وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای سخنان ترامپ در روز سهشنبه در رابطه با ایران را «ادعاهایی کذب، تفرقهافکنانه و گمراهکننده» خواند و این مواضع را محکوم کرد. این بیانیه با اشاره به درگیریهای اسرائیل گفت ترامپ «با وقاحت» تهران را مسئول تخریب کشورهای منطقه میداند.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی با اشاره درگیریهای اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی و سوریه و لبنان گفت با این حال «رییس جمهور آمریکا با وقاحت تمام، ایران را مسئول تخریب این کشورها معرفی میکند.»
این بیانیه افزود: «سخنان فریبکارانه و توهینآمیز رییسجمهوری آمریکا به هیچ عنوان نمیتواند خللی در همبستگی ملی ایرانیان داخل و خارج از کشور ایجاد کند.»
وزارت خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرد «سخنان تفرقهافکنانه رییسجمهوری آمریکا» با نیت اختلافافکنی بین ایران و همسایگان عرب و «لاپوشانی نقش مستقیم آمریکا» در درگیریهای منطقهای اسرائیل بیان شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا پنج فرد و ۱۰ نهاد مستقر در ایران و چین را بهدلیل مشارکت در تلاشها برای تامین مواد حیاتی مورد نیاز برنامه موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی، تحریم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت اعلام کرد که این افراد و شرکتها در چارچوب پروژههایی برای تولید داخلی مولفههای کلیدی مورد استفاده در موشکهای بالیستیک، بهویژه فیبر کربن، با نهادهای وابسته به سپاه پاسداران همکاری داشتهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا با تاکید بر اینکه ایالات متحده اجازه نخواهد داد ایران به توانمندی تولید داخلی موشکهای قارهپیما دست یابد، در بیانیهای نوشت: «پیگیری بیوقفه برنامه موشکی از سوی جمهوری اسلامی، تهدیدی غیرقابل قبول برای امنیت ایالات متحده و ثبات منطقه است.»
در میان نهادهای ایرانی، شرکت «گسترش الیاف پیشرفته» بهدلیل همکاری با «سازمان جهاد خودکفایی نیروی هوافضای سپاه» در تامین فیبر کربن و تجهیزات مورد استفاده در ساخت موشک تحریم شده است.
شرکتهای «شریف همراه پژوهان علم و فناوری» و «سرآمد سازهسازان سروش» نیز بهدلیل نقش در واردات مواد حساس از چین هدف تحریم قرار گرفتهاند.
در میان افراد تحریم شده، محمد رضایی، معاون سازمان جهاد خودکفایی سپاه پاسداران و مدیر این شرکت و حامد دهقان، نایبرییس هیات مدیره آن که پیشتر هم تحریم شده بود، در فهرست تحریمهای جدید قرار دارند.
شرکتهای «پیشتازان کاوش گستر بشرا» و «پیشتازان صنعت پرواز صدرا» در ارتباط با نقش فعال در تامین مواد و تجهیزات مورد نیاز برای برنامه موشکی نیروی هوافضای سپاه پاسداران، بار دیگر هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفتند.
دو نهاد وابسته به سپاه پاسداران با عنوان «سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی هوافضای سپاه» و «سازمان جهاد خودکفایی سپاه» از جمله بازیگران اصلی در این روند معرفی شدهاند که با تامین فیبر کربن، مواد پیشساز آن و تجهیزات صنعتی، به تلاشها برای بومیسازی فناوریهای موشکی در ایران کمک میکنند.
این دو نهاد از سال ۲۰۱۷ بهدلیل نقش در اشاعه سلاحهای کشتار جمعی تحت تحریم آمریکا قرار دارند.
همزمان با اعلام تحریمهای تازه، محسن پاکنژاد، وزیر نفت دولت مسعود پزشکیان، ۲۴ اردیبهشت به خبرنگاران گفت: «ما با پدیدهای به نام محدودیتهای تحریم که گرفتارمان کند، روبهرو نیستیم و میتوانیم با اتکا به توانمندیهای داخلی آنچه را که در حوزه صنعت نفت و گاز نیاز داریم، پیش ببریم.»
ایالات متحده، ۲۳ اردیبهشت نیز یک شبکه کشتیرانی را به دلیل انتقال میلیونها بشکه نفت ایران به چین تحریم کرد.
ایراناینترنشنال یک هفته پیش از آن در گزارشی اختصاصی از روابط این شرکت پوششی با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پرده برداشت.
وزارت خزانهداری ایالات متحده ۲۲ اردیبهشت نیز سید محمدرضا صدیقی صابر، احمد حقیقتطلب و یک شرکت ایرانی به نام «فناوران آینده نگر پویا پارس» را بهدلیل «نقشآفرینی در برنامههای اشاعه تسلیحات کشتار جمعی و نقض تحریمهای ایران»، به فهرست تحریمهای خود اضافه کرد.
این تحریمها در ادامه تلاشهای ایالات متحده برای مقابله با برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و شبکههای تامین تسلیحات آن وضع شدهاند.
۱۰ اردیبهشت و همزمان با ادامه مذاکرات تهران و واشینگتن نیز آمریکا هفت شرکت در ایران، امارات متحده عربی و ترکیه را بهدلیل دست داشتن در تجارت نفت و فرآوردههای پتروشیمی جمهوری اسلامی تحریم کرد.
نام دو نفتکش نیز در فهرست تحریمهای جدید ایالات متحده دیده میشود.
کمتر از دو هفته پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، کارزار تازهای از سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی به راه افتاد.
در ۱۰۰ روز نخست فعالیت، دولت ترامپ در مجموع ۱۷ دور تحریم مرتبط با جمهوری اسلامی اعمال کرد که طی آن ۴۰ شخص، ۱۱۷ شرکت و نهاد و ۷۷ نفتکش هدف قرار گرفتند.
تمامی اشخاص و نهادهایی که به فهرست تحریمها اضافه میشوند، از دسترسی به داراییها در ایالات متحده محروم شده و همکاری با آنها برای افراد و شرکتهای آمریکایی ممنوع میشود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ادامه سفر خود به خاورمیانه در گفتوگو با خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اقدام دولت او برای افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی گفت که باید دید در هفته آینده چه رخ خواهد داد.
ترامپ این اظهارات را چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت در گفتوگو با خبرنگاران حاضر در هواپیمای ریاستجمهوری «ایر فورس وان» و در مسیر سفر به دوحه بیان کرد.
رییسجمهوری آمریکا پس از رسیدن به قطر و دیدار چند ساعته با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر این کشور، گفت که طی این دیدار درباره موضوعات مختلفی از جمله ایران گفتوگو کرده است.
او در این خصوص گفت: «درباره ایران صحبت کردیم، جایی که واقعا وضعیت جالبی وجود دارد. احساس میکنم که این مساله حل خواهد شد. فکر میکنم قرار است درست شود. بهنحوی باید حل شود و میدانیم که حل خواهد شد.»
رییسجمهوری ایالات متحده پیش از این و در ۲۳ اردیبهشت در مجمع سرمایهگذاری آمریکا و عربستان سعودی در ریاض با بیان اینکه میخواهد ایران کشوری موفق، عالی، امن و دوستداشتنی باشد، تاکید کرد جمهوری اسلامی نباید سلاح هستهای داشته باشد.
او با اشاره به اینکه پیشنهادش به تهران برای همیشه روی میز باقی نخواهد ماند، به مقامات در تهران هشدار داد اتفاقات با سرعتی بسیار بالا در حال رخ دادن هستند و وقت زیادی برای صبر ندارد و آنها باید زودتر تصمیم بگیرند.
ترامپ در بخش دیگری از صحبتهایش در دومین روز سفر خود به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، بار دیگر با اشاره به مقابله با برنامه اتمی جمهوری اسلامی ابراز امیدواری کرد که حکومت ایران تصمیم درست را بگیرد.
او در این خصوص در دوحه گفت: «اگر نتوانیم به توافق برسیم، اوضاع خوب نخواهد شد.»
ترامپ پیشتر نیز چندین بار تاکید کرده بود در صورت شکست مذاکرات میان تهران و واشینگتن، از گزینه نظامی استفاده خواهد کرد.
از سوی دیگر تام کاتن، سناتور جمهوریخواه آمریکا، همزمان با دومین روز سفر ترامپ به خاورمیانه گفت: «ترامپ تمایل دارد به جمهوری اسلامی فرصت بدهد رفتارش را تغییر دهد اما در عین حال حاضر نیست اجازه دهد تهران او را به بازی بگیرد.»
چهار دور از مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شده و مقامهای دو کشور درباره آن ابراز رضایت کردهاند.
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، ۲۴ اردیبهشت در نشستی خبری با بیان اینکه «ریاض یک همکاری استراتژیک اقتصادی با واشینگتن دارد»، گفت کشورش از مذاکرات اتمی ایران حمایت میکند.
ترامپ پیش از این از تمایلش برای رسیدن به توافق با ایران گفت اما تاکید کرد اگر رهبر جمهوری اسلامی «شاخه زیتون را رد کند»، آمریکا گزینهای جز فشار حداکثری نخواهد داشت.
او همچنین ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی را با رهبری کشورهای عرب منطقه مقایسه و به پیشرفتها در این کشورها و «دزدیدن ثروت ملت ایران» از سوی حاکمان در تهران اشاره کرد.
رییسجمهوری آمریکا در نشست سران شورای همکاری خلیج فارس که ۲۴ اردیبهشت در ریاض برگزار شد، بر جلوگیری از ادامه فعالیت نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه تاکید کرد و گفت که تهران باید حمایت از جنگهای نیابتی در منطقه را متوقف کند.
او اضافه کرد: «حکومت ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد و کشورهای دیگر باید به ما بپیوندند تا بتوانیم تحریمهای بیشتری را علیه جمهوری اسلامی اعمال کنیم.»
بیشتر بخوانید: عربستان سعودی: از مذاکرات واشینگتن و تهران حمایت میکنیم و به نتایجش امیدواریم
مصطفی پورمحمدی، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، گفت: «قرارداد هزار میلیارد دلاری ترامپ با عربستان سعودی نوعی تاراج داراییهای مردم منطقه است، سران این کشور شب را به پایکوبی و بد مستی میگذرانند اما فردا متوجه میشوند که چه کلاهی سرشان رفته و چه عزت و شرفی از دستشان رفته است.»
مصطفی پورمحمدی، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، با اشاره به سفر ترامپ به ریاض گفت: « قرارداد هزار میلیارد دلاری ترامپ با عربستان سعودی نوعی تاراج داراییهای مردم منطقه است، سران این کشور شب را به پایکوبی و بد مستی میگذرانند اما فردا متوجه میشوند که چه کلاهی سرشان رفته و چه عزت و شرفی از دستشان رفته است.»
او با بیان اینکه «ملت ایران هرگز چنین ذلتی را تحمل نخواهند کرد»، افزود: «ترامپ در مذاکرات دنبال باج گیری است اما میداند که ملت ایران بسیار هوشمند است و باج بده نیست و فریب آمریکایی ها را نمی خورد.»
مصطفی پورمحمدی اضافه کرد: «ایران در دوران نظام جمهوری اسلامی پیشرفت زیادی کرده، تولیدات کشاورزی ما ۱۴۰ میلیون تن در سال با متوسط بارندگی ۲۰۰ میلی متر است.»
در پی یورش نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به مردم بندر کلاهی شهرستان میناب با هدف سرکوب سوختبران، دهها شهروند بلوچ مجروح شدند. عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان در واکنش به این رخداد اعلام کرد مردم سزاوار خشونت نیستند و فقر و بیکاری آنان را به سوختبری کشانده است.
اسماعیلزهی چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تخریب داراییها و برخوردهای تند نه تنها راهحل نیست بلکه زخمها را عمیقتر میکند. این مردم دردمند به مهربانی نیاز دارند، نه قهر و برخوردهای تند.»
او اضافه کرد: «مردم نجیب کلاهی و میناب سزاوار کرامت هستند.»
همزمان، مولوی عبدالله ملازهی، مدیر حوزه علمیه منبعالعلوم کوهون شهرستان سرباز در بیانیهای یورش نظامی به بندر کلاهی را «وحشیانه و غیرقابل توجیه» توصیف کرد و نوشت: «رویکرد امنیتی، جایگزین عدالت و توسعه در بندر کلاهی شده است.»
ملازهی با بیان اینکه حمله نیروهای نظامی به بهانه مبارزه با قاچاق سوخت انجام شد، نوشت که این حمله عملا به «تخریب خانهها، آتشزدن اموال، ضربوشتم مردم بیدفاع و توهین به مقدسات» ختم شد.
او با اشاره به ورود ماموران به مسجد محل و پخش اذان به سبک مذهب شیعه در منطقهای با جمعیت تماما سنی، این اقدام را «توهین به مقدسات» و موجب سلب اعتماد مردم از نهادهای حکومتی توصیف کرد.
سایت حالوش که خبرهای مربوط به نقض حقوق شهروندان بلوچ در ایران را پوشش میدهد، گزارش داد از ۲۱ اردیبهشت ماه، صدها تن از نیروهای نظامی به همراه دادستان استان هرمزگان به بندر کلاهی میناب یورش برده و اقدام به تخریب و آتش زدن اموال صیادان و سوختبران کرده و بدون نشان دادن حکم قضایی وارد منازل شهروندان بلوچ شدند.
به نوشته حالوش، نیروهای نظامی در زمان نماز ظهر به مسجد «محمد رسولالله» بندر کلاهی میناب یورش برده و با شکستن قفل در و هتک حرمت و بیاحترامی به این مکان مذهبی اهلسنت، وارد مسجد شدند.
پس از آن درگیریهایی میان ماموران مبارزه با قاچاق سوخت و شهروندان ساکن بندر کلاهی شکل گرفت. این درگیریها ۲۳ اردیبهشت برای سومین روز متوالی ادامه پیدا کرد.
ویدیوها و گزارشهای منتشرشده در حالوش حاکی است دهها نیروی نظامی و امنیتی و گارد ضد شورش، ۲۳ اردیبهشت به بهانه «کشف سوخت» به بندر کلاهی یورش برده و به سوی مردم گلوله ساچمهای و گاز اشکآور شلیک کردند.
همزمان، تصاویر منتشر شده از سوی رسانههای محلی حاکی از جراحات وارده بر بدن برخی ساکنان این منطقه است.
به گفته منابع محلی، شماری از افراد مجروح شده در این درگیریها از کودکان و نوجوانان بلوچ هستند. حالوش در گزارشی هویت یکی از مجروحان را روحالله ملاحی، ۱۵ ساله و اهل بندر کلاهی اعلام کرد.
از سوی دیگر خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی، از تخریب دهها دپوی سوخت، کانتینر و تجهیزات انتقال سوخت در این منطقه خبر داد.
رسانههای محلی گزارش دادند که در جریان این تخریبها، منازل برخی از شهروندان ویران شده و ماموران در مواجهه با اعتراضات مردمی، برخوردهای خشونتآمیز داشتهاند.
شهروندان بلوچ در مناطق بلوچنشین ایران سالهاست که به دلیل فقر، بیکاری گسترده و نبود فرصتهای شغلی مناسب، به سوختبری روی آوردهاند.
کمپین فعالان بلوچ که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، اسفند ۱۴۰۳ با استناد به آمار جمعآوری شده خود گزارش داد در هفت سال منتهی به سال گذشته، دستکم هزار و ۱۰ سوختبر در مناطق بلوچنشین ایران در اثر تیراندازی نیروهای نظامی یا تعقیب و گریز این نیروها کشته یا زخمی شدهاند.
این سازمان حقوق بشری در گزارش خود نوشت سوختبری شامل حمل و نقل سوخت بین مرزهای ایران و پاکستان است و به یکی از معدود راههای تامین معیشت برای بسیاری از خانوادهها تبدیل شده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نظام سلطه جهانی را به «وحشیگری و خونخواری» متهم کرد و گفت: «امروز اداره دنیا به دست این حیوانات انساننماست و جمهوری اسلامی وظیفه خود میداند که در مقابل این وحشیگریها و خونخواریهای آنها ایستادگی کند.»
او در ادامه با حمله لفظی به کشورهای غربی، آنها را «زورگو» خواند و گفت: «این احساس وظیفه است که دشمنانی مثل این وحشیهای غربی کراواتزده ادکلنزده خوشظاهر را در مقابل جمهوری اسلامی وادار میکند به ایستادگی و دشمنی.»
خامنهای تاکید کرد که غرب تا زمانی که جمهوری اسلامی در برابر نظام تمدنی آنها مقاومت میکند، با آن دشمنی خواهد داشت.
او مشکل اصلی قدرتهای غربی را در «نفی تمدن باطلشان» از سوی جمهوری اسلامی دانست و با هشدار نسبت به انفعال در برابر این کشورها گفت: «باید از بیعملی، فرار، لبخند زدن و تحسین باطل که باعث پیشروی آن میشود، پرهیز کرد.»