یک قاضی فدرال ایالات متحده به دولت دونالد ترامپ دستور داد روند بازگرداندن مردی همجنسگرا اهل گواتمالا را تسهیل کند. این فرد با وجود ترس و نگرانی از آزار در مکزیک، به آن کشور اخراج شده، در حالی که مقامها بعدتر اذعان کردند که این تصمیم بر پایه اطلاعات نادرست اتخاذ شده است.
برایان مورفی، قاضی ناحیهای در بوستون، این دستور را چند روز پس از آن صادر کرد که وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد گفتهاش مبنی بر اینکه این مرد صراحتا تاکید کرده از بازگشت به مکزیک نمیترسد، نادرست بوده است.
وزارت دادگستری ایالات متحده هفته گذشته خبر داد در بررسیهای تکمیلی، هیچ ماموری از اداره مهاجرت و گمرک (ICE) پیدا نشده که از این فرد - که با حروف اختصاری او.سی.جی. (.O.C.G) معرفی شده - درباره نگرانیهایش بابت امنیت شخصی سوال کرده باشد.
مورفی که از سوی جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا منصوب شده، این پرونده را «هولناک» توصیف کرد و نوشت: «هرچند خطا طبیعی است اما رخدادهای منتهی به این تصمیم نگرانکنندهاند.»
نمونهای دیگر از نقض قانون در سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی
این حکم تازهترین نمونه از مواردی است که در آن، قاضیان آمریکایی از دولت ترامپ خواستهاند مهاجرانی را که در چارچوب سیاستهای سختگیرانه اخراج شدهاند، به آمریکا بازگردانند؛ بهویژه در مواردی که اشتباه یا نقض رویههای قانونی رخ داده است.
یاسمین انصاری، عضو ایرانیتبار مجلس نمایندگان آمریکا، به تازگی طرحی با عنوان «قانون آرتمیس» ارائه کرده است که هدف آن حمایت از پناهجویان مذهبی و جلوگیری از اخراج فوری افرادی است که در صورت بازگردانده شدن به کشور مبداء، با تهدیدهای جدی به دلیل باورهای مذهبی خود مواجه خواهند شد.
در دادخواست گروهی تنظیمشده از سوی او.سی.جی. و دیگر مهاجران آمده است که قاضی پیشتر دولت را از اخراج سریع مهاجران به کشورهایی غیر از کشور مبداء، بدون بررسی نگرانیهای آنان درباره امنیت، منع کرده بود.
مورفی در حکم اخیر خود نوشت: «فرآیند قانونی، در معنایی بنیادین، دوحالتی است: یا آنچه قانون اساسی ایجاب میکند به فرد داده میشود یا نمیشود. روشن است که او.سی.جی. از حقوق قانونی خود محروم شده است.»
وزارت امنیت داخلی که بر ICE نظارت دارد و همچنین کاخ سفید هنوز به درخواستها برای اظهارنظر واکنشی نشان ندادهاند.
در پروندهای مشابه، کیلمار آبریگو گارسیا، ساکن ایالت مریلند، در ماه مارس بهرغم حکم قضایی محافظت از اخراج، به اشتباه به السالوادور فرستاده شد. او همچنان در آنجا بهسر میبرد؛ هرچند قاضی حکم بازگرداندن او را نیز صادر کرده است.
این حکم همچنین تنها دو روز پس از آن صادر شد که مورفی نتیجه گرفت دولت ترامپ با تلاش برای اخراج گروهی از مهاجران به سودان جنوبی، حکم پیشین او را نقض کرده است.
اخراج به مکزیک با وجود خطر قبلی تجاوز
به گفته وکیلان او.سی.جی.، او مردی همجنسگراست که در سال ۲۰۲۴ پس از دریافت تهدیدهای مرگ به دلیل گرایش جنسیاش از گواتمالا گریخت و در ماه می همان سال از طریق مکزیک وارد آمریکا شد.
در حکم مورفی آمده است که در ماه فوریه، یک قاضی مهاجرت تشخیص داد که او.سی.جی. شایسته محافظت در برابر بازگشت به گواتمالاست اما دو روز بعد، ماموران به اشتباه او را سوار اتوبوسی به مقصد مکزیک کردند؛ کشوری که پیشتر در آن مورد تجاوز و آدمربایی قرار گرفته بود.
ترینا ریالموتو، وکیل او.سی.جی. از ائتلاف ملی دعاوی مهاجرتی، گفت که تیم حقوقی او از رای صادرشده «شادمان» است و برای بازگرداندن موکلش به آمریکا تلاش خواهند کرد.
او گفت پس از رسیدن به مکزیک، او.سی.جی. باید بین ماهها ماندن در بازداشت برای درخواست پناهندگی در آن کشور یا بازگشت به گواتمالا یکی را انتخاب میکرد که او گزینه دوم را برگزید و به زندگی مخفیانه روی آورد.
یک مقام وزارت امور خارجه ایالات متحده نیز جمعه دوم خرداد در گفتوگو با رویترز اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بهطور همزمان معافیتی ۱۸۰ روزه از تحریمهای «قانون سزار» علیه سوریه صادر کرده تا اطمینان حاصل شود این تحریمها مانعی در مسیر بازسازی و تلاشهای نوسازی سوریه نخواهند بود.
با این اقدامات تحریمها از جمله علیه احمد الشرع، رییسجمهوری موقت و انس خطاب وزیر کشور لغو میشوند و بانک مرکزی، خطوط هوایی سوریه، بانک املاک و مستغلات، وزارت نفت، شرکت عمومی مشتقات نفتی و پالایشگاههای حمص و بانیاس از فهرست سازمانها و نهادهای تحریمشده خارج میشوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جریان سفر خود به عربستان سعودی اعلام کرد که به خواست محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، با لغو تحریمهای سوریه موافقت کرده است. او سپس در اقدامی غیرمنتظره با احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه دیدار کرد. در این دیدار کوتاه که محمد بن سلمان نیز حضور داشت رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، بهصورت آنلاین شرکت کرده بود.
تحریمهای آمریکا از سال ۲۰۱۱ و با آغاز جنگ داخلی در سوریه علیه دولت بشار اسد و شماری از چهرههای کلیدی آن کشور اعمال شد. احمد الشرع، فرماندهی نیروهایی را بر عهده داشت که در ماه دسامبر گذشته اسد را از قدرت برکنار کردند.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیه خود اعلام کرد مجوز عمومی جدید، موسوم به جیال ۲۵ (GL25)، «انجام تراکنشهایی را که پیشتر طبق مقررات تحریمهای سوریه ممنوع بود، مجاز میکند و عملا به معنای لغو تحریمها علیه سوریه است.»
در این بیانیه آمده است:«مجوز جیال ۲۵ مسیر را برای سرمایهگذاریهای جدید و فعالیتهای بخش خصوصی همسو با راهبرد اول آمریکای رییسجمهوری هموار خواهد کرد.»
لغو تحریمهایی که سوریه را از نظام مالی جهانی جدا کرده بود، راه را برای حضور گستردهتر سازمانهای بشردوستانه در این کشور هموار میسازد و زمینه را برای سرمایهگذاریهای خارجی و رونق تجارت در روند بازسازی سوریه فراهم میکند.
تعیین نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه
ساعاتی پیش از اعلام خبر کاهش تحریمهای سوریه، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، اعلام کرد که بهعنوان نماینده ویژه در امور سوریه منصوب شده است.
باراک جمعه دوم خرداد در پستی در شبکه اجتاعی ایکس نوشت: «لغو تحریمها علیه سوریه، هدف اصلی ما یعنی شکست پایدار داعش را حفظ میکند و به مردم سوریه فرصت آیندهای بهتر میدهد.»
باراک، ۷۸ ساله، میلیاردر آمریکایی اهل لسآنجلس است. او نوه مهاجران کاتولیک لبنانی است که در اوایل قرن بیستم به ایالات متحده مهاجرت کردند. زادگاه پیشینیان او شهر زحله در نزدیکی مرز سوریه و لبنان است.
او و دونالد ترامپ از دهه سوم عمر خود با یکدیگر آشنا بودهاند. باراک در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۶ ترامپ از او حمایت و برایش سرمایهگذاری و کمک مالی جذب کرد و در طول دوره نخست ریاستجمهوریاش یکی از مشاوران نزدیک او باقی ماند.
باراک علاوه بر زبان انگلیسی، به عربی، اسپانیایی و فرانسوی نیز مسلط است.
داگ برگم، وزیر کشور ایالات متحده، جمعه دوم خرداد در مراسم امضای این فرمانها در دفتر بیضی کاخ سفید گفت: «این تصمیم به معنای پایان دادن به بیش از نیم قرن سختگیریهای مقرراتی در این صنعت است.»
این اقدام بخشی از مجموعه فرمانهای اجرایی ترامپ با هدف تقویت تولید انرژی هستهای در آمریکا و پاسخی به افزایش چشمگیر تقاضا از سوی مراکز داده و کاربردهای فزاینده هوش مصنوعی در این کشور به شمار میرود.
فرآیند صدور مجوز برای احداث راکتورهای هستهای در آمریکا گاه بیش از یک دهه به طول میانجامد؛ روندی که با هدف اولویت دادن به ایمنی هستهای تدوین شده، اما مانع مهمی در مسیر توسعه پروژههای جدید بوده است.
یک مقام ارشد کاخ سفید اعلام کرد دستورات اجرایی ترامپ شامل اصلاحات اساسی در ساختار کمیسیون نظارت هستهای، بازبینی در تعداد کارکنان آن و همچنین دستور به وزارتخانههای انرژی و دفاع برای همکاری در ساخت نیروگاههای هستهای در اراضی فدرال میشود.
او افزود دولت آمریکا در نظر دارد وزارت دفاع را به بازیگر اصلی در فرآیند سفارش و استقرار راکتورهای هستهای در پایگاههای نظامی تبدیل کند.
به گفته این مقام کاخ سفید، فرمانهای ترامپ همچنین با هدف احیای فعالیتهای استخراج و غنیسازی اورانیوم در داخل ایالات متحده تدوین شده است.
انرژی هستهای، پاسخی به نیاز مراکز داده و سامانههای هوش مصنوعی
جوزف دومینگز، مدیرعامل شرکت «کانستِلِیشن انرژی»، در مراسم امضای این فرمانها، از تصمیم ترامپ استقبال کرد و گفت: «رییسجمهور با این اقدام به عادیسازی روند صدور مجوز کمک میکند. ما وقت زیادی را صرف فرآیندهای اداری میکنیم و به سوالات احمقانه پاسخ میدهیم، نه موارد مهم.»
ترامپ چند هفته پس از بازگشت مجدد به کاخ سفید، با اعلام وضعیت اضطراری انرژی در آمریکا هشدار داد زیرساختهای برق این کشور برای پاسخگویی به نیازهای رو به رشد، بهویژه در حوزه مراکز داده و سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی، کافی نیستند.
اگرچه بیشتر اقدامات دولت ترامپ بر تقویت منابع فسیلی مانند زغالسنگ، نفت و گاز طبیعی متمرکز بوده، اما انرژی هستهای نیز در دستور کار این دولت قرار گرفته است؛ حوزهای که در سالهای اخیر با حمایت فزاینده هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات مواجه بوده است.
برخی از دموکراتها از انرژی هستهای پشتیبانی میکنند، چرا که نیروگاههای اتمی برخلاف سوختهای فسیلی، گازهای گلخانهای تولید نمیکنند. با این حال، نگرانیها درباره زبالههای رادیواکتیو و ایمنی راکتورها در میان فعالان محیطزیست همچنان پابرجاست.
در مقابل، جمهوریخواهان که دغدغه کمتری نسبت به تغییرات اقلیمی دارند، بر این باورند که انرژی هستهای میتواند نقش کلیدی در تقویت استقلال و امنیت انرژی آمریکا ایفا کند.
