مراسم خاکسپاری عظیم فرخوند، شهروند اهل دزفول، در این شهر برگزار شد. فرخوند بهدلیل اعتراض به اجرای حکم اعدام یکی از بستگانش، با شلیک ماموران جمهوری اسلامی در دزفول جان خود را از دست داد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مراسم خاکسپاری فرخوند دوشنبه ۱۵ اردیبهشتماه با حضور گسترده مردم در شهر دزفول برگزار شد.
در یکی از پلاکاردهای نصبشده در مراسم خاکسپاری این جوان، از او بهعنوان «یل شیر شجاعت و سردار عظیم چهارلنگ» یاد شده است.
فرخوند شامگاه ۱۰ اردیبهشت در پی تجمع مقابل زندان فجر دزفول در اعتراض به اجرای حکم اعدام یکی از بستگانش، با شلیک ماموران حکومت کشته شد.
ایراناینترنشنال ۱۲ اردیبهشت گزارش داد نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از تحویل پیکر او به خانوادهاش خودداری میکنند.
بر اساس گزارش، ماموران وزارت اطلاعات به خانواده این شهروند اعلام کرده بودند تنها در صورتی پیکر او را تحویل میدهند که پدرش در یک فایل ویدیویی، روایت ساختگی ماموران امنیتی درباره نحوه کشتهشدن او را بازگو کند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال در ۱۰ اردیبهشت و ۱۱ اردیبهشت نشان میداد گروهی از مردم در مخالفت با اجرای حکم دو متهم به اعدام، در مقابل فرمانداری، شهرداری و زندان فجر دزفول دست به تجمع اعتراضی زدند.
به گفته منابع آگاه، این تجمع همزمان با اجرای حکم اعدام دو زندانی به نامهای کریم فرخوند و محمود استادممزایی برگزار شد.
گزارشها حاکی از آن است که ماموران یگان ویژه با یورش به تجمعکنندگان، چند نفر را زخمی و شماری را نیز بازداشت کردند.
دو زندانی اعدامشده پیشتر در یک پرونده مشترک به اتهام «محاربه از طریق سرقت مسلحانه» به اعدام محکوم شده بودند.
بنا بر گزارشها، حکم اعدام آنها چند بار با رضایت شاکیان نقض شده بود. با این حال، منابع آگاه میگویند این حکم در سکوت خبری به اجرا درآمد.
در ماههای اخیر، افزایش شمار اجرای احکام اعدام و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
طی این مدت تجمعات بسیاری از سوی خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام در مقابل زندان اوین در تهران و دیگر شهرهای ایران شکل گرفت.
اصغر سپهری، برادر فاطمه سپهری، دوشنبه ۱۵ اردیبهشت با اشاره به بیخبری از وضعیت این زندانی سیاسی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خانواده ناچارند هر چند روز یکبار به زندان مراجعه کنند، به این امید که شاید اجازه تماس کوتاه یا ملاقات کابینی صادر شود.»
سپهری با یادآوری اینکه خواهرش به بیماریهای قلبی، دیابت، فشار خون بالا و ضعف شدید جسمانی مبتلا است و در مهر ۱۴۰۲ نیز تحت عمل جراحی قلب باز قرار گرفته، افزود: «با این حال، نهتنها هیچگونه مرخصی درمانی به او داده نشد، بلکه بلافاصله پس از عمل، در شرایطی ناپایدار به زندان بازگردانده شد.»
پیش از این در ۲۷ فروردین، محمدحسین سپهری، زندانی سیاسی، در تماسی تلفنی از زندان وکیلآباد شرایط سلامتی خواهرش را «بسیار نگرانکننده» توصیف کرد و هشدار داد ادامه این وضعیت میتواند جان او را به خطر بیندازد.
اصغر سپهری در ادامه مطلب ۱۵ اردیبهشت خود در ایکس، بند پنج زندان وکیلآباد را فاقد حداقل استانداردهای بهداشتی و انسانی خواند و با اشاره به مسدود بودن در و پنجرههای آن گفت: «این فضا نهتنها فاقد تهویه مناسب است، بلکه سیستم فاضلاب و سیفونها بهدلیل واگذاری تعمیرات به افراد غیرمتخصص دچار اختلال جدی شدهاند. بوی تعفن فضای زندان را پر کرده و تنفس برای زندانیان دشوار شده است.»
او با تاکید بر اینکه در چنین شرایطی سلامت و جان فاطمه سپهری در خطر است، مسئولیت مستقیم این «شرایط غیرانسانی» را بر عهده نوید طباطبایی، قاضی ناظر زندان، هادی اسماعیلزادگان، رییس زندان مرکزی مشهد، غلامرضا روشان، مدیرکل زندانهای استان خراسان رضوی و علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، دانست.
پیش از این و در چهارم اسفند ۱۴۰۳، نرگس محمدی، برنده نوبل صلح، با انتشار مطلبی در اینستاگرام هشدار داد مقامات مسئول در جمهوری اسلامی از رسیدگی به وضعیت جسمی وخیم فاطمه سپهری و فراهم کردن امکان درمان برای این زندانی سیاسی امتناع میکنند.
فاطمه سپهری از شهریور ۱۴۰۱ و محمدحسین سپهری از مهر ۱۴۰۲ دوران محکومیت خود را در زندان وکیلآباد مشهد میگذرانند.
آنها ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ بابت پروندهای که در ایام حبس برایشان تشکیل شد، هر کدام به سه سال و ۹ ماه زندان دیگر محکوم شدند.
مدیا لاین در ابتدای گزارش خود نوشته است: «وقتی یک موشک ۲۰ هزار دلاری شلیکشده از سوی شورشیان حوثی یمن بتواند یک پهپاد ریپر آمریکایی به ارزش بیش از ۳۰ میلیون دلار را سرنگون کند، هزینه جنگ شکل جدید و نگرانکنندهای به خود میگیرد. این عدم تعادل اکنون بحران دریای سرخ را تعریف میکند؛ جایی که حملات مداوم تروریستهای مورد حمایت حکومت ایران، بودجههای دفاعی غرب را تحلیل برده و شریانهای تجارت جهانی را مختل کرده است.»
بهنوشته مدیا لاین، آمریکا از ۱۵ مارس به این سو، بیش از ۸۰۰ حمله به مواضع حوثیها انجام داده است، اما حوثیها همچنان به شلیک پهپاد به کشتیهای تجاری و جنگی در دریای سرخ و خلیج عدن و نیز حمله به اسرائیل ادامه میدهند.
مدیا لاین در گزارش خود تاکید کرده در حالی که نیروهای حوثی کشتیهای مرتبط با آمریکا، بریتانیا و اسرائیل را در یکی از حیاتیترین مسیرهای دریایی جهان هدف قرار میدهند، فشار نظامی و اقتصادی بر ایالات متحده و متحدانش رو به افزایش است، بدون آنکه پایانی در چشمانداز باشد.
به گفته ریچارد کمپ، سرهنگ بازنشسته بریتانیایی که فرمانده نیروهای این کشور در افغانستان بوده و مشاور مسائل امنیتی خاورمیانه است، رد پای حکومت ایران در این درگیری کاملا مشهود است.
کمپ به مدیا لاین گفته است: «این قدرتنمایی ایران است. این فقط درباره حمله به اسرائیل نیست، بلکه نمایش این امر است که تهران میتواند به غرب آسیب برساند، بهویژه از لحاظ اقتصادی، بدون آنکه حتی یک گلوله بهطور مستقیم شلیک کند.»
کمپ حوثیها را یکی از بازوهای «اختاپوس جمهوری اسلامی» نامیده و گفته که از آنها برای بازداشتن حملات غرب علیه ایران، استفاده و این پیام فرستاده میشود: «اگر به ما ضربه بزنید، ما از طریق نیابتیهایمان آشوب به راه میاندازیم. و دریای سرخ یکی از بهترین جاها برای این کار است.»
هزینه مهار
بهنوشته مدیا لاین، تفاوت اقتصادی میان اقدام تهاجمی و دفاعی در این درگیری خیرهکننده است. در حالی که حوثیها موشکها و پهپادهای نسبتا ارزان، اغلب با قطعات وارداتی از ایران شلیک میکنند، رهگیری آنها نیازمند میلیونها دلار تجهیزات پیشرفته غربی است.
جاناتان سایه، تحلیلگر مؤسسه بنیاد دفاع از دموکراسیها، به مدیا لاین گفته که این امر اتفاقی نیست، بلکه یک استراتژی است: «این جنگ نامتقارن بهطور هدفمند طراحی شده است. لازم نیست تلفات گسترده وارد کنید. فقط کافی است دشمن را مجبور به خونریزی مالی کنید.»
به گفته او حوثیها اکنون بیشتر تسلیحات خود را در داخل یمن مونتاژ میکنند و حکومت ایران دیگر موشک کامل به یمن نمیفرستد. آنها قطعات پهپادها، سیستمهای هدایت و کلاهکها را ارسال میکنند و حوثیها بر اساس دستورالعملها، آنها را مونتاژ میکنند. این سیستم رهگیری را دشوارتر و زنجیره تامین تسلیحات را برقرار نگه میدارد.»
بهنوشته مدیا لاین مختل کردن این زنجیره بسیار دشوار است. حتی اگر قطعات در دریا توقیف شوند، وقتی دانش و ابزار در داخل یمن وجود داشته باشد، سیستم میتواند بازتولید شود.
بهگفته ریچارد کمپ، «هر موشک پاتریوت یا رهگیر دریایی میلیونها دلار هزینه دارد، اما هر پهپادی که آنها پرتاب میکنند ممکن است فقط چند هزار دلار خرج داشته باشد. این وضع پایدار نیست.»
فراتر از هزینه رهگیری، حفظ حضور دائمی نظامی در منطقه فشار را دوچندان میکند. استقرار گروههای ناو هواپیمابر، گشتهای پهپادی و کارزارهای هوایی در یمن عملیاتهایی پرهزینه هستند، و میزان حملات حوثیها نشان میدهد این فشار میتواند سالها ادامه یابد.
جانان سایه در همین باره گفته است: «این جنگ دارد به جنگ فرسایشی تبدیل میشود که در آن فقط یک طرف دارد هزینههای کلان میدهد.»
آشوب دریایی و خطرات انرژی: پیامدهای اقتصادی وسیعتر
در حالی که هزینههای نظامی رهگیری حملات حوثیها تیتر اصلی رسانهها شده است، اختلال اقتصادی ناشی از این بحران به همان اندازه شدید است و همچنان در حال گسترش.
بهگفته نوام رایدان، پژوهشگر ارشد موسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک، تردد تجاری از طریق بابالمندب و حتی کانال سوئز از اواخر ۲۰۲۳، زمانی که حوثیها کارزار دریایی خود را آغاز کردند، بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است.
رایدان به مدیا لاین گفته است: «این فوقالعاده است. بسیاری از کشتیهای تجاری عملا نمیتوانند از دریای سرخ عبور کنند و مجبور شدهاند مسیر خود را به جنوب آفریقا تغییر دهند. این مسیر هفتهها به سفر اضافه میکند و هزینه حملونقل را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.»
رایدان افزوده که هرچند صنعت کشتیرانی بهنوعی خود را با این وضعیت تطبیق داده اما بسیاری از کشتیهایی که به نحوی با منافع آمریکا یا اسرائیل مرتبط هستند همچنان از این منطقه دوری میکنند.
بهگفته او، «هیچ کشتیای با پرچم اسرائیل در آن آبها حرکت نمیکند. حتی کشتیهایی که بهطور غیرمستقیم به اسرائیل مرتبط هستند نیز از این مسیر اجتناب میکنند.»
این اختلال نه تنها نرخ جهانی حملونقل را افزایش داده، بلکه برای برخی شرکتها فرصتی برای سودآوری ایجاد کرده است.
رایدان گفته است: «برخی شرکتها از این بحران بهره بردهاند. یک شرکت کشتیرانی مستقر در سنگاپور حتی در طول درگیری یک سرویس جدید در دریای سرخ راهاندازی کرد. بازیگران بزرگ دیگری مانند مرسک هم از افزایش هزینه حمل و نقل سود بردهاند، هرچند شرکتهایی مثل اماسسی که کشتیهایشان هدف قرار گرفت، مجبور به عقبنشینی شدند.»
گزینههای محدود، فشار رو به افزایش
هم ریچارد کمپ و هم جاناتان سایه در گفتوگو با مدیا لاین از نحوه مدیریت بحران از سوی غرب انتقاد کرده و گفتهاند در حالی که واشینگتن و لندن هیچ تمایلی به حمله زمینی به یمن ندارد، حملات هوایی نیز به تنهایی قادر به جلوگیری از حملات حوثیها نخواهد بود.
بهنوشته مدیا لاین، تا زمانی که حکومت ایران به حوثیها اسلحه و آموزش بدهد و از آنها حمایت کند، این مشکل همچنان ادامه خواهد داشت.