محسن مهدوی، دانشجوی بازداشتی دانشگاه کلمبیا، به حکم یک قاضی فدرال آزاد شد
محسن مهدوی، دانشجوی فلسفه و فعال فلسطینی دانشگاه کلمبیا، که هنگام دعوت به مصاحبهای مرتبط با فرآیند گرفتن شهروندی ایالات متحده در ایالت ورمانت بازداشت شده بود، به حکم یک قاضی فدرال آزاد شد.
جفری کرافورد، قاضی فدرال، بازداشت محسن مهدوی به دست ماموران اداره مهاجرت را تلافیجویانه خوانده بود.
مهدوی، ۳۴ ساله، از فعالان شناختهشده جنبش حمایت از فلسطین در دانشگاه کلمبیا، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت، بیش از دو هفته پس از بازداشت آزاد شد.
او در حالی بازداشت شد که تصور میکرد برای یک مرحله از روند کسب شهروندی آمریکا به مصاحبهای در نزدیکی شهر برلینگتون در ایالت ورمانت دعوت شده است.
واشینگتنپست گزارش داده قاضی کرافورد در جلسه رسیدگی اعلام کرد مهدوی «دلایل محکم و معتبری ارائه کرده که او در تلافی صحبتهایی که پیشتر در دانشگاه کلمبیا در چارچوب آزادی بیان ایراد کرده بود، بازداشت شده است.»
به نوشته نیویورک تایمز، نیز قاضی ضمن اشاره به شباهتهای سیاسی دوران کنونی با دوره مککارتیسم گفت: «این نخستینبار نیست که دولت آمریکا برای ساکت کردن اعتراضات، به اقدامات بازدارنده متوسل میشود.»
بنا بر حکم دادگاه، مهدوی که هنوز به هیچ جرمی متهم نشده است، اجازه دارد تا پایان رسیدگی به پرونده مهاجرتیاش، بیرون از بازداشتگاه زندگی و از خود دفاع کند.
قاضی کرافورد در حکم خود به دریافت بیش از ۹۰ نامه از افراد مختلف از جمله استادان دانشگاه و افرادی که «بسیاری از آنها یهودی بودند» اشاره کرده و نوشته آنها در نامههای خود مهدوی را فردی «صلحطلب» و «متعهد به گفتوگوی مدنی» توصیف کردهاند.
از کرانه باختری تا دانشگاه کلمبیا
به گزارش واشینگتنپست، مهدوی که در اردوگاه پناهندگان در کرانه باختری به دنیا آمد در در سال ۲۰۱۸ تحصیل در دانشگاه لیهای در پنسیلوانیا را آغاز کرد و در سال ۲۰۲۱ به دانشگاه کلمبیا منتقل شد.
به گفته وکلای این دانشجوی فلسطینی، او پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گروه حماس به اسرائیل، از منتقدان آشکار جنگ غزه شد، اما از مارس ۲۰۲۴ فعالیت سیاسی در دانشگاه را کنار گذاشت.
مهدوی در یکی از تجمعات سال ۲۰۲۳، بهصورت آشکار با فردی که اظهارات یهودستیزانه مطرح کرده بود مخالفت کرد و جریان این برخورد در نشریه دانشجویی کلمبیا اسپکتیتور (Columbia Spectator) نیز گزارش شد.
واکنشها به آزادی محسن مهدودی
مایکل درشر، دادستان دولت فدرال در ورمانت، گفت که بازداشت مهدوی غیرقانونی نبوده و او نباید آزاد شود، چون شهروند آمریکا نیست و امکان فرار از کشور را دارد.
به نوشته واشینگتن پست، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه دولت ترامپ هم در یادداشتی درباره بازداشت مهدوی نوشته بود که فعالیتهای او ممکن است به گسترش یهودستیزی بینجامد و روند صلح خاورمیانه را تضعیف کند.
دولت ترامپ میگوید تظاهرات حامیان فلسطین در دانشگاهها موجب تحریک به خشونت شده است، اما منتقدان میگویند مقامات دولتی و دادستانی برای این ادعا، هیچ شواهدی ارائه ندادهاند.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، هم در گفتوگو با واشینگتنپست گفت: «تحصیل در آمریکا یک امتیاز است، نه یک حق. هر غیرشهروندی که تهدیدی برای امنیت ملی باشد باید فورا اخراج شود.»
در سوی مقابل، نمایندگان ایالت ورمانت، از جمله سناتورها برنی سندرز و پیتر ولش و نبکا بالینت، یکی از نمایندگان این ایالت در کنگره، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که بازداشت مهدوی اقدامی ناعادلانه و خلاف قانون اساسی بود و آزادی او «پیروزی برای حق دادرسی و عدالت» است.
وکلای محسن مهدوی تاکید کردند که آزادی او، گرچه پایان پرونده نیست، اما موقعیت او را برای دفاع از خود بهشدت تقویت میکند.
جاشوآ باردوید، وکیل مهاجرت در نیویورک، به واشینگتنپست گفت: «دفاع از پرونده مهاجرتی در حالی که در بازداشت هستید بسیار دشوارتر است، چرا که دولت میتواند حوزه قضایی را انتخاب کند و برخی دادگاهها بهشدت طرف دولت هستند.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن گفت که تهران تاوان «حمایت مرگبار» خود از حوثیها را خواهد داد.
هگست، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «پیامی برای ایران: حمایت مرگبارتان از حوثیها را میبینیم. دقیقا میدانیم چه میکنید. شما بهخوبی میدانید ارتش آمریکا چه تواناییهایی دارد. به شما هشدار داده شده است. تاوان آن را در زمان و مکانی که ما تعیین میکنیم خواهید داد.»
هشدار شدیداللحن وزیر دفاع آمریکا، تنها سه روز مانده به دور چهارم مذاکرات ایالات متحده و جمهوری اسلامی داده میشود.
قرار است استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، شنبه ۱۳ اردیبهشت دور چهارم مذاکرات با عباس عراقچی را در رم، پایتخت ایتالیا، برگزار کند.
هشدارهای قبلی ترامپ
پیش از این نیز دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چند بار به جمهوری اسلامی هشدار داده بود که هزینه حمایت از حوثیهای یمن را خواهد پرداخت.
رییسجمهوری آمریکا نخستین بار، شنبه ۲۵ اسفند در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال، در پیامی از حمله به مواضع حوثیها در یمن خبر داد و تاکید کرد اگر جمهوری اسلامی فورا به حمایت از این گروه خاتمه ندهد، ایالات متحده «این بار مهربان نخواهد بود».
ترامپ در آن پیام خطاب به مقامهای حکومت ایران نوشت: «حمایت از تروریستهای حوثی باید فورا متوقف شود! بههیچ وجه مردم آمریکا، رییسجمهوری آنها که یکی از بزرگترین آرای مردمی در تاریخ انتخابات ریاستجمهوری را کسب کرده، یا مسیرهای کشتیرانی جهانی را تهدید نکنید. اگر چنین کنید، مراقب باشید، زیرا آمریکا شما را کاملا مسئول خواهد دانست و این بار مهربان نخواهیم بود!»
او همچنین خطاب به حوثیهای یمن گفت: «زمان شما تمام شده و حملاتتان باید از امروز متوقف شود؛ در غیر این صورت، جهنمی بر سرتان نازل خواهد شد که مشابه آن را هرگز ندیدهاید.»
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، هم هشدار داد حملات حوثیها به کشتیها و هواپیماهای آمریکایی «تحمل نخواهد شد» و جمهوری اسلامی بهعنوان پشتیبان این گروه «در جریان این پیام قرار دارد».
او افزود: «آمریکا تحت ریاستجمهوری دونالد ترامپ، هرگز عقبنشینی نخواهد کرد.»
پس از آن، ترامپ دست کم دو بار دیگر بهصراحت به جمهوری اسلامی برای حمایت از حوثیهای یمن هشدار داد.
او دوشنبه ۲۷ اسفند در پیامی دیگر در تروث سوشیال نوشت: «از این لحظه به بعد، هر شلیکی که به دست حوثیها انجام شود، بهعنوان شلیکی از سوی تسلیحات و رهبری ایران در نظر گرفته خواهد شد. ایران مسئول شناخته خواهد شد، پیامدهای آن را متحمل خواهد شد، و این پیامدها جدی خواهند بود.»
او افزود: «هیچکس نباید فریب بخورد! صدها حملهای که از سوی حوثیها، این تبهکاران و اوباش شرور مستقر در یمن که مورد نفرت مردم یمن هستند، انجام میشود، همگی از ایران نشات میگیرند و از سوی ایران هدایت میشوند.»
ارتش ایالات متحده ۲۵ اسفند عملیاتی گسترده علیه حوثیها در یمن را آغاز کرد. این عملیات همچنان ادامه دارد.
رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر و برای آخرین بار تا کنون، دوشنبه فروردینماه، هشدار داد که اگر حملات حوثیها متوقف نشود، آمریکا به حملات علیه مواضع این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد. او گفت: «درد واقعی هنوز در راه است، هم برای حوثیها و هم برای حامیانشان در ایران.»
ترامپ با اشاره به حملات مداوم ایالات متحده علیه حوثیها در یمن در شبکه اجتماعی تروتسوشال نوشت: «انتخاب برای حوثیها روشن است؛ اگر شلیک به کشتیهای آمریکایی را متوقف کنید، ما نیز حملات را متوقف خواهیم کرد.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «در غیر این صورت، ما تازه شروع کردهایم و درد واقعی هنوز در راه است، هم برای حوثیها و هم برای حامیانشان در ایران.»
با این حال، ترامپ از زمان آغاز مذاکره با جمهوری اسلامی، با وجود ادامه عملیات نظامی علیه حوثیها، از تکرار تهدیدهای خود در این زمینه علیه تهران خودداری کرده است.
روزنامه نیویورکپست در گزارشی به انتقادهای فزاینده از استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، پرداخته و نوشته که او بهدلیل شیوه «بحثبرانگیز و غیرحرفهایاش در مذاکرات با دو دشمن بزرگ آمریکا»، مورد انتقاد شدید متحدان و افراد نزدیک به دولت قرار گرفته است.
بهنوشته نیویورکپست، حامیان ترامپ استیو ویتکاف را «بیتجربه، ناپخته و تحت تاثیر روسیه و جمهوری اسلامی» میدانند.
این روزنامه که حامی ترامپ است، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت در گزارش خود نوشته یکی از اعضای سابق دولت ترامپ که نامش اعلام نشده، ویتکاف را «یک احمق دست و پا چلفتی لعنتی» خوانده و گفته است که او شایستگی انجام چنین مذاکرات حساسی را ندارد.
روزنامه نیویورکپست، با استناد به گزارش منابع مختلف خود افزوده است ویتکاف که عملا به نماینده شخصی ترامپ در مقابل ولادیمیر پوتین بدل شده، جلسات سطح بالا و حساس را به تنهایی برگزار میکند و حتی گاهی در اقدامی که خلاف عرف دیرینه دیپلماسی آمریکاست، برای ترجمه به مترجمان کرملین تکیه کرده است.
بهنوشته این روزنامه، ویتکاف جمعه گذشته در آخرین دیدار خود با پوتین با خوشرویی و حالت دوستانهای که گویی سالهاست با رییسجمهوری روسیه رفاقت دارد، در حالی وارد جلسه شد که هیچیک از مشاوران امنیتی، دیپلماتهای باسابقه یا افسران نظامی آمریکا که معمولا در چنین مذاکراتی حضور دارند، همراه او نبودند. این در حالی است که پوتین با یوری اوشاکوف، مشاور خود، و کریل دیمیتریف، رئیس صندوق ثروت ملی روسیه، در این نشست شرکت کرده بود.
جان هاردی، مدیر برنامه روسیه در اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها، به نیویورکپست گفت: «هر کسی که وارد گفتوگو با پوتین میشود باید همراه خود کارشناسان باتجربه روسیهشناس داشته باشد. حضور تنها در چنین مذاکراتی نشانه بیتجربگی است.»
یکی از اعضای دولت اول ترامپ نیز درباره ویتکاف به نیویورکپست گفت: «آدم خوشبرخوردی است، اما یک احمق دست و پا چلفتی لعنتی است. نباید این کار را به تنهایی انجام دهد.»
سخنگوی ویتکاف به درخواستهای مکرر نیویورکپست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
شکست در تلاش برای آتشبس
ویتکاف که از سوی متحدانش بهعنوان «مذاکرهکنندهای سرسخت» توصیف شده، با وجود داشتن پروندههای مهمی در خاورمیانه، اروپا و روسیه، وارد پیچیدهترین بحرانهای دیپلماتیک شده است.
در ۱۲ مارس، او پس از دیدارهایی با نمایندگان حماس در قطر، تصور میکرد به توافقی اصولی برای تمدید آتشبس رسیده است: تمدید یکماهه آتشبس در برابر آزادی پنج گروگان زنده از سوی حماس در ازای آزادی تعداد بیشتری از زندانیان فلسطینی.
اما دو روز بعد، حماس پیشنهاد تازهای داد: آزادی تنها یک گروگان زنده آمریکایی از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، همراه با پیکر چهار گروگان دیگر. ویتکاف فورا این پیشنهاد را رد کرد و آتشبس چهار روز بعد فرو پاشید.
او ۲۳ مارس به تلویزیون فاکس نیوز گفت: «فکر میکردم به توافق قابل قبولی رسیدهایم. حتی فکر میکردم حماس تایید کرده. شاید هم سرم کلاه رفته باشد. فکر میکردم همهچیز آماده است، اما ظاهرا نبود.»
ناآگاهی از انگیزههای ایدئولوژیک جمهوری اسلامی و حماس
بسیاری از مقامات اسرائیلی، در حالی که تلاشهای ویتکاف را ستایش میکنند، اما فقدان تجربه دیپلماتیک او را مانعی در درک صحیح از بازیگران منطقهای میدانند.
شیری فاین-گروسمن، رییس سابق امور منطقهای در شورای امنیت ملی اسرائیل، به نیویورکپست گفت: «این فرضیه که گروههایی مانند حماس یا حکومت ایران با انگیزه بقا عمل میکنند و بنابراین میتوان از طریق گفتوگوی مستقیم با آنها به نتیجه رسید، یک سوءبرداشت خطرناک از اهداف ایدئولوژیک بلندمدت آنهاست.»
دنی سیترینوویچ، کارشناس امنیتی اسرائیلی نیز به نیویورکپست گفت: «نمیدانم چطور ویتکاف وقتش را بین این دو پرونده بسیار پیچیده تقسیم میکند. امیدوارم تیمی باتجربهتر در کنار خود داشته باشد، چون در حال حاضر بهنظر میرسد تهران در مذاکرات دست بالا را دارد.»
تقسیم کار نامتناسب بین اوکراین و روسیه
در آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، کیت کلاگ، ژنرال بازنشسته، بهعنوان نماینده ویژه در جنگ روسیه- اوکراین منصوب شد، اما در ماه مارس، عنوان او به «نماینده ویژه در امور اوکراین» تغییر یافت و مذاکره با روسیه به ویتکاف سپرده شد بدون آنکه ارتباطی مستقیم با کییف داشته باشد که در حوزه وظایف کلاگ باقی ماند.
کلاگ موفق شده کییف را برای پذیرش طرح آتشبس و توافق بر سر یک قرارداد بهرهبرداری از معادن با دولت ترامپ ترغیب کند، اما این تقسیم نقش، بهنوشته نیویورکپست باعث ناهماهنگی در سیاست واشینگتن در قبال جنگ روسیه و اوکراین شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، ۲۴ آوریل اعلام کرد که او، کلاگ و هیئتی اروپایی در لندن به توافقی بر سر صلح رسیدهاند، اما کمی بعد، ترامپ طرحی را پیشنهاد کرد که مالکیت روسیه بر کریمه را به رسمیت میشناخت؛ خط قرمزی که کییف آن را غیرقابل قبول میداند.
هاردی گفت: «مشکل تقسیم وظایف بین ویتکاف و کلاگ این است که ویتکاف که به ترامپ نزدیکتر است، صرفا نظرات کرملین را منتقل میکند، در حالیکه ارتباطش با طرف اوکراینی بسیار محدود است.»
مایکل مکفال، سفیر پیشین آمریکا در روسیه، در توییتی نوشت: «اگر ترامپ واقعا میخواهد میانجی پایان جنگ اوکراین باشد، باید فردی را تعیین کند که با هر دو طرف گفتوگو کند؛ ترجیحا فردی را با تجربه دیپلماتیک. ویتکاف صرفا پستچی پوتین است، نه مذاکرهکننده.»
رسانههای روسی نیز از تکرار مواضع کرملین از سوی ویتکاف بهرهبرداری کردهاند.
ویتکاف در مصاحبهای با تاکر کارلسون در ۲۱ مارس بدون اشاره به اسامی استانهای شرقی (دونتسک، لوهانسک، خرسون، زاپوریژیا)، صرفا آنها را مناطقی خواند که ساکنانشان «روسیزبان» هستند و خواستار حکومت روسیهاند؛ بیآنکه اشاره کند بسیاری از اوکراینیزبانها در این مناطق یا کشته شدهاند یا مجبور به ترک زبان خود شدهاند.
زلنسکی در ۱۷ آوریل گفت: «ویتکاف آگاهانه یا ناآگاهانه، در حال انتشار روایتهای روسی است. در هر دو حالت، این موضوع کمکی به صلح نمیکند.»
یانیکا مریلو، مشاور دولت استونی و مترجم اوکراینی-استونیایی، نیز در گفتوگو با نیویورکپست تاکید کرد که ویتکاف حتی مترجم روسی را نمیشناسد و این موضوع اعتبار مذاکرات را زیر سوال میبرد: «هیچ سیاستمداری بدون مترجم مورد اعتماد خود به مذاکرات نمیرود، مگر آنکه یا بیکفایت باشد یا اهمیت ندهد.»
آشفتگی در مذاکرات با جمهوری اسلامی
نیویورکپست سپس به عملکرد استیو ویتکاف در مذاکراتش با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پرداخته است.
بهنوشته نیویورکپست مذاکره با حکومت ایران برای دستیابی به توافقی هستهای، در ظاهر باید سادهترین پرونده ویتکاف باشد، اما عملکرد او خلاف این را نشان میدهد. جمهوری اسلامی که پس از دو سال جنگ نیابتی با اسرائیل و بحرانهای داخلی در موقعیتی ضعیفتر از همیشه قرار دارد، در جریان این مذاکرات هنوز حاضر به تعطیلی برنامههای هستهای خود نشده است.
ویتکاف در ۱۴ آوریل در گفتوگویی با فاکسنیوز پیشنهاد داد که در صورت پایبندی ایران به سطح پایین غنیسازی، اجازه ادامه فعالیت تاسیسات هستهای به این کشور داده شود، پیشنهادی مشابه توافق دولت اوباما که ترامپ در دوره اول خود آن را بدترین توافق تاریخ خواند و لغو کرد.
با این همه، یک روز بعد، ویتکاف این اظهارات را پس گرفت و گفت ایران باید برنامههای هستهای خود را «بهطور کامل متوقف و حذف کند.»
آندریا استریکر، عضو بنیاد دفاع از دموکراسیها، در گفتوگو با نیویورکپست هشدار داد: «اگر توافقی موقت حاصل شود، ایران زیرساختهای خود را حفظ میکند تا فقط دوران ترامپ را پشت سر بگذارد و بعدا از محدودیتها عبور کند.»
جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق ترامپ، نیز در توییتی گفت: «مذاکرات ویتکاف با ایران اتلاف وقت است.»
بهنام بنطالبلو، عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، هم به نیویورکپست گفت: «جمهوری اسلامی به دنبال رفع تحریم نیست، بلکه به تعامل با آمریکا بهعنوان سپری در برابر حمله پیشدستانه اسرائیل نگاه میکند.»
بهنوشته نیویورکپست، در حالی که آمریکا سرگرم گفتوگو با تهران است، منابع آگاه میگویند اسرائیل در حال آماده ساختن خود برای حملهای احتمالی به تاسیسات هستهای ایران، حتی بدون کمک نظامی آمریکاست.
گزارش نیویورکپست یک روز پس از آن منتشر شد که شبکه کان اسرائیل، سهشنبه ۹ اردیبهشت، گزارش داد که مقامات اسرائیلی متقاعد شدهاند که احتمال موفقیت مذاکرات هستهای میان ایالات متحده و حکومت ایران افزایش یافته است.
براساسا گزارش شبکه کان، پس از برگزاری دور سوم مذاکرات در عمان، مقامات اسرائیلی به این نتیجه رسیدهاند که احتمال دستیابی به توافق اکنون بیش از احتمال شکست مذاکرات است.
اسرائیل پیش از این احتمال میداد که این مذاکرات به شکست بینجامد. مقامات اسرائیلی اکنون هشدار میدهند که ممکن است توافق نهایی بین جمهوری اسلامی و دولت ترامپ با خواستههای امنیتی اسرائیل، از جمله توقف کامل غنیسازی اورانیوم از سوی جمهوری اسلامی همخوانی نداشته باشد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، مذاکرات خود با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه را «جدی و متمرکز» توصیف کرده و از پیشرفتهایی در گفتوگوها خبر داده اما در عین حال تاکید کرده است که برخی اختلافات اساسی همچنان باقی مانده است.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه، پیشنهاد حسین موسویان، دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی، برای مناظره را رد کرد و گفت او باید از آمریکا اخراج شود.
کروز سهشنبه ۹ اردیبهشت در پاسخ به موسویان، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در آلمان و محقق فعلی در دانشگاه پرینستون، که او را به مناظره و یا خواندن کتابهایش دعوت کرده بود نوشت: «تلاش میکنم در اتاقی حضور نداشته باشم که افرادی مرتبط با تروریستهای ایران که دهها مخالف را به قتل رساندهاند، حضور دارند.»
تنش میان کروز و موسویان از دوشنبه و زمانی آغاز شد که کروز در مصاحبه ای با شبکه فاکس از دانشگاه پرینستون خواست موسویان را اخراج کند، چرا که حضور او باعث ایجاد ناامنی برای دانشجویان شده است.
کروز که خود فارغالتحصیل پرینستون است، حضور موسویان را عامل احساس ناامنی در میان دانشجویان دانست و پرینستون را به بیتوجهی به سلامت و امنیت محیط دانشگاهی متهم کرد.
او گفت که همکاری با چهرهای نزدیک به کارزارهای ترور حکومت ایران، نشانهای از سوگیری ایدئولوژیک خطرناک در ساختار دانشگاه است و همین موضوع، دلیل بازنگری دولت ترامپ در تخصیص بودجه فدرال به پرینستون بوده است.
حسین موسویان در واکنشی به این اظهارات تد کروز در پستی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن رد اتهامات، از سناتور تد کروز دعوت کرد تا کتابهای او را بخواند و در یک مناظره عمومی شرکت کند. او گفت که در این گفتوگو میتوان آنچه او آن را «واقعیتها» نامید، بررسی کرد و قضاوت را به افکار عمومی آمریکا سپرد.
کروز این درخواست را رد کرد و گفت: «کتابهایتان غیرقابل خواندن هستند و تنها گفتوگویی که باید داشته باشید با ماموران اداره امنیت داخلی است، که پایانش باید به اخراج شما منتهی شود.»
پاسخ موسویان: مناظره کنید
موسویان در پست خود در شبکه ایکس با اشاره به آنچه آن را «سوابق علمی» خود در حوزه روابط ایران و آمریکا نامید، تاکید کرد که آثار پژوهشیاش همگی در «راستای صلح، خلع سلاح و کاهش تنش در منطقه» بودهاند.
او همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۰۷ در ایران بازداشت شده و از سال ۲۰۱۹ به دلیل صدور حکم قضایی اجازه سفر به ایران را نداشته است.
اعتراضها و فشارهای سابق بر دانشگاه پرینستون
واکنشهای اخیر تنها بخشی از موجی گستردهتر از اعتراضات و فشارها علیه حضور حسین موسویان در دانشگاه پرینستون است. در سال گذشته، انجمن علمی محققان آمریکا، جمعی از فعالان مدنی، و سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» بهطور مستقل خواستار اخراج فوری او شده بودند.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای همچنین از تعلیق ۲۱۰ میلیون دلار بودجه فدرال دانشگاه پرینستون از سوی دولت ترامپ استقبال کرده و خواستار مشروط شدن بازگشت این بودجه به اخراج موسویان شده بود.
این سازمان، جمهوری اسلامی را «بزرگترین حامی دولتی یهودستیزی» خوانده و حضور یک مقام سابق آن در محیط دانشگاهی آمریکا را نشانهای از نادیدهگرفتن ارزشهای دموکراتیک دانسته بود.
اتهامات یهودستیزی و تحقیقات گسترده در دانشگاههای آمریکا
تعلیق بودجه پرینستون در فروردین ۱۴۰۴ از سوی دولت ترامپ بخشی از سیاست گستردهتری در مقابله با یهودستیزی در دانشگاههای آمریکاست. این اقدام در پی شکایت زکری مارشال، سردبیر پایگاه Campus Reform، به وزارت آموزش آمریکا انجام شد. او در شکایت خود به برگزاری تجمعات ضد اسرائیلی در محوطه پرینستون و سر دادن شعارهایی چون «انتفاضه» و «آپارتاید باید آجر به آجر فرو بریزد» اشاره کرده و گفته بود این شعارها جنایات حماس را نادیده میگیرند.
وزارت آموزش آمریکا اعلام کرده است که در حال حاضر بیش از ۶۰ دانشگاه از جمله هاروارد و کلمبیا تحت بررسی درباره یهودستیزی هستند و در مواردی مشابه، بودجههایی به ارزش میلیاردها دلار نیز تعلیق شدهاند.
نقش پرینستون در تسهیل روابط با جمهوری اسلامی
رسانه سمافور نیز در گزارشی تحقیقی در اردیبهشت ۱۴۰۲ فاش کرده بود که دانشگاه پرینستون در دوران تنشزدایی دولت اوباما، تلاش داشت نقشی محوری در بهبود روابط دیپلماتیک میان ایران و آمریکا ایفا کند. بر اساس این گزارش، پرینستون مرکز مطالعات ایران را راهاندازی کرده، موسویان را بهعنوان پژوهشگر دعوت کرده و حتی برنامههایی برای تبادل دانشجو با ایران شکل داده بود.
موسویان که با دانشگاه پرینستون همکاری میکند، متهم است در ترور ۲۴ مخالف جمهوری اسلامی در اروپا در دهه ۹۰ میلادی نقش داشته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در صدمین روز بازگشت به کاخ سفید، با امضای دو فرمان اجرایی تلاش کرد از شدت تاثیر تعرفههایی که بر واردات خودرو به ایالات متحده وضع کرده، بکاهد.
دو فرمان اجرایی که او سهشنبه ۹ اردیبهشت امضا کرد، شامل اعطای مشوقهایی به خودروسازان و کاهش برخی مالیاتها بر مواد اولیه بود.
همزمان، تیم تجاری دولت ترامپ از دستیابی به نخستین توافق با یک شریک تجاری خارجی خبر داد؛ تحولاتی که نگرانی سرمایهگذاران را نسبت به سیاستهای تجاری پرنوسان ترامپ در ۱۰۰ روزی که از دور دوم ریاست جمهوری او میگذرد، اندکی کاهش داد.
این تغییرات دقیقا در روز ورود ترامپ به ایالت میشیگان، مرکز سنتی صنعت خودروسازی آمریکا، و تنها چند روز مانده به اجرای دور تازهای از تعرفههای ۲۵ درصدی بر قطعات خودرو اعلام شد.
بهگزارش رویترز، این سفر همزمان با نود و نهمین روز ریاستجمهوری ترامپ و در حالی صورت گرفت که بدبینی در افکار عمومی آمریکا نسبت به مدیریت اقتصادی او، بهویژه با هشدارهایی که درباره تاثیر منفی تعرفهها بر رشد اقتصادی، تورم و بیکاری مطرح شده، افزایش یافته است.
در تازهترین عقبنشینی جزئی از سیاستهای تعرفهای، ترامپ پذیرفت که تا ۱۵ درصد از ارزش خودروهای مونتاژ شده در داخل آمریکا بهعنوان اعتبار در برابر واردات قطعات خودرو محاسبه شود؛ اقدامی که به خودروسازان فرصت میدهد تا زنجیره تامین خود را به داخل کشور بازگردانند.
رهبران صنعت خودروسازی در هفتههای اخیر، از زمان اعلام اولیه تعرفههای ۲۵ درصدی ترامپ، فشارهای شدیدی بر دولت وارد کرده بودند. این تعرفهها که با هدف بازگرداندن تولید خودرو به داخل آمریکا وضع شده بودند، زنجیره تامین پیچیده خودروسازی میان آمریکا، کانادا و مکزیک را در معرض تهدید قرار داده بودند.
ترامپ هنگام ترک واشینگتن به مقصد میشیگان گفت: «ما فقط میخواستیم به آنها کمک کنیم... نمیخواستیم اگر قطعهای گیرشان نیاید، مجازاتشان کنیم.»
با این حال، کاخ سفید تاکید کرد که این تصمیم بر تعرفههای ۲۵ درصدی وضعشده ماه گذشته بر هشت میلیون خودرو وارداتی سالانه هیچ تاثیری ندارد.
گروه «Autos Drive America» که نماینده شرکتهایی چون تویوتا، فولکسواگن، هیوندای و ۹ خودروساز خارجی دیگر است، اعلام کرد دستور اجرایی ترامپ «تا حدی» موجب کاهش فشارها شده، اما افزود: «اقدامات بیشتری برای به حرکت درآوردن صنعت خودرو آمریکا لازم است.»
بهگزارش رویترز، در روز سهشنبه تاثیر عدم قطعیت ناشی از تعرفهها بهوضوح دیده شد؛ جنرال موتورز با وجود گزارش فروش و سود سهماهه قوی، پیشبینی سالانه خود را پس گرفت و در اقدامی نادر، تماس تحلیلی برنامهریزیشده با سرمایهگذاران را به تعویق انداخت تا جزییات تغییرات تعرفهای روشن شود.
همزمان، هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، به شبکه سیانبیسی گفت که با یکی از قدرتهای خارجی به توافقی دست یافته که میتواند بهطور دائم از اعمال تعرفههای «متقابل» ترامپ جلوگیری کند.
لوتنیک از افشای نام کشور هدف خودداری کرد و گفت توافق در انتظار تایید نخستوزیر و پارلمان آن کشور است.
او افزود: «توافق را نهایی کردهام... اما باید منتظر تایید رسمی دولت آن کشور بمانم.»
اظهارات لوتنیک به افزایش بیشتر شاخصهای بورس کمک کرد؛ شاخص اس و پی ۵۰۰ برای ششمین روز پیاپی رشد کرد و با ۰.۶ درصد افزایش، طولانیترین روند صعودیاش از نوامبر تاکنون را به ثبت رساند.
پیشبینیهای نادرست
دولت ترامپ درصدد است در دوره ۹۰ روزه تعلیق تعرفههای متقابل، ۹۰ توافق تجاری با کشورهای مختلف امضا کند. کاخ سفید بارها اعلام کرده که مذاکرات دوجانبه با دهها کشور در جریان است.
یکی از اهداف کلیدی ترامپ، کاهش کسری تجاری عظیم کالایی آمریکاست؛ این کسری تجاری در ماه مارس به رکورد جدیدی رسید، چرا که شرکتها و مصرفکنندگان پیش از آغاز تعرفهها، واردات را بهشدت افزایش دادند.
از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه، سیاستهای تجاری تهاجمی او تاثیراتی گسترده بر اقتصاد جهانی داشته است. دوره تعلیق ۹۰ روزه پس از آن اعلام شد که بازارهای مالی دچار نوسان شدید شده و بیم رکود و تورم افزایش یافته بود.
بهنوشته رویترز، کاخ سفید اکنون تلاش دارد با کاهش فشارهای ناشی از تعرفهها بر صنعت خودرو، نشانههایی از انعطافپذیری در سیاستهای تجاری خود ارائه کند؛ سیاستهایی که باعث آشفتگی در بازارها، سردرگمی شرکتها و نگرانی درباره رکود اقتصادی شدهاند.
نظرسنجی مشترک رویترز/ایپسوس که سهشنبه منتشر شد، نشان میدهد تنها ۳۶ درصد از پاسخدهندگان از عملکرد اقتصادی ترامپ رضایت دارند؛ این پایینترین رقم در دوران ریاستجمهوری فعلی یا دوره اول ریاست جمهوری اوست.
در همین حال، نخستین گزارش رسمی از رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا در دوره جدید ترامپ قرار است چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت منتشر شود. بر اساس نظرسنجی رویترز از اقتصاددانان، انتظار میرود رشد اقتصادی آمریکا در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵ تنها ۰.۳ درصد باشد؛ در حالی که این رقم در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۴ معادل ۲.۴ درصد بود. علت عمده کاهش رشد، موجی از واردات بود که پیش از اجرای تعرفهها انجام شد.
شرکتهای آمریکایی و بینالمللی بهطور فزایندهای نسبت به آثار تعرفهها هشدار میدهند. شرکت یوپیاس (UPS) سهشنبه اعلام کرد که برای کاهش هزینهها ۲۰ هزار نفر از کارکنان خود را اخراج میکند. جنرال موتورز نیز، در کنار شرکتهای کرفت هاینز (تولیدکننده سس کچاپ آمریکایی) و الکترولوکس سوئد (تولیدکننده لوازم خانگی)، تاکید کردند که فشار تعرفهها برنامهریزی آینده آنها را مختل کرده است.
تحلیل رویترز نشان میدهد که در دو هفته نخست فصل اعلام درآمدهای سهماهه اول سال، حدود ۴۰ شرکت در سراسر جهان پیشبینی مالی خود را کاهش دادند یا آن را بهکلی کنار گذاشتند.
یانیک فیرلینگ، مدیرعامل الکترولوکس، به رویترز گفت: «همه پیشبینیها غلط از آب درآمدهاند. اگر کسی فکر میکند میتواند آینده تعرفهها را پیشبینی کند، واقعا متعجب میشوم.»
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت که ممکن است با تعطیلی آشپزخانههایی که نقش حیاتی در تامین غذای ساکنان نوار غزه را دارند، ارائه وعدههای غذایی رایگان برای این مردم جنگزده متوقف شود.
بر اساس این گزارش، این آشپزخانهها پس از ۱۸ ماه جنگ و ارائه غذا به صدها هزار فلسطینی با کمبود مواد اولیه مواجه هستند.
چندین گروه کمکرسان به رویترز گفتند که دهها آشپزخانه نوار غزه در معرض بسته شدن قرار دارند و ممکن است در روزهای آینده تعطیل شوند، مگر اینکه کمکها به غزه وارد شود و مشکل تامین مواد برای وعدههای غذایی جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه برطرف گردد.
این خبرگزاری به آشپزخانه «غذای شرقی السلام» در شهر غزه، اشاره کرده که برای ۲۰ هزار نفر غذا تهیه میکند.
یکی از کارکنان این آشپزخانه به رویترز گفت: «ما با چالشهای بزرگی در ادامه کار مواجه هستیم. ممکن است ظرف یک هفته یا شاید کمتر از کار بیفتیم.»
رویترز نوشت که از ۲ مارس، اسرائیل تامین مواد غذایی را برای ساکنان غزه قطع کرده و ذخایر غذایی که در طول آتشبس ابتدای سال ذخیره شده بود، تقریبا تمام شده است.
آژانس هماهنگی امور انسانی سازمان ملل در گزارشی که شامگاه دوشنبه منتشر کرد، اعلام کرد که حدود ۱۰ هزار مورد سوتغذیه حاد در میان کودکان از جمله هزار و ۶۰۰ مورد سوتغذیه حاد شدید، از ابتدای سال ۲۰۲۵ در سراسر غزه شناسایی شده است.
در این گزارش آمده است: «گزارشهایی از سرقتهای مسلحانه در میان وضعیت انسانی فاجعهبار منتشر شده است. در آخر هفته، گزارشهایی از سرقت یک کامیون در دیرالبلح و یک انبار در شهر غزه منتشر شده است.»
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد که حداقل ۶۰ هزار کودک اکنون علائم سوتغذیه را نشان میدهند.
جولی فوکن، هماهنگکننده پزشکی سازمان پزشکان بدون مرز به رویترز گفت: «ما موارد سوتغذیه حاد متوسط یا شدید در کودکان را مشاهده میکنیم و همچنین زنان باردار و شیرده که مشکلاتی در شیردهی دارند، خودشان دچار سوتغذیه هستند یا کالری کافی دریافت نمیکنند.»
دفتر رسانهای دولت حماس در غزه، جمعه گفت که قحطی دیگر تهدیدی قریبالوقوع نیست و به واقعیت تبدیل شده است.
این دفتر افزود که ۵۲ نفر به دلیل گرسنگی و سوءتغذیه جان خود را از دست دادهاند که از این تعداد ۵۰ نفر کودک بودهاند.
اسرائیل پیشتر بحران گرسنگی در غزه را رد کرده و گفته است که هنوز کمکهای کافی برای تامین نیاز جمعیت این منطقه وجود دارد، اما روشن نکرده که کی و چگونه کمکها دوباره به غزه وارد خواهد شد. دفتر نخستوزیری اسرائیل هنوز در این زمینه اظهارنظر نکرده است.
ارتش اسرائیل میگوید نیروهای مسلح حماس که غزه را اداره میکنند، از کمکها سواستفاده کردهاند.
جنگ غزه پس از آن آغاز شد که این نیروها در حملات ماه اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، هزار و ۲۰۰ نفر را کشته و ۲۵۱ نفر را به عنوان گروگان به غزه بردند. به گفته مقامات بهداشتی حماس، از آن زمان، حملات اسرائیل به غزه بیش از ۵۱ هزار و ۴۰۰ نفر کشته بر جای گذاشته است.
