیا میتوان به راهحلی دیپلماتیک رسید یا نه.
نگرانی نتانیاهو از قابلپیشبینی نبودن ترامپ
در بحبوحه افزایش تنشها میان اسرائیل و آمریکا بر سر مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی، کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل گزارش داد که تلآویو از روند کنونی گفتوگوها میان واشینگتن و تهران رضایت ندارد.
بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو در هفتههای اخیر بهطور فشرده در حال بررسی راههایی است که بتواند از طریق آنها بر توافق احتمالی میان جمهوری اسلامی و آمریکا تاثیر بگذارد.
منابع ارشد در دولت اسرائیل به کانال ۱۳ گفتند که در اورشلیم نگرانی اصلی نه از احتمال جنگ، بلکه از «اقدامات غیرقابل پیشبینی» دونالد ترامپ در قبال ایران است.
بر اساس این گزارش، در جلسات مشورتی نخستوزیر اسرائیل درباره این موضوع، تنها گروه محدودی از وزرا از جمله کاتز، اسموتریچ و درمر حضور دارند. همچنین روسای نهادهای امنیتی اسرائیل نیز در این گفتوگوها مشارکت دارند.
کانال ۱۳ همچنین گزارش داد که با وجود نگرانیها، تماسهای منظم و تبادل اطلاعات میان دولت اسرائیل و اطرافیان ترامپ ادامه دارد.
پیش از این نیز، شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد تماس تلفنی اخیر میان نخستوزیر این کشور و رییسجمهوری آمریکا، با تنش همراه بوده و دو طرف بر سر چگونگی برخورد با جمهوری اسلامی اختلاف نظرهای تندی داشتهاند.
روزنامه تایمز اسرائیل سهشنبه در گزارشی نوشت ترامپ در این تماس گفته است: «من به راهحل دیپلماتیک با ایرانیها اعتقاد دارم و باور دارم میتوانم توافق خوبی بکنم.»
همزمان دفتر نخستوزیری اسرائیل هرگونه تنش در این تماس را رد کرد و در بیانیهای رسمی اعلام کرد دو طرف بر سر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توافق دارند.
خبر این تماس تلفنی پنجشنبه اول خرداد و تنها یک روز پیش از دور پنجم مذاکرات میان ایران و آمریکا در رم در رسانهها منتشر شد.
تنش در گفتوگوها در حالی مطرح میشود که کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی آمریکا، پس از دیدار با نتانیاهو در اورشلیم، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز گفت: «همکاران نتانیاهو بعد از دیدار به ما گفتند که گفتوگویی به این صراحت و رکگویی در سطح دوجانبه را به یاد نمیآورند.»
او همچنین تاکید کرد که ترامپ خواهان «تصمیمگیری در بازهای چندروزه» درباره ایران است و از نتانیاهو خواسته تا «در این فرآیند، متحد باقی بماند».
نوم گفت پیام ترامپ این است: «او خواهان صلح است اما هرگز یک ایران هستهای را نخواهد پذیرفت.»
او تاکید کرد گفتوگوی نهایی باید با این اصل ادامه یابد که «ایران هرگز نباید توانایی ساخت سلاح هستهای پیدا کند».
دیگر دلایل اختلافات ترامپ و نتانیاهو
نشریه پولیتیکو جمعه دو خرداد به نقل از پنج مقام فعلی و سابق آمریکا خبر داد روابط ترامپ و نتانیاهو در هفتههای اخیر تیرهوتار شده، چرا که آنها در مورد نحوه مدیریت بحرانهای خاورمیانه اختلاف نظر دارند.
این گزارش افزود قتل دو کارمند سفارت اسرائیل در واشینگتن به احتمال زیاد تغییر این وضعیت را سخت خواهد کرد.
کاخ سفید اما وجود اختلاف میان رهبران آمریکا و اسرائیل را رد کرد.
پولیتیکو نوشت در حالی که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند استفاده از واژه «شکاف» برای توصیف وضعیت فعلی بین دو رهبر اغراقآمیز است اما تعداد فزایندهای از افراد در دولت ترامپ نسبت به رویکرد اسرائیل به واشینگتن و خاورمیانه احساس نارضایتی دارند.
یک مقام سابق دولت ترامپ گفت: «در دولت گروهی هستند که دلبستگی خاصی به اسرائیل ندارند. آنها اسرائیل را شریک میدانند اما نه شریکی که باید برایش لطف اضافی انجام شود.»
فردی نزدیک به کاخ سفید گفت: «برای بسیاری در دولت، سختترین فرد برای همکاری در این پروندهها، بیبی (نتانیاهو) است.»
در حالی که دولت ترامپ از پیشرفت در مذاکرات هستهای با ایران سخن میگوید و احتمال شنیده شدن «اخبار خوب» را مطرح کرده، تهران تاکید کرده است هیچ تاریخی برای دور بعدی مذاکرات تعیین نشده و تعلیق غنیسازی را نیز نخواهد پذیرفت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دفتر رسانهای حماس در غزه سهشنبه ششم خرداد در بیانیهای گفت: «طرح اشغالگران اسرائیلی برای توزیع کمکها در منطقه موسوم به منطقه حائل، به شکلی فاجعهبار شکست خورده است.»
در این بیانیه آمده است نیروهای اسرائیلی پس از هجوم هزاران فلسطینی گرسنه به مرکز توزیع کمک، اقدام به تیراندازی کردند.
روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحرونوت» گزارش داد پس از این واقعه، کارکنان آمریکایی وابسته به «بنیاد انساندوستانه غزه» از شهر رفح تخلیه شدند.
این بنیاد که در سوئیس ثبت شده، از سوی ایالات متحده حمایت میشود.
رییس پیشین این بنیاد یکشنبه گذشته بهطور غیرمنتظرهای استعفا داد و گفت که دلیل این کنارهگیری ناتوانی این نهاد در «پایبندی به اصولی مانند انساندوستی، بیطرفی، بیغرضی و استقلال» است.
مقامات اسرائیلی اعلام کردهاند نیروهای ارتش اسرائیل در روند توزیع غذا در این مراکز دخالتی ندارند اما نزدیکی این سازوکار به طرحهای قبلی اسرائیل و همکاری آشکار آن با آمریکا، موجب تردید در بیطرفی بنیاد شده است.
سازمان ملل و بسیاری از گروههای بینالمللی امدادرسان این سازوکار را تحریم کردهاند. آنها میگویند این طرح اصل بیطرفی در توزیع کمکهای انسانی را نقض میکند.
کریستیان کاردون، سخنگوی کمیته بینالمللی صلیب سرخ، گفت: «کمکهای بشردوستانه نباید سیاسی یا نظامی شوند.»
غربالگری دریافتکنندگان کمک
به گفته منابع اسرائیلی، یکی از اهداف این طرح جدید، غربالگری دریافتکنندگان کمک و حذف افراد مرتبط با حماس است.
این سیستم با استفاده از فناوری تشخیص چهره، موجب نگرانی مردم محلی شده است.
سازمانهای امدادی هشدار دادهاند این دادهها ممکن است بهدست ارتش اسرائیل بیفتد و برای ردیابی یا هدفگیری استفاده شود.
حماس نیز با صدور بیانیهای از مردم خواسته است به مراکز بنیاد بشردوستانه غزه مراجعه نکنند.
در این بیانیه آمده است: «به رفح نروید ... در دام نیفتید ... جان خود را به خطر نیندازید. خانههای شما قلعه شماست. این طرحها با پایداری مردمی که طعم شکست را نمیشناسند، شکست خواهند خورد.»
این طرح چند روز پس از کاهش محدودیتهای اسرائیل و ورود محدود کامیونهای کمکرسانی بینالمللی، از جمله کامیونهای برنامه جهانی غذا آغاز شد.
با این حال، حجم کمکهای ورودی هنوز بسیار کمتر از نیاز روزانه تخمین زده شده از سوی سازمان ملل است. بر اساس ارزیابیها، غزه روزانه به ۵۰۰ تا ۶۰۰ کامیون حاوی غذا، دارو، سوخت و اقلام ضروری نیاز دارد.
در همین حال، نیروهای اسرائیلی که کنترل بخشهای بزرگی از غزه را در اختیار دارند، به حملات خود در سراسر منطقه ادامه میدهند.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد از زمان فروپاشی آتشبس دوماهه در اواسط ماه مارس، تاکنون سه هزار و ۹۰۱ نفر در این منطقه کشته شدهاند.
از آغاز جنگ غزه در پی حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس که منجر به کشته شدن حدود هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل و گروگانگیری ۲۵۱ نفر شد، شمار کشتههای فلسطینی در نوار غزه به بیش از ۵۴ هزار نفر رسیده است.