رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، گفت انرژی در ایران «قیمت پایینی دارد» و افزود: «گر بخواهیم افزایش قیمتی هم داشته باشیم، معیشت مردم را تحت تاثیر قرار میدهد و این موضوعی است که برای طبقات پایین جامعه چالشهایی را ایجاد میکند که باید فکری برای آن کرد.»
او افزود: «اگر مردم بدانند وقتی صرفه جویی می کنند، چه اثرات مهمی برای کشور دارد، همراهی خواهند کرد. با این حال، ما ناچار به سمت حرکت برای مدیریت و بهینه سازی مصرف انرژی هستیم.»
نماینده گرگان و آققلا گفت: «اگر صرفهجویی کنیم، میتوانیم در صادرات گاز، بنزین و گازئیل و برق به خوبی وارد شویم.»
محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، با بیان اینکه «خط قرمز نظام جمهوری اسلامی غنیسازی در خاک ایران است»، گفت: «اگر میخواستیم غنیسازی را به صفر برسانیم در دهههای گذشته هم نیازی به تحمل تحریمهای خشن و ظالمانه آمریکا نبود.»
او افزود اظهارات مقامهای آمریکایی متناقض است و ادامه داد که آنها در مذاکرات مطالبی در خصوص غنیسازی مطرح میکنند اما در بیرون از میز مذاکرات مطالب دیگری میگویند.
معاون اول پزشکیان اضافه کرد ما دنبال سلاح هستهای نیستیم اما از تمام ظرفیت هستهای کشور همانند سایر فناوریها و برای اهداف توسعه و پیشرفت بهره خواهیم برد.
پیشتر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مسئله غنیسازی جمهوری اسلامی را «محوری و حیاتی» خواند و گفت تمرکز اصلی مذاکرات ایران و آمریکا بر مسئله غنیسازی است.
او با تاکید بر مواضع کاخ سفید مبنی بر توقف غنیسازی در ایران، اضافه کرد: «امیدواریم با تهران به توافق برسیم چون از نظر من، گزینه جایگزین بسیار بدتر خواهد بود، هرچند شاید لازم باشد.»
جعفر پناهی، فیلمساز معترض ایرانی و زندانی پیشین، در جشنواره کن از زندانیان سیاسی، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و هنرمندانی یاد کرد که تحت فشار جمهوری اسلامی قرار دارند.
پناهی شامگاه سهشنبه ۳۰ اردیبهشت همراه با شماری از بازیگران و عوامل «یک تصادف ساده»، برای نمایش فیلم جدید خود وارد جشنواره کن شد.
او پیش از نمایش فیلم در یک سخنرانی کوتاه با اشاره به «حس عجیب» خود گفت: «وقتی آزاد شدم، از در زندان بیرون آمدم، برگشتم پشت سرم را نگاه کردم و دیوار بلندی را دیدم... نمیدانستم خوشحال باشم یا ناراحت، چون پشت آن دیوار، دوستان عزیز و زندانیانی هنوز حضور داشتند. با خودم گفتم من اینجا چه کار میکنم. الان دوباره آن حس سراغم آمده است.»
این فیلمساز و زندانی سیاسی پیشین سال ۱۳۹۷ برای فیلم «سه رخ» جایزه بهترین فیلمنامه بخش مسابقه اصلی کن را بهطور مشترک با فیلمی دیگر دریافت کرد، اما به دلیل ممنوعالخروجی نتوانست در جشنواره شرکت کند.
پناهی در سخنرانی خود افزود: «درست است من اینجایم، اما بسیاری از سینماگران و بازیگران بزرگ ایران ممنوعالکارند، به خصوص زنانی که در جنبش مهسا همراه [اعتراضات] مردم ایران بودند. نمایش امشب را به آنها و تمام هنرمندانی تقدیم میکنم که ناخواسته از ایران تبعید شدند و اکنون در سراسر جهان حضور دارند و میتوانند خیلی بهتر از من فیلم بسازند.»
پناهی برای رسیدن لحظهای آرزو کرد سینماگران مجبور نشوند مخفیانه فیلم بسازند، بلکه «همه به ایران برگردند و ایران را بسازند».
بیشتر بخوانید: محمد رسولاف به علت فشار امنیتی ایران را ترک کرد
در ویدیوهای منتشر شده از این سخنرانی دیده میشود که زر ابراهیمی، بازیگر، با حرفهای پناهی اشک میریزد.
پناهی در سال ۱۳۸۸ و پس از اعتراضات «جنبش سبز» به مدت حدود ۱۵ سال ممنوعالفعالیت شد. گذرنامه او همان سال و هنگامی که قصد سفر به پاریس را داشت، توقیف شد.
این کارگردان ۶۴ ساله، اردیبهشت ۱۴۰۲ برای اولین بار اجازه یافت تا ایران را ترک و به خارج از کشور سفر کند.
او تیر سال ۱۴۰۱ هنگام مراجعه به دادسرای اوین برای پیگیری بازداشت محمد رسولاف و مصطفی آلاحمد، دو فیلمسازی که پیشتر بازداشت شده بودند، در مقابل این دادسرا دستگیر و به زندان اوین منتقل شد.
همان زمان قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد پناهی در پروندهای سیاسی-امنیتی که سال ۸۹ برایش گشوده شده بود، علاوه بر مجازات شش سال حبس، به ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی و همچنین منع خروج از کشور محکوم و این حکم عینا در دادگاه تجدیدنظر تایید شد.
دستگیری پناهی موجی از واکنشهای داخلی و بینالمللی را برانگیخت و علاوه بر دولت فرانسه، سه جشنواره معتبر برلین، کن و ونیز خواستار آزادی او و دیگر هنرمندان زندانی شدند.
او و رسولاف، بهمن سال ۱۴۰۱ با قید وثیقه از زندان آزاد شدند.
او از هنرمندان معترض در ایران به شمار میرود که در فیلمهایش به نقد جامعه و حکومت میپردازد و بارها انتقادهایی را نیز علیه حکومت مطرح کرده است.
وبسایت رسمی جشنواره کن در معرفی این فیلم نوشته است: «یک تصادف ساده اثری است عاشقانه که مانند بسیاری از آثار پناهی، پرسشی دوباره درباره آزادی در ایران مطرح میکند.»
این فیلم در داخل ایران، بدون مجوز و بدون حجاب اجباری ساخته شده است.
محمد عبدی، نویسنده و منتقد فیلم، درباره یک اتفاق ساده برای ایراناینترنشنال نوشت پناهی این بار تندترین فیلمش را خلق میکند و ابایی ندارد که بخشهایی از آن را به یک مانیفست سیاسی بدل کند و بهطور مستقیم عوامل حکومت را مورد انتقاد قرار دهد.
بیشتر بخوانید: با روسری یا بی روسری؟ ارزشهای پنج فیلم سینمای زیرزمینی
یک روز پس از سخنان خامنهای درباره احتمال بینتیجه ماندن مذاکرات با آمریکا، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «در حال بررسی هستیم که دور بعدی مذاکرات را شرکت کنیم یا نه. در مقابل زیاده خواهی ها در پشت میز مذاکره مقابله میکنیم اما هیچگاه هم دیپلماسی را ترک نکردهایم.»
او افزود: «هنوز داریم بررسی میکنیم که در آن تاریخ و در آن محل میتواند مذاکرات سودمندی شکل بگیرد یا خیر.»
عراقچی پیشتر گفته بود که زمانی برای مذاکرات پیشنهاد شده اما تهران هنوز آن را نپذیرفته است.
وزیر خارجه ایران افزود: «پاسخ درخواستهای غیرمنطقی را قبلا دادیم و این صحبتهای غیرمعمول کمکی به گفتوگوها نمیکند. موضع ما کاملا روشن است غنیسازی چه با توافق چه بی توافق ادامه مییابد.»
نماینده ویژه دولت ترامپ و رییس هیئت مذاکرهکننده آمریکا گفته که واشینگتن حتی یک درصد غنیسازی در ایران را نمیپذیرد.
یکی از طراحان «طرح رفع ناترازی انرژی» با پیشبینی تشدید وضعیت کمبود انرژی در ایران هشدار داد خاموشی در بخش خانگی در تیر ماه، از دو ساعت به شش ساعت افزایش خواهد یافت. در همین حال یک فرمانده سپاه پاسداران، خواست مراکز نظامی و امنیتی از شبکه برق سراسری جدا شوند.
هاشم غیاثی، فرمانده یگان نظامی امنیتی سپاه پاسداران در استان خراسان رضوی موسوم به «سپاه امام رضا»، چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت گفت همه مراکز نظامی و انتظامی استان باید از برق شهری جدا شده و از ژنراتورهای خود برای تامین برق استفاده کنند.
اعداد متفاوتی برای میزان کسری برق در ایران اعلام میشود. صرفنظر از عدد دقیق مقدار آن، شواهد نشان میدهد در حالی که هنوز یکماه تا تابستان ۱۴۰۴ باقی مانده، بحران خاموشیها به مراتب نسبت به سال گذشته شدیدتر است.
محمدعلی خادم سهی، از طراحان طرح «رفع ناترازی انرژی»، سهشنبه ۳۰ اردیبهشت، در نشست گروه هماندیشی اقتصادی و مالی ایران با اشاره به تشدید کسری برق در کشور گفت از تیرماه خاموشی بخش خانگی به حدود شش ساعت در روز خواهد رسید و شبکه برق کشور، تنها در ساعت پنج و شش صبح مقدار کمی مازاد دارد و در بقیه ساعات، حتی ساعت یک شب هم کسری توان وجود دارد.
او افزود: «بنابراین وضعیت ناترازی انرژی بسیار جدی است و قطع شش ساعت برق در طول روز، غیرقابل اجتناب است.»
هشدار درباره خاموشی سراسری
مهدی عربصادق، کارشناس حوزه برق، روز ۳۰ اردیبهشت در میزگردی به میزبانی سایت خبرآنلاین با اشاره به اینکه در دولت ابراهیم رئیسی، وعدههای بزرگی برای ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر داده شد، اما تنها یک درصد آن به نتیجه رسید، گفت نگاه دولت رئیسی در وزارت نیرو، همچنان ادامه دارد و ادامه این روند کشور را به «خاموشی سراسری» خواهد کشاند.
او تاکید کرد حتی اگر برنامههای برنامه هفتم توسعه در حوزه انرژی، به طور کامل اجرا شود، باز هم ایران ۳۰ هزار مگاوات کسری برق خواهد داشت.
احتمال بروز خاموشیهای ۲۴ ساعته، پیشتر هم مطرح شده است.
صنعت رانتی و تبعات صنفی و اقتصادی کسری برق
در همین نشست، هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف تهران، گفت روزهای سختتری پیشروی کشور قرار دارد.
او با اشاره به اینکه برای برای هر ۱۰۰ هزار تومان تولید صنعتی در کشور، ۹۰۰ هزار تومان هزینه میشود، این شرایط را «فاجعه» توصیف کرد و گفت: «صنعت ما کاملا متکی به رانت است و ابزاری برای چپاول منابع طبیعی کشور شده است.»
خبرگزاری ایسنا ۲۸ اردیبهشت، در گزارشی نوشت کارخانه فولاد آریا در اردستان، ۴۰ نفر از کارگران خود را به دلیل «ناترازی برق و کاهش ساعات فعالیت کارخانه»، اخراج کرده است.
تاثیر خاموشیها در بخش صنعت، علاوه بر تبعات صنغی نظیر اخراج گسترده کارگران، روی سایر بخشهای اقتصاد کشور نیز اثرگذار است.
احسان قاضیزاده هاشمی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، ۲۹ اردیبهشت، گفت: «اگر قطعی برق بلندمدت باشد، قطعا به ضرر تولید میشود و نرخ تمام شده کالاها گرانتر خواهد شد.»
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه، از اعدام یاسین حسینزاده، فرد متهم در پرونده حمله به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران، خبر داد. مقامهای قضایی جمهوری اسلامی گفته بودند این فرد با انگیزه شخصی به سفارت حمله کرده بود.
سفارت جمهوری آذربایجان در تهران هفتم بهمن سال ۱۴۰۱ هدف حملهای مسلحانه قرار گرفت که بر اثر آن رییس تیم حفاظت این سفارتخانه کشته و سه تبعه دیگر این کشور زخمی شدند
الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، حمله به سفارت این کشور در تهران را «تروریستی» خواند و تاکید کرد «حمله تروریستی به نمایندگیهای دیپلماتیک، غیرقابل قبول» است.
به دنبال این حمله، جمهوری آذربایجان اعلام کرد کارکنان خود در سفارت را از ایران خارج کرد و روابط دو کشور برای مدتی پرتنش شد.
رییسجمهوری آذربایجان گفته بود تهران به باکو اطمینان داده بود عامل این حمله مسلحانه را به اعدام محکوم خواهد کرد، اما به گفته او ایران در این مورد آذربایجان را فریب داده است.
او با گفتن اینکه این حمله یک اقدام «سازمانیافته» بوده، افزود: «ما میدانیم که احکام اعدام در ایران برای جرایم کمتر جدی صادر شده و فورا اجرا میشوند، اما در این مورد دو سال بعد نه تنها حکم اجرا نشده است، بلکه پرونده برای تحقیقات بیشتر بازگردانده شده است.»
علیاف در دی ماه سال ۱۴۰۳ هم در واکنش به سخنان اهانتآمیز یک مداح در مراسمی با حضور امام جمعه اردبیل، علیه او و رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت که به خوبی میداند «آن ملای ایالتی (امام جمعه اردبیل) را چه کسی منصوب کرده و مسئولیت متوجه خود اوست.»
علیاف با اشاره به سخنان مداحی که در مراسمی با عنوان «گرامیداشت شهدای جنگ چالدران و جبهه مقاومت» به علیاف و اردوغان توهین کرد، افزود این اولین بار نیست که در ایران به آنها توهین میشود.
یکی از مداحان محلی در این مراسم که از شبکه خبر پخش میشد و با سخنرانی امام جمعه اردبیل افتتاح شد و با حضور او ادامه یافت، به رجب طیب اردوغان و الهام علیاف با کلماتی رکیک توهین کرد و در ادامه گفت علیاف خانوادهاش را در یک «قمار چند میلیارد دلاری با اسرائیلیها به رهن گذاشته بود.»
وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان، ۱۲ دیماه کاردار جمهوری اسلامی ایران در باکو را احضار و بهشدت به این موضوع اعتراض کرد.