خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از شرکت امنیتی دریایی امبری گزارش داد که انفجارها در بندر رجایی در بندرعباس، ناشی از حمل نادرست محمولهای از سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای بالستیک بوده است.
به گفته امبری، این بندر در ماه مارس محمولهای از «سوخت موشکی پرکلرات سدیم» دریافت کرده بود. این سوخت بخشی از محمولهای بود که طبق گزارش فایننشال تایمز در ماه ژانویه، توسط دو کشتی از چین به ایران ارسال شده بود.
بر اساس این گزارش، قرار بود سوخت یادشده برای تجدید ذخایر موشکی جمهوری اسلامی استفاده شود.
امبری به نقل از منابع اعلام کرد که آتشسوزی به دنبال جابهجایی نادرست این محموله سوخت جامد رخ داده است. دادههای ردیابی کشتیها که توسط خبرگزاری آسوشیتدپرس تحلیل شده، نشان میدهد یکی از کشتیهایی که گمان میرود این مواد شیمیایی را حمل میکرده، در ماه مارس در نزدیکی بندر یادشده حضور داشته است.
جمهوری اسلامی تاکنون دریافت این محموله را به طور رسمی تایید نکرده و نمایندگی آن در سازمان ملل متحد نیز روز شنبه به درخواست اظهارنظر در این باره پاسخ نداده است.
وزارت بهداشت دولت پزشکیان با اشاره به «افزایش چشمگیر آلودگی هوا و احتمال انتشار آلایندههایی نظیر آمونیاک، دیاکسید گوگرد و دیاکسید نیتروژن» در سطح شهر بندرعباس، شرایط اضطراری اعلام کرد.
در اطلاعیه وزارت بهداشت آمده است که دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان موظف شده نسبت به اطلاعرسانی گسترده درباره ضرورت ماندن مردم در منازل، اجتناب از حضور در فضای آزاد و خودداری از انجام فعالیتهای بدنی در محیط باز اقدام کند. همچنین توصیه شده است پنجرهها بسته نگه داشته شوند تا از نفوذ آلایندهها به داخل منازل جلوگیری شود.
این وزارتخانه به شهروندان، بهویژه گروههای آسیبپذیر توصیه کرد هنگام خروج از منزل از ماسک استفاده کنند.
در این اطلاعیه همچنین بر شستشوی مرتب صورت و استفاده از لباسهای مقاوم به عنوان تدابیر محافظتی در برابر آلودگیهای موجود تاکید شده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، فضای دور سوم مذاکرات میان مقامهای آمریکایی و ایرانی در عمان را «بسیار جدیتر» از مذاکرات هفتههای گذشته توصیف کرد و گفت که حرکت مذاکرات «خوب» بوده اما همچنان در «موضوعات کلان و جزئیات» اختلافاتی وجود دارد.
عراقچی اظهار داشت که «دو طرف اراده خود را برای پیشرفت نشان دادند، اما برخی مواقع اراده به تنهایی کافی نیست و ممکن است اختلافات به اندازهای جدی باشد که مانع از دستیابی به نتیجه شود.»
او با اشاره به ماهیت اختلافات افزود: «برخی اختلافات جدی است و برخی دیگر پیچیدگیهای خاص خود را دارد، اما امیدواریم روند مذاکرات به سرعت پیش برود. حرکت تا اینجا خوب بوده است.»
به گفته عراقچی، در جلسه روز شنبه کارشناسان اقتصادی برای نخستین بار حضور داشتند و احتمال دارد از جلسه بعدی کارشناسان انرژی اتمی نیز به تیم مذاکرات اضافه شوند.
او همچنین اعلام کرد که دور بعدی مذاکرات احتمالا شنبه آینده برگزار خواهد شد و جزئیات و مکان دقیق نشست را طرف عمانی تنظیم خواهد کرد.
عباس عراقچی در پایان با تاکید بر اینکه نسبت به نتیجه مذاکرات امیدوار است، گفت که این امیدواری «بسیار محتاطانه» است.
بدر البوسعيدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد که مذاکرات بین جمهوری اسلامی و آمریکا هفته آینده ادامه خواهد یافت و یک نشست سطح بالا نیز برای سوم ماه مه برنامهریزی شده است.
او گفت که در مذاکرات روز شنبه (امروز) دو طرف بر تمایل مشترک برای دستیابی به توافقی مبتنی بر احترام متقابل و تعهدات پایدار تاکید کردند.
البوسعيدی نوشت: «اصول اساسی، اهداف و نگرانیهای فنی مورد بحث قرار گرفت.»
کمتر از یک ماه پیش از انفجار در بندر رجایی، گزارشهایی منتشر شده بود که از ورود کشتی «جیران» به این بندر خبر میدادند؛ این کشتی دومین کشتی حامل مواد شیمیایی مرتبط با سوخت موشک بود که از چین راهی ایران شده بودند.
ورود و انبار حدود دو هزار تن سدیم پرکلرات در بندر رجایی بندر عباس باعث شده که سوالاتی در مورد آنچه شنبه شش اردیبهشت باعث انفجار مهیب در بندر عباس شد شکل بگیرد. مقامات جمهوری اسلامی تایید کردهاند که مواد شیمیایی باعث انفجار شده اما هنوز جزییات بیشتری در این زمینه منتشر نشده و روشن نیست که آیا مواد وارداتی از چین برای تولید سوخت موشک باعث انفجار مهیب شنبه شده است یا خیر.
نشریه نیوزویک، به نقل از وبسایت «ماریتایم اگزکیوتیو»، ۱۱ فروردینماه گزارش داده بود که کشتی باری «جیران»، که تحت تحریمهای آمریکاست، پس از ترک چین، در بندرعباس پهلو گرفته و مظنون به حمل مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید سوخت لازم برای موشکهای سوخت جامد بوده است.
طبق این گزارش، محموله این کشتی شامل سدیم پرکلرات بوده که کاربرد مستقیم در تولید سوخت موشکی دارد.
روزنامه فایننشال تایمز نیز پیشتر فاش کرده بود که کشتیهای «جیران» و «گلبن» هر یک بیش از هزار تن سدیم پرکلرات از چین به ایران منتقل کردهاند؛ محمولهای که قرار بود به سپاه پاسداران تحویل داده شود.
همزمان، منابع ایراناینترنشنال گزارش دادند که کانتینرهای منفجرشده در بندر رجایی متعلق به شرکت بناگستر بودهاند؛ شرکتی وابسته به هلدینگ سپهر انرژی که ۱۸ بهمنماه به اتهام همکاری در فروش نفت جمهوری اسلامی، همکاری با برنامههای نظامی جمهوری اسلامی و نیز کمک به روسیه در جنگ با اوکراین تحت تحریم آمریکا قرار گرفت.
در حالی که مقامهای گمرک جمهوری اسلامی منشاء انفجار را وجود کالاهای خطرناک و مواد شیمیایی عنوان کردهاند، پرسشهای بیپاسخی درباره ماهیت دقیق محمولههای انبارشده و نقش احتمالی آنها در این حادثه وجود دارد.
براساس گزارشی که فایننشالتایمز چهارشنبه سوم بهمن منتشر کرد، اطلاعات امنیتی دو کشور غربی نشان میدهد دو کشتی با نامهای «گلبن» و «جیران» با پرچم جمهوری اسلامی، حامل بیش از هزار تن سدیم پرکلرات هستند.از سدیم پرکلرات برای تولید آمونیوم پرکلرات استفاده میشود که ماده اصلی پیشران جامد موشکهاست.
ارتش اسرائیل پس از حملات روز پنجم آبان ۱۴۰۳ به اهدافی در ایران اعلام کرد که کارخانههای تولید سوخت جامد موشک را در نزدیکی تهران و غرب ایران نابود کرده است.
این روزنامه به نقل از دو مقام رسمی که نامشان را اعلام نکرد، نوشت که این مقدار سدیم پرکلرات میتواند ۹۶۰ تن آمونیوم پرکلرات تولید کند؛ مادهای که ۷۰ درصد پیشران موشکهای سوخت جامد را تشکیل میدهد. به گفته آنها، این میزان آمونیوم پرکلرات میتواند ۱۳۰۰ تن پیشران تولید کند که برای سوخترسانی به ۲۶۰ موشک میانبرد ایرانی مانند «خیبر شکن» یا «حاج قاسم» کافی است.
بر اساس دادههای سایت ردیابی کشتی «مارین ترافیک»، کشتی «گلبن» چند روزی در نزدیکی جزیره دایشان مستقر بود و روز سهشنبه عازم بندرعباس شد. کشتی «جیران» نیز صبح چهارشنبه، سوم بهمن، در ۷۵ کیلومتری جنوب دایشان، در نزدیکی شهر نینگبو در استان ژجیانگ چین، دیده شده است.
مقامات گفتند که نمیتوانند بگویند آیا دولت چین از این حملونقلها آگاهی دارد یا خیر. ایالات متحده و متحدانش بارها چین را به حمایت از حکومتهای ایران و روسیه متهم کردهاند.
سفارت چین در واشینگتن اعلام کرد که از این موضوع آگاه نیست و تأکید کرد که پکن به حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه متعهد است و برای حل دیپلماتیک مسئله هستهای ایران تلاش میکند.
