شبکه خبری سیانان گزارش داد اولین تماس تلفنی بین مقامهای هند و پاکستان پس از تشدید تنش نظامی میان این دو قدرت هستهای انجام شده است.
همزمان، سازمان هواپیمایی کشوری پاکستان از تمدید ۲۴ ساعته تعطیلی حریم هوایی این کشور خبر داد.
از دیگر سو، ارتش هند اعلام کرد نیروهای مسلح این کشور در حالت آمادهباش کامل باقی خواهند ماند.
خبرگزاری رویترز نیز از شنیده شدن صدای دو انفجار در منطقه کشمیر تحت کنترل هند خبر داد.
رسانههای ایران گزارش دادند عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شنبه ۲۰ اردیبهشت عازم عربستان سعودی شده است.
روزنامه فرهیختگان، وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به اینکه سفر عراقچی یک روز پیش از آغاز دور چهارم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا انجام شده است، به نقل از منابع خود نوشت: «یکی از محورهای مهم سفر او ارائه پاسخ نامهای است که ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی ارسال کرده بود.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران نیز با اشاره به اینکه سفر عراقچی برای دیدار با مقامهای عربستان سعودی و رایزنی در مورد موضوعات دوجانبه و تحولات منطقهای و بینالمللی انجام شده است، نوشت او عصر ۲۰ اردیبهشت نیز برای شرکت در اجلاس به دوحه سفر خواهد کرد.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، اعلام کرد پس از عملیات نظامی این کشور علیه هند در بامداد شنبه ۲۰ اردیبهشت، هیچ نشستی از سوی «سازمان فرماندهی ملی» پاکستان -نهاد عالی نظامی و غیرنظامی مسئول نظارت بر زرادخانه هستهای کشور- برنامهریزی نشده است.
ارتش پاکستان پیشتر اعلام کرده بود نخستوزیر این کشور خواستار برگزاری جلسهای از سوی این نهاد شده است.
در حمله پاکستان به هند، چندین پایگاه از جمله یک مرکز ذخیرهسازی موشک در شمال هند هدف قرار گرفتند.
ارتش هند پس از حملات پاکستان اعلام کرد که اسلامآباد با پهپادها و تسلیحات دیگر به اقدامات «آشکارا تحریکآمیز» خود در امتداد مرز غربی هند ادامه داده و تاکید کرد «طرحهای خصمانه دشمن» ناکام خواهند ماند.
پلیس منطقهای هند گزارش داد در جریان این حملات، پنج غیرنظامی در منطقه جامو واقع در کشمیر هند کشته شدند.
با بالا گرفتن شدیدترین درگیریها میان این دو کشور دارای سلاح هستهای در سه دهه اخیر، درخواستهای دیپلماتیک برای کاهش تنش از جمله از سوی ایالات متحده، شدت گرفته است.
شلیک موشک به پایگاههای هوایی
پاکستان اعلام کرد پیش از آغاز عملیات خود، هند به سه پایگاه هوایی، از جمله یکی نزدیک به اسلامآباد، موشک شلیک کرد اما پدافند هوایی پاکستان بیشتر آنها را رهگیری کرده است.
ارتش پاکستان همچنین گفت شهباز شریف، نخستوزیر این کشور، «سازمان فرماندهی ملی» را برای نشست فراخوانده است؛ نهادی متشکل از مقامهای ارشد غیرنظامی و نظامی که بر تصمیمگیریهای مربوط به زرادخانه هستهای نظارت دارد.
کارشناسان و دیپلماتها مدتهاست نگران آن هستند که درگیری میان این دو رقیب دیرینه به استفاده از تسلیحات هستهای بینجامد؛ خطری بزرگ در یکی از پرجمعیتترین نقاط تنش هستهای جهان.
احسن اقبال، وزیر برنامهریزی، توسعه و ابتکارات ویژه و هماهنگی بین استانی پاکستان، این تشدید تنش را آزمونی برای جامعه جهانی توصیف کرد.
او گفت: «ما از عبور از آستانه (هستهای) متنفر خواهیم بود.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۹ اردیبهشت با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان تماس گرفت.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، روبیو بار دیگر از دو طرف خواست تا راههایی برای کاهش تنش بیابند و آمادگی واشینگتن را برای کمک به آغاز گفتوگوهای سازنده اعلام کرد.
دو کشور که سالهاست درگیر مناقشه بر سر منطقه کشمیر هستند، از چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت و پس از آنکه هند به آنچه «زیرساختهای تروریستی» در خاک پاکستان خواند حمله کرد، درگیر تبادل آتش و درگیریهای مرزی شدهاند.
پاکستان وعده داده بود که به حملات هند پاسخ خواهد داد.
در همین زمینه: شرکتهای هوایی در پی درگیری هند و پاکستان پروازها را لغو کردهاند یا تغییر مسیر دادهاند
خبرگزاری رویترز از قول کارشناسان نوشت که نشست سازمان فرماندهی ملی نشانهای نگرانکننده از شدت گرفتن تنشهاست.
اسفندیار میر، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون، گفت: «این یک سیگنال نرم هستهای است اما با دکترین هستهای پاکستان -مبتنی بر استفاده نخست- همخوانی دارد و بازتابی واقعگرایانه از جایگاهی است که اکنون در نردبان تشدید تنشها بر آن ایستادهایم؛ جایگاهی بسیار بالا، پس از چندین درگیری میان دو طرف، و بیسابقه.»
مجموعه تحولات و اطلاعیهها
ارتش هند در بیانیهای در رسانه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که چندین پهپاد مسلح در آسمان شهر امریتسار در ایالت پنجاب هند مشاهده شدند و واحدهای دفاعی آنها را منهدم کردند.
وزیر برنامهریزی پاکستان در گفتوگویی تلویزیونی گفت که کشورش غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد و تنها به مکانهایی حمله میکند که علیه پاکستان مورد استفاده قرار گرفتهاند.
وزارت خارجه هند در اطلاعیهای اعلام کرد وزارتخانههای دفاع و خارجه این کشور ساعت ۱۰:۳۰ صبح به وقت محلی (۰۵:۰۰ به وقت گرینویچ) نشست خبری مشترکی برگزار خواهند کرد.
وزیر اطلاعرسانی پاکستان در ایکس نوشت که عملیات نظامی این کشور «عملیات بنیان مرصوص» نام گرفته است؛ عبارتی قرآنی که به معنای «ساختاری مستحکم و یکپارچه» است.
ارتش پاکستان در پیامی به خبرنگاران اعلام کرد که «مرکز ذخیره موشکهای براهموس در منطقه عمومی بیاس منهدم شد» و افزود که فرودگاه پتهانکوت در ایالت پنجاب هند و پایگاه نیروی هوایی اودهامپور در کشمیر هند نیز هدف قرار گرفتهاند.
خبرنگار رویترز گزارش داد صدای انفجار در شهرهای سرینگر و جامو در هند شنیده شد و آژیر خطر به صدا درآمد.
احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، در بیانیهای تلویزیونی گفت: «هند با استفاده از هواپیماهای خود موشکهای هوا به سطح شلیک کرد .... پایگاههای نورخان، مرید و شورکوت هدف قرار گرفتند.»
عمر عبدالله، وزیر ارشد کشمیر هند، در بیانیهای اعلام کرد یک مقام محلی در اثر گلولهباران در راجوری، نزدیک خط کنترل، کشته شده است؛ خطی که منطقه مورد مناقشه کشمیر را به دو بخش تقسیم میکند.
یکی از سه پایگاهی که پاکستان میگوید هدف حمله هند قرار گرفته، در شهر پادگانی راولپندی، در نزدیکی پایتخت اسلامآباد واقع شده است. دو پایگاه دیگر در استان پنجاب شرقی پاکستان هستند که با هند مرز دارند.
سخنگوی ارتش پاکستان گفت تنها تعداد اندکی از موشکها از پدافند هوایی عبور کردهاند و آنها نیز طبق ارزیابیهای اولیه، هیچ «امکانات و تجهیزات هواییای» را هدف قرار ندادهاند.
هند میگوید حملات روز چهارشنبهاش که جرقه درگیریهای اخیر را زد، در پاسخ به حمله مرگبار ماه گذشته به گردشگران هندو در کشمیر هند انجام شد.
پاکستان اتهام هند مبنی بر دست داشتن در حمله به گردشگران را رد کرده است.
در همین زمینه: پاکستان خواستار انجام «تحقیقات بیطرفانه» درباره حمله به گردشگران در کشمیر شد
از چهارشنبه تاکنون، دو کشور به تبادل آتش و حملات توپخانهای در مرز پرداخته و پهپادها و موشکهایی را به حریم هوایی یکدیگر فرستادهاند.
بخش عمده درگیریهای جمعه در کشمیر هند و ایالتهای مرزی با پاکستان رخ داده است. هند اعلام کرد پهپادهای پاکستانی را سرنگون کرده است.
گروه هفت کشور صنعتی (G7) روز جمعه خواستار بیشینه خویشتنداری دهلینو و اسلامآباد شد و از دو کشور خواست وارد گفتوگوی مستقیم شوند.
جین مریوت، کمیسر عالی بریتانیا در پاکستان، در بیانیهای در ایکس اعلام کرد که این کشور تحولات را بهدقت دنبال میکند.
از سوی دیگر صدای انفجار در شهر لاهور در شرق پاکستان و شهر پیشاور در شمال غربی این کشور شنیده شده است که نشانهای است از احتمال گسترش دامنه درگیریها.
بر اساس برآوردهای منتشرشده از دو سوی مرز -که هنوز بهطور مستقل تایید نشدهاند- از روز چهارشنبه تاکنون دستکم ۴۸ نفر در حملات متقابل کشته شدهاند.
حشمتالله فلاحتپیشه، رییس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: «فضای سنگین مذاکرات شکل گرفته با آمریکا به دلیل از دست دادن فرصتهای گذشته است. جمهوری اسلامی تحت فشار است و با وجود تهدید نظامی، مذاکرات را دنبال میکند.»
او افزود: «اگر ترامپ وارد بحث موضوع خلیج فارس شود، ممکن است فضای منفی در ایران شکل بگیرد. در این صورت دو فضا در داخل شکل میگیرد، یک فضای دولتی و رسمی که ادامه مذاکرات در شرایط سخت را پیگیری میکند و یک فضای عمومی که علیه آمریکا شکل خواهد گرفت.»
روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده خامنهای منتشر میشود، در یادداشتی در خصوص دونالد ترامپ نوشت: «ترامپ نه یک پدیده گذرا که یک ساختار فکری است، ساختاری متکی بر خودشیفتگی، توهم برتری و تاکتیکهای تهدیدمحور. او تلاش دارد دنیا را در یک وضعیت دائمی از ترس و بلاتکلیفی نگه دارد.»
این روزنامه اضافه کرد: «در چنین فضایی، تمایز دوست و دشمن رنگ میبازد و همه هدف چانهزنی، تهدید یا تحقیر میشوند. این بازی خطرناک، اگرچه ظاهرا متکی به تصمیمات شخصی ترامپ است، اما در عمق، ریشه در ساختارهای عمیقتر قدرت در آمریکا دارد.»
کیهان افزود: «نباید فریب لبخند، پیام مذاکره یا ژست عقبنشینی را خورد. هم دوستی و هم دشمنی ترامپ ابزاری است برای فریب، نه نشانهای از مرزهای واقعی. در برابر چنین شخصیتی، انسجام داخلی به همراه حفظ شرافت و عزت ملی، تنها راه پیروزی است.»
