دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، صبح سهشنبه ۲۳ اردیبهشت با استقبال رسمی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، وارد ریاض خواهد شد و سفر منطقهای خود را آغاز میکند.
ترامپ در ادامه این سفر، چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت به دوحه خواهد رفت و سفر خود را با اقامت یک روزه در ابوظبی به پایان میرساند.
ترامپ در ریاض در هتل ریتز-کارلتون که از مجللترین ساختمانهای پایتخت عربستان سعودی و محل اقامت سران کشورهاست، میماند.
سمیرا قرایی، خبرنگار ایراناینترنشنال، یکشب پیش از آمدن ترامپ به این هتل، از ریاض گزارش میدهد.
ارتش اسرائیل تایید کرد ادان الکساندر، گروگان اسرائیلی-آمریکایی را تحویل گرفته و او اکنون به خاک اسرائیل منتقل شده است. اما هیچ توافقی در خصوص تبدیل توقف کوتاه درگیریها به یک آتشبس یا آزادی دیگر گروگانها حاصل نشد.
حماس دوشنبه، ۲۲ اردیبهشت در بیانیهای با اشاره به آزادی الکساندر از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواست تا به تلاشهای خود برای پایان دادن به جنگ در غزه ادامه دهد و افزود آمادگی دارد در مذاکراتی برای دستیابی به توافقی جامع و پایدار در زمینه آتشبس مشارکت کند.
همزمان دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد این کشور تنها با ایجاد «مسیر عبور امن» برای الکساندر موافقت کرده و نیروهای اسرائیلی به برنامههایشان برای تشدید عملیات در غزه ادامه خواهند داد.
در این بیانیه آمده است: «مذاکرات زیر آتش، همزمان با آمادهسازی برای تشدید نبرد ادامه خواهد یافت. فشار نظامی باعث شده حماس به آزادی گروگانها تن بدهد.»
حین آزادی این گروگان در غزه بهطور موقت متوقف شد. رویترز به نقل از شاهدان عینی از گلولهباران تانکهای اسرائیلی در شرق شهر غزه پس از تحویل گروگان و حملاتی به یک مدرسه محل اسکان آوارگان در محله رفح خبر داد.
مقامات بهداشتی محلی اعلام کردند که در این حملات یک زن کشته و چند نفر زخمی شدند.
تایمز اسرائیل به نقل از یک مقام این کشور که نخواست نامش فاش شود، آزادی این گروگان آمریکایی-اسرائیلی را نتیجه «فشار نظامی اسرائیل بر حماس» خواند.
خانواده الکساندر ضمن تشکر از ترامپ، نتانیاهو و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه، خبر دادند که قرار است او در قطر با رییسجمهوری آمریکا دیدار کند.
واشینگتن بدون تلآویو مذاکره کرد
تنها چند روز پیش، نتانیاهو از گسترش عملیات نظامی در غزه خبر داد و اکنون الکساندر در حالی آزاد شد که بنا بر اعلام دفتر نخستوزیر اسرائیل، ایالات متحده توافق بر سر آزادی او را بدون مشارکت مقامهای اسرائیلی و از طریق مذاکرات مستقیم با حماس به دست آورده است.
از سوی دیگر تصمیم ترامپ برای گفتوگو با حماس بدون دخالت اسرائیل، واکنشهای انتقادی در محافل سیاسی تلآویو برانگیخته و آن را نشانهای دیگر از تضعیف جایگاه اسرائیل در اولویتهای سیاست خارجی واشینگتن قلمداد کردهاند.
آزادی با میانجیگری قطر و مصر
ترامپ یکشنبه با قدردانی از قطر و مصر برای میانجیگری نوشت که «این اقدام، گامی بود با حسننیت بهسوی ایالات متحده».
او افزود: «امیدوارم این قدم، نخستین مرحله از گامهای پایانی برای تمام کردن این درگیری خونین باشد. مشتاقانه منتظر روز جشن هستم.»
پیشتر، خلیل الحیه، مقام ارشد حماس، گفت که این گروه الکساندر را به عنوان بخشی از تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس و اجازه ورود کمکهای بشردوستانه به غزه، آزاد خواهد کرد.
ناخشنودی تلآویو از توقف عملیات آمریکا در یمن
نگرانی مقامهای اسرائیلی تنها به موضوع حماس محدود نمیشود. ترامپ سهشنبه ۱۶ اردیبهشت بهطور ناگهانی اعلام کرد حملات هوایی علیه حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن متوقف میشود.
این تصمیم درست چند روز پس از حمله موشکی حوثیها به نزدیکی فرودگاه اصلی اسرائیل، موجی از نگرانی در این کشور ایجاد کرد و برخی منابع اسرائیلی این اقدام را «تضعیف بازدارندگی در برابر گروههای نیابتی ایران» توصیف کردند.
ایتامار آیشنر، خبرنگار دیپلماتیک رسانه واینت، در تحلیلی نوشت: «پیام به منطقه روشن بود: اسرائیل دیگر اولویت اصلی آمریکا نیست.»
نگرانی از تصمیمهای لحظهای ترامپ
با وجود تاکید مقامهای اسرائیلی بر تداوم رایزنیها و روابط مستحکم با آمریکا، برخی چهرههای نزدیک به دولت اسرائیل از «بیثباتی در سیاستگذاری دولت ترامپ» ابراز نگرانی کردهاند.
یک مقام ارشد نزدیک به نتانیاهو در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت: «در دولت ترامپ آشفتگی وجود دارد. همهچیز به تصمیم لحظهای رییسجمهور وابسته است. گاهی این به نفع اسرائیل است، گاهی نه.»
در شرایطی که هنوز مشخص نیست آیا آزادی الکساندر به توافق گستردهتری میان واشینگتن و حماس خواهد انجامید یا خیر، آنچه برای اسرائیل روشن شده، این است که دیگر نمیتواند خود را شریک اول و انحصاری آمریکا در خاورمیانه بداند.
مخالفت حماس با طرح اسرائیل
حماس ماه گذشته با پیشنهاد اسرائیل برای آزادی ۱۰ گروگان اسرائیلی در ازای ۴۵ روز آتشبس مخالفت کرده بود.
این پیشنهاد همچنین شامل آزادی هزار و ۲۳۱ زندانی فلسطینی از زندانهای اسرائیل و ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه بود.
اسرائیل هم از حماس خواسته بود با خلع سلاح خود، زمینه کامل پایان جنگ را فراهم کند. درخواستی که حماس بهطور کامل آن را رد کرده است.
خلیل الحیه، یکی از رهبران ارشد حماس در غزه که اکنون در خارج از این منطقه به سر میبرد، در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که این گروه «بخشی از سیاست توافقهای جزیی نتانیاهو نخواهد شد».
گروه حماس و جهاد اسلامی همچنان ۵۸ گروگان را در اختیار دارند. طبق اعلام ارتش اسرائیل، از این تعداد مرگ ۳۵ نفر تایید شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، درباره مذاکرات جمهوری اسلامی و ایالات متحده گفت: «ایران هوشمندانه مذاکره میکند.»
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی به ایراناینترنشنال گفت: «اگر این تجربه چند ماهه در دور دوم ریاستجمهوری ترامپ را در نظر بگیریم، میبینیم ترامپ اظهاراتی از این دست کم نداشته و حتی حکمهای قطعی داده است. در مورد صلح اوکراین، در مورد غزه، در مورد جنگهای تعرفهای، خیلی ناگهانی صحبتها و مواضع خود را تغییر داده. برای اینکه او متناسب با شرایط و مراحلی که در مذاکرات پیش میرود، اظهارنظر میکند.»
لیلا مروتی، تحلیلگر سیاسی نیز در گفتوگو با برنامه «۲۴ با فرداد فرحزاد» در ایراناینترنشنال درباره صحبتهای ترامپ گفت: «من نسبت به خوشبینی آقای ترامپ تردید دارم.»
مهدی صارمیفر، روزنامهنگار علم و تکنولوژی در گفتوگو با ایراناینترنشنال میگوید: «شرکت پویا پارس که توسط آمریکا تحریم شده در زمینه فنآوری تسلیحات کشتار جمعی فعالیت میکند.»
او اضافه کرد: «البته این شرکت یک فروشگاهی به نام ایدهآل دارد که صفحه اینستاگرام آن نشاندهنده این است که پمپهای صنعتی خلا را تولید میکند.»
اتحادیه اروپا هشدار داده است تداوم بیثباتی در سوریه میتواند تهدیدی جدی برای امنیت کشورهای عضو این اتحادیه باشد. در پیشنویس یک سند داخلی ضدتروریسم که نسخهای از آن بهدست خبرگزاری رویترز رسیده، آمده است سطح کلی تهدید تروریستی در اروپا همچنان بالاست.
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۲۲ اردیبهشت منتشر شد، مقامهای اروپایی در سند مورد نظر نسبت به تحولات سیاسی اخیر در سوریه ابراز نگرانی کردهاند؛ بهویژه پس از آنکه دولت جدیدی با ریشههای اسلامگرایانه در دسامبر گذشته، حکومت بشار اسد را کنار زد و قدرت را در دمشق بهدست گرفت.
هرچند برخی از این مقامها بهطور محتاطانه نسبت به چشمانداز دولت تازه ابراز خوشبینی کردهاند اما بیثباتی در شمال شرق سوریه بهویژه در مناطقی که پیشتر در کنترل داعش یا گروههای وابسته به القاعده بوده، باعث افزایش نگرانیها شده است.
هشدار درباره بازگشت گروههای جهادی
در این سند آمده است: «تروریسم و افراطگرایی خشونتبار همچنان تهدیدی مهم برای اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن بهشمار میآیند. سطح کلی تهدید همچنان بالاست.»
مقامهای اروپایی هشدار دادهاند شرایط امنیتی شکننده در سوریه میتواند به احیای گروههای جهادی در منطقه بینجامد؛ چه با اعزام مستقیم از خاک سوریه به اروپا و چه با فعالسازی از راه دور نیروهای همسو در قاره اروپا.
این سند تاکید کرده است: «تروریسم اسلامگرا/جهادی همچنان برجستهترین تهدید علیه اتحادیه اروپاست.»
نگرانی از آزادی زندانیان داعش و تحریم رییس دولت جدید
اتحادیه اروپا همچنین نگران آن است که در روند گذار سیاسی در سوریه، گروههای تروریستی جدیدی شکل بگیرند یا زندانیان مرتبط با فعالیتهای افراطگرایانه که پیشتر بازداشت شده بودند، آزاد شوند.
در همین زمینه، اردوگاههایی در شمال شرق سوریه که تحت اداره نیروهای کرد قرار دارند و محل نگهداری هزاران عضو سابق داعش هستند، از ماه ژانویه و در پی تغییر دولت، روند بازگرداندن گسترده زندانیان را آغاز کردهاند.
احمد الشرع، رییس دولت موقت سوریه، بهدلیل سابقهاش در رهبری گروه اسلامگرای «هیات تحریر الشام» - که پیشتر شاخه القاعده در سوریه بود - همچنان در فهرست تحریمهای تروریسم سازمان ملل قرار دارد.
با این حال، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه که در ابتدای ماه می با الشرع دیدار کرده بود، اعلام کرد از اتحادیه اروپا خواهد خواست تا به تحریمها علیه سوریه پایان دهد.
دیوان عالی کشور دومین درخواست اعاده دادرسی حاتم اوزدمیر، شهروند ترکیه و زندانی سیاسی محکوم به اعدام در زندان ارومیه را رد کرد. همزمان حکم ۱۵ سال حبس رزگار بیگزاده بابامیری، از بازداشتشدگان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، از سوی دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی عینا تایید شد.
سایت حقوق بشری هرانا دوشنبه ۲۲ اردیبهشت گزارش داد درخواست اعاده دادرسی دوم اوزدمیر که از سوی وکیل او به دیوان عالی کشور ارائه شده بود، رد شده است.
عالیترین مرجع قضایی جمهوری اسلامی شهریور ۱۴۰۳ حکم اعدام اوزدمیر را تایید کرد و ۲۳ اسفند همان سال با درخواست نخست اعاده دادرسی این زندانی سیاسی محکوم به اعدام مخالفت کرد.
اوزدمیر، تابستان سال ۱۳۹۸ به دست نیروهای امنیتی در ماکو بازداشت و پس از دو ماه به بند سیاسی زندان ارومیه منتقل شد.
او ۲۷ شهریور همان سال به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل و چندی بعد مجددا به زندان مرکزی ارومیه بازگردانده شد.
حاتم اوزدمیر
شعبه اول دادگاه انقلاب شهرستان خوی اواخر زمستان ۱۴۰۰، اوزدمیر را به اتهام «بغی» به اعدام محکوم کرد.
پس از اعتراض این تبعه ترکیه، حکم اعدام او در یکی از شعب دیوان عالی کشور نقض و پرونده او برای بررسی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داده شد.
به نوشته هرانا، این زندانی سیاسی پس از بررسی مجدد پرونده و برگزاری جلسه دادگاه در اردیبهشت ۱۴۰۳ بار دیگر از سوی شعبه سوم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی نجفزاده، به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد.
دادگاه تجدیدنظر رزگار بیگزاده بابامیری را به ۱۵ سال حبس محکوم کرد
ژینو بیگزاده بابامیری، دختر رزگار بیگزاده بابامیری، از بازداشتشدگان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در بوکان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حکم ۱۵ سال حبس پدرش از سوی دادگاه تجدیدنظر آذربایجان غربی عینا تایید شده است.
او با بیان اینکه این رای اخیرا از سوی شعبه اجرای احکام دادگستری ارومیه به پدرش در زندان ابلاغ شد، نوشت: «در این راستا همچنین امکان صدور رای در پرونده دیگر پدرم در دادگاه انقلاب به اتهام «بغی» وجود دارد.»
دختر این زندانی سیاسی کُرد با یادآوری اینکه پدرش «صرفا به دلیل کمک انساندوستانه به زخمهای آسیبدیدگان جنبش زن، زندگی، آزادی بازداشت شده و تحت وحشیانهترین شکنجههای جسمانی و روانی قرار گرفته است»، نوشت: «هیچیک از حقوق حداقلی یک متهم حتی بر اساس قوانین حداقلی جمهوری اسلامی رعایت نشده است.»
شرح شکنجهها و خطر صدور حکم اعدام
بابامیری پنجم اردیبهشت در نامهای از زندان ارومیه به شرح شکنجههای خود در بازداشتگاههای اداره اطلاعات در شهرهای بوکان و ارومیه پرداخت و تاکید کرد که تنها «جرم» خود کمک به همنوع در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» بوده است.
بابامیری در این نامه نوشت که در ۱۳۰ روز بازداشت و بازجویی، تحت «شکنجههای تخصصی» شامل القای خفگی (با آب و کیسه روی سر)، اعدام صوری (دار زدن و تیرباران)، شوک الکتریکی به نقاط حساس بدن، و بیخوابی مستمر قرار گرفته است.
او ۲۸ فروردین ۱۴۰۲ به خاطر حضور در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در شهر بوکان و تهیه دارو و امکانات درمانی برای مجروحان سرکوب اعتراضات پردامنه در این شهر بازداشت شد.
این کشاورز ۴۷ ساله که در روستایی نزدیک تیکانتپه بوکان زندگی میکرد، پدر سه فرزند است که کوچکترین آنها زمان بازداشت پدرش دو ساله بود.
بر اساس کیفرخواست صادره از شعبه ۱۰ بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب ارومیه، بیگزاده بابامیری در پروندهای که ۱۳ متهم دیگر هم دارد به اتهاماتی از جمله محاربه، بغی، اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی و استقلال کشور، تامین مالی تروریسم، تبلیغ علیه نظام، جاسوسی و همکاری با دول متخاصم متهم شده است.
این اتهامها که در دادگاه انقلاب ارومیه در حال رسیدگی است، میتواند منجر به صدور حکم اعدام برای او شود.
