جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در نشست امنیتی مونیخ در واشینگتن گفت ایالات متحده بهدنبال توافقی با جمهوری اسلامی است که نه تنها احتمال دستیابی تهران به سلاح هستهای را بهطور کامل از میان ببرد، بلکه بتواند زمینه بازگشت ایران را به اقتصاد جهانی نیز فراهم کند.
ونس چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در «نشست رهبران مونیخ» که یکی از نشستهای ویژه و سطح بالای زیر نظر کنفرانس امنیتی مونیخ است و برخلاف نشست اصلی سالانه این کنفرانس که ماه فوریه در آلمان برگزار میشود، ممکن است در شهرها یا کشورهایی دیگر و در تاریخهای جداگانه برگزار شود، با اشاره به گفتوگوهای اخیر دولت دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی گفت: «ما از برخی واکنشهای ایران بسیار راضی هستیم. مسیر درستی را طی میکنیم اما این مسیر باید به جایی ختم شود؛ ایران برنامه سلاح هستهایاش را بهکلی کنار میگذارد، یا ما به نتیجه نخواهیم رسید.»
معاون ترامپ خاطرنشان کرد که رییسجمهوری آمریکا بارها گفته است گزینه دستیابی ایران به سلاح هستهای «کاملا غیرقابل قبول» است و هیچ جای مذاکرهای در این خصوص وجود ندارد.
پیش از این و در ۱۵ اردیبهشت، شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال در سرمقالهای به مذاکرات تهران و واشینگتن پرداخت و نوشت که مذاکرات هستهای تاکنون به حکومت ایران فرصتهایی داده بود اما در مقابل، سیاست آمریکا گاه متزلزل به نظر میرسید تا این که ترامپ موضعی کاملا شفاف و قاطع در این زمینه اتخاذ کرد.
در این سرمقاله با اشاره به مصاحبه ترامپ که یکشنبه ۱۴ اردیبهشت از شبکه انبیسی پخش شد، آمده است رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به این پرسش که «هدف مذاکرات، محدود کردن برنامه هستهای ایران است یا برچیده شدن کامل آن؟» گفت: «برچیده شدن کامل.»
خبرنگار دوباره پرسید: «این تنها چیزی است که میپذیرید؟» و ترامپ تاکید کرد: «بله، فقط همین.»
ونس چهارشنبه در همین زمینه گفت: «داشتن انرژی هستهای غیرنظامی ایرادی ندارد اما کشوری در جهان وجود ندارد که برنامه غنیسازی کامل داشته باشد و در عین حال سلاح هستهای نداشته باشد. بنابراین، خط قرمز ما همینجاست: غنیسازیای که توان ساخت سلاح هستهای ایجاد کند، پذیرفتنی نیست.»
او افزود: «ما باید فقط به ایران نگاه نکنیم. اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد، این پرسش مطرح میشود که کشور بعدی کدام خواهد بود؟ این آغاز یک دومینوی خطرناک در خاورمیانه است که تهدیدی جدی برای امنیت جهانی خواهد بود.»
معاون ترامپ با اشاره به توافق پیشین موسوم به برجام، گفت این توافق با وجود امتیازاتی که داشت، در دو زمینه اساسی با مشکل روبهرو بود: «نخست، ضعف نظام بازرسی و نظارت؛ و دوم، حفظ برخی عناصر برنامه هستهای ایران.»
او تاکید کرد که برجام، «امکان باقیماندن ایران در مسیر دستیابی به سلاح هستهای را فراهم میکرد».
ساعاتی پیش از این اظهارات ونس، دو مقام آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند رییسجمهوری ایالات متحده قصد دارد هفته آینده در جریان سفرش به عربستان سعودی اعلام کند آمریکا از این پس خلیج فارس را «خلیج عربی» یا «خلیج عربستان» خواهد نامید.
در حالی که ایران بر پیوندهای تاریخی خود با خلیج فارس تاکید دارد، کشورهای عربی مدتهاست برای تغییر نام این پهنه آبی در جنوب ایران تلاش میکنند.
کاخ سفید و شورای امنیت ملی آمریکا به درخواستهای آسوشیتدپرس برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
آسوشیتدپرس در گزارش خود نوشته است که «خلیج فارس» از اعصار دور با این نام شناخته میشود؛ گرچه اصطلاحات «خلیج عربستان» و «خلیج عربی» نیز در برخی کشورهای خاورمیانه رایج است.
