دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به پرسشی درباره احتمال استفاده از نام «خلیج عربی» بهجای «خلیج فارس»، گفت هنوز تصمیم نهایی در اینباره نگرفته و نمیخواهد احساسات کسی را جریحهدار کند.
ترامپ با اشاره به سفر آتی خود به خاورمیانه گفت: «وقتی برسم، قرار است از من دربارهاش بپرسند و من باید تصمیم بگیرم.»
او افزود: «نمیخواهم احساسات کسی را جریحهدار کنم. نمیدانم آیا اصلا کسی ناراحت خواهد شد یا نه.»
ترامپ با اشاره به فرمان اجرایی پیشین خود برای تغییر نام «خلیج مکزیک» به «خلیج آمریکا» گفت: «ببینید، من همینجا یک پرونده دارم. اسمش خلیج آمریکا است. فکر میکنم خیلیها از ما ایده میگیرند. اما خلیج آمریکا چیزی بود که فکر میکردم باید خیلی وقت پیش این اسم را برایش انتخاب میکردند.»
رییسجمهوری آمریکا گفت که قرار است نشستی درباره این موضوع برگزار کند و سپس تصمیم خواهد گرفت.
یک دادگاه فدرال در آمریکا، جمهوری اسلامی را به دلیل ایفای نقش در بازداشت و شکنجه عامر فاخوری، شهروند لبنانی-آمریکایی که در سال ۲۰۱۹ در لبنان بازداشت شد، مسئول دانست. این حکم پس از نزدیک به چهار سال پیگیری حقوقی خانواده فاخوری صادر شد.
خانواده فاخوری میگویند جمهوری اسلامی از طریق گروه نیابتی خود، حزبالله لبنان، در بازداشت پدرشان نقش داشته و این نخستین باری است که دادگاهی در آمریکا چنین ارتباطی را بهطور رسمی تایید میکند.
عامر فاخوری که زمانی عضو ارتش در جنوب لبنان بود، پس از سفر به این کشور در سپتامبر ۲۰۱۹ بازداشت و با اتهامات سنگینی روبهرو شد. او در ماه مارس ۲۰۲۰ پس از تبرئه از سوی دیوان عالی لبنان به آمریکا بازگشت اما بهدلیل ابتلا به سرطان و عوارض ناشی از دوران بازداشت، در سپتامبر همان سال درگذشت.
خانواده فاخوری ضمن قدردانی از حکم دادگاه، اعلام کرد این رای میتواند زمینهساز پیگیری حقوقی دیگر شهروندانی باشد که در لبنان، هدف فشار یا بازداشت قرار گرفتهاند.
آنها همچنین خواستار تحریم مقاماتی در لبنان شدهاند که به گفته ایشان با حزبالله و جمهوری اسلامی همکاری داشتهاند.
هواداران حزبالله در طول سالهای گذشته بارها دست به اعمال خشونت و سرکوب شهروندان در لبنان زدهاند.
سه سال پیش، دیما صادق که یک زن روزنامهنگار شیعه لبنانی اما مخالف حزبالله است، پس از آن که حمله به سلمان رشدی، نویسنده آمریکایی-بریتانیایی هندیتبار و نویسنده کتاب «آیات شیطانی» را محکوم کرد، از سوی عدهای به تجاوز جنسی و قتل تهدید شد.
خانم صادق که توییتی با عنوان «آیات شیطانی» به همراه تصویری از قاسم سلیمانی و روحالله خمینی منتشر کرد، در اینباره نوشت: «از صبح امروز مورد تهدید قرار گرفتم و برخی خواستار حلال شمردن کشتنم شدند.»
او ادامه داد: «این تهدیدها از سوی گروهی به رهبری جواد حسن نصرالله، فرزند حسن نصرالله صورت میگیرد. این تویت من به معنی گزارش به مقامات دولت لبنان تلقی شود. مسئولیت کامل رخ دادن هر گونه اتفاق بدی برای من رسما به عهده مقامات حزبالله خواهد بود.»
در آن زمان یک مقام حزبالله لبنان که نامش فاش نشد، به خبرگزاری رویترز گفت این گروه درباره حمله به سلمان رشدی به دست یک مرد لبنانی الاصل (هادی مطر) هیچ چیزی نمیداند و در نتیجه نمیتواند اظهار نظر کند.
این در حالی بود که هواداران حزبالله در شبکههای اجتماعی این حمله را «چاقو زدن مقدس» خواندند و حملهکننده را «شجاع» و «قهرمان» توصیف کردند.
پس از اعلام بریتانیا مبنی بر احضار سفیر جمهوری اسلامی در لندن بهدلیل بازداشت هفت شهروند ایرانی، سفارت حکومت ایران در لندن اعلام کرد که علی موسوی با معاون پارلمانی وزیر خارجه بریتانیا، دیداری «محترمانه» و با محوریت موضوعات دوجانبه، منطقهای و بینالمللی داشته است.
بر اساس این بیانیه، علی موسوی روز چهارشنبه با همیش فالکونر، معاون پارلمانی وزیر خارجه بریتانیا در امور خاورمیانه، دیدار کرده است.
در بیانیه سفارت آمده است که موسوی در این دیدار «بر ضرورت احترام به حقوق شهروندان ایرانی بازداشتشده و رعایت روند قانونی» تاکید کرده و ممعاون وزیر بریتانیا نیز بر «پایبندی دولت این کشور به این اصول اطمینان داده است.»
معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا روز سهشنبه با اشاره به بازداشت تعدادی از اتباع ایرانی در این کشور به ظن اقدامات تروریستی، اعلام کرده بود سفیر جمهوری اسلامی در لندن، در این زمینه احضار خواهد شد.
بر اساس این بیانیه، علی موسوی روز چهارشنبه با همیش فالکونر، معاون پارلمانی وزیر خارجه بریتانیا در امور خاورمیانه، دیدار کرده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اخبار منتشر شده درباره دیدار احتمالی مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ و همچنین پیشنهاد ایران برای مذاکره مستقیم را «خبرسازیهای جعلی و بیاساس» خواند.
او افزود اطلاعرسانی در مورد وضعیت گفتوگوهای «غیرمستقیم» با آمریکا به صورت «شفاف، حرفهای و بههنگام» از سوی وزارت خارجه انجام میشود.
پیشتر سایت خبری واینت گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات، تماس گرفته و خواستار مذاکره مستقیم در مورد مسائل هستهای شده است.
کیومرث یزدانپناه، کارشناس صداوسیما، نیز احتمال دستیابی تیمهای مذاکرهکننده جمهوری اسلامی و آمریکا به یک «توافق ضمنی اولیه» را مطرح کرد و گفت احتمال اینکه دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان در ریاض دیدار کنند، وجود دارد.
نبی بیاتی، زندانی تبعه کشور افغانستان که بهدلیل رفتار تحقیرآمیز و خلاف آییننامه مسئولان زندان قزلحصار کرج اعتصاب غذای خشک کرده بود، در پی عدم رسیدگی و بیتفاوتی مطلق مسئولان زندان جان خود را از دست داد. احمدرضا حائری، زندانی سیاسی، مرگ این زندانی را مصداق «قتل سیستماتیک» دانست.
حائری چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در نامهای از زندان قزلحصار با عنوان «قتل سیستماتیک نبی بیاتی، زندانی افغانستانی در قزلحصار»، خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی نوشت: «هیچ نمایندهای از سوی قوه قضاییه برای بررسی موضوع به زندان اعزام نشده و این بیتفاوتی در عمل به معنای تایید قتل یک زندانی است.»
این زندانی سیاسی با اشاره به روشن بودن قوانین مربوط به اعتصاب غذا برای زندانیان، افزود: «نه فقط قوانین رعایت نشد، بلکه حتی اصول انسانی اولیه زیر پا گذاشته شد. اعتصاب غذا، آخرین راه انسانیست که دیگر راهی برای احقاق حق خود نمییابد. این صداها را باید شنید نه خاموش کرد.»
او اضافه کرد: «چگونه است که در این سرزمین جان انسان تا این اندازه بیارزش شده؟ چگونه است که مرگ قابل پیشگیری یک زندانی، با چنین آرامشی نادیده گرفته میشود؟»
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند. آنها اغلب در اعتراض به برآورده نشدن مطالبات خود، از جمله تاخیر در رسیدگی به پرونده و مراعات نشدن حقوقشان بهعنوان زندانی، دست به اعتصاب میزنند.
مرگ در پی اعتصاب غذای اعتراضی
حائری در نامه خود اعلام کرد که بیاتی هفته گذشته همراه با سه همبند دیگرش به اتهام مشارکت در یک درگیری از سالن ۱۹ واحد چهار زندان قزلحصار به اتاق موسوم به «دربسته» منتقل شد.
این زندانی سیاسی با اشاره به اینکه هنگام بازگشت از ملاقات آنها را در همان محل دیده و پیگیر وضعیتشان شده است، نوشت: «مسئولان وقت وعده دادند که بهزودی به بند خود یا بندی دیگر در همان واحد منتقل میشوند اما با دخالت فردی بهنام اسماعیل فرجنژاد، یکی از معاونان موسوم به "سلامت"، این وعده زیر پا گذاشته شد.»
این فعال حقوق بشر با بیان اینکه این چهار زندانی در ادامه به واحد یک زندان قزلحصار منتقل شدند که شلوغترین و پرتنشترین واحد زندان است و فرستادن اتباع خارجی به آن برخلاف آییننامه داخلی زندانهاست، افزود: «بیاتی این تصمیم را ناعادلانه و توهینآمیز میدانست و صراحتا اعلام کرد اگر در این مکان نگه داشته شود، اعتصاب غذای خشک خواهد کرد و حتی لب به آب نخواهد زد.»
حائری با بیان اینکه معاون سلامت زندان با پوزخند و جملهای توهینآمیز به بیاتی گفته بود «فوقش میمیری، به درک!»، نوشت: «سپس دستور داد او را نه در داخل اتاق، بلکه در راهروی بند ۹ واحد یک که محل تردد عمومی زندانیان است مستقر کنند.»
او در ادامه نوشت: «بیاتی چهار روز بعد، در حالی که هیچکس سراغی از او نگرفته بود، در تنهایی مطلق جان سپرد. این یک مرگ عادی نبود. این یک قتل بود.»
نقض فاحش حقوق بشر در زندانهای جمهوری اسلامی
حائری در بخش دیگری از نامه خود به اژهای یادآوری کرد که در سالهای اخیر، بارها با نوشتن نامههای سرگشاده و از طریق مکاتبات خصوصی با مسئولان، درباره نقض فاحش حقوق بشر در زندانهای جمهوری اسلامی، بهویژه درباره «حق حیات» زندانیان هشدار داده است.
او اضافه کرد: «از ساسان نیکنفس تا امیرحسین حاتمی، فهرست قربانیان این سیستم بیپایان است. در برابر این هشدارها، آنچه نصیب من شده صرفا پروندهسازیهای مکرر و حبس بوده است.»
این فعال حقوق بشر به رییس قوه قضاییه هشدار داد در صورتی که این بار اقدامی برای پیگیری مرگ بیاتی انجام نشود و خود او با پروندهسازی هدف پیگرد قرار بگیرد، مخاطب نامههای بعدیاش نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر خواهند بود.
او در پایان خواستار اعزام فوری «هیئتی مستقل، مسئول و دارای اختیار از خارج از ساختار زندان»، برای بررسی «جنایت» صورت گرفته در زندان قزلحصار و برخورد قاطع با عاملان آن شد و نوشت: «هرگونه بیتوجهی به این خواسته، بیتردید جایگاه قوه قضاییه را نزد افکار عمومی در داخل و خارج، بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.»
حائری از اردیبهشت ۱۴۰۲ دوران محکومیت خود را در زندان قزلحصار کرج میگذراند و از آن زمان به دلیل فعالیتهای حقوق بشریاش در ایام حبس، با پروندهسازی دیگری نیز مواجه شده است.
او آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد حکم زندانش به شش سال و سه ماه افزایش یافته و پنهانسازی این حکم از سوی دادگاه انقلاب به مدت یک سال، در راستای ایجاد اخلال در روند اعاده دادرسی و جلوگیری از آزادی احتمالیاش انجام شده است.
هنوز تابستان ۱۴۰۴ شروع نشده اما قطع برق در ایران به طور گسترده آغاز شده است. در این شرایط یک نماینده مجلس گفت وزیر نیرو قول داده خاموشیها «الگودار» شود. یک مقام صنفی هم توصیه کرد مردم «بادبزن و آفتابه» بخرند و در نهایت، وزیر نیرو از افزایش قیمت برق برای کاهش مصرف خبر داد.
علی یزدیخواه، رییس مجمع نمایندگان استان تهران در مجلس شورای اسلامی، چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت با بیان اینکه از عباس علیآبادی، وزیر نیرو، قول گرفته شده «الگوی یکسانی» برای خاموشیها رعایت شود، گفت: ««مقرر شد شرکتهای برق منطقهای بیش از دو ساعت مجاز به قطع برق مشترکین نباشند و قطعیها بین ساعت ۹ صبح تا ۱۹ انجام گیرد.»
یزدیخواه علاوه بر این، به نقل از وزارت نیرو گفت این وزارتخانه، سامانههای پیامکی خود را فعالتر کرده تا برای مدیران ساختمانها و افراد پیامک هشدار پرمصرفی انرژی صادر کند.
پزشکیان: قطع برق صنایع آخرین انتخاب است
با تشدید بحران انرژی و قطع برق، مسعود پزشکیان، رییس دولت، چهارشنبه گفت: «دولت این مسیر را از خود آغاز کرده و قطعا هر زمان ناگزیر به اعمال محدودیت در مصرف برق باشیم، این محدودیت ابتدا در دفاتر و محل جلسات دولت اعمال خواهد شد.»
پزشکیان افزود: «قطع برق بخشهای تولیدی و صنایع آخرین انتخاب است و تمام تلاش خود را به کار خواهیم گرفت تا برق صنایع قطع نشود.»
زهرا بهروزآذر، معاون پزشکیان در امور زنان و خانواده نیز با اشاره به سیاستهای پزشکیان برای کاهش مصرف برق و خاموش کردن چراغها در اماکن دولتی گفت: «هر جایی که در خانه یا محل کار در معاونت ریاستجمهوری لامپی روشن میکنیم، یاد آقای رییسجمهور میافتیم.»
از دیگر سو، رضا کفیلی، مدیرکل مهندسی و راهبری شبکه برق کشور، درباره بحران کمبود انرژی و قطع برق گفت: «از شنبه دیگر قطعی برق بیش از دو ساعت نخواهیم داشت.»
او افزود: «هم برنامه بسیار منظم اطلاع رسانی میشود و به هیچ عنوان بالای دو ساعت نخواهد بود مگر اینکه حادثه غیر مترقبهای رخ دهد.»
همزمان، محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران در یک سخنرانی با اشاره به کمبود انرژی گفت: «امسال هم موضوع برق جزو مسائل مهمی است که زودتر از سالهای قبل و از اردیبهشت آغاز شده است.»
استاندار تهران با بیان اینکه گرمای زودرس و افزایش استفاده از انواع وسایل سرمایشی و فشار به شبکه و اورهال کردن نیروگاهها باعث خاموشیها شد، اضافه کرد: «قطعی برق چند دلیل دارد از جمله کاهش بارندگیها و کاهش حداقل چهار میلیارد متر مکعبی سطح سدهایی که نیروگاه برق آبی داشتیم.»
او نهم اردیبهشت ماه با اشاره به کمبود انرژی گفت برنامهریزیهایی برای قطع برق و جریمه مشترکان پرمصرف صورت گرفته است. او اضافه کرد: «با توجه به کمبود بیش از سه هزار مگاواتی برق در استان و محدودیتهای قانونی، احداث نیروگاه تجدیدپذیر در دستور کار قرار دارد.»
از هفتم اردیبهشت ماه شرکت توانیر اعلام کرد به دلیل آنچه «افزایش زودهنگام دمای هوا و رشد مصرف برق» نامیده، احتمال قطع برق مشترکان وجود دارد.
در اطلاعیه توانیر با اشاره به کاهش ظرفیت نیروگاههای برقآبی بر اثر خشکسالی، از شهروندان خواسته شده با مراجعه به سایت شرکتهای توزیع برق، جدول احتمالی قطع برق را بررسی کنند.
در سالهای گذشته نیز در تابستان، کشور با بحران کمبود برق مواجه بود، بحرانی که مقامات جمهوری اسلامی، آن را «ناترازی» میخوانند.
در همین رابطه بخوانید: زنجیره بحران کسری انرژی در ایران، از گاز تا برق و بنزین
دبیر سندیکای صنعت برق: بادبزن و آفتابه بخرید، مشکل با مذاکره حل نمیشود
با اظهارات زودهنگام مقامات دولتی که از اواخر فروردین ماه آغاز شد، به نظر میرسد ابعاد بحران انرژی در ایران گسترش یافته است.
روز چهارشنبه مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق گفت: «باید قبول کنیم امسال تابستان سختی داریم و مردم باید خود را برای این شرایط آماده کنند.»
دبیر سندیکای صنعت برق به مردم توصیه کرد برای تابستان سال ۱۴۰۴ «بادبزن و آفتابه» تهیه کنند.
او در توصیف عمق بحران انرژی در ایران گفت: «حتی اگر مذاکرات به نتیجه برسد مشکل برق در کوتاهمدت حل نخواهد شد زیرا باید مشکل گاز، گازوئیل و آب و مهمتر اینکه مشکل نقدینگی حل شود.»
این مقام صنفی در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا افزود: « اکنون مشکل این است که وقتی برق نیست، آب هم نداریم چون پمپ قطع میشود.»
سخنگوی دولت: از فشار بر مردم آگاهیم اما راهی جز پذیرش واقعیت نیست
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۱۶ اردیبهشت ماه، بحران برق و انرژی را واقعیت خواند و گفت در برابر واقعیت راهی جز پذیرش نیست.
او افزود دولت از فشار قطع برق به مردم آگاه است و با آن «همدلی» میکند، اما در برابر واقعیت راهی جز پذیرش نیست.
بیشتر بخوانید: بحران ناکارآمدی و کسری انرژی؛ کدام استانها چند روز در سال ۱۴۰۳ تعطیل شدند؟
در همین حال، علیآبادی، وزیر نیرو، اعلام کرد که بر اساس مصوبه مجلس، قیمت برق به صورت پلکانی افزایش مییابد.
به گفته او، این روند با هدف ایجاد انگیزه برای کاهش مصرف در مشترکان پرمصرف و سوق دادن آنان به سمت بهینهسازی مصرف طراحی شده است.
علیآبادی ۲۷ فروردینماه نیز با اشاره به بحران برق و افزایش دمای هوا گفته بود: «امروز در وضعیت فوقالعاده قرار داریم، وضعیتی که چند سالی است ادامه دارد.»
راهکار وزیر نیرو برای حل بحران برق: مردم خودشان سرمایهگذاری کنند
در شرایطی که حکومت همچنان با چالش تامین برق کشور روبهرو است، وزیر نیرو در دولت مسعود پزشکیان، از مردم خواسته برای رهایی از بحران برق، در پروژههای صنعت برق ایران سرمایهگذاری کنند.
او دوم فروردین با اشاره به نامگذاری سال ۱۴۰۴ از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بهعنوان سال «سرمایهگذاری برای تولید» گفت وزارت نیرو «برنامه مشخصی برای جذب سرمایههای خرد مردم در کنار سرمایهگذاریهای کلان اجرا میکند».
علیآبادی ادامه داد با راهاندازی صندوق سرمایهگذاری در صنعت برق، مردم قادر خواهند بود با خرید سهام آن در اجرای پروژههای صنعت برق، از جمله «پروژههای مهم و استراتژیک تجدیدپذیر»، مشارکت داشته باشند.
خامنهای در پیام نوروزی خود بدون آنکه آغاز سال نو را تبریک بگوید، سال گذشته را «عجیب و پرماجرا» خواند و سال ۱۴۰۴ را سال «سرمایهگذاری برای تولید» نامگذاری کرد.
در پی این اقدام، محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، بهسیاق دولتهای پیشین جمهوری اسلامی، کارگروه ویژهای برای پیگیری این شعار تعیین کرد. رسانهها در ایران گزارش دادند این کارگروه متشکل از «دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط» خواهد بود.